Белгілі маршруты жоқ жүк тасымалы

Кіріспе

Белгілі бір кестесіз жүк тасымалдау

Трамп саудасымен айналысатын кеме – бұл белгіленген кестесі, маршруты немесе жарияланған порттары жоқ, жүк тасымалдау компанияларынан өзгеше, ағымдағы нарықта сауда жасайтын кеме. Трамп саудасымен айналысатын пароходты кейде "трамп пароходы" деп атайды; сондай-ақ "трамп жүк тасушы" және "трампер" сияқты ұқсас терминдер де қолданылады. Чартерлік келісімдер көбінесе Лондон, Нью-Йорк және Сингапурдағы кеме брокерлік биржаларында жасалады. Балтық биржасы осы сауда үшін қор нарығының индексі ретінде қызмет етеді. "Трампер" термині британдық "tramp" сөзінен шыққан, ол – көшпелі тіршілік ететін адам немесе саяхатшы деген мағынаны білдіреді. Бұл термин алғаш рет 1880 жылдары "океандық саяхатшы" терминімен бірге қолданылған (сол кезде көптеген желкенді кемелер де жүйесіз саудамен айналысқан).

Тарих

19 ғасырдың ортасында бос жүк тасымалы Британияда кеңінен дамыды. Бу кемелерінің сенімділігі мен уақтылылығы желкенді кемелерге қарағанда тиімдірек екені анықталды. Кемелердің қазандықтарына көмір қажет болды, ал бұл сұраныс Ұлыбританияның әртүрлі теңіз порттарына жоғары сапалы Уэльс көмірін көп көлемде тасымалдау арқылы бизнес мүмкіндіктерін тудырды. Бірнеше жылдың ішінде бос жүк кемелері сауданың негізгі құралына айналып, Британия қалаларынан әлемнің түкпір-түкпіріне көмір мен дайын өнімдерді тасымалдай бастады. 1900 жылдан 1940 жылға дейін бос жүк кемелерінің мөлшері салыстырмалы түрде тұрақты болды – шамамен 7000-10000 тонна (двт). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ «Еркіндік кемесін» құрды, ол кез келген жүкті тасымалдауға жарамды, жалғыз конструкциялық үлгі болды және салмағы 10 500 двт-қа тең болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін экономиканың масштабтылығы үстемдік етті және бос жүк кемелерінің мөлшері сұраныс пен ұсыныстың өсуіне қадам салып, күрт өсті. Сол кезде балкар кемелері көптеген иелері мен операторлары үшін таңдаулы тасымалдау құралына айналды. Балкар кемелері көмір, астық және кен тасымалдауға арналған, бұл оларға көбірек икемділік берді және олардың кейбір бұрынғы кемелеріне қарағанда көбірек порттарға қызмет көрсетуге мүмкіндік берді, себебі олар тек бір тауарды тасымалдады. Бүгінде бос жүк тасымалына балкар кемелерінен танкерлерге дейінгі барлық типтегі кемелер кіреді. Әрбір кеме нақты нарық үшін пайдаланылуы мүмкін, немесе кемелердің орналасқан жеріне және аймақтың сұраныс-ұсыныс деңгейіне байланысты мұнай немесе балкар кемелері сияқты кемелерді біріктіруге болады, бұл көптеген әртүрлі нарықтарды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бос жүк кемелері көбінесе жүкті тиеу немесе түсіру үшін порттарда тиісті жабдықтар болмаған жағдайда, балкалар, крандар және дериктер сияқты өз жабдықтарымен жабдықталады.

2000 жылдар

Желілік тасымалдың өркендеуіне және іріктеп айтқанда, 1960 жылдан бері контейнерленуге байланысты, еркін сауда азайды, бірақ тоқтаған жоқ. Қазіргі кеме тасымалындағы бағыт, еркін тасымалға деген қызығушылықты қайта жандандырды. Пайданы арттыру мақсатында, желілік компаниялар нарық төмендеген кезде қорғау үшін еркін кемелерге инвестиция салуды қарастырып жатыр. Мысалы, Mitsui OSK Lines компаниясының үлкен кеме паркі бар. Екі типтегі тасымал да қамтылғандықтан, олар тіпті төмендетілген нарықта да әлемдік экономикаға қызмет ете алады. Еркін кемелердің артықшылығы – олар кез келген нарықтың қажеттіліктерін бірден қанағаттандыруға дайын. Экономика төмендегеннің өзінде де, біраз тауарға сұраныс болатын аймақ табылады және осы нарықты пайдалана алатын компания, тек желілік тасымалға ғана тәуелді компаниядан жақсы нәтиже көрсетеді.

Көркем шығармаларда

Трамп кемелері мен жүк тасымалдаушы кемелер көбінесе көркем әдебиеттерде, балалар кітаптарында, романдарда, фильмдерде және басқа да көркем туындыларда танымал емес, романтикалық оқиғалар мен құпиялармен байланыстырылады. Шпиондар немесе қарсылық көрсетушілердей кейіпкерлер қашқанда немесе жаңылған махаббаттан қашқанда, елге жасырын кіру немесе шығу үшін осы кемелер пайдаланылады. Трамп кемелерінің экипажы көбінесе қоғамнан шеттеген, өткені даулы, басқа жерде жұмыс істеуге мүмкіндігі немесе ықыласы жоқ түрлі адамдардан құралады. Мұндай кемелер заң шегіндегі күмәнді аймақта жұмыс істейтіндей бейнеленеді, бу кемелерінің қауіпсіздік ережелерін сақтамауымен және қара нарықта сауда жасауымен, тауарлар мен жолаушыларды контрабандалық жолмен тасымалдауымен байланысты. Жазушылар трамп кемелеріне экипажға қабылдану арқылы ақшасы жоқ саяхатшылардың экзотикалық порттарды зерттеу мүмкіндігін беретіндей сипаттаған.

Мысалдар

"Жоғалған құрлық" (1968) фильмінде тозығы жеткен "Корита" пароходы қауіпті жарылғыш жүк тасып жатыр. Капитан кемесін тексеруге келген кеденшілерді қабылдамайды, себебі ол ақ фосфорды контрабандамен әкеліп жатыр. Кейбір жолаушылар өткен қателіктерінен құтылуға тырысады немесе ұстаудан қашып құтылуда (біреуі ұрланған облигациялармен). "Ұзақ сапар" (1940) фильмінде британдық SS Glencairn пароходы Батыс Индиядан Балтиморға, содан кейін Англияға қатынайды. Ұжым түрлі-түрлі, көңілді, көп ішетін, ром контрабандасымен айналысатын адамдардан құралған. Ұжымның бірі неміс тыңшысы болуы мүмкін деп күдіктенеді, өйткені ол өте жасырын және төсегінің астында құлыпталған жәшігі бар. "Африка королевасы" (1951) фильмінде қарапайым кеме, "Африка королевасы", неміс канонерлік кемесін батыру үшін торпедалық кемеге айналдырылады. 1937 жылғы "Ән айтуға себеп" музыкалық комедиясында терри руни (Джеймс Кагни) әнші әйелі рита уайтты (Эвелин Доу) тойға шығармайтын кемеге апарып кетеді. Олар жалғыз жолаушылар. Руни Голливудтан бас тартып, бір фильмде жұмыс істегеніне көңілі толмайды. Фильм сәтті шығады, бірақ оны ешкім таба алмайды. Кеме Сан-Францискоға қайтып келгенде, ол Голливудтың жаңа жұлдызы екенін біледі. Кемеде таланттар көрсетілісіне қатысатын ұзын сахна бар. 1942 жылғы "Тынық мұхиты арқылы" шпиондық фильмінде Пёрл-Харборға шабуылға дейінгі үш аптадағы оқиғалар көбінесе "Геноа Мару" деп аталатын ойдан шығарылған жапондық жүк кемесінде орын алады. Жолаушылар: бұрынғы капитан Рик Лиланд (Хамфри Богарт), АҚШ-тың құпия агенты ретінде жұмыс істейтін, АҚШ Армиясының жағалау артиллерия корпусының абыройын жоғалтқан офицері; канадтық Альберта Марлоу (Мэри Астор), Medicine Hat қаласынан келгенімді айтады; және доктор Лоренц (Сидней Гринстрит), жапондықтарды қатты құрметтейтін адам. Кейіпкерлер кешкі ас дастарқанында пікір таластырып, дәліздерде тығырықтап жүреді. Роберт Хайнлайнның "Роллинг Стоунз" романы қолданылған ғарыш кемесін сатып алып, күн жүйесін аралап саяхат жасайтын отбасы туралы, олар астероид кеншілеріне тауар сату арқылы қаржыландырылады. Роман "Бос ғарыш кемесі" деген қысқа әңгімеден алынған. "Жұлдызды соғыстар" сериясында жиі кездесетін "Миллениум Фалькон" - бұл жүк тасымалдайтын, белгілі бағыты жоқ қарапайым ғарыш кемесі. "Жоғалған сандықтың іздеушілері" (1981) фильмінде нацистер Келісім сандығын Қайырыдан Лондонға бара жатқанда, Банту-Винд пароходында тоқсыратады. 2004 жылғы "Лурулу" ғылыми-фантастикалық оқиғасында паломниктер мен оқиға іздеушілер тобы экзотикалық планеталарға қарапайым ғарыш жүк кемесімен саяхат жасайды.

In the film The Lost Continent (1968), a dilapidated tramp steamer Corita is smuggling a dangerous explosive cargo. The Captain ignores a customs launch wanting to inspect his ship as he is smuggling white phosphorus. Some passengers are trying to escape their past indiscretions or eluding capture (one with stolen bearer bonds). In the film The Long Voyage Home (1940), a British tramp steamer SS Glencairn goes from the West Indies to Baltimore and then finally to England. The crew is a motley, fun loving, hard drinking lot who are smuggling rum. The crew thinks one aloof crew member might be a German spy because he is so secretive and he has a locked box under his bed. In the film The African Queen (1951), a tramp steamer, the African Queen, is converted into a torpedo boat to sink a German gunboat. In the 1937 musical comedy film Something to Sing About, hoofer Terry Rooney (James Cagney) takes his bride, singer Rita Wyatt (Evelyn Daw) on a tramp steamer for their honeymoon. They are the only passengers. Rooney is turning his back on Hollywood, disgusted by his experience working on one picture. The film is a hit, but no one can find him. When the ship returns at last to San Francisco, he discovers that he is Hollywood's newest star. There is a long scene aboard ship where the crew joins in a talent show. Much of the action in Across the Pacific, a 1942 spy film set in the three weeks before the attack on Pearl Harbor, takes place aboard the Genoa Maru, a fictional Japanese cargo ship. The passengers include: former Captain Rick Leland (Humphrey Bogart), a disgraced United States Army Coast Artillery Corps, working as a secret U. S. agent; Canadian Alberta Marlow (Mary Astor) who claims to be from Medicine Hat; and Dr. Lorenz (Sydney Greenstreet) a great admirer of the Japanese. Characters spar over the dinner table and lurk in corridors. The Robert Heinlein novel The Rolling Stones concerns a family who buy a used spacecraft and travel the solar system, financed partly by trading goods to asteroid miners. The novel was derived from a shorter story titled Tramp Space Ship. In the Star Wars series, the oft appearing Millennium Falcon is a tramp starship, as it is a freighter with no fixed route. In Raiders of the Lost Ark (1981), Nazis intercept the Ark of the Covenant as it is being transported from Cairo to London aboard a tramp steamer Bantu Wind. In Lurulu, a 2004 sci fi adventure, a crew of pilgrims and adventure seekers voyage to exotic planets on a tramp space freighter.