Кіріспе

Шотланд сәулетшісі сэр Роберт Роуанд Андерсон (5 сәуір 1834 – 1 маусым 1921) – шотландтық Виктория дәуірінің сәулетшісі. Андерсон 1860 жылы Эдинбургте жеке практикасын ашуға дейін Лондонда Джордж Гилберт Скоттың кеңсесінде тәлім алған. 1860 жылдары оның негізгі жұмысы – Скоттың бұрынғы шәкірттеріне тән «Бірінші сүйір» (немесе ерте ағылшын) стиліндегі шағын шіркеулерді салу болды. 1880 жылға қарай оның практикасы Шотландиядағы ең беделді мемлекеттік және жеке ғимараттардың жобаларын жасады. Оның еңбектеріне Шотландия Ұлттық портрет галереясы; Эдинбург университетінің Ескі колледжінің күмбезі, Медициналық факультеті және МакЭван залы; Гован ескі приход шіркеуі және Пирс институты; Глазго орталық вокзалындағы орталық қонақ үй, Эдинбургтегі католик апостолдық шіркеуі және Бут аралындағы 3-ші маркиз үшін салынған Монт Стюарт үйі кіреді.

Ерте өмір

Андерсон Эдинбургтың сыртындағы Либертон қаласында, Джеймс Андерсонның (1797–1869), заңгер, және Маргарет Роуандтың (1797–1868) үшінші баласы ретінде дүниеге келді. Джордж Уотсон колледжінде білім алған ол 1845 жылы заңгерлік тәжірибеден өтті және қысқа уақытқа әкесінің фирмасында жұмыс істеді. 1849 жылы архитектураны оқуға кірісіп, сенімділердің сурет академиясына (кейіннен Эдинбург өнер колледжіне айналған) қатысты, сондай-ақ сәулетші Джон Лесселсқа (1809–1883) шәкірт болды. 1857 жылы ол Лондонның Трафальгар алаңындағы кеңсесінде Джордж Гилберт Скоттың ассистенты болып екі жылдық қызметке тағайындалды. Мұнда ол көптеген беделді сәулетшілермен бірге жұмыс істеді. Содан кейін Франция мен Италияда саяхаттап, білім жинады. Оның алғашқы маңызды тапсырмасы 1871 жылы Ангустағы Сент-Вигеанс шіркеуін қалпына келтіруге байланысты болды. Ол Эдинбургтегі Католик-Апостолдық шіркеуді жобалау конкурсын жеңіп алды, нәтижесінде Андерсон тағы да жалғыз серіктес ретінде қалды. Андерсонның практикасында жұмыс істеген белгілі сәулетшілер қатарында Роберт Вейр Шульц, Роберт Лоример және Сидней Митчелл болды. 1880-ші жылдары Андерсон стиліне шотланд тарихи сәулетінің ықпалы күшейді, бұл, мүмкін, архитектура тарихшылары Макгиббон мен Росспен достығының нәтижесі болды. Шотландиялық ықпал Норманд ескеретін залында (Дисарт, 1882), Ардгован егістік кеңсесінде (Гринок, 1886) және Пирс институтында (Гован, 1892) жақсы көрінеді. 1890-шы жылдардан бастап Андерсонның сәулетінің басты назарында қалпына келтіру жұмыстары болды, себебі ірі тапсырыстар азайды. Ол 1870-ші жылдары Иона аббаттығы мен Джедбург аббаттығында жұмыс істеген, ал енді Дунблан соборы мен Пейсли аббаттығын қалпына келтірді. Ол 1892 жылы қолданбалы өнер мектебін құруға көмектесіп, оқыту ісіне белсенді қатысты. 1903 жылы бұл мектеп жаңа Эдинбург өнер колледжіне біріктірілді, ал Андерсон сенімді тұлға ретінде тағайындалды. Кейінгі жылдары Андерсонпен жұмыс істеу қиынға соқты, оны мақтанқор деп есептеді. 1899 жылы құрылған тағы бір серіктестік 1902 жылы сот процесінен кейін таратылды. 1904 жылы Рованд Андерсон мен Пол құрылды, оған Артур Форман Балфур Пол (1892 жылдан 1896 жылға дейін оның шәкірті болған), Лорд Лион, сэр Джеймс Балфур Полдың ұлы қосылды. Андерсон 1902 жылы туған күніне орай Шотландия королінің резиденциясы Балморал сарайындағы жұмысы үшін рыцарь атағын алды. 1916 жылы архитектура саласындағы еңбегі үшін Корольдік алтын медальмен марапатталды және 1921 жылы сол жерде қайтыс болды. Ол Уорристон зиратында жерленген. Қабір оңтүстік-батысқа қарай төменгі жағында, батыс жолына қарай орналасқан, табуы қиын.

Рованд Андерсонның практикасы

Андерсонның сәулет практикасы Рованд Андерсон және Пол (Пол – жалғыз серіктес) атымен 1934 жылы Базил Спенс пен Уильям Киннинмонт қосылғанға дейін жалғасты, содан кейін Рованд Андерсон және Пол және серіктестері болып өзгерді. Пол 1938 жылы қайтыс болды, ал Спенс 1945 жылы кетіп, Киннинмонт Рованд Андерсон, Киннинмонт және Пол атымен практиканы жалғастырды. 1976 жылы Киннинмонт зейнеткерлікке шыққанда фирма бөлініп кетті, ал 1971 жылдары серіктес болған Ричард Юинг Рованд Андерсон атын алды. Рованд Андерсон серіктестігі әлі де Ратланд скверінде орналасқан.