7 ғасырдағы Ирландиядағы құпиялар: Әпке Фиделма хикаялары

Кіріспе

7-ғасырдағы Ирландияда орын алатын романдар сериясы.

Фидельма әпкесінің құпиялары – Питер Тремейннің (Питер Берресфорд Эллистің псевдонимі) құрастырған тарихи детективтік романдар мен әңгімелер жинағы. Олардың басты кейіпкері – Фидельма, ол бір жағынан Ирландияның бес патшалығының соттарындағы адвокат (далай), екінші жағынан – кельт монахы (Эллис француз тілінен "religieuse" терминін қолданады). Фидельма әпкесінің оқиғалары 7-ғасырдың ортасы мен соңында, көбінесе Ирландияда өтеді. Бұл романдар Умберто Эконың "Розаның аты", Эллис Питерстің "Құрманғазы Кадфаэль" және Роберт ван Гуликтің "Сотшы Ди" туындылары сияқты тарихи құпия жанрындағы әдебиеттерге жатады (Гонг'ан әдебиетінен және Қытай Тан династиясының шенеунігі Ди Ренжиеден шабыттанған). Питер Тремейннің романдары көбінесе саяси интригалар, жеке қарым-қатынастар, діни келіспеушіліктер немесе кейіпкерлердің жеке және материалдық мүдделерге ұмтылысын қамтитын бірнеше қосалқы сюжеттердің өзара байланысын көрсетеді. Фидельма көбінесе саксон монахы Эадульф бауырласпен бірге қылмыстарды ашады (Эллис француз тілінен "religieux" терминін қолданады). Эадульфті Шерлок Холмс досы доктор Уотсонмен салыстырғанмен, ол Фидельмамен теңдес серіктес және әдетте құпияны шешуде маңызды рөл атқарады (мысалы, "Сентектің қоңырауы" әңгімесінде ол өзінің күшімен бірнеше мәселені шешеді). Фидельманың өмірін бірнеше рет сақтап қалған адал серігі ол.

Фидельма әпке

Фидельма әдетте "ұзын бойлы, бірақ пропорционалды денелі" (көптеген әңгімелерде сипатталған) сұлу, ақ терілі, қызыл шашты (оның жіптері кейде капотының немесе бас киімінің астынан "нашарлықпен" шығып кетеді) және жасыл, сұр жасыл немесе көк жасыл көзді (қысқа әңгімелерде осы әртүрлі сипаттамалар қолданылады) деп сипатталады. Ол 630-шы жылдардың соңында Мюнстердің патшалық отбасында дүниеге келді; оның әкесі, король Фейлбе Фланд, шамамен 637/9 жылы, Фидельманың бала кезінде қайтыс болды. Фидельма Эоганахт ханшайымы ретінде тәрбиеленді. Ол Тараның Брехон Моранны басшылығымен азаматтық және қылмыстық құқық, әсіресе Брехон заңдарын оқыды. Студент кезінде Фидельма Жоғарғы Патшаның қауіпсіздік қызметінің жауынгері Цианға ғашық болды, бірақ ол ақырында оны Жоғарғы Патшаның үй басқарушысының қызына үйленуге тастап кетті (кейін ол оны құртты деп ажырасты). Цианмен болған бұрынғы қарым-қатынасы оның назарын аударды және оқуларына деген құлшынысын төмендетті, тіпті Брехон Моранның сыныптарынан шығарылуға айналуы мүмкін еді. Осы оқиғадан кейін ол қатты күйзеліп, бірақ мойынсұнбастан, оқуларына толыққанды берілді және ирландтық құқықтық жүйеде Ольхамнан кейінгі екінші ең жоғары атаққа ие болды. Роман мен әңгімелерде ол Ирландияның Брехон сотының далайы болып мансапқа ие болады. 659 жылы, әлі де Брейхон Моранның заң мектебінде оқып жүрген кезде, Фидельма ескі досы Люахты көруге барды, бірақ ол келгеннен кейін Люахтың бес күн бойы жоғалып кеткенін анықтады. Фидельма досының жоғалуын тергеді, бірақ жауаптардан гөрі көп сұрақтар тапты, әсіресе Люахқа жақын адамдардан (қараңыз "Ақ түлкінің ордасы" повесі). Оқуын аяқтағаннан кейін, өзінің ұстазы Дурроудың абысы Лейсранның кеңесі бойынша Фидельма монах болды (серияда "дінге" қатысты), Килл Дарадағы (Килдар) Сент-Бригидтің аралас аббатханасына қосылды. Кейінірек ол Римнен оралғаннан кейін "Hemlock at Vespers" әңгімесінде көрсетілген себептермен бұл қауымнан кетіп қалды және енді өзін "Қошельдің Фидельма" деп атайды. Фидельма діни өмірдің құрылысына жиі наразы болады; ол христиандық адалдықтың көрінісі ретінде емес, көбінесе мансаптық қадам ретінде (монастырлар жетінші ғасырдағы Ирландияның зияткерлік орталықтары болды) дінге келді. "A Prayer for the Damned" романында Фидельма өзінің діни анттарынан бас тартуды ойлайды, бірақ одан бас тартады. Фидельманың ана chara немесе "жан досы" (ирландша мойындаушы мен рухани жетекшінің баламасы) оның досы Лиадин болған, өйткені Фидельма оған болған, бірақ Лиадин кейін Фидельмаға берген антын бұзып, сатқан ("Холоферн шатырында" қысқа әңгіме жинағында қараңыз). Сол кезден бастап Фидельманың нақты ана харасы болмады, бірақ "Сентектің қоңырауында" ол Еадульфті өзінің ана харасы ретінде санап, ақыры оны солай деп таныды. Дегенмен ол рухани ұстаздарынан, әсіресе Кашельдік абат Лейсран мен аға Кончобардан кеңес алуды жалғастырды. 664 жылы Фидельма Ирландия делегациясымен бірге Уитби Синодына заң жөніндегі кеңесші ретінде барды, онда ол бауырлас Эадульфпен кездесті (әдепкі бойынша кездестірді); кейіннен олар Колмба фракциясының жетекші мүшесі Кильдардағы абыстай Этайнды өлтіруді тергеу үшін бірге жұмыс істеуді сұрады ("Құқықпен құтқаруды" қараңыз). Фидельманың Эдульфке деген алғашқы жауыздығынан кейін, кісі өлтіруші ашылды, ал Синод аяқталғаннан кейін Фидельма мен Эдульф бірге Римге сапар шегіп, мұнда оларға архиепископ Вигардтың өлтірілуін тексеруді тапсырды. Істің сәтті шешілгеннен кейін Фидельма Кашельге оралды, ол жол бойы Генуя портында тоқтауға мәжбүр болды, содан кейін Бобиум аббатханасына (Боббио аббатханасы) өзінің бұрынғы мұғалімі Руадан бауырласқа бару үшін барды және "Барайық, ақ боз атты" оқиғаларына қатысты. 665 жылы Фидельманың туысы патша Катал Куцен Матаир Сары обадан қайтыс болды және Фидельманың ағасы Колгу Муман (Мунстер) тағына отырды (тарихи король Колгу 665-678 жылдар аралығында билік жүргізді), ал ағасының мұрагерлігінен кейін Фидельма атақты діни ғалымның қазасын шешумен айналысты ("Балаларды қимайық" қараңыз). 666 жылы Фидельма абатхананың құдығынан бассыз дене табылуын тергеуді бастаған кезде, ол (оның білгені) Эадульфтің Кашельге Тарс Архиепискобы Теодордың елшісі ретінде саяхаттап келген және ол және бүкіл экипаж тұтқынға алынған (Кентерберияның жаңа архиепискобы) қаңыраған гаульдік кеме туралы құпияға да араласты ("Жыланның сыры" қараңыз). Эдульфті құтқарып, өлтірушіні ашып, Мюнстерге қарсы жоспарды ашқаннан кейін Фидельма мен Эадульф жақын досқа айналды ("Өрмек торы", "Көлеңке аңғары" (осы кезде Фидельма Мюнстер патшаларының қауіпсіздік қызметінің элиталық бөлімі Наск Найдх мүшесі болып тағайындалды және осы орденнің алтын торкасын тағуға құқылы болды) және "Жоғалған монах" қараңыз). Шамамен бір жыл бірге болғаннан кейін, олар тағы да ажырасты, Эадульф (негізінен) Кентербериге оралуға, ал Фидельма Ибериядағы Сент-Джеймс қасиетті орнына саяхат жасауға ниеттенді. Оқиғалар жоспарланғандай болмады. Фидельма өте оқиғалы сапардан кейін Иберияға келгеннен кейін, ағасы Колгудан Эадульф кісі өлтіруде айыпталғаны туралы хабар алды. Ирландияға асығыс оралып, ол Эадульфпен Фирна аббатханасында кездесті, оның кінәсіз екенін дәлелдеді және қылмыстың нағыз себебін анықтады ("Қараңғылықтағы біздің ханым" қараңыз). Содан кейін Эадульф Фидельманы Кентербериге онымен бірге жүруге көндірді, содан кейін Архиепископ Теодормен аяқталғаннан кейін, оның бұрынғы үйі Сеаксмундс Хамға баруға шақырды ("Желдегі түтін", "Өлгендердің сыбыры" және "Көшпенді абат" жинағындағы "Жоғалған бүркіт" қараңыз). Саяхаттары барысында олар бір-біріне деген нағыз сезімдерін ашты және физикалық қарым-қатынасқа түсті (Фидельманың жүкті болуына әкелді) және бір жыл мен бір күнге уақытша некеге тұрды (Фидельма Эадульфтің "сүйікті әйелі" ретінде, ал Эадульф Фидельманың "серігі" ретінде); бұл неке алғаш рет "Көшпенді абат" романында айтылған, ол 666 жылдың соңында өтеді. 667 жылы Кашельге оралғаннан кейін, олардың ұлы Алху ("Жұмсақ иттің") сол жылдың маусым мен шілде айлары арасында дүниеге келді. 667 жылдың соңғы үш айы қиын болды; Фидельма мен Эадульфтің қарым-қатынасы Фидельманың (бірақ оның бар екенін мойындамайтын) қазіргі кездегі депрессиядан зардап шегуімен күрделенді. Фидельма мен Эадульф бірнеше тізбектей кісі өлтірулерді шешу үшін кеткен кезде (қараңыз "Бадгердің айы"), Алхудың күтімшісі Кашель қамалының сыртында өлтірілгені табылды және Алху жоғалып кетті, ұрланғанына сенді. Олардың тым көп эмоциялық қатысы бар екендігіне және Уй Фиджентеге қарсы жалған жолға түскеніне қарамастан, Эадульф Алхуды іздеп тауып, Фидельма Алхудың күтімшісінің өлтірілуінің нағыз себебін анықтады ("Сентектің қоңырауы" қараңыз). 1668 жылдың ақпанында олар, Кашельдегі Ултан абысының өлтірілуіне қатысты тергеуге кедергі келтіргеніне қарамастан, тұрақты некеге тұрды ("Құдайға дұға" қараңыз). 669-670 жылдарының қысында "Деймонмен билеу" оқиғасынан кейін Эадульф та Наск Найдх мүшесі болды. Фидельма Ирландия сарай саясаты мен дипломатиясына көбірек араласты, Мюнстер патшалығына қарсы бірнеше жоспарларды жоққа шығарды, Жоғарғы Патша Сехнассахтың өлтірілуін шешті ("Деймонмен билеу" қараңыз) және 670 жылы (бірақ бастапқыда сұралған)...

Fidelma is usually described as attractive with "a tall, yet a well proportioned figure" (described so in many of the short stories), with pale skin, red hair (strands of which have been known to "rebelliously" escape from under her hood or head dress) and either green, grey green or blue green eyes (the short stories use these different descriptions). She was born into the royal family of Munster in the late 630s; her father, King Failbe Fland, died c. 637/9, during Fidelma's infancy. Fidelma was raised as an Eoghanacht princess. She studied civil and criminal law, especially the Brehon laws, under the supervision of Brehon Morann of Tara. During her student years, Fidelma had an unhappy love affair with Cian, a warrior of the High King's bodyguard, who eventually abandoned her to marry the daughter of the High King's steward (who, ironically, later divorced him on the grounds that he was sterile). Her pre occupation with Cian interfered with her concentration and devotion to her studies, and nearly caused her to be expelled from the Brehon Morann's classes. Emerging from the affair battered but unbowed, she applied herself wholeheartedly to her studies and eventually qualified as an anruth, the second highest rank after an Ollamh in the Irish legal system. In the novels and short stories, she pursues a career as a dalaigh to the Brehon Court of Ireland. In 659, while still studying at Brehon Morann's law school, Fidelma traveled to visit Lúach, an old friend, but found upon her arrival that Lúach had been missing for five days. Fidelma undertook an investigation into her friend's disappearance, but found more questions than answers, especially from those closest to Lúach (see the e novella Lair of the White Fox). After her studies were complete, on the advice of her mentor Abbot Laisran of Durrow Fidelma became a nun (referred to throughout the series as a "religieuse"), joining St. Brigid's mixed abbey at Cill Dara (Kildare). She later left this community some time after her return from Rome for reasons outlined in the story "Hemlock at Vespers", and now refers to herself as "Fidelma of Cashel" rather than "Sister Fidelma". Strong minded and independent, Fidelma often chafes at the structure of the religious life; she seems to have become a religieuse more as a career move (monasteries were the intellectual centers of seventh century Ireland) than as an expression of Christian devotion; in the novel A Prayer for the Damned, Fidelma considers renouncing her religious vows but decides against it. Fidelma's anam chara or "soul friend" (the Irish equivalent of a confessor and spiritual guide) had been her friend Liadin, as Fidelma had been to her, but Liadin later betrayed and broke her oath to Fidelma (see the short story "At the Tent of Holofernes" in the short story collection Hemlock at Vespers). Since that time Fidelma had no real anam chara, but in The Leper's Bell she realized that she had unknowingly come to regard Eadulf as her anam chara and finally recognized him as such. Even so, she continued to seek advice from clerical mentors, particularly Abbot Laisran and Brother Conchobar of Cashel. In 664, Fidelma accompanied the Irish delegation as an advisor on law to the Synod of Whitby, where she met Brother Eadulf (quite literally running into him); later, they were asked to work together to investigate the murder of Abbess Etain of Kildare, a leading member of the Church of Columba faction (see Absolution by Murder). Following a little initial hostility on Fidelma's part towards Eadulf, the murderer was uncovered, and after the Synod concluded Fidelma and Eadulf journeyed together to Rome, where they were asked to investigate the murder of Archbishop designate Wighard (see Shroud for the Archbishop). After the case was successfully resolved, Fidelma returned to Cashel, being forced on the way to stop at the seaport of Genua (Genoa), then traveling to the Abbey of Bobium (Bobbio Abbey) to visit her old teacher Brother Ruadán and becoming involved in the events of Behold a Pale Horse. In 665, Fidelma's cousin King Cathal Cú cen máthair died of the Yellow Plague and Fidelma's older brother Colgu succeeded to the throne of Muman (Munster) (the historical King Colgu ruled from A. D. 665 678), and in the wake of her brother's succession Fidelma became involved in solving the murder of famed religious scholar the Venerable Dacan (see Suffer Little Children). In 666 when Fidelma was called upon to investigate the finding of a headless body in an abbey well, she also became involved with the mystery of a deserted Gaulish ship on which (she learned) Eadulf had been traveling to Cashel as an emissary of Theodore of Tarsus, the new Archbishop of Canterbury, and from which he and the entire crew had been taken captive (see The Subtle Serpent). Returning to Cashel together after rescuing Eadulf, revealing the murderer and uncovering a plot against Munster, Fidelma and Eadulf soon became nearly inseparable (see The Spider's Web, Valley of the Shadow [at which time Fidelma was made a member of the Nasc Naidh, an elite corps of bodyguards to the kings of Munster, by King Colgu and became entitled to wear the golden torc of that order] and The Monk Who Vanished). After nearly a year together, they again separated, with Eadulf (reluctantly) intending to return to Canterbury and Fidelma intending to go on a pilgrimage to the Shrine of St. James in Iberia. Events didn't go quite as planned. Fidelma had only just arrived in Iberia after a very eventful voyage (see Act of Mercy) when she received a message from her brother Colgu that Eadulf had been charged with murder. Hurrying back to Ireland, she reunited with Eadulf at the Abbey of Fearna, proved his innocence and uncovered the true killer as well as the reasons behind the crime (see Our Lady of Darkness). Eadulf then convinced Fidelma to accompany him to Canterbury and then, after their business with Archbishop Theodore had been accomplished, to visit his former home of Seaxmund's Ham (see Smoke in the Wind, "The Lost Eagle" in the short story collection Whispers of the Dead and The Haunted Abbot). At some point during their travels, they revealed their true feelings for and to one another, began a physical relationship (resulting in Fidelma's pregnancy) and entered into a temporary marriage of a year and a day (with Fidelma as Eadulf's ben charrthach or "loved woman" and Eadulf as Fidelma's fer comtha); this marriage is first mentioned in The Haunted Abbot, which takes place in late December, 666. After their return to Cashel in 667, their son Alchu ("Gentle Hound") was born sometime between June and July of that year. The last three months of 667 turned rocky; Fidelma and Eadulf's relationship was seriously troubled by Fidelma's suffering from (but refusing to admit suffering from) what is now called postpartum depression. While Fidelma and Eadulf were away solving a series of serial killings (see Badger's Moon), Alchu's nurse was found murdered outside the castle of Cashel and Alchu was missing, believed to have been kidnapped. Despite objections that they were too emotionally involved to investigate properly and what turned out to be a false trail meant to implicate the Uí Fidgente, Eadulf was able to track down and successfully recover Alchu and Fidelma uncovered the real reason why Alchu's nurse had been murdered (see The Leper's Bell). In February 668, they celebrated a permanent marriage, despite the interruption caused by their investigation into the murder of Abbot Ultan of Cill Ria (Kilrea) (see A Prayer for the Damned). After the events of Dancing with Demons in the winter of 669–670, Eadulf was also made a member of the Nasc Naidh. Fidelma became increasingly involved in Irish court politics and diplomacy, including thwarting several plots against the kingdom of Munster, solving the murder of the High King Sechnassach (see Dancing with Demons) and in 670 (although originally requested to act as advisor to the Irish delegation) uncovering the murderer of the Abbot Dabhoc of Tulach Oc at the Council of Autun summoned by Bishop Leodegar (see The Council of the Cursed). She and Eadulf were returning to Muman by sea in the company of Fidelma's cousin Bressel when their ship was attacked off the coast of Armorica and Bressel was brutally murdered, along with some of the ship's crew. After uncovering both the person responsible and a plot to assassinate the Breton king (see The Dove of Death), Fidelma decided to renounce her religious vows and become full time legal advisor to her brother, a decision she believed Eadulf would support. Her belief proved wrong and led to a bitter quarrel between them, resulting in a physical separation with Fidelma remaining in Cashel and Eadulf going to the Abbey of Ruan. During the weeks of the separation and due to Muman's Chief Brehon Baithen's intentions of retiring because of a serious (ultimately fatal) illness, Fidelma became determined to succeed Baithen as Chief Brehon of Muman, and Colgu agreed to have her name submitted among the other candidates (although he informed her that he must remain neutral and that the final decision must lie with the Council of Brehons). The murder of Brother Donnchad at the abbey of Lios Mor led Colgu and Abbot Segdae to send Fidelma to investigate but on the condition that Eadulf accompany and assist her (see The Chalice of Blood). Although they were able to work together as before, the breach was evident and after the investigation was successfully concluded, Fidelma followed through with her decision/ambition and left the religious. Unfortunately, although her name was submitted, Brehon Aedo was elected as Muman's Chief Brehon, a decision which Fidelma took very hard (although publicly she supported the decision), and Eadulf (who had finally accepted her decision to leave the religious, although he himself remained a Brother) was extremely relieved when she agreed to undertake the investigation of an unknown found body, which led towards uncovering another plot against Muman and an unexpected traitor within Fidelma's own family (see The Seventh Trumpet). However, Fidelma eventually concluded that the role and duties of Muman's Chief Brehon were not for her and decided to remain a dalaigh, although she continued to be Colgu's legal advisor. In November 670, Colgu was nearly assassinated by a mysterious religieux but survived, although badly wounded; the assassin also killed Chief Brehon Aedo, who had tried to protect Colgu. The would be assassin was killed, but the initial investigation into the motive for the attack (originally handled by Deputy Chief Brehon Aillin) seemed to point towards the Uí Fidgente, and so, with the approval of Colgu's tanaiste (heir apparent) Finguine, Fidelma and Eadulf traveled into enemy territory to continue their investigation and uncovered not only the reason for the attack on Colgu but also a plot against the Uí Fidgente from within their own ruling family (see Atonement of Blood). In February 671, Colgu had recovered from his wound and Fidelma and Eadulf had been living somewhat peacefully in Cashel when an Anglo Saxon deputation led by the Venerable Verax, brother of Pope Vitalian, and the arrogant Bishop Arwald of Magonsaete arrived at Cashel to debate the possible establishment by Rome of an archbishopric in Ireland and which primacy in the Five Kingdoms might be considered as its seat. Matters took a serious turn before the debate even began by the murder of Brother Cerdic, the delegation's emissary, before the delegation's arrival and became even more complicated by the discovery on the banks of the River Siur of three murdered men, one of whom was identified as The Venerable Vitricius of Palestrina, and that the only survivor was Eadulf's younger brother Egric. The debate quickly turned hostile; shortly afterwards, an attempt was made on Fidelma and Eadulf's lives and more murders were committed, including those of Rudgal (the man suspected of leading the attack on The Venerable Vitricius), of Sister Dianaihm (the bann mhoar or female steward of Abbess Lioch of Cill Naile (Killenaule), who had been asked to attend the debate) and of Egric. With Muman's honor at stake, Fidelma and Eadulf had to somehow unravel the truth and the reasons for so many killings (see The Devil's Seal). In May 671, preparations for the Great Fair of Bealtain in Cashel took a sinister turn when Eadulf and Aidan, while returning to Cashel, came across a partially burned wagon containing two bodies, a female (the driver of the wagon) disguised in male clothing and a male inside the wagon who appeared to have been dead for several days. Further examination determined the burning to be a case of arson and the two deaths due to poisoning. The investigation took Fidelma and Eadulf to Osraige and to the Abbey of Cainnech, where they strove to uncover the secrets of both the Golden Stone and the mysterious Fellowship of the Raven (see The Second Death). In June 671, Fidelma and Eadulf were horrified to learn from Colgu that Abbot Segdae had been murdered while at the fortress of Prince Donennach of the Ui Fidgente. In the absence of Muman's Chief Brehon, Colgu immediately dispatched Fidelma and Eadulf; upon their arrival, they learned to their shock that their companion Gorman, who had been found at the scene of the crime, was being held as the chief suspect and that the Ui Fidgente religious, led by the vicious and vindictive Abbot Nannid of Mungairit, were demanding Gorman's death as punishment according to the Penitentials. With the backing of both Prince Donennach and the Ui Fidgente Chief Brehon Faolchair, Fidelma and Eadulf immediately began an investigation, knowing that any misstep on Fidelma's part could not only result in Gorman's execution but also spark both a civil upheaval within the Ui Fidgente and a war against Cashel (see Penance of the Damned). In November 671, just before the eve of the feast of Samhain, Eadulf and Aidan discovered a man murdered in an unlit pyre, dressed in the robes of a religieux and killed by the ritualistic "three deaths". When a strange woman known as "Brancheó" appeared in a raven feather cloak foretelling of the ancient gods returning to exact revenge upon the mortal world, she was quickly branded a suspect. In their search for the killer, Sister Fidelma and Eadulf discovered that their investigation was linked to a book stolen from the Papal Secret Archives which could destroy the New Faith in the Five Kingdoms (see Night of the Lightbringer). As 671 drew to a close, Fidelma traveled to the Abbey of Finnbarr on a personal secret mission to question the abbot, but found that he had been murdered and the suspect, a young girl, had fled. In spite of Fidelma's refusal to reveal her real purposes (which she had sworn an oath to not reveal) to Eadulf and her other companions, they agreed to accompany her on this investigation. However, vicious rumors began to circulate of a plot by Fidelma's family, the Eoghannacht, to murder the High King and kidnap his wife, and Fidelma's refusal to confide even in Eadulf meant that not only that Fidelma's life was in danger but also that she would be truly on her own to face what was to happen (see Bloodmoon). The year 672 proved to be another year of mystery and political intrigue for Fidelma and Eadulf. In February, Fidelma and Eadulf were traveling from the Abbey of Lios Mhor back to Cashel when they reached the village of Cloichin just in time to prevent the lynching, presided over by Brother Gadra (a firm adherent of the Penitentials), of a man accused of murdering a local farmer, his wife and two sons. Determined that the man, a foreign vagrant, should be given a fair trial, Fidelma and Eadulf remained in the area, but events, including a claimant to the murdered farmer's inheritance, began to spiral into a far more sinister pattern that would cost more lives (see Blood in Eden). In Spring 672, the body of Brother Brocc, who had been traveling with Princess Gelgeis, King Colgu's betrothed, on a secret mission, was found and brought to the Abbey of Gleann Da Loch. Fidelma, Eadulf and Enda were dispatched to the kingdom of Laigin to discover the truth, but were soon confronted by more deaths, warnings of demonic shapeshifters and brigands stealing gold and silver from the ancient mines, and rumors of a war between the Kingdoms of Laigin and Muman (see The Shapeshifter's Lair). In May 672, just before the Feast of Beltaine, a council of the seven senior princes of the kingdom of Muman was to gather at Cashel to discuss King Colgú's policies. Before the council actually met, Brother Conchobhar, the keeper of the sacred sword that symbolized the King's authority to rule, was found murdered. While trying to solve this mystery and as rumors of an attempt to overthrow Colgú began to spread, Fidelma and Eadulf also had to contend with news that a plague ship had landed at a nearby port (see The House of Death). Later that same month, during the renovation of the abbey of Muman at Imleach Iubhair, Fidelma and Eadulf were called in to investigate both the destruction of the guest hostel by fire and the death of one of the guests: Bishop Brodulf of Luxovium, cousin to the King of Franks, whom they discovered had been stabbed to death before the fire had even started (see Death of a Heretic). In the summer of 672, shortly after the marriage of Colgu and Princess Gelgeis, a member of Princess Gelgeis' personal bodyguard, a group of female warriors called "the Daughters of the Storm", was found killed in their locked sleeping chamber, and shortly afterwards the stewardess of the royal house was poisoned. With a huge group of suspects, Fidelma and Eadulf had to work quickly to uncover the killer (see Revenge of the Stormbringer). In 675, Fidelma received a letter telling of the ultimate fates of Bishop Leodegar and some of those connected with the 670 Council of Autun (see the epilogue of The Council of the Cursed). Because of the death of her parents at an early age, Fidelma grew up quite independent and self reliant; at times she refuses to delegate gathering of evidence to anyone, even Eadfulf (although she does admit that Eadulf's "mind was just as sharp and penetrating as her own." The Council of the Cursed). However, she suffered many betrayals in the past (Cian, Liadin, Abbess Ita of Cill Dara) so that she became extremely cautious with her emotions and it is not easy for her to become close to people; it took quite a long time for her to fully realize her feelings for Eadulf, and her only close female friend/confidente is Della, a former prostitute (it is to Della that she turns to for comfort and counsel when she believes her marriage to Eadulf is in danger of falling apart in The Leper's Bell). She also admits quite freely that one of her worst faults is her temper, and she is constantly amazed that Eadulf shows so much patience with her: "She knew that she could not really contemplate an existence without Eadulf's support. Who else would tolerate her sharp temper, which she accepted was her biggest fault?" (The Chalice of Blood)

However, in spite of her self confessed shortcomings, she has proven herself to be devoted to family and friends and a caring and loving wife and mother (although she does wish that her duties as a dalaigh didn't cause her to be away from her son so often and for so long).

Эдульф бауырлас

Бауырлас Эдульф Фидельманың барлық романдарында, үш романда болмаған және бір қысқа әңгімесінде ("Жоғалған бүркіт") пайда болды. Шығыс Англия Корольдігіндегі Сэксмундтың Хам (қазіргі "Саксмундхам") жерінде туған Ангел (Эдульф өзін "Англ" деп атайды, ал көбінесе оны "Саксон" деп атайды, бұл оны қатты ашуландырады), Эдульф өз халқының мұрагерлік герефасы немесе ревисі ретінде өсті. Эдульф Фурса есімді ирландтық монахпен христиан дініне кірді, бұл оқиға романдардан бұрын болды, содан кейін Ирландияда білім алып, алдымен Даруда (Дурроу) оқыды, содан кейін Туайм Брекеннің атақты медицина мектебінде медицинаны оқыды. Одан кейін ол Рим шіркеуі мен Ирландия шіркеуінің идеяларындағы айырмашылықты түсіну үшін Римге қажылық сапар жасады, екі жыл бойы оқыды және Римнің жақтасы ретінде оралды. "Жұрттың мөрі" романында оның кіші інісі Эгрик бар екені айтылады. Екеуі де христиан дініне кіргенімен, Эгрик соғысшының жолын таңдады, және Эдульф одан хабар алмағандықтан, Эгрик өлген деп ойлады. Сол романда Эдульфтің анасы он бес жасында ергота уытынан қайтыс болғаны және оның әкесі үш жылдан кейін Сары обадан қайтыс болғаны да айтылады. Уитби Синоды кезінде болған "Қиянат арқылы босату" романында Эдульф Кентербериден Синодқа жіберілген делегацияның бір бөлігі болды, онда ол Фидельмамен алғаш рет кездесті. Синод аяқталғаннан кейін екеуі де Римге сапарлады. Римдегі архиепископқа арналған Кирпіш оқиғасынан кейін Фидельма Ирландияға оралды, ал Эдульф Кантерберидің жаңа архиепискобы Теодор Тарсскийдің хатшысы болып Римде қалды. Кейіннен ол Теодордың елшісі ретінде Кашельге жіберілді және "Сыртқы жылан" романында Фидельмамен қайта қосылды. Сол романдағы оқиғалардан кейін ол Фидельмамен Кашельге оралды және кейінгі романдарында олар ажырамас серіктер мен әріптестер болды. Эдульф пен Фидельманың интеллектуалдық және жеке қарым-қатынасы серия бойына дамыды, Эдульфтің (әлдебір дәрежеде және ішінара Фидельманың талабымен) Кантербериге қайтуға ниеттенгеніне қарамастан. Алайда, ол Британияға қайтып оралмады, өйткені Ферна абаттығында оған зорлау мен кісі өлтіру айыбы тағылып, асылып қалуға жақын болды (Фидельма оны құтқара алмайтындай көрінді). Эдульф Фидельманы онымен бірге Кантербериге баруға көндірді, ал архиепископ Теодормен келісімдерін аяқтағаннан кейін Фидельмамен бірге Ирландияға оралды. 667 жылы олар бір жыл бір күндік сынақ некесіне тұрды, оның ішінде олардың ұлы Алчу дүниеге келді. 668 жылдың ақпан айында Эдульф пен Фидельма тұрақты некеге тұрды (қараңыз "А Pray for the Damned"). Уақыт өте келе Эдульфтің дінге деген құлшынысы Фидельманың заңға бағышталған дүниелік өмірді іздеуімен қайшылыққа ұшырады. Фидельма діни уәдесінен бас тарту туралы шешімін жариялағанда олардың арасында үлкен эмоционалдық және физикалық жарылыс болды, және Эдульф оны өзгерте алмайтынын қайғылы түрде түсінді ("Өлімнің көгершіні" және "Қанның тостағаны" романдарын қараңыз). "Қанның тостағаны" Фидельма Эдульфке өзінің болашағы туралы шешім қабылдағанын және енді ол өзінің болашағы туралы шешім қабылдауы керектігін айтты, ол оның шешімін қабылдап, оны қолдады, бірақ Бауыр болып қалды. Тремэйн Бауырлас Эдульфтің келт қауымдастықтарындағы жат адам ретіндегі мәртебесін пайдаланып, оның және Фидельманың көптеген істеріндегі құқықтық және мәдени мәселелер туралы түсініктемелер береді. Бұл Тремейнге келт шіркеуі мен қоғамының тарихы туралы көптеген мәліметтерді ашық білім беруді көздемей қосуға мүмкіндік береді. Шетелдік болғандықтан, Эдульфтің Ирландиядағы мәртебесі бастапқыда "теңізден қуылған" дегенді білдіретін "сұр ит" (cu glas) және заңды мәртебесі немесе құрмет бағасы жоқ адам еді (бұл терминнің анықтамасы үшін "Ертегі Ирландия заңындағы" "Статус" деген терминді қараңыз); алайда, архиепископ Теодор мен Фидельманың ағасы Король Колгу арасындағы тектей (эмиссар немесе елші) дәрежесі оған Ирландия заңына сәйкес сегіз құмалдың жоғары құрмет бағасын берді (құмал үш сиырдың құны) ("Қараңғылық біздің ханым" романда қараңыз) және Фидельмамен некелескеннен бері (оның отбасы таныды және мақұлдады) ол қазір деорада де (Құдайдың "көшірілгені") деп саналады және Фидельманың жартысының құрмет бағасына ие, бірақ ол оның рұқсатысыз заңдық келісімшарттар жасауға құқылы емес (ол сонымен қатар ол болуы мүмкін кез келген қарыздар үшін жауапкершілік тартады) немесе Алчуды тәрбиелеуде заңдық жауапкершілікке ие емес. Осы заңдық ережелерге қарамастан, ол теңдес және дос ретінде қарастырылады және Фидельманың отбасының мүшесі ретінде қабылдалады. 669–670 жылдардың қысында "Дәумен билеу" оқиғасынан кейін ол Мунстер корольдерінің жеке күзетшілерінің элиталық корпусы болған Наск Найд мүшесі болып тағайындалды және осы орденнің алтын торкісін тағуға құқылы болды. Бауырлас Эдульф – Фидельманың эмоционалдық қиын жағдайлардағы тұрақтылығын қамтамасыз ететін бекем адам (оның өзінсіздігінің себебі оның ата-анасының өте жас кезінде қайтыс болғандығынан туындайтынын біледі). Көптеген романда Тремэйн Фидельма мен Эдульфтің интеллектуалдық қарым-қатынасын сипаттау үшін бірдей сөздерді (кейбір шамалы өзгерістермен) қолданады:

Brother Eadulf has appeared in all but three of the Sister Fidelma novels and in one short story ("The Lost Eagle"). An Angle by birth from Seaxmund's Ham (today "Saxmundham") in the Kingdom of East Anglia (Eadulf refers to himself as an "Angle", while almost everybody else refers to him as "Saxon", much to his annoyance), Eadulf was raised as a hereditary gerefa, or reeve, of his people. Eadulf was converted to Christianity by an Irish monk named Fursa sometime before the novels begin and subsequently educated in Ireland, studying first at Daru (Durrow) then medicine at the great medical school of Tuaim Brecain. He then undertook a pilgrimage to Rome to understand the differences between the ideas of the Church of Rome and those of the Church of Ireland, remaining there studying for two years and returning as a follower of Rome. In the novel The Devil's Seal, it is learned that he has a younger brother Egric, who, although both brothers were converted to Christianity, chose to follow the path of the warrior and that due to lack of news about him Eadulf believed Egric to be dead. It is also revealed in the same novel that Eadulf's mother died from ergot poisoning when Eadulf was fifteen and that his father died from the Yellow Plague three years later. In the novel Absolution by Murder, which is set during the Synod of Whitby, Brother Eadulf was part of the deputation from Canterbury to the Synod, where he met Sister Fidelma for the first time. After the Synod's conclusion, both joined a party to Rome. After the events of Shroud for the Archbishop in Rome, Fidelma returned to Ireland while Eadulf remained in Rome as secretary to the new Archbishop of Canterbury Theodore of Tarsus. Later, he was sent to Cashel as Theodore's emissary and was reunited with Fidelma in The Subtle Serpent. After the events of that novel, he returned to Cashel with Fidelma and in subsequent novels they became almost inseparable companions and collaborators. Eadulf and Fidelma's intellectual and personal relationship develops throughout the series, despite another separation in which Eadulf (reluctantly and partly at Fidelma's insistence) intended to return to Canterbury. However, he almost never made it back to Britain, as at the Abbey of Fearna he was charged with rape and murder and almost hanged (a predicament from which it seemed that Fidelma would be unable to rescue him). Eadulf convinced Fidelma to accompany him to Canterbury, and after concluding his business with Archbishop Theodore, he returned to Ireland with Fidelma. In 667, they entered into a trial marriage of a year and a day, during which their son Alchu was born. In February 668, Eadulf and Fidelma celebrated a permanent marriage (see A Prayer for the Damned). Unfortunately, as time passed, Eadulf's devotion to the world of the Faith began to clash with Fidelma's growing ambition to pursue a secular life devoted to the law. A serious emotional and physical breach was made between them when Fidelma announced her decision to renounce her religious vows and Eadulf sadly realized that he could not change her mind (see The Dove of Death and The Chalice of Blood). The Chalice of Blood concluded with Fidelma telling Eadulf that she had made her decision about her future and now he must come to a decision about his own, which he did accepting her decision and supporting her, but still remaining a Brother. Tremayne uses Brother Eadulf's status as an outsider to the Celtic communities in which many of his and Fidelma's cases take place to provide explanations about legal and cultural matters to his readers. This allows Tremayne to include many details about the history of the Celtic church and society, without overtly appearing to educate. Being a foreigner, Eadulf's status in Ireland is originally that of cu glas (which translates as "grey dog"), meaning an "exile from over the sea" and a person without legal standing or honor price (for a definition of this term, see "Status" in Early Irish Law); however, his rank as techtaire (emissary or ambassador) between Archbishop Theodore and Fidelma's brother King Colgu gave him a high honor price of eight cumals (a cumal being the value of three cows) under Irish law (see Our Lady of Darkness) and since his marriage to Fidelma (recognized and approved by her family) he is now considered a deorad De (an "exile of God") and has an honor price of half that of Fidelma's but he is not entitled to make legal contracts without her permission (she is also responsible for any debts that he might incur) or have any legal responsibility in the raising of Alchu. Despite these legalities, he is treated as an equal and a friend and accepted as a member of Fidelma's family. After the events of Dancing with Demons in the winter of 669–670, he was made a member of the Nasc Naidh, an elite corps of bodyguards to the kings of Munster, by King Colgu and entitled to wear the golden torc of that order. Brother Eadulf is a stolid man who provides a much needed stability to Fidelma during emotionally difficult cases (he knows that her insecurity stems from both her parents dying when she was very young). In many of the novels, Tremayne uses the same phrases (with some slight variations) to describe Fidelma and Eadulf's intellectual relationship:

"Ол олардың пікірталастарын сағынды. Ол Эдульфтің қарама-қарсы пікірлері мен философиялары туралы әзілдеуге болатындығын, ол әрқашан жақсы көңілмен оған жауап беретінін сағынды. Олардың даулары қызып кететін, бірақ олардың арасында дұшмандық болған жоқ. Олар өз түсіндірулерін қарастырып, идеяларын талқылағанда бірге үйренетін." ("Балаларды қинамаңыз")

Эдульфтің батылдығы мен отбасына деген сүйіспеншілігі күдіксіз (көптеген рет дәлелденген, соның ішінде "Жұқпалы дерттің қоңырауы" романында ұлдары Алчуды құтқаруы және "Жетінші труба" романында Фидельманың өзінің құтқарылуы). Оның медициналық білімі мен көмегі де көбінесе өте құнды (әсіресе "Жұрттың мөрі" романында шұғыл ампутация жасауға тура келгенде), және Фидельма Эдульфтің көзге көрінбейтін нәрсені көру қабілетіне ие екенін жиі мойындады. Бір рет (Фенехус заңы бойынша "жедел оқудан" кейін) ол Фидельманы кісі өлтіру айыбымен босату үшін сәтті адвокат ретінде әрекет етті ("Көлеңке алқабын" қараңыз), бірақ куәгерді куәлігі үшін төленгенін мойындауға мәжбүрлеуі, оның куәлігін жойды, ол оның далайы ретінде оны қорқытты, және ол Фидельманы таң қалдырған заң ережесін ұсынды, ол кісі өлтірушінің анықталуына әкелді ("Қанның тостағаны" романын қараңыз). "Жетінші труба" романында ол өзінің шешімдерін осы деңгейде көрсетті, Фидельма: "Күнделікті, сен көбірек және көбірек Брехонға айналасың" деді; "Қанның тостағаны" романында ол оған: "Менің ойымша, сенсіз, сіздің кеңесіңіз, сіздің талдау қабілетіңіз біз жасаған көптеген тергеулерде сәттілікке жетпес едік – сен мәңгілікке менің жанымдасым, аним чара, және егер сен кетсең менің жаным өлмек" деді. Эдульфтің шармының бір бөлігі – оның адал көңілсіздігі, және ол Фидельмамен жұмыс істегенде жеткен барлық жетістіктеріне және құрметке қарамастан, өзін өте қарапайым адам деп санайды (Бұл Бауыр Конхобарды қызықтырады, ол "А Pray for the Damned" романында оған Фидельма мұндай қарапайым адамды өмірін бөлісуге таңдамас еді деп айтады). Ол үлкен қалалық қамалдардың, мысалы Кашельдің қайнаған қызығушылығында әрқашан жайлы сезінбейді және көбінесе Фидельмамен бірге тыныш жердегі діни қоғамдастыққа зейнетке шығуды қалайды (бірақ Фидельма діни өмірден бас тартқаннан кейін бұл арманнан бас тартуға тура келді). Ол өзінің кемшіліктері туралы (атқа мінудегі нашарлығы мен теңіз ауруы) әзілдеуге жақын және әдетте өте төзімді және тыныш адам, бірақ бірнеше рет Эдульф басқа адаммен ашуланып, тіпті...

Eadulf's courage and love of family are undeniable (proven many times, including his rescue of their son Alchu in The Leper's Bell and of Fidelma herself in The Seventh Trumpet). His medical knowledge and assistance is often very valuable as well (especially in The Devil's Seal when he must perform an emergency amputation), and Fidelma has often admitted that Eadulf has an uncanny ability to see the obvious that she has overlooked. On one occasion (after a "cram course" in the Law of the Fenechus) he acted as Fidelma's advocate to successfully get her released when she was charged with murder (see Valley of the Shadow), although his use of a bluff to get a witness to admit to being paid for his testimony, thus discrediting it, it shocked her sensibilities as a dalaigh, and he was able to provide a provision of law (much to Fidelma's surprise) that allowed her to provide an argument that led to the uncovering of a murderer (see The Chalice of Blood). In The Seventh Trumpet, he demonstrated his own powers of deduction to such a degree that Fidelma remarks, "Every day, you become more and more a Brehon"; in The Chalice of Blood, she tells him: "As far as I am concerned, without you, your advice, your ability to analyse, I would not have succeeded in many of the investigations we have undertaken you will forever be my soul mate, my anam chara, and if you go my soul will die." Part of Eadulf's charm is his honest humility, and despite all he has accomplished and the fame and respect he has earned while working with Fidelma he considers himself to be quite an ordinary man (much to the amusement of Brother Conchobar, who in A Prayer for the Damned points out to him that Fidelma would never have chosen an ordinary man to share her life with). He is not a person who always feels comfortable in the hustle and bustle of a major castle town like Cashel, and often wishes that he and Fidelma could retire to a mixed religious community in a more secluded area (although that dream had to be given up when Fidelma renounced the religious life). He is very humorous about his own shortcomings (including poor horsemanship and seasickness) and is normally a very tolerant and even tempered person, but on a few occasions Eadulf has been provoked to the point where he has indeed lost his temper with another person and with Fidelma herself, much to her astonishment (see The Leper's Bell and The Chalice of Blood). Nominally he remains an adherent to the Church of Rome (he still wears a Roman tonsure), but over time, due in part to his debates with Fidelma, in part to his long term residence and personal experiences in Eireann and in part to his personal interactions with both local and foreign Church dignitaries, his views have become much more moderate to the point where he has realized that he cannot blindly follow the changes in the Faith that come from Rome, such as and including the increased call for religious celibacy and the continual attempt to supplant the Laws of the Fenechus with the Penitentials.

Қайталанатын таңбалар

Colgú mac Faílbe Flaind – Муман (Мунстер) патшасы, 665-678 жылдары билік құрды; Фидельманың ағасы. Оның алғашқы пайда болуы – "Suffer Little Children" туындысы. Брат Кончобар – Кашельдегі дәріханашы, сондай-ақ астрологияда сардар; кейде Фидельмаға кеңесші болып қызмет етеді. Оның туындыдағы алғашқы пайда болуы – "Жоғалған монах", бірақ ол "Өлілердің сыбырлары" жинағындағы "Өзінің өлтірілуін болжаған астролог" атты қысқа әңгімесінде де кездеседі. Оның өлтірілуі – "Өлім үйі" романының басты сюжеттік желілерінің бірі. Лаисран – Дюроу аббаты; Фидельманың ұстазы, бастапқыда оны дінге келуге шақырды; көбінесе қысқа әңгімелерде, сонымен қатар "A Prayer for the Damned" туындысында пайда болады. Горман – Мунстердің Наск Ниадх, Муман патшасының қауіпсіздік қызметі, бұрынғы тоғызқын Делланың ұлы; Фидельма мен Эдульфті кейбір тергеулерінде сүйемелдейді. Оның туындыдағы алғашқы пайда болуы – "Сендік қоңырауы", ақырында Nasc Niadh командирі болып тағайындалды; "Қаралғандардың өкініші" оқиғаларынан бұрын Айбеллге үйленді. Дего, Энда және Айдан – Мунстердің Nasc Niadh, Муман патшасының қауіпсіздік қызметінің жауынгерлері; олар кейде Фидельма мен Эдульфпен бірге тергеу жүргізеді. Олардың алғашқы пайда болуы – "Қараңғылық анамыз" туындысы. "Адамның қолы" романында Дегоның оң қолы жараланып, жұққандықтан Эдульф оның қолын кесуге мәжбүр болды. Енда кейіннен Горманнан Фидельма мен Эдульфтің тергеулерін сүйемелдеуші ретінде алады, ал "Өлім үйі" және "Еретик өлімі" оқиғалары арасында Горманнан Nasc Niadh командирі ретінде алады. Делла – бұрынғы тоғызқын, Горманның анасы және Фидельманың ең жақын досы мен сенімді серігі; олар Фидельма Делланың әпкесі, Цилл Дара (Килдар) дінбасысын айыптау немесе өлтіруден сәтті қорғаған кезде танысты. Кейін Дела зорланған кезде Деланың өзін қорғады. Туындыдағы алғашқы рөлі – "Жоғалған монах". Сегдай – Имлех аббаты және епископы, Муманның бас дінбасы және қайырымдылыққа қарсы тұрушы. Алғаш рет "Көлдің аңғарында" таныстырылды; "Қаралғандардың өкініші" туындысында өлтірілді. Конри – Уи Фиджентидің соғыс басшысы. Алғаш рет "Қайран қасқыр" атты қысқа әңгімесінде пайда болды; "Баджердің айы" романында маңызды кейіпкерге айналды. Доненах мак Оенгус – Уи Фидженти князі; алғаш рет "Жоғалған монах" туындысында пайда болды. Колгумен бейбіт келісімге қол қойды және сол уақыттан бері өзінің халқының қарсылығына қарамастан Кашельмен достық қарым-қатынаста болды. Форбассах – Лейгин епископы және Брехоны, Фидельмаға қарсы жау; алғаш рет "Жәбір шеккен кішкентай балалар" туындысында пайда болды (оны қонақжайлық заңдарын бұзғаны үшін Кашель сотынан шығарып тастады); Бес патшалықтың бас Брехоны оны лауазымынан алып, заңгерлік қызметтен босату лицензиясын жойды. Фианамайл – Лейгин патшасы; Сары обадан қайтыс болған Фаэланның орнын басқан; алғаш рет "Жәбір шеккен кішкентай балалар" туындысында пайда болды; Муманға қарсы. Ол "жас, амбициялы, өз бетімен атақ-даңқ іздеген, түлкідей шашы мен мінезі де соған сай келген" деп сипатталған. ("Қараңғылық анамыз"). Фидельма екі рет оның жолын кесті: алдымен, Осрайге патшалығы мәселесінде ("Жәбір шеккен кішкентай балалар", ол үшін ол Жоғары Патшаға және Король Колгуға жоғары айыппұл төлеуге мәжбүр болды), содан кейін Лагинде Фенехус заңын қайырымдылықпен алмастыруда ("Қараңғылық анамыз", ол үшін Жоғары Патша оны ашық сөккен). Ной – Лайгиндегі Феарна аббаты; Фианамайлдың рухани кеңесшісі болу үшін аббаттық лауазымынан кетті; сонымен қатар Фидельмаға қарсылық білдірді. Алғаш рет "Жәбір шеккен кішкентай балалар" туындысында пайда болды; қаза тапқан құрметті Даканмен байланысты. Феарнадан Римге паломниттік сапарға аттанады, онда ол Файндермен кездеседі, оны сүйіп, Феарнаға жаңа аббаты болуға әкеледі. Қайырымдылыққа көшті; "Қараңғылық анамыз" оқиғасынан кейін, Феарнадан (және Ирландиядан) шығып, Файндермен бірге Римге оралды.

Colgú mac Faílbe Flaind King of Muman (Munster), reigned 665 678; Fidelma's older brother. His first appearance in the series is in Suffer Little Children. Brother Conchobar the apothecary at Cashel, also expert in astrology; sometimes acts a mentor to Fidelma. His first appearance in the series is in The Monk Who Vanished, but he also appears in the short story "The Astrologer who Predicted His Own Murder" in the collection Whispers of the Dead. His murder is one of the main plotlines in The House of Death. Laisran Abbot of Durrow; mentor to Fidelma, originally encouraged her to join the religious; appears mostly in the short stories, but also appears in A Prayer for the Damned. Gorman a warrior of Munster's Nasc Niadh, the King of Muman's Bodyguard; the son of former prostitute Della; accompanies Fidelma and Eadulf on some of their investigations. His first appearance in the series is in The Leper's Bell; eventually promoted to commander of the Nasc Niadh; married Aibell prior to the events of Penance of the Damned. Dego, Enda and Aidan warriors of Munster's Nasc Niadh, the King of Muman's Bodyguard; they sometimes accompany Fidelma and Eadulf on their investigations. Their first appearance in the series is in Our Lady of Darkness. In The Devil's Seal, Dego was attacked and wounded in the right arm, and due to massive infection Eadulf was forced to amputate the arm. Enda later takes over from Gorman as accompanier of Fidelma and Eadulf on their investigations, and at some time between the events of The House of Death and Death of a Heretic also takes over from Gorman as commander of the Nasc Niadh. Della a former be taide (prostitute), mother of Gorman and Fidelma's closest female friend and confidente; they became acquainted when Fidelma successfully defended Della's sister, a religieuse of Cill Dara (Kildare), against a charge or murder and later represented Della herself when Della was raped. Her first appearance in the series is in The Monk Who Vanished. Segdae Abbot and Bishop of Imleach, chief prelate in Muman and firm opponent of the Penitentials. First introduced in Valley of the Shadow; murdered in Penance of the Damned. Conri Warlord of the Uí Fidgenti. First appeared in the short story "Cry Wolf"; became a more substantive character in the novel Badger's Moon. Donennach mac Oengus Prince of the Ui Fidgenti; first appeared in The Monk Who Vanished. Signed a peace treaty with Colgu and has since remained on friendly relations with Cashel despite opposition from within his own people. Forbassach Bishop and Brehon of Laigin and a hostile antagonist to Fidelma; first appeared in Suffer Little Children (when he was physically ejected from the court of Cashel for violation of the laws of hospitality); was stripped of his rank and his license to practice law by the Chief Brehon of the Five Kingdoms as a result of the events of Our Lady of Darkness. Fianamail King of Laigin; succeeded Faelan, who had died of the Yellow Plague; first appeared in Suffer Little Children; hostile to Muman. Described as "a youth with foxy hair and an attitude to match it young and ambitious and determined to make a reputation for himself." (Our Lady of Darkness). Has been foiled twice by Fidelma: first, in the matter of the kingdom of Osraige (Suffer Little Children, for which he had to pay high fines to both the High King and King Colgu), then in the displacement in Laigin of the Law of the Fenechus by the Penitentials (Our Lady of Darkness, for which he was publicly admonished by the High King). Noe Abbot of Fearna in Laigin; resigned as Abbot to become Fianamail's Spiritual Advisor; also hostile to Fidelma. First appeared in Suffer Little Children; related to the murdered Venerable Dacan. Left Fearna to go on a pilgrimage to Rome where he met Fainder, with whom he fell in love and brought back to Fearna to become its new Abbess. Became converted to the Penitentials; after the events of Our Lady of Darkness, left Fearna (and Ireland), possibly to follow Fainder back to Rome.

Графикалық романның бейімделулері

"Абсолюция үшін қылмыс" графикалық романы, Антонио Муньос адаптациялаған, суреттерін Жозеп Феррер мен Карлос Вила салған, голланд және ағылшын тілдерінде Uitgeverij Arboris баспасынан қол жетімді. "Архиепископқа арналған көрпе" графикалық романы Uitgeverij Arboris баспасынан голланд және ағылшын тілдерінде қол жетімді.