Кіріспе

Торонтодағы қалалық тас жолы, Канада

Уильям Р. Аллен жолы, сондай-ақ Аллен жолы, Аллен экспрес-жолы және жай ғана Аллен деп аталатын бұл жол, Торонтодағы қысқа экспрес-жол және магистральдық жол. Ол Эглинтон даңғылының батысында бақыланатын кіруге арналған экспрес-жол ретінде басталып, солтүстікке қарай Транзит жолының оңтүстігіне дейін созылады, содан кейін Кеннард даңғылына дейін магистральдық жол ретінде жалғасады, онда ол Дюфферен көшесіне жалғасады. Аллен жолы Metro Toronto төрағасы Уильям Р. Алленнің құрметіне аталған және Торонто қаласымен күтіледі. Жол бойындағы маңызды орындарға Лоренс Хайтс тұрғын үй кешені, Йоркдейл сауда орталығы, Даунсвью паркі және Даунсвью әуежайы жатады. Экспрес-жолдың ортасында, Эглинтон даңғылынан Уилсон даңғылының солтүстігіне дейін 1-ліниясының метро бөлігі орналасқан. Транзит жолының оңтүстігіндегі бөлігі бастапқыда Спадина экспрес-жолының бір бөлігі ретінде салынған. Спадина 1950 жылдары Торонтоның орталығын Солтүстік Йорк қалашығымен байланыстыру және Йоркдейл сауда орталығы жобасына қызмет ету үшін солтүстік-оңтүстік экспрес-жолы ретінде жоспарланған; алайда, 1971 жылы халықтың қарсылығына байланысты жоба тоқтатылып, толыққанды құрылмады. Бастапқыда 1950 жылдары Торонтоны айналатын экспрес-жолдар желісінің бөлігі ретінде ұсынылған, 1971 жылы жобаның тоқтатылуы Metro Toronto және оның айналасындағы басқа да экспрес-жолдарға қатысты ұсыныстарды аяқтады. Бұл ретте, 1976 жылы Эглинтонға дейін оңтүстікке және 1982 жылы Кеннард даңғылына дейін солтүстікке қарай кеңейтулер ашылды. 1983 жылы Онтарио провинциясы, Торонто қаласы және Торонто метрополитені (Метро) Эглинтонның оңтүстігіндегі жер учаскесін, сондай-ақ жоспарланған экспрес-жолға арналған құқықты қалаға беруге келісті. Бұл жер, қазіргі кезде Black Creek Drive деп аталатын 400 тас жолының магистральдық бөлігіне алмастырылды. Содан бері Аллен жолын Эглинтоннан оңтүстікке қарай кеңейту туралы әртүрлі ұсыныстар жасалған, бірақ олардың ешқайсысы қолға алынбады және маршрут бастапқы жобалардың тоқтап қалған бөлігі болып қала береді. Бұл қарамастан, Спадинаны және осыған ұқсас экспрес-жолдарды жою туралы шешім Канададағы қала құрылысының маңызды кезеңі ретінде қарастырылады.

Маршрут сипаттамасы

Аллен жолы – Торонто қаласында орналасқан жол. Төрттен сегіз жолақты бағыт Эглинтон даңғылының батысын Кеннард даңғылымен байланыстырады, ал солтүстігінде жол Дафферин көшесі ретінде жалғасады. Торонто қаласы оны Эглинтон даңғылынан Транзит жолына дейін экспресс-магистраль, ал Транзит жолынан Кеннард даңғылына дейін – маңызды артериялық жол ретінде жіктейді. Осыған байланысты, Транзит жолының оңтүстігінде велосипедтер мен жаяу жүргіншілерге жолға кіруге тыйым салынады. Аллен жолының Шеппард Вест станциясынан солтүстікке қарай Кеннард даңғылына дейінгі сыртқы жолақтары – жою жолақтары (HOV). Аллен жолы Эглинтон даңғылының батысынан басталады, экспресс-магистральдің қарама-қарсы бағыттарына қызмет ететін екі бөлек сигналдық қиылысы бар. Солтүстікке қарайтын жолақтар Эглинтон Вест станциясынан шығысқа қарай Эглинтон даңғылының батысын қиып өтеді, ал оңтүстікке қарайтын екі жолақ станцияның батысынан Эглинтон даңғылына қосылады. Ол төрт жолақты экспресс-магистраль ретінде солтүстікке қарай Лоуренс даңғылының батысына дейін, солтүстік бағытта Эглинтон даңғылының солтүстігіне дейін белгілі бір жылдамдық шегімен жүреді. 1-ліния Йонге-Университет метросының жолдары жолдың арасындағы оң жақтағы жолақта орналасқан. Жол Лоуренс даңғылының батысымен қиылысады, әр бағыттан келіп-кетуге арналған пандустар бағдаршамдар жиынтығында кездеседі. Лоуренс Вест станциясы мен автобус терминалдары екі бағыттың арасында орналасқан. Лоуренс даңғылының солтүстігінде жол сегіз жолақты, жылдамдық шегі бар. Йоркдейл станциясының екі жағынан Йоркдейл жолына қосылатын пандустар бар. 401 тас жолының солтүстігінде Аллен жолы төрт немесе алты жолақты. Ол Уилсон даңғылынан өтеді, Уилсон станциясы Аллен жолының медианасында, атау даңғылының үстінде орналасқан және Транзит жолымен сигналдық қиылыста кездеседі. Метро Уилсон даңғылының солтүстігіндегі бағыттан бұрылады, онда жолдың батысында үлкен метро паркі мен Уилсон паркі деп аталатын автобус гаражы бар. Транзит жолының солтүстігінде Аллен жолы төрт немесе алты жолақты артериялық жол болып табылады. Ол Шеппард даңғылының батысымен қиылысқанға дейін қарама-қарсы бағыттар арасында бетонды тосқауылға ие. Аллен жолының осы бөлігінде жылдамдық шегі .

Спадина тас жолы

Аллен жолы 1950 жылдары Торонтоны қиып өтетін бірнеше қалалық тас жолдардың бірі – Спадина тас жолының қысқа бөлігі ретінде сақталған. Спадина тас жолы 401 тас жолының солтүстігінен Торонтоның орталығына дейін, Сидарвейл және Нордхаймер шатқалы мен Спадина жолы арқылы өтуі жоспарланған. Ұсыныстың әртүрлі нұсқалары оның Солтүстік Йорк қаласының солтүстігінде, қазіргі 407 тас жолынан, Батерст және Дафферн көшелері арасында басталатынын көрсеткен. Содан кейін ол оңтүстікке қарай 401 тас жолымен Дюфферннен шығысқа қарай жарты мильге дейін созылуы тиіс еді. Жоба халықтың қарсылығына байланысты тоқтатылды, бірақ солтүстік бөлігі басталып, бірнеше үйлердің иелігінен айырылғаннан кейін. Сонымен қатар, 401 тас жолы төрт қатарлыдан қазіргі 12 қатарлы тас жолға дейін кеңейтілді. 401 тас жолының оңтүстігінен Эглинтонға дейінгі бөлігі траншеяда салынуы керек еді, ал ортасында жылдам транзит желісі орналасуы тиіс еді. Эглинтоннан оңтүстікке қарай ол жер астындағы Сидарвейл саябағына жалғасты. 1943 жылы Торонто қалалық жоспарлау кеңесі Йонг және Куин көшелерінің арасындағы 9 мильдік радиустағы ауданға арналған жоспарды жасады. Оған суперавтожолдар желісі кірді, олардың бірі болашақ Спадина тас жолына ұқсас бағытты ұстанды. 1947 жылдың қарашасында Торонто қалалық азаматтық жұмыс комитеті Торонто қалалық жоспарлау кеңесі ұсынған екі жаңа магистральдық жолдың жоспарын бекітті: біреуі көл жағалауында шығыстан батысқа қарай, ал екіншісі солтүстік-оңтүстік бағытта қала орталығының батысында. Солтүстік-оңтүстік бағыты бойынша Фронт-стриттен Сент-Клэр даңғылына дейін жаңа жол, қазіргі Спадина даңғылы мен Спадина жолының бағытымен салынуы тиіс еді. Блур көшесіндегі екі жолды жалғастыратын бұрылыс тегістеліп, Каса-Ломаға іргелес Давенпорт жолының жаңа тілігі жасалатын еді. Бұл ұсыныс 1948 жылдың 1 қаңтарында өткен муниципалды сайлауға қосылды, онда ол 34,261 дауысқа қарсы 32,078 дауыспен тартысты түрде мақұлданды. Ұсыныс қабылданғанымен, тар мақұлдау кеңесшілерді құрылысты мақұлдаудан кейінге қалдыруға мәжбүр етті. 1949 жылы Торонто және қала маңындағы жоспарлау кеңесі Торонто аймағындағы көптеген жедел жолдар жоспарының бір бөлігі ретінде солтүстік-батыстан қала орталығына дейінгі тас жолды салу туралы ұсыныс жасады, соның ішінде "Көл жағалауы жедел жолы" (кейіннен Гардинер тас жолы) және Дон Долинасы тас жолы кірді. Ол "Солтүстік-Батыс бағыты" немесе "Спадина жолының кеңейтілуі" деп аталатын еді. Бағытты кеңестің екі мүшесі, болашақ Метро төрағасы Фред Гардинер және Торонто жоспарлау кеңесінің төрағасы Джеймс П. Махер жасады. Ұсыныс Йорк қалашығы идеяны қабылдамағанда күшін жойды. 1953 жылы Метрополитен Торонто (Метро) құрылғаннан кейін көп ұзамай ол қала орталығына және одан тыс "суперавтожолдар" салуды, сондай-ақ қала орталығын "жедел жол сақинасымен" қоршауды ұсынды. Көл жағалауы және Дон Долинасы тас жолдарының бағыттары аз даулы болды және жалғастыруға рұқсат етілді, ал басқалары одан әрі зерттеу үшін кейінге қалдырылды, өйткені олар дамыған аумақтар арқылы өтетін және төменгі басымдыққа ие болды. Спадина тас жолы алғаш рет 1953 жылдың желтоқсанында тұжырымдалды және 1959 жылы Метроның ресми көлік жоспарының бөлігі болды.

1963-1969: Құрылыс

1963 жылға қарай жоспар бойынша шығындар 73 миллион доллардан асты. Метро, Гарднер автожолын, Дон Вэлли Парквей және Блур-Данфорт метро желілерін де салғандықтан, Онтарио муниципалды кеңесінің (OMB) шығындарына қатысты тексеруге түсті. Метроның алдында 1963 жылғы бюджетті OMB мақұлдауы тиіс еді. Spadina жобасы 1963 жылғы бюджеттен бөлінді, және OMB жобаға қатысты тыңдаулар өткізді. OMB-ге жазған өтініштерінде Форст Хилл және Йорк қалалары қайтадан қарсылық білдірді. CCTTRA және CCTRA өз қарсылықтарын ескерді. OMB Spadina жобасын қолдады. OMB өз шешімінде "аумақтық мүдделер үлкен аймақтың қоғамдық қажеттіліктеріне жол беруі керек" деп мәлімдеді. Оранды саябақ жерлері мәселесі бойынша OMB "Борд осы жобаның нәтижесінде Йорк қалашығына жоғалуы мүмкін кез келген саябақ жерін, мүмкіндігінше, осы мақсатқа арналған қолайлы жерлермен алмастыруды күтеді және талап етеді" деді. Құрылыс 1963 жылы жолдың тазалануымен басталды. Лоренс даңғылының солтүстігіндегі аймақ ашық жер болды. Лоренстің оңтүстігінде ондаған үйлер бұзылды. Йоркдейл сауда орталығының ашылуымен бірге 1964 жылдың 25 ақпанында Лоренстен солтүстікке қарай Йоркдейл жолына дейінгі уақытша жол ашылды. Қала мен Метро арасында келіспеушілік туды. Оппозицияның ішінде қала теорияшысы Джейн Джейкобс болды, ол 1969 жылы Нью-Йорктегі Төменгі Манхэттен автожолын тоқтату үшін болған шайқастан кейін Annex-ке көшіп келді. Маршалл Маклюан да автожолға қарсы болды және былай деді: "Торонто өзін-өзі өлтіреді, егер ол Spadina Expressway-ді өзінің жүрегіне енгізсе. Біздің жоспарлаушыларымыз – 19 ғасырдың адамдары, ескірген технологияға сенімі мол. Бағдарламалық жасақтама дәуірінде Метро жоспарлаушылары адамдарды аппараттық құралдай қарастырады – олар аудандардың немесе қауымдастықтың құндылықтарына мүлдем қызығушылық танытпайды. Америкалық қалалардың қателіктерінен сабақ алмауы біздің қателігімізге де әкеледі". 1969 жылғы сайлауда Торонтода үш кеңесші сайланды: Инг Хоуп, Уильям Килборн және Джон Сеуэлл. "Spadina-ны тоқтату" атты топ қоғамдық науқанды дамытып, Маклюанның "Күйіп жатқан жер" атты қысқа фильмін жасады. Фильмде жобаны тоқтату себептерін түсіндіріп, экспресс-жолды қолдаушыларды әжуалады. Топ Джейкобспен қоғамдық лекциялар өткізіп, петиция кампаниясын бастады. Metro Council OMB-ге қарыз алуға рұқсат беру туралы өтініш білдірді және OMB тыңдаулар өткізуін сұрады. OMB тыңдаулары 1971 жылдың 4 қаңтарында басталды. Оппозициялық топтар "Spadina шолу корпорациясы" деген тумен бірігіп, Канаданың ең үздік сот адвокаттарының бірі Джон Джозиа "J. J." Робинетті өз жағдайларын жақтау үшін жалдады. Метро жолдың қажеттілігін көрсететін техникалық зерттеулерге негізделіп өз жағдайын ұсынды. Кеңестің адвокаты, ал куәгерлеріне Метро және қалалық комиссарлар, сондай-ақ американдық көлік жоспарлаушысы Алан Вурхис кірді. Оппозициялық топтар өз жағдайларын шу, ластану, үйлердің бұзылуы және жолдың трафиктің күшеюі сияқты факторларға негіздеді. Олардың куәгерлеріне Нью-Йорк қаласының ауа ресурстары департаментінің Джек Фенстерсток, жергілікті тұрғындар, сондай-ақ қала жоспарлаушылар, экономистер және сәулетшілер кірді. Жобаны қорғауға немесе оған қарсы шығуға ешбір сайланған шенеунік немесе Metro төрағасы қатыспады. Басқарма 16 күн тыңдау өткізді және 1971 жылдың 17 ақпанында OMB төрағасы J. A. Кеннеди дауысқа қатыспаған күйде 2–1 дауыспен мақұлдады. "Globe and Mail" газеті Spadina Expressway жобасының тоқтатылғанын жариялады, бұл Торонтода экспресс-жол құрылысының соңына белгі берді. Корпорация провинциялық үкіметке тікелей шағымданды. 1971 жылдың 3 маусымында Билл Дэвистің провинциялық үкіметі жобаны қолдаудан бас тартты. Облыс тек жаңа Spadina метро желісінің кеңейтілуін ғана қолдады. Онтарио заң шығарушы жиналысында сөйлеген сөзінде Дэвис былай деді: "Егер біз автомобильге қызмет ететін көлік жүйесін құратын болсақ, Spadina Expressway бастау үшін жақсы орын болар еді. Бірақ егер біз адамдарға қызмет ететін көлік жүйесін құратын болсақ, Spadina Expressway тоқтау үшін жақсы орын". Торонто қаласының мэрі Деннисон нәтижеге таң қалды. "Бұл таңғаларлық, өйткені ешқашан жұмыс істейтін басқа маршруттарды ұсынбаған топ Метроның өсуі үшін маңызды болған Дон аңғары сияқты маңызды нәрсеге қарсылық білдірді". Metro Торонто төрағасы Альберт Кэмпбелл провинциялық үкіметке ашуланып: "Бұл біз ешқашан басқа экспресс-жол салмаймыз дегенді білдіруі мүмкін" деді.

1971 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1971 жылы жол тоқтатылған кезде, Лоуренс даңғылына дейін жол асфальтталды, ал оңтүстікке қарай Еглинтон даңғылына дейін созылатын бөлік тек тегістелді және оған «Дэвис каналы» деген лақап ат берілді. Лоуренс жолының оңтүстік жағындағы қозғалыс белсенділер болжағандай, әсіресе Марли даңғылына тарады. Эстер Шайнер, Лоуренс қиылысына жақын тұратын, 1973 жылы Эглинтон даңғылына дейін жедел жолды аяқтау платформасымен Солтүстік Йорк кеңесіне сайланды. Ол «Go Spadina» атты қоғамдық науқанын басқарды, нәтижесінде Метро, Торонто қаласының қарсылығына қарамастан, 1976 жылдың 8 қыркүйегінде каналды асфальттап, Эглинтонға жол ашты. Жауап ретінде Дэвис одан әрі кеңейтуді тоқтату үшін Эглинтоннан оңтүстікке қарайғы жер учаскесін Торонто қаласына беруді жоспарлады. Метро және провинция 400-ші тас жолдың оңтүстік жалғасы болып табылатын Блэк Крик Драйв артериялық жолын салу туралы келісімге келіп, дауды аяқтады. Метро Эглинтоннан оңтүстікке қарайғы Спадина жерлерін провинцияға берді, ал провинция Уэстон жолына дейін Блэк Крик Драйвті салады. Метро қызметкерлері Батерст пен Сент-Клэрге буферлік аймақты жылжытуға тырысып, кешіктірді, бұл болашақта Батерстке кеңейтуге және Батерст көшесін кеңейтуге мүмкіндік беретін еді, бірақ провинция жерді жай ғана иемденумен қорқытты және 1984 жылы жер провинцияға берілді. 1985 жылдың 7 ақпанында, өзінің соңғы күні Дэвис Торонто қаласына Эглинтон даңғылының батыс жағындағы Ален қиылысындағы кең жер учаскесін 99 жылға жалға берді, оңтүстікке қарайғы кеңейтуге кедергі келтірді. Шайнер сияқты қарсыластар провинцияның жерді сақтап қалуын қалаған, болашақ премьер-министр жолды қарастыруға дайын болады деп үміттенген. Шайнер «автомобиль жолы қалаға біртіндеп салынады» деп сенді. Шайнер Метро қызметкерлерінен Спадинаны төрт жолақты жол ретінде Давенпортқа дейін кеңейту үшін 20 миллион долларлық смета алған. Жерді беруден кейін Солтүстік Йорк кеңесі премьер Дэвид Петерсонды Дэвистің әрекеттерін қайта қарастыруға бірнеше рет тырысты, бірақ ол кеңес өкілдерімен бұл мәселе бойынша кездесуден бас тартты. Шайнер жалпы қалалық референдум өткізуге тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Тағы бір жақтас, Метроның ұзақ жылдар бойы жолдар және көлік комиссары болған Сэм Кэсс сол жылы зейнетке шықты. Spadina метро желісі Уилсоннан Эглинтонға дейінгі жобаның ортасында салынды. Эглинтоннан оңтүстікке қарайғы бағыт, жер астында болса да, жылдам жолдың кейінгі бөліктері үшін жоспарланған шамамен бірдей бағытты ұстанды. 1971 жылы жедел жол тоқтатылған кезде метро құрылысы әлі басталмаған еді. Маршрутты зерттеулер қайтадан жүргізілді, бастапқы маршрут тағы бір рет расталды және провинция 1973 жылдың қаңтарында мақұлдады, содан кейін құрылыс басталды; ол 1978 жылдың 27 қаңтарында Уилсон станциясымен ашылды. 1996 жылы Метро кеңесі мәселені түпкілікті тоқтату және Эглинтон даңғылының оңтүстігіндегі 112 иелiктен алынған мүлікті сату туралы шешім қабылдады. Мүліктің құны бағаланып, әділ нарықтық бағамен сатылды, алдымен олардың бұрынғы иелеріне ұсынылды. Metro мен Онтарио арасындағы табыс бөлінді, Metro 30 миллион долларға дейін үштен екі бөлігін алды, ал 30 миллион доллардан асып кеткен табыс тең бөлінді. Metro 1967 жылы 50 мың долларға сатып алған бір үйдің құны 1997 жылы 440 мың долларға дейін өсті. 2010 жылғы Торонто мэрі сайлауы кезінде Рокко Росси экспресс-жолды Gardiner Expressway-мен кездесу үшін туннельде аяқтауды ұсынды. Сол аптаның соңында, Росси басқа кандидаттар мен БАҚ тарапынан көп сынға ұшырағаннан кейін, Росси өзінің позициясын «тунель салуды зерттеуге» өзгертті.

Шығу тізімі

Аллен жолына бастайтын жаңа жол.