Кіріспе

Майкл Джозеф Мансфилд (16 наурыз, 1903 – 5 қазан, 2001) – американдық демократтық партиясының саясаткері және дипломаты. 1943 жылдан 1953 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында, ал 1953 жылдан 1977 жылға дейін АҚШ Сенатында Монтана штатын өкілдік етті. 1961 жылдан 1977 жылға дейін Сенаттағы демократтық фракцияның жетекшісі ретінде Мансфилд «Ұлы қоғам» бағдарламаларын Сенат арқылы өткізді; оның мінездемесінің дәл он алты жылдық мерзімі Сенат тарихындағы кез келген партия жетекшісінің ең ұзақ мерзімі болды, 2023 жылы Митч Макконнелл бұл көрсеткішті жаңартқанға дейін. Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында дүниеге келген Мансфилд Монтана штатының Грейт-Фолс қаласында өсті. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін жасын жолданбаға шығарды және АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, қызмет етті. Соғыстан кейін Монтана университетінде тарих және саясаттану профессоры болды. Өкілдер палатасына сайланды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сыртқы істер жөніндегі палата комитетінде жұмыс істеді. 1952 жылы Сенатқа орын алу үшін қолданыстағы республикалық сенатор Залес Эктонды жеңді. Мансфилд 1957 жылдан 1961 жылға дейін Сенаттың көпшілікке жақын саясаткері (whip) қызметін атқарды. Линдон Б. Джонсон вице-президент болу үшін Сенаттан кеткеннен кейін Мансфилд Сенаттың көпшілік көшбасшысы болды. Вьетнам соғысының соңғы жылдары ол американдық әскери қатысуды күшейтуге қарсы болды және президент Ричард Никсонның Вьетнамдастыру жоспарын қолдады. Сенаттан зейнетке шыққаннан кейін Мансфилд 1977 жылдан 1988 жылға дейін Жапониядағы АҚШ елшісі қызметін атқарды. Мансфилд – АҚШ тарихындағы Жапониядағы ең ұзақ қызмет еткен елші. Қызметтен шыққаннан кейін ол елдің ең жоғары азаматтық наградасы – Президенттік бостандық медалімен марапатталды. Кейін Мансфилд Goldman Sachs компаниясында Шығыс Азия мәселелері жөніндегі аға кеңесшісі болып жұмыс істеді.

Ерте балалық шағы

Мансфилд 1903 жылғы 16 наурызда Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында дүниеге келді. Ол ирланд иммигранттары Патрик Дж. Мэнсфилд пен Жозефина (О'Брайен) Мэнсфилдтің ұлы болды. Оның әкесі отбасын асырау үшін күресті, содан аяқталмайтын бірнеше жұмыс істеді – құрылысшы, қонақүйдің қызметшісі және жөндеуші. Мансфилдтің анасы 1910 жылы нефриттен қайтыс болғаннан кейін, әкесі Мансфилдті және оның екі қарындасын Монтана штатындағы Грейт-Фолс қаласындағы әжесі мен әкесімен бірге тұруға жіберді. Ол жергілікті мемлекеттік мектептерде оқыды және туыстарының азық-түлік дүкенінде жұмыс істеді.

Мэнсфилд түзетулері

Конгресс Мансфилдтің зерттеулерді әскери қаржыландыруды шектейтін екі даулы түзетуін қабылдады. 1969 жылғы Мансфилд түзетуі 1970 қаржы жылының Әскери рұқсат беру туралы заңының (Халық заңы 91-121) аясында қабылданды және нақты әскери функциямен тікелей немесе айқын байланысы жоқ зерттеулерге әскери қаржыландыруға тыйым салды. Кейінгі өзгерістер арқылы Мансфилд түзетуі Қорғаныс министрлігін университеттердегі қысқа мерзімді қолданбалы зерттеулерді қолдауға итермеледі. Бұл түзету әскери салаға, мысалы, Әскери-теңіз зерттеулер бюросының (ONR) қаржыландыруына әсер етті. 1973 жылғы Мансфилд түзетуі қорғаныс зерттеулеріне арналған қаражатты, әскери қызметтен тәуелсіз Жоғары ғылыми жобалар агенттігі (ARPA) арқылы, тікелей әскери қолданысқа ие жобалармен шектеді. Бұл даулы түзету көптеген университеттердегі компьютерлік жобаларға ARPA қаржысын күрт қысқартты, соның салдарынан көптеген американдық компьютерлік ғылым сарапшылары Xerox PARC сияқты жеке сектордың зерттеу орталықтарына көшуге мәжбүр болды. Алайда, осы себепті, түзету қазіргі заманғы компьютерлік технология индустриясының тууына да себепкер болды деп есептеледі. Алдыңғы Мансфилд түзетуі, 1971 жылы ұсынылып, Еуропадағы АҚШ әскерлерінің санын екі есеге азайтуды көздеді. Бірақ 1971 жылдың 19 мамырында Сенат бұл ұсынысты 61-36 дауыспен қабылдамады.

АҚШ-тың Жапониядағы елшісі

1976 жылы Сенаттан зейнеткерлікке шыққан Мэнсфилд 1977 жылғы сәуірде Джимми Картер тарапынан Жапониядағы елшілік қызметіне тағайындалды. Ол 1988 жылға дейін Рейган әкімшілігі кезінде де осы қызметін атқарды. Жапонияда қызмет еткен жылдары Мэнсфилд жоғары құрметке ие болды және АҚШ-Жапония қарым-қатынасын "әлемдегі ешкіммен салыстыруға келмейтін ең маңызды екіжақты қарым-қатынас" деп атап көрсеткені үшін әйгілі болды. Мэнсфилдтің Жапониядағы ізбасары Майкл Армакост өзінің естеліктерінде бұл сөз тіркесі Мэнсфилд үшін "мантра" болғанын айтты. Қызмет еткен кезінде Мэнсфилд өзінің Монтана штаты мен Жапония арасындағы қарым-қатынасты дамытуға көмектесті. Хелена қаласы, Монтана штатының астанасы, Кюсю аралындағы Кумамото қаласымен бауырлас қала болып табылады.

Құрметтер

Монтана университетінің, Миссула қаласындағы Морин және Майк Мэнсфилд кітапханасы, оның және оның әйелі Мориннің есімімен аталып, ол туралы хабарланғандағы оның тілегі бойынша аталды. Кітапхананың құрамында Азия тануға арналған Морин және Майк Мэнсфилд орталығы да бар, және Морин және Майк Мэнсфилд қоры сияқты, "АҚШ-Азия қарым-қатынастарындағы түсіністік пен ынтымақтастықты дамытуға" бағытталған. Майк Мэнсфилд федералды ғимараты мен Буттедегі АҚШ соты 2002 жылы оның құрметіне қайта аталды. Монтана Демократиялық партиясы жыл сайын оның құрметіне жартылай ат қойылып, Мэнсфилд-Меткалф кешін өткізеді. 1977 жылы Мэнсфилд АҚШ сенаторы Джон Хайнцтің сайланған немесе тағайындалған лауазымдағы адамның ең үлкен мемлекеттік қызметі үшін берілетін сыйлығын алды. 1977 жылы Нотр-Дам университеті оған американдық католиктер үшін ең ежелгі және беделді награда саналатын Лаетар медалін табыс етті. 1989 жылдың 19 қаңтарында президент Рональд Рейган Мэнсфилд пен Мемлекеттік хатшы Джордж П. Шулцке "Азаттық президенттік медалін" табыс етті. Рейган өз сөзінде Мэнсфилдті "өзін адал мемлекеттік қызметкер және патриот америкалық ретінде көрсеткен" тұлға деп атады. 1990 жылы ол АҚШ Әскери академиясының Сильванс Тайер сыйлығымен және Жапонияның Паулония гүлдерімен "Көктемгі күн орденінің" Ұлы кордонымен марапатталды. Бұл Жапонияның мемлекет басшысы емес адамға берілетін ең жоғары наградасы. 1999 жылы Миссуланың күнделікті газеті "Миссулиан" Мэнсфилдті ХХ ғасырдың ең ықпалды Монтана тұрғыны деп таңдады.

Соңғы жылдары және өлімі

Соңғы жылдары Мансфилд Вашингтонда өмір сүрді, және белсенді өмір салған; ол тоқсан жасқа дейін лекциялар оқыды, ал қайтыс болғанға дейін Goldman Sachs компаниясындағы кеңсесінде жұмыс істеді. Мансфилдтің әйелі Морин 2000 жылдың 20 қыркүйегінде дүниеден өтті. Ол бір жылдан астам соң, 2001 жылдың 5 қазанында 98 жасында Уолтер Рид әскери медициналық орталығында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Оның қызы Энн Фейрклоу Мансфилд (1939–2013) және бір немересі сақталды. Мансфилд және оның әйелінің жерлеу орны Арлингтон ұлттық зиратының 2-бөлімінде, 49 69F белгісінде орналасқан.