Кіріспе

Кеннет Спайсер Уэрри (28 ақпан 1892 – 29 қараша 1951) – американдық саясаткер, кәсіпкер және заңгер. Республикалық партия мүшесі, ол 1943 жылдан 1951 жылы қайтыс болғанға дейін Небраска штатынан АҚШ сенаторы болып қызмет етті; соңғы екі жылы оппозиция жетекшісі болды.

Ерте өмір

Уири Дэвид Эмери мен Джесси (құрметті аты Комсток) Уиридің Небраска штатының Либерти қаласында туған бес баланың үшіншісі болды. Ол алғашқы білімін Пауни қаласындағы мемлекеттік мектептерде алды және 1914 жылы Небраска–Линкольн университетін (онда ол Бета Тета Пи туыстығының мүшесі болды) бітірді. 1915–1916 жылдары Гарвард бизнес мектебінде бизнес-әкімшілік мамандығын оқыды. Әскери қызметтен кейін Уэрри автомобильдер, жиһаз және мал сатумен айналысты; ол сондай-ақ Небраска мен Канзаста кеңсесі бар лицензиялы жаназа қызметкері болды. Уири сонымен қатар Индиана штатының сенаторы Гомер Кейпхартпен бірге Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде, мұндай тұрғын үйлердің жетіспеушілігі болған кезде, әскери отбасыларға арналған тұрғын үйлер салу туралы заң жобасын қолдады. Уири өзінің үлкен неміс-американдық сайлау округінің оқшауланған көзқарасын ұстанды. Ол федералды үкіметтің халықаралық іс-әрекеттеріне, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуға, суық соғысқа және Корея соғысына қарсы болды. Ол Еуропаға берілетін қарыздар мен көмектерге қатаң қарсылық танытты. Ол Кеңес Одағының Небрасканың мүдделеріне қауіп төндіретініне сенбеді және ол Трумэн доктринасына және НАТО-ға қарсы күресті. Уири коммунизмге қарсы тұру үшін Батыс Еуропадағы социалистік үкіметтерді қолдаудың мәні жоқ деп есептеді және американдық тауарлар Ресейге жетіп, оның соғыс әлеуетін арттырады деп ойлады. 1948 жылдың басында Конгресте Маршалл жоспарына тосқауыл қою үшін күресте Уэрри жеңіліске ұшырады. Республикашылдардың бақылауындағы Конгресс Маршалл жоспарына және оны қаржыландыруға бірнеше себеппен келісті. Партияның 20 мүшесінен тұратын консервативті оқшауланған қанатты Уэрри басқарды. Уэрри мен оның жақтастары бұл жоспардың "ақшаны ысырап ету" екенін айтты. Ол сенатор Артур Х. Ванденберг басқаратын интернационалистік қанаттың саясатына қарсы тұрып жеңіліске ұшырады. Ванденберг жоспардың сәтті болатынына ешқандай кепілдік жоқ екенін мойындады, бірақ ол экономикалық дағдарысты тоқтатады, Батыс өркениетін сақтайды және кеңес өкіметінің кеңеюіне тосқауыл қояды деп мәлімдеді. Ең танымал консерватор сенатор Роберт А. Тафт бұл мәселеде күдікпен қарады. Оның пікірінше, жоспардың экономикалық негізі жоқ, бірақ ол "коммунизмге қарсы күресте" "қажеттілік" екенін айтты. Нәтижесінде, 1948 жылдың 13 наурызында Маршалл жоспарына қарсы 17 сенатор дауыс берді. Қандай мәселе болса да, Уэрри Гарри Трумэннің президенттігіне қарсы күрескенде сенімді серік болатын. 1950 жылы Роберт А. Тафттың "Әділ жұмыспен қамту практикасы жөніндегі комитет" заң жобасы АҚШ Сенатында кешіктірілді. Уэрри көптеген республикашылдармен бірге жабылуға қолдау көрсетті, бірақ жабылу қолданылмады. Уэрри АҚШ үкіметінде гомосексуалистердің қызмет етуіне қарсы болды. 1950 жылы ол сенаторлық әріптестерінен: "Америка Құрама Штаттары үшін бұзылған адамнан да қауіпті адамды ойлай аласыз ба?" деп сұрады. 1950 жылы берген сұхбатында ол Макс Лернерге: "Гомосексуалистерді бүлікшілерден ажырату қиын" және "Лернер, қараңыз, біз екеуміз де америкалықпыз, солай емес пе? Мен айтамын, осы жігіттерді [үкіметтік лауазымдардағы жасырын гейлерді] үкіметтен шығарайық" деді. Ол Адольф Гитлердің Иосиф Сталинге үкіметтегі жасырын гомосексуалистердің тізімін бергеніне қорқыныш білдірді және Сталин оларды кеңес шпиондары болуға шантаж жасау үшін пайдаланады деп сенді. 1950 жылдың көктемінде Уэрри Алабама штатының демократ сенаторы Листер Хиллмен бірлесіп үкіметтегі, әсіресе Мемлекеттік департаменттегі гомосексуалистерді тергеуді бастады. Ол коммунистік ықпалға алаңдады және: "АҚШ-тағы коммунистердің бесінші бағанасы өздерінің опасыз мақсаттарына жету үшін гомосексуалистерді насихаттамайды және пайдаланбайды деп ешқандай ақылды адам сенбес еді" деді.

Бухенвальд концентрациялық лагері

1945 жылдың 11 сәуірінде АҚШ әскерлері 1937 жылы құрылған және кем дегенде 56 545 адамның өліміне себеп болған Бухенвальд концлагерін азат етті. Генерал Эйзенхауэр шіріп жатқан мәйіттерді жерлемеді, осылайша АҚШ заң шығарушыларының тобы осы қасіреттің қорқыныштылығын толыққанды түсінуі үшін. Бұл топ Бухенвальдке лагерьді тексеруге және нацистердің «Соңғы шешімінің» ауқымын және басқа тұтқындарға қалай қарағанын бірінші қолынан білу үшін келген еді. Уири Альбен В. Баркли, Эд Изак, Джон М. Ворис, Дьюи Шорт, С. Уэйланд Брукс, генерал Омар Н. Брэдли және журналистер Джозеф Пулитцер, Норман Чендлер, Уильям И. Николс және Джулиус Окс Адлермен бірге лагерьге барды.

Өлім

Уэрри 1951 жылы Вашингтонда 59 жасында, республикалық партияның Сенаттағы жетекшісі қызметін атқап жүргенде қайтыс болды. Бірнеше апта бұрын асқазанға жасалған операциядан кейін жазылып келе жатқанда, денсаулығы нашарлап, Джордж Вашингтон университетінің ауруханасына түсті және бірнеше сағаттан кейін пневмониядан көз жұмды. Небраска штатының 2-сыныптық сенат мандатына арналған он бесінші мерзім, 1949 жылдың 3 қаңтарынан 1955 жылдың 3 қаңтарына дейін, ерекше болды, себебі осы кезеңде Wherry бастап, алты сенатор орынды кезекпен иеленді.