Кіріспе

Интермодальдық контейнерлерде жүкті тасымалдайтын кеме. Әдетте 1990 жылдан бері дизельдік қозғалтқыштар қолданылады. Ұзын көлемді жүктер пакеттермен тасымалданады және көбінесе өндірілген тауарлар болып табылады. 1950 жылдарда контейнерлердің пайда болуына дейін, бұзылатын жүктерді қолмен тиеу, бекіту, босату және кемеден бір-бірлеп түсіру қажет болды. Бұл стивидорлау процесі жүкті контейнерлерге біріктіру арқылы тиімдірек болды, жүктің немесе шамамен 500 тоннаға дейін бірден жылжытылып, әрбір контейнер кемеге бір рет стандартталған тәсілмен бекітілді. Контейнерлер дәстүрлі бұзылатын жүктерді тасымалдау тиімділігін арттырып, тасымалдау уақытын 84%-ға және шығындарды 35%-ға төмендетті. 2001 жылы дүниежүзілік айналымдағы тауарлардың 90%-дан астамы ISO контейнерлерінде тасымалданды. 2009 жылы әлемдегі құрғақ жүктердің шамамен төрттен бірі контейнерлермен тасымалданды, бұл 125 миллион TEU немесе 1,19 миллиард тонна жүк құрады. Стандартталған жүк бірліктерін тасымалдауға арналған алғашқы кемелер 18 ғасырдың соңында Англияда пайда болды. 1766 жылы Джеймс Бриндли 10 ағаш контейнері бар "Starvationer" қорапты жобалады, ол көмірді Ворсли Дельфтен Манчестерге Бриджвотер каналы арқылы тасымалдады. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін алғашқы контейнерлік кемелер Лондоннан Парижге (Southern Railway's Golden Arrow / La Flèche d'Or) жүретін сәнді жолаушылар пойызының багажын тасымалдау үшін пайдаланылды. Бұл контейнерлер Лондон немесе Парижде жүктелді және Довер немесе Кале порттарына жазық вагондармен жеткізілді. 1931 жылдың ақпанында әлемдегі алғашқы контейнерлік кеме - Southern Railway UK меншігіндегі Autocarrier іске қосылды. Онда Southern Railway контейнерлері үшін 21 орын болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы контейнерлік кемелер екінші дүниежүзілік соғыстан қалған артық Т2 танкерлерінен жасалған мұнай танкерлері болды. 1951 жылы Данияда және Сиэтл мен Аляска арасында алғашқы арнайы салынған контейнерлік кемелер жұмыс істей бастады. Коммерциялық тұрғыдан сәтті болған алғашқы контейнерлік кеме - Малком Маклинге тиесілі T2 танкері, ол алғашқы сапарында Ньюарк, Нью-Джерси мен Хьюстон, Техас арасында 58 металл контейнерді тасымалдады. 1955 жылы Маклин өзінің McLean Trucking компаниясын АҚШ-тың ең ірі жүк тасымалдау флотына айналдырды. 1955 жылы ол Waterman Steamship компаниясынан шағын Pan Atlantic Steamship компаниясын сатып алып, оның кемелерін үлкен біркелкі металл контейнерлерде жүкті тасымалдауға бейімдеді. 1956 жылдың 26 сәуірінде жаңадан салынған контейнерлік кемелердің біріншісі - Ideal X Нью-Джерсидегі Ньюарк портынан шығып, заманауи кеме қатынасында жаңа революция басталды. MV Kooringa - әлемдегі алғашқы толық жасушалы, арнайы салынған контейнерлік кеме, ол 1964 жылы Аделаида пароход компаниясының McIlwraith, McEacharn & Co компаниясымен бірігуінен құрылған Австралиялық Associated Steamships компаниясымен салынды және 1964 жылдың мамырында пайдалануға берілді. Контейнерлік кемелер тауарлардың интермодальды тасымалын қамтамасыз ету үшін жобаланған және дәстүрлі жүк кемелерінің жеке люктары, жүк қоймалары және басқа да бөліктеріне қойылатын талаптарды жойды. Контейнерлік кеменің корпусы әуежай ангарына немесе үлкен қоймаға ұқсас, ол тік бағыттағы нұсқаулық рельстерді пайдаланып жеке ұяларға бөлінген. Кеменің ұялары жүк контейнерлерін ұстауға арналған, олар әдетте болаттан жасалады, кейде алюминийден, шыны талшықтан немесе фанерадан жасалады және кеме мен поезд, жүк көлігі немесе жартылай тіркеме арасындағы интермодальды тасымалдауға арналған. Тасымалдау контейнерлері түрі, көлемі және қызметі бойынша жіктеледі. Бүгінде әлемдегі ірі емес жүктің 90%-ы контейнерлермен тасымалданады, оны 50 000 контейнерлік кеме жүзеге асырады. Қазіргі заманғы контейнерлік кемелер 24 000 TEU-дан астам жүк тасымалдай алады. Архитектура Қазіргі заманғы контейнерлік кемелерді жобалауда бірнеше негізгі тұстар бар. Құрамында мықты кемелер бар, олар жүк таситын кемелерге ұқсас. Бұл қабатқа бір немесе бірнеше жүк қоймалары, көптеген цистерналар және машина бөлмесі орнатылған. Алып кететін контейнерлер жапқыштармен жабылады. Көптеген контейнерлік кемелерде жүк крандары орнатылған, ал кейбіреулерінде контейнерлерді бекіту үшін арнайы жүйелер бар. Қазіргі заманғы жүк кемелерінің корпусы болат тақталардан және бекіткіш арқалықтардан құралған. Кеме қабырғасына ұқсап, кеменің қаңқасы тік бұрышта тігілген. Қосарланған түптерде, әдетте, жанар-жағар май, балласт суы немесе тұщы су сияқты сұйықтықтар сақталады. Контейнерлік кемелер 7 негізгі өлшем категориясына бөлінеді: кішкентай фидер, фидер, фидермакс, Панамакс, Постпанамакс, Неопанамакс және өте үлкен. Панамакс кемесінің мөлшері Панама каналының бастапқы шлюздерімен шектеледі, ол 32,31 м дейін ені, 294,13 м дейін ұзындығы және 12,04 м дейін су айыры бар кемелерді қабылдай алады. Постпанамакс категориясы тарихи түрде 32,31 м-ден асатын қалыптасқан ені бар кемелерді сипаттау үшін қолданылды, бірақ Панама каналының кеңейту жобасы терминологияда кейбір өзгерістерге әкелді. Неопанамакс категориясы жаңа үшінші шлюздер арқылы өте алатын максималды кеме мөлшеріне негіделген, ол 2016 жылдың маусымында ашылды. Мұндай кеме, Неопанамакс класы, 19 контейнер қатарын тасымалдауға жеткілікті кең, шамамен 12 000 TEU сыйымдылығына ие және Капсайз көлемді тасымалдаушыға немесе Сүэзмакс танкеріне шамамен тең. Осы мөлшердегі кемелерде бортында жүк крандары болуы мүмкін. Ұзындығы, ені, су айыры Мысалы Өте үлкен контейнерлік кеме (ULCV)14 501 және одан да көп1200 фут (366 м) және одан ұзын160,7 фут (49 м) және одан кең49,9 фут (15 м) және одан терең 400 м ұзындығы, 59 м ені, 14,5 м су айыры және 18 270 TEU сыйымдылығы бар Maersk Triple E класындағы кемелер Сүэз каналын өте алады. Суреті: MV Mærsk Mc Kinney Møller Жаңа Панамакс (немесе Неопанамакс)10 000–14 500 1200 фут (366 м) 160,7 фут (49 м) 49,9 фут (15 м) 43 м ені бар COSCO Guangzhou класындағы кемелер Панама каналының ескі шлюздерінен өте алмайды, бірақ жаңа кеңейту арқылы оңай өте алады. Суреті: 9 500 TEU пирс Гамбургта Постпанамакс5 101–10 000Панамакс3 001–5 100 965 фут (294 м) 106 фут (32 м) 39,5 фут (12 м) Bay класындағы кемелер Панамакс класының жоғарғы шегінде, жалпы ұзындығы 292,15 м, ені 32,2 м және максималды тереңдігі 13,3 м. Суреті: 4 224 TEU MV Providence Bay Панама каналы арқылы өтудеФидермакс2 001–3 000 3 000 TEU-дан кішкентай контейнерлік кемелер әдетте фидерлер деп аталады. Әлемнің кейбір аймақтарында олар жүк крандарымен жабдықталуы мүмкін. Суреті: 384 TEU якорьдеФидер1 001–2 000Шағын фидер1 000 дейін.

Жүк крандары

Контейнерлік кеменің басты ерекшелігі – жүк тиеу-түсіруге арналған крандарының болуы. Жүк крандары бар кемелер – дөңгелекті, ал крандары жоқ кемелер – дөңгелексіз немесе крансыз деп аталады. 1970-ші жылдардағы алғашқы мақсатты контейнерлік кемелердің барлығы дөңгелексіз болған. Содан бері жаңадан салынған кемелердің дөңгелекті кемелерінің үлесі айтарлықтай өзгеріп келді, бірақ жалпы алғанда азайып барады, 2009 жылы контейнерлік кемелердің тек 7,5%-ы ғана крандармен жабдықталған. Контейнер жұмысына арналған бұл крандар рельстерде алға және артқа қарай жылжи алады. Рекорд 9 кранды бір мезгілде жүк тиеу және түсіру үшін пайдалану арқылы 9 600 ТЭУ сыйымдылығы бар кемеде орындалды. Контейнерлерді дәстүрлі жүк тасымалдайтын кемелерде де тасымалдауға болады, бірақ арнайы контейнерлік кемелерге арналған жүк қоймалары жүк тиеу-түсіруді жылдамдату және теңізде контейнерлерді тиімді және қауіпсіз ұстау үшін арнайы құрылған. Люктер жүк қоймасының бүкіл енін алып жатыр және люк комингі деп аталатын көтерілген болат конструкциясымен қоршалған. Бүгінде кейбір люк қақпақтары крандармен көтеріліп, түсірілетін қатты металл пластиналардан тұрады, ал басқалары – күшті гидравликалық поршеньдер арқылы ашылып, жабылатын икемді механизмдер болып табылады. Арнайы контейнерлік кемелерді құрылымдастырудың тағы бір маңызды компоненті – ұялы бағыттағыштарды пайдалану. Бірінші координата – бухта, ол кеменің алғы бөлігінен басталып, артқа қарай өседі. Carrier53 (2022 жылдан бері) 53 футтік контейнерлерді тасымалдай алады. 40 футтік контейнерлер контейнер тасымалының негізгі көлемін құрайды, олардың үлесі барлық контейнерлік тасымалдың 90%-ын құрайды, ал контейнерлік тасымал әлемдік жүк айналымының 90%-ын қамтамасыз ететіндіктен, әлемдік жүктің 80%-дан астамы 40 футтік контейнерлер арқылы тасымалданады.

Контейнерлік порттар

Контейнерлік тасымалдар порт арқылы көбінесе жиырма футтық эквивалент бірліктер (TEU) түріндегі өткізу көлемі бойынша есептеледі. 2019 жылы Шанхай порты 43 303 000 TEU көлемімен әлемдегі ең жұқ жүк айналымы бар контейнерлік порт болды. Сол жылы ең жұқ жүк айналымы бар он контейнерлік порттың жетісі Қытай Халық Республикасында орналасқан: Шанхай – 1-орында, Нинбо – 3-орында, Шэньчжэнь – 4-орында, Гуанчжоу – 5-орында, Циндао – 7-орында, Гонконг – 8-орында және Тяньцзинь – 9-орында. Жыл сайын теңізде шамамен 10 000 контейнер жоғалады, бұл 370 миллион долларлық шығынға әкеледі. 2008-2013 жылдар аралығындағы сауалнама бойынша, жеке контейнерлердің орташа жоғалуы жылына 546 құрады, ал кемелердің батып кетуі немесе қарап қалған жағдайлары сияқты апаттық оқиғаларды ескергендегі жалпы жоғалту жылына 1679 құрады. Соңғы сауалнама, WSC ұйымы тарапынан 2008-2019 жылдар аралығында жүргізіліп, теңізде орташа есеппен 1382 контейнердің жоғалып кеткенін көрсетті. Дегенмен, 2017-2019 жылдар аралығында бұл көрсеткіш жартысына жуық төмендеп, жылына 779 контейнер жоғалды. Көбінесе контейнерлер дауыл кезінде ашық теңізде суға кетеді, бірақ жүктерімен бірге толық кемелердің жоғалу жағдайлары да кездеседі. 2013 жылы Үнді мұхитында MOL Comfort кемесі 4293 контейнермен бірге батып, ірі кеме апатына ұшырады. Контейнерлер суға түскен кезде олар бірден қоршаған ортаға қауіп тудырады және «теңіз қоқысы» деп аталады. Мұхитқа түскеннен кейін олар сумен толады және ішіндегі заттар ауа ұстай алмаса, батып кетеді. Кербездік су оларды қиратады, нәтижесінде олар тез батып кетеді.

Тарих

Please provide the English text you want me to translate. I need the content of the "English text" section to be able to fulfill your request. I will then use the "Existing translation reference" only as a guide for terminology, prioritizing accuracy to the original English meaning.