Кіріспе

Америкалық саясаткер, адвокат және дипломат (1943 жылы туған) американдық футболшы.

Дэниел Рей Коутс (1943 жылғы 16 мамырда туған) – американдық саясаткер, адвокат және дипломат. 2017 жылдан 2019 жылға дейін Трамп әкімшілігінде Ұлттық барлау директоры болып қызмет етті. Республикалық партия мүшесі, ол 1989 жылдан 1999 жылға дейін және 2011 жылдан 2017 жылға дейін Индиана штатынан АҚШ Сенаторы болып сайланды. 2001 жылдан 2005 жылға дейін Германиядағы АҚШ елшісі, ал 1981 жылдан 1989 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болды. Коутс АҚШ Сенатында қызмет еткен кезінде АҚШ Сенатының барлау комитетіне мүше болды. Мичиган штатының Джексон қаласында туған Коутс Иллинойс штатындағы Уитон колледжін және Индиана университетінің құқық мектебін бітірген. 1966 жылдан 1968 жылға дейін АҚШ армиясында қызмет етті. Коутс 1981 жылдан 1989 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында Индиана штатының 4-ші сайлау округін өкілдік етті. Дэн Куэйл АҚШ вице-президенті болып сайланғаннан кейін босаған Сенат мандатын иелену үшін тағайындалды. Коутс 1990 жылғы қосымша сайлауда Куэйлдің мерзімінің қалған бөлігіне, сондай-ақ 1992 жылғы сайлауда толық алты жылдық мерзімге жеңіп шықты. 1998 жылы қайта сайлануға түспеді, оның орнын демократ Эван Бей иеленді. Сенаттан зейнетке шыққаннан кейін Коутс 2001 жылдан 2005 жылға дейін Германиядағы АҚШ елшісі болып қызмет етті, содан кейін Вашингтонда лоббист ретінде жұмыс істеді. 2010 жылы Сенатқа үлкен артықшылықпен қайта сайланды, Коутс өзінің кандидаттурасын жариялағаннан кейін жақын арада зейнеткерлікке шыққан Бейдің орнын басты. Коутс 2016 жылы қайта сайлануға қатысудан бас тартты, оның орнын Тодд Янг иеленді. 2017 жылдың қаңтар айында Джеймс Р. Клэппердің орнына Ұлттық барлау директоры болып тағайындалды. Оның қызмет мерзімі 2017 жылдың 16 наурызында басталып, 2019 жылдың 15 тамызында аяқталды.

Ерте өмір және білім

Коутс Мичиган штатының Джексон қаласында Вера (Нора) Элизабет (құрметті аты Сванлунд) және Эдвард Раймонд Коутстың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі ағылшын және неміс тегінен, ал анасының ата-анасы Швециядан көшіп келген. Коутс жергілікті мемлекеттік мектептерде оқып, 1961 жылы Джексон орта мектебін бітірді. Одан кейін ол Иллинойс штатындағы Уитон колледжінде оқыды, онда 1965 жылы саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. Уитон колледжінде ол футбол командасының белсенді ойыншысы болды. Әскери қызметтен кейін Коутс Индиана университетінің Заң мектебіне – Индианаполиске (қазір Индиана университеті Роберт Х. МакКинни заң мектебі) түсті. «Индиана заң шолуының» аға редакторы болып жұмыс істеген Коутс 1972 жылы заң ғылымдарының докторы дәрежесін аяқтады.

Мансап

Ол 1966 жылдан 1968 жылға дейін АҚШ Армиясының инженерлік корпусында қызмет етті. Сонымен қатар, ол Форт-Уэйндегі өмірді сақтандыру компаниясының вице-президентінің көмекшісі болып жұмыс істеді.

Вашингтондағы саяси қызметкер (1976-1980)

1976 жылдан 1980 жылға дейін Коутс Индиана штатының 4-ші округінен сайланған республикалық конгрессмен Дэн Куэйлдің округтік өкілі болып жұмыс істеді.

АҚШ-тың Өкілдер палатасы (1981-1988)

1980 жылы Куэйл АҚШ Сенатына сайлауда үш мерзімдік демократ Берч Бейге қарсы күресуге шешім қабылдағанда, Коутс Куэйлдің АҚШ Өкілдер палатасындағы мандатына үміткер болып, сайланды. Ол Форт-Уэйн негізделген бұл округтен төрт рет қайта сайланды, көбінесе еш қиындықсыз.

АҚШ Сенаты (1988-1998)

Куэйл 1988 жылы АҚШ вице-президенті болып сайланғаннан кейін Сенаттан кеткен соң, жаңадан палатаға бесінші рет сайланған Коутс Куэйлдің бұрынғы орнына тағайындалды. Одан кейін ол 1990 жылы Куэйлдің екінші мерзімінің қалған бөлігі үшін өткізілген арнайы сайлауда жеңіске жетті және 1992 жылы толық мерзімге сайланды. Коутс 1998 жылы екінші толық мерзімге қайта сайланудан бас тартты. Ол 1999 жылдың қаңтарына дейін Сенатта қызмет етті, содан кейін оның орнын Эван Бей басты.

Кеңесші (1998-2001)

Коутс 2000 және 2001 жылдары Verner, Liipfert, Bernhard, McPherson and Hand фирмасында арнайы кеңесші ретінде жұмыс істеді. 2001 жылы Коутс Джордж Буштің қорғаныс министрі лауазымына негізгі үміткерлерінің бірі болды, бірақ бұл қызмет бұрын президент Джеральд Фордтың кезінде осы лауазымды атқарған Дональд Рамсфелдке берілді.

АҚШ-тың Германиядағы елшісі (2001-2005)

2001 жылдың 15 тамызынан 2005 жылдың 28 ақпанына дейін Коутс Джордж Буштің Германиядағы елшісі болды. Ирак соғысы алдындағы кезеңде елші ретінде ол канцлер Герхард Шредер басқаратын Германия үкіметіне соғысқа қарсы шықпау үшін күш қолданды, соның салдарынан АҚШ пен Германия арасындағы қарым-қатынас нашарлауы мүмкін екенін ескертті. Елші ретінде ол Ирак соғысын қолдаған сол кездегі оппозиция жетекшісі Ангела Меркельмен берік қарым-қатынас орнатуға және Берлиннің орталығында, Бранденбург қақпасының қасында АҚШ-тың жаңа елшілігін салуға маңызды үлес қосты.

Жеке өмірде қайтадан (2005-2010 жж.)

Коутс King & Spalding компаниясының Вашингтондағы үкіметтік байланыстар кеңсесінің тең төрағасы болды. 2007 жылы Коутс Техас корпорациясы Cooper Industries үшін лоббистер тобының тең төрағасы қызметін атқарды, бұл корпорация өзінің бас кеңсесін Бермудаға көшіріп, АҚШ салықтарынан босануды көздеді. Осы қызметінде ол Купер Индустриге жүздеген миллион доллар көлемінде салық жеңілдігін қамтамасыз ететін Сенаттағы заң жобасын қабылдауға кедергі келтіруге тырысты.

АҚШ Сенаты (2011-2016 жж.)

Коутс 2010 жылдың 3 ақпанында бұрынғы Сенат орындығына үміткер болатынын жариялады; ал 2010 жылдың 16 ақпанында Бей зейнетке шығу ниеті туралы мәлімдеді. Коутс бұл орынды жеңіп алды. 2015 жылдың наурыз айында ол 2016 жылы қайта сайлануға қатыспайтынын мәлімдеді. Ол АҚШ Сенатының барлау комитетінің мүшесі болды. 2010 жылдың 10 ақпанында Коутс 2010 жылғы АҚШ Сенатына сайлауда қолданыстағы Эван Бейдің орындығына үміткер болу үшін Индианаға қайта оралатындығын растады. Бей бұрын ешқандай хабарлама жасаған жоқ және тағы бір мерзімге түсетіні күтілді, бірақ Коутс кандидатурасын жариялағаннан кейін, Бей 2010 жылдың 15 ақпанында зейнетке шығуын жариялады. 2010 жылдың 4 мамырында Коутс республикалық праймеризде штат сенаторы Марлин Стуцман мен бұрынғы АҚШ өкілі Джон Хостетлерден жеңіске жетті. Коутс демократ АҚШ өкілі Брэд Эллсвортты 15 ұпай айырмашылығымен жеңіп, Сенатқа оралды. Коутс 2012 жылы республикалық алғашқы сайлауда Ричард Лугардан жеңіліп, 2012 жылы Сенатқа қайта сайланбағаннан кейін Индиана штатынан аға сенатор атанды. Коутс өзінің қалған мерзімін демократ Джо Доннелимен бірге аяқтады.

Ұлттық барлау қызметінің директоры (2017-2019)

2017 жылдың 5 қаңтарында Коутс сол кездегі президент сайланған Дональд Трамптың Ұлттық барлау директоры лауазымына үміткер ретінде таныстырылды. Сенат оның кандидатурасын 2017 жылдың 15 наурызында 85–12 дауыспен бекітті, ал ол 2017 жылдың 16 наурызында қызметке кірісті. 2018 жылдың 16 шілдесінде Коутс АҚШ барлау қауымдастығының (АБК) Ресей үкіметінің 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауына араласқаны туралы бірлескен пікірін растады. Бұл мәлімдеме 2018 жылғы Ресей-АҚШ саммитінен кейін бір күн өткен соң жарияланды, онда президент Трамп АБК бағалауын қолдаудан бас тарды. 2018 жылдың 6 қыркүйегінде директор Коутс президентті сынаған анонимді мақаланың авторы екенін жоққа шығарды, бұл мақала бір күн бұрын «Нью-Йорк Таймс» газетінде жарияланған еді. Бұрын, MSNBC арнасының жүргізушісі Лоуренс О'Доннел Коутстың осы мақаланың авторы болуы мүмкін деген болжам жасаған. Кейін бұл мақаланың авторы АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаментінің бас штаб директоры Майлз Тейлор екені белгілі болды. Коутс 2019 жылдың 29 қаңтарында АБК-нің «АҚШ үшін жаһандық қауіп-қатерлер туралы бағалау» есебін жариялады, онда АҚШ-қа төнген негізгі қауіптер тізімделген. Есепте «кибер және жаппай қырып-жою қаруларының таралуы, ғарыштағы бәсекелестік және аймақтық қақтығыстардың салдарынан халықаралық жүйе күшейіп келе жатқан қысымға тап болып отырғаны» айтылды. Мазасыз тенденциялардың арасында – жау мемлекеттер мен тұлғалардың ел ішінде және за рубежде сайлауларға әсер ету және араласу үшін онлайн күш-жігерін күшейтуі, сондай-ақ олардың химиялық қару қолдануы. Терроризм де АҚШ және оның серіктестері үшін, әсіресе Сахарадан оңтүстікке қарай орналасқан Африка, Таяу Шығыс, Оңтүстік Азия және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы аймақтардағы қауіп-қатер болып қала береді. Жаңа технологияларды дамыту мен қолдану тәуекелдермен қатар мүмкіндіктер де әкеледі, ал АҚШ экономикасы жаһандық экономикалық өсімнің баяулауымен және АҚШ экономикалық бәсекеге қабілеттілігіне төнетін қауіптермен күресуге мәжбүр болады. Есепте Коутс климаттың өзгеруінің АҚШ ұлттық қауіпсіздігіне тигізетін ықтимал теріс әсерлерін де атап өтті: «АҚШ жаһандық адамдық қауіпсіздікке қатысты мәселелердің, мысалы, денсаулық сақтау саласына қауіп төндіретін мәселелер, адамдардың беспрецеденттік көші-қоны, діни бостандыққа жасалған шабуылдар, қоршаған ортаның нашарлауы мен климаттың өзгеруінің теріс салдарымен күресуге дайындалуы керек». 2019 жылдың қаңтарында Конгреске есеп берген субъект Ресейдің өз одақтастарымен бірлесіп, сайлауға араласудағы бұрынғы тәжірибесіне негізделген жаңа стратегияларды қолданатынын мәлімдеді. 2019 жылдың шілдесінде Коутс сайлау қауіпсіздігіне жауапты «сарапшы» Шелби Пирсонды барлау агенттіктерінің барлық күш-жігерін үйлестіруге тағайындады. Ол бұл қызметті атқаратын алғашқы адам болды. Коутс басқа барлау агенттіктеріне де сайлау қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін басшыларды тағайындауды тапсырды. Кейін Трамптың 25 шілдеде Украина президенті Владимир Зеленскиймен телефон арқылы сөйлескені белгілі болды, бұл Трамптың Коутсты қызметтен босатуына үш күн бұрын болған. (Трамп Украинаға қысым көрсеткені үшін импичментке ұшырады.) Украинадағы дау ортаға шыққаннан кейін, кейбір сарапшылар Коутстың жұмыстан босатылуы Украинамен телефон арқылы сөйлесумен байланысты болуы мүмкін деген болжам жасады.

Қару туралы заңдар

Коутс бірнеше рет қару-жарақ бақылау шараларын қолдады. 1991 жылы ол Байден-Тюрмонд зорлық қылмыстарын бақылау туралы заңына дауыс берді. Бұл заң күшіне енбеген, бірақ қару сатып алу үшін күту мерзімін орнату және шабуылдық қаруларды тыйым салу көзделген. Содан кейін ол 1993 жылы президент Клинтон қол қойған Брэди қолынан қару ұстау арқылы болатын зорлық-зомбылықты алдын алу туралы заңды қолдады. Заңға сәйкес, лицензиясы бар сатушы, импорттаушы немесе өндіруші жеке тұлғаға қаруды беру үшін күту мерзімі белгіленді. Бұл күту мерзімі компьютерлік жылдам тексеру жүйесі іске қосылғаннан кейін тоқтатылды. Коутс сондай-ақ 1993 жылғы зорлық қылмыстарын бақылау және құқық қорғау туралы заңға Фейнштейннің 1152-ші түзетуін қолдады. Фейнштейн түзетуінің мақсаты – "белгілі бір жартылай автоматты шабуылдық қарулар мен үлкен сыйымдылығы бар оқ-дәрі жинағыш құрылғыларды өндіруді, беруді және иеленуді шектеу" болды. 2013 жылдың сәуірінде Коутс қару сатып алушыларға арналған тексерулерді кеңейтетін заң жобасына қарсы дауыс берген қырық алты сенатордың бірі болды. Коутс 40 республикашыл және 5 демократпен бірге заң жобасын қабылдамау үшін дауыс берді.

Салықтар

1995 жылы Коутс S. 568 нөмірімен «Отбасы, инвестициялар, зейнеткерлік, жинақ және салық әділеттілігі туралы» заң жобасын ұсынды, ол «отбасылық салық жеңілдіктерін, жеке зейнет шоттары арқылы ұлттық жинақтарды арттыруды, әлеуметтік қамсыздандыру төлемдеріне салық салу шегін инфляцияға индекстеуді және тағы да басқаларын» көздеген. Аталған заң жобасы қабылданылған жоқ.

ЛГБТ мәселелері

1993 жылы Коутс президент Клинтонның ЛГБТ адамдарына қарулі күштерде ашық қызмет етуге мүмкіндік беру әрекетіне қарсы шықты. Коутс "Сұрама, айтпа" саясатының авторларының бірі болды және оның 2011 жылы жойылғанына қарсылық танытты. Ол бір жынысты некелерді қолдамайды, бірақ "балама өмір салтына" араласуға қарсы.

Ресей мен Украина

Коутс президент Барак Обаманы 2014 жылғы наурыз айында Қырымды аннексиялағаны үшін Ресейді қатты жазалауға шақырып, қысым жасады. Осы позициясы үшін Ресей үкіметі Коутс пен тағы бірнеше АҚШ заң шығарушыларына Ресейге сапар шешуге тыйым салды. 2019 жылдың қаңтар айында Коутс Ресей мен Қытайдың арасындағы одаққа қарсы ескертті.

Палестина

Коутс "Тейлор Форс" заңын бірлесіп ұсынды. Заңнама Палестина басшылығына американдық экономикалық көмекті тоқтатуды көздейді, егер ол террористік әрекеттер жасаған тұлғаларға және қайтыс болған террористердің отбасыларына төлемдер жасауды тоқтатпаса. 2016 жылдың қыркүйегінде, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің оккупацияланған палестиналық территориялардағы израильдік поселеністерді айыптайтын 2334-ші қарарына қол қойғаннан бұрын, Коутс AIPAC ұйымдастырған хатқа қол қойып, президент Барак Обаманы Израильға қарсы "бір жақты" қарарларға вето қоюға шақырды.

Басқа

Коутс бұрынғы сенаторлар Эдвард М. Кеннеди, Кристофер Додд және Джим Джеффордспен бірлесіп, S.2206 заң жобасын демеушілік етті: 1998 жылғы Коутс Адамгершілік қызметтерін қайта бекіту туралы заң. Бұл заңға қол қойылғаннан кейін, ол "Басты бастау туралы заңға, 1981 жылғы Төмен кірісті үйлерге энергия көмегі туралы заңға және Қоғамдық қызметтерге блок гранттар туралы заңға өзгерістер енгізіп, шектеулі қаржылық мүмкіндіктері бар адамдарға активтер жинауға мүмкіндік берді". 1996 жылы Коутс президент Клинтон қол қойған 1996 жылғы Line Item Veto Act заңын қолдады. Бұл заң президентке "Конгресс бекіткен жекелеген шығындарға немесе салық жеңілдіктеріне вето қою арқылы заңнаманы қайта жазуға" рұқсат берді. 1998 жылдың маусым айында АҚШ Жоғарғы Соты Клинтон v. Нью-Йорк қаласы ісінде 6–3 дауыспен бұл заңды конституциялық емес деп жариялады. Коутс 1998 жылдың тамызында президент Билл Клинтонның Ауғанстан мен Суданға жасаған зымырандық шабуылдарының уақытын қоғамдық түрде сұраққа алып, олардың Левински ісімен байланысты болуы мүмкін екенін айтқанда, жаңалықтарға шықты: "Бұл шабуыл туралы және оның бүгін неге тапсырылғаны туралы білуге тиіс көп нәрсе бар болса да, президенттің осы аптадағы жеке қиындықтарын ескере отырып, бұл әрекеттің уақытын сұраққа салу заңды".

Жеке өмір

Ол Индиана штатының Республикалық Ұлттық Комитетіндегі әйел өкілі Марша Коутсқа үйленген. 2012 жылы ол Американың «Үлкен бауырлар, Үлкен қарындастар» ұйымының Чарльз Г. Бервинд өмірлік жетістіктері сыйлығын алды. 2015 жылы Коутс Бенджамин Харрисон президенттік резиденциясының «Америка демократиясын дамыту» сыйлығымен марапатталды. Коутс – «өткір Чикаго Кубс жанкүйері» деп сипатталады. Ол мен Марша Коутс үйленген күнінен кейін бірден «Кубс» командасының ойынына барды.