Кіріспе
Ритт Бьеррегард (толық аты – Ютте Ритт Бьеррегард; 19 мамыр 1941 – 21 қаңтар 2023) – Дания саяхатшысы, Дания әлеуметтік-демократиялық партиясының мүшесі және 2006 жылдың 1 қаңтарынан 2010 жылға дейін Копенгаген қаласының лорд-мэрі болды. Бьеррегард 27 қыркүйектен 19 желтоқсанға дейін және 13 ақпаннан 1975 жылдың 22 желтоқсанына дейін білім министрі қызметін атқарды. 1973 жылы және 1975 жылдан 1978 жылға дейін Анкер Йоргенсеннің I, II және III кабинеттерінде, ал 1979 жылдан 1981 жылға дейін Анкер Йоргенсеннің төртінші кабинетінде әлеуметтік министр болды. 1994 жылдан 1999 жылға дейін Еуропалық қоршаған орта комиссары, ал 2000 жылдан 2001 жылға дейін Пул Нюруп Расмуссеннің IV кабинетінде азық-түлік, ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы министрі болды.
Ritt Bjerregaard (full name Jytte Ritt Bjerregaard; 19 May 1941 – 21 January 2023) was a Danish politician who was a member of the Danish Social Democrats, and was Lord Mayor of Copenhagen from 1 January 2006 to 2010. Bjerregaard was Education Minister from 27 September to 19 December and again from 13 February 1975 to 22 December 1978. 1973 and from 1975 to 1978 in the Cabinets of Anker Jørgensen I, II and III, and Social Minister from 1979 to 1981 in Anker Jørgensen's fourth cabinet. She was European Commissioner for the Environment from 1994 to 1999 and Minister for Food, Agriculture and Fisheries in the Cabinet of Poul Nyrup Rasmussen IV from 2000 to 2001.
Саяси мансап
Бьеррегард 1971 жылдың 21 қыркүйегінен 1995 жылдың 22 қаңтарына дейін және 2001 жылдың 20 қарашасынан 2005 жылдың 8 ақпанына дейін Дания парламентіне (Фолкетингет) мүше болды. Ол Анкер Йоргенсен мен Пол Нюруп Расмуссен басқаратын түрлі кабинеттерде министр болды. 1971 жылы ол Оденсе қалалық кеңесіне сайланды, онда бір мерзім қызмет етіп, 1973 жылы қызметтен кетті. 1971 және 1975-1978 жылдары білім министрі лауазымын атқарды, 1975 жылы бастауыш мектеп туралы заңды басқа партиялардың көпшілігінің қолдауымен өзгертті. 1975 жылдың 5 қарашасында Бьеррегард Роскилде университетіне сыртқы канцлер тағайындады. Venstre және Консервативтік халық партиясы университетті таратуды қалаған, бірақ тәуелсіз саясаткер, Консервативтік халық партиясының бұрынғы мүшесі Ханс Йорген Лембурнның арқасында университет сақталды. 1976 жылы университеттерге түсуді шектеді, сонымен қатар азшылықтарды қорғауды қамтамасыз етті. 1977 жылы Erhvervsfaglige Grunduddannelser – EFG (Кәсіби негізгі білім беру) туралы заңды қабылдады. 1978 жылдан бастап бұрынғы бөлім басшысы Эрик Иб Шмидтпен бірлесіп, U 90 толық білім беру жоспарын іске қосты. Берлин қабырғасы құлағаннан кейін Ритт Еуроодаққа қатысты ұстанымын өзгертті. Көп жыл бойы қарсылас болғаннан кейін, Данияның Еуропалық қозғалысының (Den Danske Europabevægelse) төрағасы болды. Бьеррегард 1995-1999 жылдары Сантер комиссиясында Данияны өкілдік етіп, қоршаған орта, ядролық қауіпсіздік және азаматтық қорғау жөніндегі Еуропалық комиссар болды. 1995 жылдың 8-11 маусымында Бильдерберг тобының кездесуіне қатысты. Сондай-ақ ол 1992, 1998 және 2002 жылдары Үшжақты комиссияның отырыстарына қатысты. Бьеррегард түрлі ұйымдармен байланыста болды. 1992-1994 жылдары ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының және Социалистік Халықаралық Әйелдер (SIW) вице-президенті болды. 2000 жылдың ақпан айында Бьеррегардты азық-түлік министрі етіп тағайындағаннан кейін төрт күн өткен соң, қауіпті ми ауруы – «жылқының жынды ауруының» алғашқы жағдайы тіркелді. Министрлікте Бьеррегард жылдам және тиянақты әрекет етті. Мал сою әдістері өзгертілді және тәуекелді өнімдерге тыйым салынды. Бұл шаралар бастапқыда фермерлер мен тамақ өнеркәсібі тарапынан жақсы қабылдамады. Әсіресе, кейбір азық-түліктерді сатудан алып қою туралы бастама сынға түсті. Бірақ кейіннен өнеркәсіп бұл шаралардың тұтынушыларды қорғағанын және экспорттық нарықта даниялық азық-түлік өнімдеріне сенімділікті арттырғанын түсінді. 2001 жылы Бьеррегард «Smiley» жүйесін енгізді. Бұл кең пікірталас тудырды, бірақ бүгінде жүйе кеңінен мойындалған. Бьеррегард 2005 жылдың 16 қарашасында Копенгаген қалалық кеңесінде социал-демократтардан Лорд-мэр сайлауында жеңіске жетті, бұл оның көптеген жеке дауыстарының арқасында мүмкін болды. Копенгагеннің Лорд-мэрі болып қызмет еткен кезеңде Ритт әлемнің әртүрлі қалаларының әкімдерін қалалардағы климатқа арналған саммитте қонаққа шақырды. Саммит Копенгагенде өткен 15-ші саммитге дайындық болды. Саммитте Ритт Бьеррегард ірі қалалар шығарындыларды азайту үшін нені істей алатынын талқылауды ұсынды. Кездесу сәтті өтті және әкімдер шаралар қабылдауға уәде берді.
Жеке өмір
Бьеррегаард Копенгагендегі Вестербродада, ағаш шебері Гудмунд Бьеррегаард пен бухгалтер Рита Бьеррегаардтың қызы ретінде өсті. Ол үш баланы ең үлкені еді. Отбасы жер телімі алғанға дейін, нашар және денсаулыққа зиянды жағдайларға байланысты бірнеше рет ауруханаға түсті. 1958 жылы Кристианшавн гимназиясын бітірді, ал 1966 жылы Statens Kursus til Studentereksamen курсынан қазіргі заманғы студент атанды. 1964 жылы Эмдрупборгтан мұғалімдік куәлігін алғаннан кейін 1970 жылға дейін бастауыш мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Gyldendal баспасының кеңесшісі де болды. 1971 жылы Оденсе педагогикалық институтында доцент болып жұмыс істеді. 1966 жылдан бері тарихшы Сорен Мёрхпен үйленген. Бос уақытында ол көбінесе алма ағаштарын өсіретін, органикалық шаруашылық жүргізілетін егістігінде бағбандықпен айналысты. Бьеррегаард өмірінде бірнеше кітап жазды, соңғысы – 2015 жылы жарық көрген «Рит» атты естеліктерінің бірінші томы.
Өлім
Бьеррегард 2023 жылғы 21 қаңтарда 81 жасында дүние салды.
Дау
1978 жылы білім министрі қызметін атқарган кезінде ол Париждегі Риц қонақ үйінің сәнді люксінде ЮНЕСКО конференциясы барысында тұрды, бұл оның қызметтен кетуіне себеп болды. Кейін Ұлттық аудит басқармасы оның басқа министрлерден артық ақша жұмсамағанын хабарлады. Бұл мәселе Дания Парламентінде талқылау тудырды. Ол көп ұзамай 1979 жылы әлеуметтік министр ретінде саясатқа қайта оралды. 1990 жылдардың басында ол Социал-демократиялық ұйымдардағы байланыстарын пайдаланып Копенгагенде үлкен пәтер алғаны белгілі болды, бірақ ол оны сирек пайдаланды, Фюн аралында тұрды. Содан кейін ол Социал-демократтардың парламенттік фракциясының жетекшісі лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Бір жыл өткен соң, муниципалитет бұл істі жапты.
"5000 арзан пәтер" уәдесі
2005 жылғы қалалық кеңес сайлауындағы оның басты сайлауалды уәдесі, егер ол Лорд-мэр болып сайланса, бес жыл ішінде айына 5000 крон (948 АҚШ доллары) жалдау ақысына 5000 арзан тұрғын үй салу болды. Бұл полиция және медбикелер сияқты орташа табысқа ие отбасыларға Копенгагендегі қымбат тұрғын үй нарығына қол жеткізуге мүмкіндік беретін еді. Экономистер мен басқа да сарапшылар бұл жоспарды іске асыру мүмкін емес деп сынады. 2007 жылдың жазына қарай, мұндай он екі пәтер салынған болатын. 2007 жылдың 11 шілдесінде Бьеррегард Копенгаген тұрғындарына бес жыл ішінде 5000 арзан тұрғын үй берілетінін уәде бермегенін, тек осы мақсатқа жұмыс істейтінін айтты. Ол көптеген күтпеген және заңдық кедергілер туындағанын, сондай-ақ үкімет бұл мәселеге кедергі келтіргенін мәлімдеді. Бірақ ол 5000 пәтердің жетіден он жылға дейін салынып бітетінін күтті.
Көшбасшылық
2005 жылдың қараша айындағы қалалық сайлаудан кейін үш белгілі социал-демократ өз фракциясынан кетті: Винни Берндсон, Финн Рудайцки және Винни Ларсен Дженсен. 2007 жылдың маусым айында ұзақ жылдар бойы қалалық саясатпен айналысқан Ларсен Дженсен былай деді:
«Қалалық кеңес мүшесі ретінде мен төрт қала әкімін көрдім. Ритт – бәрінен автократиялық, абсолюттік, орталықтандырылған және демократияға қарсы ең жоғары дәрежедегі билеуші. Бьеррегаард болса, Ларсен Дженсеннің «жеке мәселелері бар» екенін, олар туралы ашық түрде сөйлеуге болмайтынын мәлімдеді. Оппозиция және солшыл фракциялар Ритті диктаторлық мінез-құлық танытуда және саяси мәселелерге қатысты ақпаратты жасыруда деп айыптады. Бьеррегаардты «алтын буын» деп аталатын ең беделді социал-демократтардың бірі санайды, олардың қатарында Могенс Люккетофт, Свенд Аукен және Пол Нюруп Расмуссен де бар.»
As a city council member I have experienced four Lord Mayors. Ritt is the most autocratic, absolutist, centralist and undemocratic of all. In return, Bjerregaard claimed that Larsen Jensen "suffered personal problems" which could not be commented on in public. The opposition, as well of the left wing factions, have accused Ritt of dictatorial conduct and obstructing their insight into political cases. Bjerregaard is regarded as one of the four most influential Social Democrats from the so called golden generation, the others being Mogens Lykketoft, Svend Auken and Poul Nyrup Rasmussen.
Кеңселерді жаңарту
2007 жылдың тамызында Бьеррагард Лорд-мэр кеңсесі үшін 850 000 крондық (161 000 АҚШ доллары) арнайы дизайнмен жасалған жиһазқа тапсырыс берді.