Кіріспе

Неміс филологы және педагогы (1856–1926)

Фридрих Клюге (21 маусым 1856 – 21 мамыр 1926) – неміс филологы және педагогы. Ол 1883 жылы тұңғыш рет жарық көрген «Неміс тілінің этимологиялық сөздігі» (Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache) еңбегімен танымал.

Өмірбаян

Клюге Кельн қаласында дүниеге келген. Ол Лейпциг, Страсбург және Фрайбург университеттерінде салыстырмалы тіл білімі, классикалық және қазіргі заманғы филологияны оқыды. Студент кезінде Лейпцигте Август Лескин, Георг Куртиус, Фридрих Зарнке және Рудольф Хильдебранд, ал Страсбург университетінде Генрих Хюбшман, Бернхард тен Бринк және Эрих Шмидт оның ұстаздары болды. 1880 жылы ол Страсбургте ағылшын және неміс филологиясының оқытушысы, 1884 жылы Йена университетінде неміс тілінің доценті, 1886 жылы профессор, ал 1893 жылы Герман Паульден кейін Фрайбургте неміс тілі мен әдебиеті профессоры болып тағайындалды. Қазір бұл Клюге заңы деп белгілі. Ол Германияның Фрайбург қаласында қайтыс болды.

Шығармалары

"Германия тілінің этимологиялық сөздігі" (1881; 10-шы басылым, 1924; 25-ші басылым, 2011). Ескі герман тілдерінің түбір сөздерін құрастыру туралы оқулық (2-ші басылым, 1899 ж.). Лютерден Лессингке дейін, тіл тарихына қатысты мақалалар (4-ші басылым, 1904). "Англосаксондық оқулық" (1902 жылғы 3-ші басылым). "Неміс студенттік тілі" (1895). Фредерик Латцпен бірлесіп жазылған "Ағылшын этимологиясы" (1898). Ротвелш, жалған тілдің сөздері мен түбірлері (1901). Ортаңғы ағылшын тіліндегі оқулық, Артур Кёльбингтің сөздігімен (1904; 2-ші басылым, 1912). Герман Полдың "Герман филологиясының негіздері" үшін ол "Ескі герман тілдерінің тарихына кіріспе" (1897) және "Ағылшын тілінің тарихы" (1899) еңбектерін жазды. 1900 жылы ол "Неміс тіліндегі сөз зерттеулері журналы" журналын құрды.