Кіріспе
Бункер-Хилл монументі – АҚШ, Массачусетс штаты, Бостон қаласындағы Бункер-Хилл шайқасы болған жерде орналасқан ескерткіш. Бұл Американдық революциялық соғыстағы қызыл халат кигендер мен патриоттар арасындағы алғашқы маңызды шайқастардың бірі болды. 1825 және 1843 жылдар аралығында Массачусетс штатының Чарльзтаун қаласында салынып, жақын жердегі Куинсиден арнайы салынған граниттік теміржол арқылы, содан кейін баржамен жеткізілген 221 фут (67 м) биіктіктегі граниттен жасалған обелиск. Монументтің шаңырағына дейін 294 саты бар. XIX ғасырдың соңында монументтің негізіне жақын салынған көрме павильонында қаза тапқан батыр доктор Джозеф Уорреннің мүсіні қойылған. Бункер-Хилл – Бостон ұлттық тарихи паркінің бір бөлігі және «Тәуелсіздік жолы» бойындағы маңызды нысандардың бірі. 2007 жылы 3,7 миллион долларға жасалған жөндеу жұмыстарына монументті күрделі жөндеу, мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін қолжетімділікті жақсарту және жаңа жарықтандыру жүйесі орнату кірді. Сол жылдың маусым айында көшеден қарсы жағында Бункер-Хилл мұражайы ашылды, онда шайқасқа қатысты көптеген экспонаттар ұсынылған.
The Bunker Hill Monument is a monument erected at the site of the Battle of Bunker Hill in Boston, Massachusetts, which was among the first major battles between the Red Coats and Patriots in the American Revolutionary War. The 221 foot (67 m) granite obelisk was erected between 1825 and 1843 in Charlestown, Massachusetts, with granite from nearby Quincy conveyed to the site via the purpose built Granite Railway, followed by a trip by barge. There are 294 steps to the top. An exhibit lodge built near the base of the monument in the late 19th century houses a statue of fallen hero Dr. Joseph Warren. Bunker Hill is one of the sites along the Freedom Trail and is part of Boston National Historical Park. The monument underwent a $3.7 million renovation, completed in 2007, that included repairs, handicap accessibility improvements, and new lighting. The Bunker Hill Museum across the street was dedicated in June of that year and includes many exhibits about the battle.
Өмірбаян
Бұл ескерткіш АҚШ-тағы алғашқы ескерткіштердің бірі болды. Ол Бункер төбесінде емес, Брид төбесінде орналасқан, өйткені Бункер төбесі шайқасы деп аталатын шайқастың көп бөлігі осы төбеде болған. Бұл жерде бұрын 1794 жылы Сүлеймен патшаның масондық ложасы Бункер-Хилл шайқасының қаһарманы, доктор Джозеф Уорреннің құрметіне 5 метрлік ағаш бағанадан және алтын құмырадан тұратын ескерткіш орнатылған. 1825 жылға қарай шайқас алаңының барлығын сатып алған Монумент қауымдастығы 1838 жылы монументті аяқтау үшін төбе шыңынан басқа барлық жерін сатуға мәжбүр болды. Қазіргі обелистің алдында Массачусетс штатының Гротон қаласында туған, Бункер-Хилл шайқасының тағы бір қаһарманы полковник Уильям Прескотттың мүсіні орнатылған. Көптеген әңгімелерде осы шайқаста "көздерінің ақтарын көргенше оқ атпаңдар" деген сөзді ол айтқан делінеді; бірақ басқалары оны Израиль Путнам, Джон Старк немесе Ричард Гридлиге жатқызады, ал көпшілік пікір бойынша олардың ешқайсысы оны айтпаған. Дегенмен, Бункер-Хиллдегі ешкім осы сөзді ойлап тапқан жоқ; оның идеясы осы шайқастан жүз жыл бұрын пайда болған, ал оның қазіргі түрі 1740 жылдары британдық командирлер сэр Эндрю Агню және Джеймс Вольф, сондай-ақ 1745 жылы Пруссияның принці Чарльз қолданған, ал 1755 жылы Ұлы Фредерик қайталады.
Бредс-Хилл
Бридс Хилл – Бостон қаласының Чарльзтаун ауданында орналасқан мұздық барабаны. Ол Шарльстаун түбегінің оңтүстік бөлігінде жатыр, бұл түбек тарихи тұрғыдан сопақ, бірақ қазір көбінесе үшбұрышты келген. Бұрын колониялық дәуірде Шарльстаунның құрлық бөлігімен (қазіргі жеке Сомервилл қаласы) Шарльстаун мойны деп аталатын қысқа, тар тілке арқылы жалғасқан. Ол 1775 жылы Америка Тәуелсіздік соғысының басында Бункер-Хилл шайқасының көп бөлігі орын алған жер ретінде танымал. 19 және 20 ғасырдың басында түбектің пішіні және басқа жер бедерлерімен байланысы айтарлықтай өзгерді, Кембридж мен Чарльзтаун арасындағы Чарльз өзенінің суы көптеп толтырылды. Қазіргі таңда төбенің көп бөлігі тұрғын үйлермен салынған, бірақ шыңында Бункер-Хилл монументі мен шайқасты еске алатын басқа да ескерткіштер орналасқан. Төбе шамамен 19 метр биіктікте, және оның үстінде Бункер-Хилл монументі тұр. Төбе шығыс және батысқа қарай тіктеп төңкерілген. Тарихи орындары мен туристік нысандарынан басқа, төбеде көптеген тұрғын үйлер, сондай-ақ коммуналдық және сауда инфрақұрылымы бар. Ол Бункер-Хиллден шамалы қашықтықта орналасқан.
Тарих
Британдықтардың Чарльзтаун түбегін бекініске айналдыру жоспарын естіген американдықтар, оларға бұрын жетіп, түбекті бекітіп, британдықтарды Бостонды тастап кетуге мәжбүр етуді шешті. 1775 жылдың 16 маусымында генерал Путнам мен полковник Прескотттың басшылығымен американдықтар Бостонға қарап тұрған төбелерде қорғаныс позицияларын құру туралы нұсқаумен Чарльзтаун түбегіне жасырын түрде кірді. Жақын жердегі Бридс-Хиллде, Бункер-Хиллге қарағанда Бостонға жақын болғандықтан, кішкентай және көбінесе уақытша қорғаныс құрылысы – редут салынды. Келесі күні, 17 маусымда, британдықтар төбедегі көтерілісшілердің бекіністерін көріп, таң қалды және түбекті қайтаруға кірісті. Нәтижесінде болған шайқас Бункер-Хилл шайқасы деп аталды, өйткені Прескотт бастапқыда сонда бекіністер салуды жоспарлаған және оған тапсырыс берілген. Сондай-ақ, кейбір адамдар Бридс-Хиллді Бункер-Хиллдің бір бөлігі деп есептесе, ал басқалары оны Чарльзтаун Хилл деп атады. Хаудың басшылығындағы британдық әскер Бридс-Хиллге шабуыл жасау үшін 2400 сарбаз жіберді. 1500 отаршыл екі британдық әскердің шабуылын тойтарды, бірақ үшінші шабуыл, британдық Корольдік теңіз жаяу әскерлері тарапынан жасалған шабуыл, көтерілісшілерді шегінуге мәжбүр етті. 450 отаршыл қаза тапты немесе жараланды, ал британдықтардың жоғалғандары 1150 адамды құрады. 1825 жылы Бункер-Хилл монументі қоғамы Бункер-Хилл монументінің құрылысын бастады және осы мақсат үшін жер сатып алды.
Құрылыс
Уильям Тикнор, Бостонның белгілі заңгері және антиквары, ескерткіш салуды алғаш ұсынды. Полковник Томас Хандасид Перкинстің үйінде Уильям Тюдор, Дэниел Вебстер, профессор Джордж Тикнор, доктор Джон С. Уоррен, Уильям Салливан және Джордж Блейк бар ер адамдардың тобы таңғы асқа жиналды. 1823 жылғы 10 мамырда алғашқы қоғамдық жиналыс өтті. Әрбір мүше бес доллар төледі, ал 1823 жылғы 7 маусымда Бункер-Хилл монументі қауымдастығы құрылып, қаржы жинау жұмыстары басталды. XIX ғасырдың белгілі қайырымдысы Амос Лоуренс ескерткіштің салынуына 10 000 доллар үлестірді. 1825 жылдың көктемінде директорлар Брид-Хиллдің беткейіндегі жерді сатып алды, бірақ әлі дизайнды таңдамаған еді. Бірінші жобалау комитетіне Вебстер, белгілі инженер Лоамми Болдуин, Джордж Тикнор, Гилберт Стюарт және Вашингтон Оллстон кірді. Ең жақсы жоба үшін 100 доллар сыйлық тағайындалды; жауап ретінде шамамен 50 жоба ұсынылды. Тезірек таңдау бағана мен обелискке дейін тарылды және әрқайсысының жобаларын алу және шығындарды бағалау үшін жаңа комитет тағайындалды. Келесі жиналыста көпшілік Соломон Уиллардтың жобалаған обеліскісін пайдалануға келісті. Директорлар 1825 жылғы 17 маусымда негізгі тасты қалады. Маркиз де Лафайет (соғыстың 50 жылдығына орай 14 айлық АҚШ сапарында болған) рәсімді өткізді, Вебстер сөз сөйледі, ал Массачусетс штатының Ұлы ложасының Ұлы шебері, Ежелгі еркін және қабылданған масондар, рәсімдерді жүргізді. Шайқаста жараланған пастор Джозеф Такстер рәсімде капеллан қызметін атқарды және отаршылардың жеңісі үшін алғыс айтып дұға оқыды. Шараға 100 000-нан астам адам қатысты, оның ішінде соғысқа қатысқан 190 ардагер болды. Ескерткіш үшін гранит блоктарының әрқайсысы орташа есеппен салмағы болды және клинмен қазылып алынды. Олар мақсат үшін ашылған карьерден сайтқа куб метрге 5,40 долларға жеткізілді, бұл орташа келісімшарт ұсынысынан 24,30 доллардан төмен болды. Блоктарды жылжыту бастапқыда аздап баяу болды, бірақ Гранит темір жолы жақын арада аяқталып, 1826 жылғы 7 қазанда пайдалануға берілді, ол АҚШ-тағы алғашқы коммерциялық темір жол, жалпы тасымалдаушы ретінде жұмыс істеді. Ескерткіштің құрылысы жиі тоқтатылды, себебі қолда бар қаражат таусылды. Жобаны аяқтау үшін 1838 жылы Монумент қауымдастығы майданның бөліктерін үй учаскелері ретінде сата бастады; олар ақшаны жинауға сәттілікке жетті, бірақ аумақтың үштен екі бөлігінен (сату) бас тарды, тек Брид-Хиллдің ең биік бөлігін ескерткіш алаңы ретінде сақтады. Құрылыс салдарынан наразы болған көршілер жартылай аяқталған ескерткішті бұзу үшін ақша жинауды жоспарлап отыр деген қауесет тарады. Сара Жозефа Хейл және оның журналының оқырмандары ескерткіштің сәтті аяқталуына қажетті қаржыны ұсынды. Бункер-Хилл монументі қауымдастығы 1919 жылға дейін ескерткіш пен алаңды күтіп келді, содан кейін ол Массачусетс штатына берілді. 1976 жылы ескерткіш Ұлттық парктер қызметіне берілді және Бостон ұлттық тарихи паркінің бір бөлігіне айналды. Ескерткіш 1961 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды, оның архитектуралық маңызы бар ертедегі соғыс ескерткіші және Вашингтон монументі салынғанға дейін елдегі ең ірі ескерткіш болғандығы үшін. Ол 1966 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді және 1987 жылы Монумент алаңы тарихи ауданына қосылды.