Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кариб теңізіндегі арал
Island in the Caribbean
Флора
Гранд-Каймандағы өсімдіктер әлемінің әртүрлілігін көрсететін жақсы мысал Солтүстік ауданда орналасқан Елизавета II Ботаникалық паркінде кездеседі. Онда жабайы банан орхидеясы, арбақ орхидеясы, сабан пальмалары, қызыл қайың, махоган және авокадо, манго, гинеп, назеберри, нан жемісі, тамаринд сияқты әртүрлі жеміс ағаштары өседі. Паркте, сондай-ақ 3 шақырымдық Мастик жолында сары мастик (Sideroxylon foetidissimum) және қара мастик (Terminalia eriostachya) ағаштары да кездеседі. Гранд-Кайман айналасында, парктен тыс жерлерде де осы түрлердің бәрін көруге болады, оның ішінде кокос пальмасы, казуарина қарағайы, мангр және пуанчиана ағаштары өседі.
Of the flora, a good representation of the variety of plant life on Grand Cayman can be found at the Queen Elizabeth II Botanic Park located in the North Side District. Wild banana orchids, ghost orchids, thatch palm trees, red birch trees, mahogany trees and various fruit trees such as avocado, mango, guinep, naseberry, breadfruit, and tamarind. Yellow mastics (Sideroxylon foetidissimum) and black mastics (Terminalia eriostachya) are also seen in the park, as well as on the 2 mile (3 km) long Mastic Trail. Elsewhere outside the park, all of these species can be seen around Grand Cayman, including coconut palm, Casuarina pine, mangrove, and poinciana trees.
Фауна
Аралдың әртүрлі жерлерінде кездесетін фаунаға жойылып бара жатқан көк игуана (Cyclura lewisi), Гранд Кайман амазон популяциялары (Amazona leucocephala caymanensis), Орталық Американың агутилері (Dasyprocta punctata), Gecarcinus ruricola деп аталатын құрлық крабының бір түрі кіреді. Арал сонымен қатар қазіргі кезде жойылып кеткен Гранд Кайманның үкілік торғайының (thrush) мекені болды. Батыс шығанақта орналасқан Кейман аралдарындағы Тортул фермасы көк теңіз тасбақаларын еті үшін және жабайы табиғатқа жіберу үшін өсіреді. Селекциялық жұмыс арқылы ферма жылына 1800-ден астам тасбақа өндіреді. 1980-2006 жылдар аралығында ферма шамамен 30 600 тасбақаны жабайы табиғатқа жіберді; әр тасбақаға қойылған белгінің арқасында жіберілген тасбақалар Кариб теңізінің барлық аймақтарында кездесті. Гранд-Кайман аралында төрт эндемикалық жылан түрі және екі инвазивті түрі бар. Олардың барлығы салыстырмалы түрде зиянсыз, ал ең үлкені – сирек кездесетін инвазивті жүгері жыланы, ол шамамен 5 футқа (1.5 м) дейін өсе алады. Ең кішкентайы шамамен 5-10 см, бұл инвазивті брахманиялық соқыр жылан, ол да сирек көрінеді. Ең көп тараған түрі – Гранд Кайманның эндемикалық жылдам жүгіргіш жыланы (Cubophis cantherigerus). Оның ұзындығы шамамен 5 футқа (1.5 м) жетеді, бірақ 3 фут (91 см) болатын жекелері жиірек кездеседі. Бұл жыландар кездескенде қашып кетеді, ал сирек жағдайларда, егер бұрышқа тірелсе, қорғанышқа көшіп, қауіп төндіреді. Кейман жылдам жүгіргіш жыланының құрамында жеңіл у бар, ол олжасын қозғалмайтын етеді, бірақ жеткілікті дозада ол ұзақ уақыт бойы тістесе, ісіну мен көгеруге әкелуі мүмкін. Адамдарда қарапайым тістеу және босату әдетте ешқандай реакция тудырмайды. Қалған үш эндемикалық жылан түрі – Кайман аралдарындағы кішкентай боа, Кайман Брак соқыр жыланы және Кайман су жыланы.
Fauna seen in various locations around the island include the endangered blue iguana (Cyclura lewisi), Grand Cayman amazon parrots (Amazona leucocephala caymanensis), Central American agoutis (Dasyprocta punctata), a species of land crab called Gecarcinus ruricola, and the island was one also the home of the currently extinct Grand Cayman thrush. The Cayman Island's Turtle Farm located in the West Bay district raises green sea turtles for their meat and to release into the wild. Through breeding, the farm produces upwards of 1800 turtles a year. Between 1980 and 2006, the farm released approximately 30,600 turtles to the wild; because of a mark placed on each animal, the released turtles have been seen throughout the Caribbean. There are four endemic snake species on Grand Cayman and two invasive species. They are all relatively harmless and the largest is the rarely seen invasive corn snake, which may grow to about 5 feet (1.5 m). The smallest averages 2–4 inches (5–10 cm) and is the invasive brahminy blind snake which is also rarely seen. The most common is the endemic Grand Cayman racer. (Cubophis cantherigerus) It can grow to approximately 5 feet (1.5 m), but 3 foot (91 cm) specimens are much more common. These snakes tend to race away if encountered and in rare cases will rear up in a threatening manner if cornered. The Cayman racer snake carries a mild venom which it uses to immobilise prey, but in large enough doses it can cause significant swelling and bruising if it latches on for an extended period. A simple bite and release does not usually cause any reaction in humans. The other three endemic snake species are the Cayman Islands dwarf boa, Cayman Brac blind snake and Cayman water snake.
Демография
Үш аралдың ішінде Гранд-Кайман аралында елдің барлық халқының шамамен 97 пайызы тұрады. Кеймандықтар мен тұрақты түрғындар халықтың 52 пайызын құрайды. Халықтың 48 пайызын құрайтын шетелдік жұмыскерлер көп, олардың көп бөлігі Ямайка, Филиппин, АҚШ, Ұлыбритания және Үндістаннан келген.
Of the three islands, Grand Cayman contains approximately 97% of the territory's entire population. Caymanians and permanent residents make up 52% of the population. There is a prominent expat population, making up 48%, with most originating from Jamaica, the Philippines, the United States, United Kingdom, and India.
Шетелдік банктік қызмет
Гранд-Кайман аралдарында 600-ден аспайтын банк және траст компаниясы бар, оның ішінде әлемдегі 50 ең ірі банктың 43-і. Осы үлкен қаржылық орталықтың болуына байланысты, банк ісі, инвестициялар және сақтандыру Гранд-Кайман экономикасын дамытады.
There are just under 600 banks and trust companies in the Grand Cayman, including 43 of the 50 largest banks in the world. Because of this large financial presence on the island, banking, investments, and insurance drive the economy in Grand Cayman.
Туризм
Гранд Кайман аралында көптеген табиғи тартымдылықтар бар: Шығыс жағалауындағы үрлемелер, аралдың ортасымен солтүстіктен оңтүстікке дейін созылатын Мастик жолы, Батыс шығанағындағы «Тозақ» және Елизавета II патшасы атындағы ботаникалық бақ. Гранд Кайман аралында су спорты түрлері, мысалы, суға батыру және шноркелинг өте танымал, себебі арал өз коралды рифтерімен, су асты теңіз қабырғаларымен және көптеген кемелердің құлау орындарымен мәшһүр. Клубтары, курорттары мен қонақүйлерінің арқасында Севен Майл Бич аралдағы ең көп санды келушілер мен туристерді тартады.
Grand Cayman Island has a number of natural attractions: the blow holes in the East End district, the Mastic Trail that runs north to south through the center of the island, Hell in the West Bay, and the Queen Elizabeth II Botanic Park. Watersports such as scuba diving and snorkeling are popular activities on Grand Cayman as the island is known for its coral reefs and underwater sea walls along with a number of shipwrecks. Because of its clubs, resorts, and hotels, Seven Mile Beach has the largest concentration of visitors and tourists on the island.
Көлік
Оуэн Робертс халықаралық әуежайы Гранд Кайманға ішкі және халықаралық рейстермен қызмет көрсетеді. Кейман Эйрвейз әуе компаниясының бас кеңсесі Гранд Кайман аралында орналасқан. Джордж Таун портын Кайман аралдарының Порт басқармасы басқарады. Джордж Таун (Гранд Кайман аралы) – негізгі порт (және круиздік порт) және Ұлыбританияның теңіз артындағы Кайман аралдарының астанасы. Бұл топқа Кіші Кайман аралы және Кайман Бра аралы да кіреді. Порт Джордж Таун (USGGE локоды) АҚШ-тан шығатын Батыс Кариб аймағының круиздік бағдарламаларындағы ең танымал порттардың бірі болып табылады.
Owen Roberts International Airport serves Grand Cayman with domestic and international flights. Cayman Airways has its headquarters on Grand Cayman. Port of George Town is operated by the Port Authority of the Cayman Islands. George Town (Grand Cayman Island) is the principal port (and cruise port) and the capital city of the British Overseas Territory of Cayman Islands. The group also includes Little Cayman Island and Cayman Bra Island. Port George Town Harbour (locode USGGE) is one of the most visited on Western Caribbean cruise itineraries leaving from the United States.
Басқа инфрақұрылым
Гранд-Кайман үшін электрмен жабдықтау Caribbean Utilities Company Ltd. компаниясы арқылы жүзеге асырылады, оның бас кеңсесі Солтүстік Саунд-роудта орналасқан. Гранд-Каймандағы электр энергиясы 120/240 вольттық жүйеде жұмыс істейді және электр розеткалары үш тісті американдық айырға сәйкес жасалған. Гранд-Кайман тұрғындары C3, Digicel, FLOW (бұрын LIME) және Logic компаниялары ұсынатын телекоммуникациялық қызметтердің арасынан таңдау жасай алады. Олив Хилда Миллер Кайман аралдарында салынған алғашқы зейнеткерлер үйі – The Pines-тің алғашқы директоры болды. Ол 1983 жылдан 1991 жылға дейін онда жұмыс істеді.
Electrical service for Grand Cayman is provided by Caribbean Utilities Company Ltd., with its corporate headquarters located on North Sound Road. Electricity on Grand Cayman runs on a 120/240 volt electricity system with electrical outlets designed to accommodate a three pin American plug. Grand Cayman residents have a choice of telecommunications services from C3, Digicel, FLOW (previously LIME), and Logic. Olive Hilda Miller was the first manager of The Pines, the first retirement home to be built in the Cayman Islands. She worked there from 1983 until 1991.
Білім
Кейман аралдарының Білім беру департаменті мемлекеттік мектептерді басқарады.
The Cayman Islands Education Department operates government schools.