Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Тройийдің Эланы" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" үшінші маусымының он үшінші эпизоды. Джон Мередит Лукас жазған және режиссерлік еткен бұл эпизод алғаш рет 1968 жылдың 20 желтоқсанында көрсетілді. Эпизодта "Энтерпрайз" кемесі соғыстағы жұлдыздық жүйеге бейбітшілік әкелуі үміт етілген, мінезсіз ханшайымды тасымалдайды. "Тройийдің Эланы" Джон Мередит Лукас жазған және режиссерлік еткен, ол "Жұлдызды жол" өндірісі тарихында тұңғыш рет телеэпизодты өзі жазып, өзі режиссерлік еткен адам. 2023 жылы Терри Маталас "Жұлдызды жол: Пикард" сериалының "Соңғы буын" эпизодымен осы құрметке ие болған екінші режиссер атанды.
"Elaan of Troyius" is the thirteenth episode of the third season of the American science fiction television series Star Trek. Written and directed by John Meredyth Lucas, it was first broadcast on December 20, 1968. In the episode, the Enterprise ferries a spoiled princess whose betrothal, it is hoped, will bring peace to a star system at war. "Elaan of Troyius" was written and directed by John Meredyth Lucas, the first person in Star Trek production history ever to both write and direct a filmed Star Trek television episode. Terry Matalas became the second with the Star Trek: Picard episode "The Last Generation" in 2023.
Сюжет
Федерациялық «Энтерпрайз» кемесі Элас планетасына Эластың Дольманы – Еланыны алуға келеді. Оларды Эластың соғысып жатқан Тройиус планетасының елшісі Петри де ертіп келеді. Петри түсіндіргендей, Элазиялық ақсүйектер кеңесі мен Тройиус трибуналы екі планетаның бір-бірін жоймауы үшін Еланыны Тройиус патшасына үйлендіруге келіскен. Елан – өте тартыншақ келін, ол өзін қорлап отырған келісімді қарғып айтады. Елші Петридің міндеті – Еланыны тройиялықтардың әдет-ғұрыптарымен таныстыру. «Энтерпрайз» Тройиусқа төмен жылдамдықпен оралғаннан кейін көп ұзамай, барлық хабарларды елемейтін клингондық соғыс кемесі байқалады. Елан Петриге пышақтап, ол Дольманмен одан әрі іс жүргізуден бас тартады және өзінің билеушісі оған ешқашан үйленбейді деп ант етеді. Оны оқыту міндеті капитан Киркке жүктеледі. Ауруханада медбике Чапель елшіден неге элазиялық әйелдер олардың қатыгездігіне қарамастан соншалықты бағаланады деп сұрайды. Петридің айтуынша, элазиялық әйелдің жасы еркектің терісіне тигенде, оның жүрегі «мәңгілік құлдыққа түседі». Елан Кирктің оны тәрбиелеуге тырысуына наразы болып, оны пышақтап өлтіруге тырысады. Ол оны жеңіп, қаруын алып, оған үйренуге бұйрық берілген нәрсені үйренуге мәжбүр етеді. Елан әбден шаршап, барлығының өзін жек көруінен безіп, ванна бөлмесіне кіріп жылай бастайды. Кирк оны жұбатуға тырысады, оның бетінен жас сүртіп алғаннан кейін Еланға ғашық екенін сезінеді. Олар махаббатқа айналған құмарлықпен басталады. Осы уақытта кеме инженерлерінің бірі Элаанның бас күзетшісі Крайтонмен өлтіріледі, ол «Энтерпрайздің» варп қозғалтқыштарына зиян келтіріп, клингондық крейсермен байланыс орнатуға тырысады. Ол тұтқындалады, бірақ тергеуге дейін өзін-өзі өлтіреді. Кирк бас инженер Скоттқа кеме жүйесін тексеруді бұйырады. Елан Крайтонның оған ғашық болғанын және үйлену туралы жаңалықтан ашуланғанын айтады. Клингондық крейсер содан кейін шабуылға көшеді. Кирк «Энтерпрайзға» варпқа көшуді бұйырғанда, Скотт Крайтонның саботажы салдарынан, оны жасауға тырысу кемені жоятынын хабарлайды. Клингондар атыссыз өтіп кеткенде, олар «Энтерпрайзды» ашық соғыссыз жоямын деген ниетте болғандары анық болады. Бұл жоспақ сәтсіз аяқталып, клингондар шабуылға шығады. Мистер Скотт Крайтонның антиматериялық реактордың дилитий кристалдарына зиян келтіргенін, содан кейін олардың қаруларын қолдануға немесе варпқа көшуге болмайтынын мәлімдейді. Сауықтыру бөлімінде елші Петри Еланға тағы да жақындап, екі әлем арасындағы бейбітшілік үмітінің символы ретінде оның үйлену тойында киетін тройиялық патшалық әшекейлерден жасалған алқаны қабылдауын сұрайды. Елан алқаны қабылдап, кейін көпірде той көйлегімен бірге пайда болады. Спок кейбір әшекейлерден ерекше энергияны байқайды, оларды Елан тек сәттілік әкелетін қарапайым тастар деп сипаттайды. Шын мәнінде, бұл тастар дилитий кристалдары, бұл клингондардың бұл жұлдыздық жүйеге қызығушылығын түсіндіреді. Кристаллдар Скоттқа инженерлік бөлімге жеткізіледі, онда ол Спокпен бірге зақымдалған дилитий кристалдарын ауыстыру үшін жұмыс істейді, ал шайқас крейсері өлтіруге дайындалады. «Энтерпрайзға» қуат клингондардың соңғы шабуылынан бір сәт бұрын қалпына келтіріледі. «Энтерпрайздің» фотондық торпедаларынан ауыр зақым алғаннан кейін клингондық кеме сәтті ығыстырылады. Өзгерген Елан Тройиусқа аман-есен жеткізіледі. Кету алдында Елан Киркке өзінің пышағын естелік ретінде сыйлайды, «Тройиуста мұндай нәрселер киілмейді екен» дейді. Олар телепорт бөлмесінде қоштасады, жүрегі ауырған Елан жылап жатыр. Кейінірек МакКой көпiрге келіп, элазиялық жасқа қарсы дәрі тапқанын хабарлайды, бірақ ол енді қажет емес сияқты. М. Спок атап көрсеткендей, «Энтерпрайз» Дольманнан бұрын капитанды жұқтырған».
The Federation starship Enterprise arrives at the planet Elas to pick up Elaan, the Dohlman of Elas. Accompanying them is Ambassador Petri of Troyius, a planet with which Elas has been at war. As Petri explains, the Elasian Council of Nobles and the Troyius Tribunal have agreed to marry Elaan to the Troyian king to secure peace, lest the two planets destroy each other. Elaan is a most reluctant bride, cursing an arrangement that she considers a humiliation. Ambassador Petri's mission is to instruct — er, "to acquaint" — Elaan in the manners and customs of the Troyians. Not long after the Enterprise begins the return journey to Troyius at low impulse speed, a Klingon warship is detected, which paces the Enterprise and ignores all hails. To complicate matters further, Elaan stabs Petri, who refuses to have any further dealings with the Dohlman and vows that his ruler will never marry her. The job of teaching her falls to Captain Kirk. In Sickbay, Nurse Chapel asks the ambassador why Elasian women are so prized in spite of their savagery. Petri explains that when the tears of an Elasian female touch a man's skin, his heart is "enslaved forever". Elaan does not take kindly to Kirk's efforts to educate her and attempts to stab him. He overpowers her, disarms her, and insists that she will learn what she has been ordered to learn. Elaan locks herself in a bathroom and begins to cry, saying she is tired of being hated by everyone. Kirk tries to comfort her, and after wiping a tear from her cheek finds himself besotted with Elaan. They begin a passionate affair that quickly turns into a love affair. Meanwhile, one of the ship's engineers is killed by Kryton, Elaan's chief bodyguard, who then tampers with the Enterprises warp engines and tries to contact the Klingon battle cruiser. He is captured, but commits suicide before he can be interrogated. Kirk orders Chief Engineer Scott to check the ship's propulsion systems. Elaan reveals that Kryton was in love with her and had been infuriated by the news of the arranged marriage. The Klingon battlecruiser then begins what appears to be an attack. As Kirk orders the Enterprise to go to warp, Scott reports that, as a result of Kryton's sabotage, any attempt to do so will destroy the ship. As the Klingon passes by without firing, it becomes clear that they were hoping to destroy the Enterprise without an overt act of war. This plan having failed, the Klingons attack in earnest. Mr. Scott reports that Kryton damaged the dilithium crystals in the antimatter reactor control system, making it impossible to go to warp or fire their weapons. In Sickbay, Ambassador Petri again approaches Elaan and begs her to accept the necklace of Troyian royal jewels that was to be worn at her wedding, as a symbol of the hope for peace between their two worlds. Elaan accepts the necklace and subsequently appears on the bridge wearing it with her wedding dress. Spock detects strange energy readings from some of the jewels, which Elaan describes as common stones, valued only as good luck charms. The stones are in fact dilithium crystals, which explains the Klingons' keen interest in this star system. The crystals are taken to Scott in Engineering, where he and Spock work to replace the damaged dilithium crystals as the battlecruiser moves in for the kill. Power is restored to the Enterprise just before the Klingons’ final attack. After suffering serious damage from the Enterprise's photon torpedoes, the Klingon ship is successfully driven off. A much changed Elaan is delivered safely to Troyius. Before she departs, Elaan gives Kirk her dagger as a memento, explaining she has learned that "on Troyius, they do not wear such things." She and Kirk say their farewells in the transporter room, with a heartbroken Elaan crying as she is beamed down. Later, McCoy appears on the bridge to report he has found an antidote to the Elasian tears, but it seems not to be needed after all. As Mr. Spock points out, "The Enterprise infected the Captain long before the Dohlman did."
Өндіріс және қабылдау
Эпизодтан Кирк, МакКой, Ухура және Спок кездесіп, Элаанды қалай тыныштандыратындығын талқылаған кеменің демалыс бөлмесіндегі көрініс алынып тасталды. Ухура оны тыныштандыру үшін Споктың вулкандық арфасының дыбысын пайдалануды ұсынады; музыка кейіннен Элаанның кабинасына жіберіледі. Оның сюжеті Уильям Шекспирдің "Ақбаланы бауырмалау" комедиясынан алынған. Trek Navigator Марк А. Альтман эпизодқа екі жұлдыз берді: "«Ақбаланы бауырмалау» комедиясының жұқа бүркемеленген нұсқасы, эпизод негізінен Уильям Шатнердің иығында жүреді". А.В. Клубы Зак Хэндлен "Тройиус Элаанын" В санатына қояды, кейіпкерлердің дамуы мен күтпеген аяғына назар аударады: "Егер сіз мені Элаан мен Кирк қосылғаннан кейін қалған эпизодты болжауға шақырсаңыз, мен оның Кирктің үйлену тойына араласуына байланысты екенін болжаған болар едім. Оның орнына, біз клингондарға қарсы ғарыш шайқасын, элазиандықтардың сатқындығын, дилитий кристалдарының күтпеген көзін және Шатнердің ішкі күресін сезім мен міндет арасындағы күресін асыра айтпастан жақсы жеткізетін қызықты, өте тартымды ойынын көреміз". Сэмюэл Уолтерс [dauntlessmedia.net] эпизодты C− деп бағалайды, "сюжетке шашыраңқы тәсіл қолданылғанын" келтіреді, ол "көптеген мүмкіндіктерді зерттелмей, дамытылмаған күйде қалдырады" және бүкіл эпизодты "сәулетсіз" деп атайды.
Cut from the episode was a scene in the ship's recreation room, where Kirk, McCoy, Uhura and Spock meet and discuss how to calm Elaan. Uhura suggests using the sound of Spock's Vulcan harp to calm her; the music is later heard piped into Elaan's cabin. and its plot borrows from William Shakespeare's comedy, The Taming of the Shrew. Trek Navigator Mark A. Altman gave the episode two stars stating "A thinly veiled version of The Taming of the Shrew, the episode is largely carried on the shoulders of William Shatner." The A. V. Club Zack Handlen rates "Elaan of Troyius" as a B, making note of character development and the unexpected ending: "If you'd asked me to predict the rest of the episode after Elaan and Kirk hooked up, I would've guessed it would have something to do with Kirk interfering with the wedding [i]nstead, we get a nifty space battle against the Klingons, a traitor in the Elasians, an unexpected source of dilithium crystals, and a curiously muted performance from Shatner that does a good job at conveying his internal struggle between feeling and duty without overselling it." Samuel Walters of [dauntlessmedia. net] rates the episode as a C−, citing a "scattershot approach to the plot" which "leaves too many possibilities unexplored and underdeveloped," and calling the entire episode "flat."
Шығарылымдар
Бұл эпизод 1993 жылдың 21 желтоқсанында Жапонияда «Жұлдызды жол: Түпкі серия» 3-ші маусымның толық LaserDisc жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Осы және басқа эпизодтарға трейлерлер де қоса тыныш, эпизодта ағылшын және жапон тілдерінде дыбыс жолдары болды.
This episode was released in Japan on December 21, 1993 as part of the complete season 3 LaserDisc set, Star Trek: Original Series log.3. A trailer for this and the other episodes was also included, and the episode had English and Japanese audio tracks.