Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы үңгір

NOTOC
Nettlebed үңгірі – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының солтүстік-батысындағы Маунт-Артур аймағында орналасқан әктас үңгірі. Үңгірдің төменгі кіреберісіне жақын орналасқан онангога (Urtica ferox) – эндемикалық ағаш қызылшасының болуы үңгірге осы атты берді. 2010 жылдың сәуір айына дейін, жақын орналасқан Эллис бассейні үңгір жүйесінің одан терең екені анықталғанша, Nettlebed үңгірі Оңтүстік жарты шардағы ең терең үңгір жүйесі деп есептелді. Үңгір жоғарғы кіреберісінен (Blizzard Pot) төменгі шығысына (Пирс өзенінің қайта пайда болуы) қарай түседі, ал үңгірдің өткелдерінің ұзындығы оны Жаңа Зеландиядағы үшінші ең ұзын үңгірге айналдырады. 2014 жылдың қаңтар айында үңгір зерттеушілер тобы Nettlebed үңгірінің Stormy Pot үңгірімен байланысқа ие екенін анықтады.

Барлау

Nettlebed үңгірін алғаш рет 1969 жылы үңгіршілер Pearse өзеніне құйылатын үлкен бұлақтың құрғақ арнасы арқылы зерттеді. 1973 жылға қарай өткелдердің картасы жасалды. 1979 жылға дейін «Хинкл мүйізді соқпақ ойықтары» деп аталатын ағынды тасқа сығу мүмкін болмады, бұл одан әрі зерттеулерге жол ашты. Бес рет қайталаған Рождестволық экспедициялар (1979–80 жылдардан 1983–84 жылдарға дейін) Salvation Hall және Soft Rock Cafe жер асты лагерьлерін пайдаланып, қосымша зерттеулер мен картаға түсіруге әкелді. 1986 жылы Nettlebed үңгірімен тағы бір үңгір (Blizzard Pot) қосылды, бұл жүйеге жоғарғы кіреберіс қамтамасыз етті және Blizzard Pot-тың ең биік нүктесінен Nettlebed үңгірінің ең терең нүктесіне дейінгі жалпы тереңдікті анықтады. Nettlebed пен Stormy Pot арасындағы ұзақ күткен байланыс 2014 жылдың 29 ақпанында Soft Rock Cafe-де өткен бір апталық лагерьтің соңында Nettlebed тарапынан жасалды. Бұрын жасалған керосин түтінінің тесті нәтижесінде байланыс мүмкін болатын нүкте анықталғаннан кейін, төрт адамнан (Kieran McKay, Bruce Mutton, Gavin Holden және Jonathan Ravens) тұратын команда, тұйықталған, желдетілетін жарықтан төменге қарай кішкентай лайлы шахтаның түбіне жету үшін үйіндіні қазып шығарды. Бұл көтерілудің үстіндегі тарлық сәл кеңейтілді, бұл Ровердің қайту бививиіне (Stormy Pot-тың алыс бөліктерінде уақытша лагерь ретінде пайдаланылатын төменгі құмды өткел) семіздіктің түбіне шығуға мүмкіндік берді. Команда NZSS-тің барлық қатты адам қалдықтарын шығарып тастау саясатына өте риза болды. Бірлескен жүйенің жалпы тереңдігі (жоғарғы кіреберіс, Big Friendly Giant-тан Nettlebed-тің Midas Chambers-ындағы ең терең зерттелген нүктеге дейін) 2015 жылдың желтоқсанында кіреберіс орналасқан жерлердің GPS зерттеуі жүргізілген кезде расталды. 2019 жылдың желтоқсанына қарай Nettlebed/Stormy Pot жүйесінің жалпы ұзындығы 71,5 км құрады.

Персе қайта өрлеуі

Пирс қайта өрлеуі Пирс ағысының бастауы болып табылады және Артур тауындағы барлық үңгірлер үшін қайта өрлеу нүктесі болып табылады, соның ішінде Nettlebed үңгірінде (қалыпты су деңгейінен төмен) ағатын барлық су. Бұл оңтүстікке қарай Эллис бассейніндегі үңгірлерде, батысқа қарай Уиндрифтте және Nettlebed үңгірінің өзінде жасалған оң бояу сынақтарымен расталды. 2007 жылдың 21 наурызында халықаралық үңгір суға түсушілер тобы Пирс қайта өрлеуінде 177 метрге (жер астынан 581 фут) тереңдікке жетіп, Жаңа Зеландиядағы үңгір суға түсу бойынша жаңа рекорд орнатты. 2011 жылы суға түсушілер үңгірдің басты туннелі бойымен төрт декомпрессиялық жай орналастырды, бірақ көзін анықтай алмады. 2014 жылғы Wet Mules суға түсу экспедициясы кезінде Пирс рекордтық тереңдікке дейін суға түсті. 2016 жылы Ричард Харрис пен Дейв Хёрст 13 сағаттық суға түсу арқылы "Екінші таңғы ас" өткесін зерттеп, негізгі бұлақтың шектерін кеңейтті, бірақ шамдарының жарылуына байланысты кері қайтуға мәжбүр болды. 2020 жылы Ричард Харрис пен Крейг Чаллен қайта өрлеуде жаңа тереңдікке жетті.