Куба түнгі кесірткесі: Сипаттамасы және қорғау мәртебесі
Cuban night lizard
Куба түнгі кесірткесі (Cricosaura typica) – Кубаға ендемік, ерекше қабықша құрылымы бар гекон. Таксономиясы, морфологиялық ерекшеліктері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кескелдер түрі
Species of lizard
Куба түнгі кескелдісі (Cricosaura typica) – Кубаның оңтүстігіне ендемік түнгі кескелді (Xantusiidae тұқымдасы, Cricosaurinae кіші тұқымдасы). Бұл Cricosaura туысының жалғыз өкілі, түнгі кескелділер отбасындағы үш туыстың бірі.
The Cuban night lizard (Cricosaura typica) is a night lizard (family Xantusiidae, subfamily Cricosaurinae) endemic to southern Cuba. It is the only member of the genus Cricosaura, one of three in the night lizard family.
Этимология
Cricosaura грек тіліндегі "krikos" және "saura" сөздерінен туындаған, "сақиналы кесіртке" деген мағына береді, бұл, мүмкін, құйрық қабықшаларының сақиналарына сілтеме жасайды. "Typica" атауы грек тіліндегі "typikos" сөзінен алынған, яғни "типикалық" дегенді білдіреді.
Cricosaura is derived from the Greek words "krikos" and "saura" meaning "ring lizard", perhaps in reference to the rings of caudal scales. The name "typica", from the Greek word "typikos", means "typical".
Сипаттама
Куба түнгі кескесі басқа түнгі кескестерден екі фронтоназал қабыршағы, бір фронтал қабыршағы, париетал қабыршағының болмауымен және төртінші саусағында төрт фалангасы бар екендігімен ерекшеленеді. Мұрын-дене ұзындығы 4 см-ден кем болатын ол түнгі кескестердің ең кішісі болып табылады.
The Cuban night lizard differs from the other night lizards in possessing two frontonasal scales, one frontal scale, no parietal scale, and a fourth finger with four phalanges. With a snout vent length less than 4 cm it is the smallest of the night lizards.
Тұрғылықты ортасы мен табиғи тарихы
Cricosaura typica – ксерофильді түр, құрғақ орман және тоғайлардағы тау жыныстары, тастар, бұталар мен қоқыстардың астында, кем дегенде ылғалдылығы бар шағын орталарда жасырынады. Ол көбінесе суырық шақта белсенді, күндіз де шығады, бірақ өте жасырын өмір сүреді. Оның табиғи ортасында жиі кездеседі және күндіз оңай ұстауға болады. Жұмсақ топырақта ол жылан сияқты иіліп, басын қозғап жылжиды. Ол жәндіктермен (көбінесе құмырсқалармен), басқа ұсақ бунақденелілермен (сарышаяндар, көп аяқтылар) және сонымен қатар моллюскалар мен бақалармен қоректенеді.
Cricosaura typica is a xerophilic species which hides under rocks, stones, logs, and debris in xeric forest and woods in microhabitats with at least some humidity. It is crepuscular and to some degree diurnal but lives very secretive. In their habitats it is quite common and can be easily collected during the day. In loose soil it progresses by snake like wiggling and head movement. It feeds on insects (mainly ants), other small arthropods (Spiders, diplopods) and also on molluscs and gastropods.
Қорғау мәртебесі
Бұл түр Куба үшін Қызыл тізімдегі «Қауіпті» санаты B2a,b(iii) ретінде тіркелген. Басты қауіп – адам қызметінің нәтижесінде, мысалы, егіншілік (аз көлемді дақылдар), ағаштарды кесу және өрт қою арқылы орманның фрагментациялануы мен жойылуы. Бұған сонымен қатар, жат жануарлар түрлерінің енгізілуі және қолайсыз табиғи оқиғалар да қауіп төндіреді. Cricosaura популяцияларының бір бөлігі қорғалатын аумақта орналасқанымен, зерттеу және басқару деңгейі жеткіліксіз. Қорғалатын аумақ шегінен тыс жердегі популяциялар ең көп қауіпке ұшырайды.
This species is listened in Red List Category Vulnerable B2a,b(iii) for Cuba. The main threat is the fragmentation and loss of habitat due to deforestation through human activities such as farming (minor crops), cutting down trees and setting fires. It is also threatened by the introduction of invasive alien animal species and adverse natural events. Although some of the populations of Cricosaura are situated in a protected area, the level of study and management are inadequate. The populations outside the boundaries of the protected area are the most threatened.