Кіріспе

Халықаралық мұхит профилі планктон деректерінің жинағы
Дүниежүзілік мұхит дерекқоры жобасы (World Ocean Database Project, немесе WOD) – Үкіметаралық океанографиялық комиссия (IOC) құрған жоба. Жоба жетекшісі – Сидней Левитус, ол Халықаралық ғылым кеңесінің (ICSU) мұхитты зерттеу жөніндегі Дүниежүзілік дерек орталығының (WDC) директоры, Сильвер-Спринг қаласы. Халықаралық мұхит зерттеулері комитетінің (IODE) ғаламдық мұхит деректерін археологиялық тұрғыдан зерттеу және құтқару жобасының (GODAR жобасы) табысына қол жеткізілгенін мойындау үшін 2000 жылғы қазан-қараша айларында Португалияның Лиссабон қаласында өткен IODE-нің 16-шы сессиясында Дүниежүзілік мұхит дерекқорын құру туралы ұсыныс жасалды. Бұл жобаның мақсаты – қазіргі заманғы океанографиялық деректерді халықаралық деңгейде алмасуды ынталандыру, өңірлік океанографиялық деректер базасын дамыту және өңірлік сапаны бақылау процедураларын енгізу. Бұл жаңа жоба Португалияда өткен отырыстың қорытындысы бойынша IODE қолдады, ал IOC 2001 жылғы маусымда жобаны бекітті. Дүниежүзілік мұхит дерекқоры – халықаралық деңгейде кез келген шектеусіз қол жетімді, мұхит профиліне қатысты ең ірі планктон деректерінің жинағы. Деректер мынадан алынған: (а) 65 Ұлттық океанографиялық дерек орталығы және 9 Белгіленген Ұлттық агенттіктер (Хорватия, Финляндия, Грузия, Малайзия, Румыния, Сенегал, Швеция, Танзания және Украина), (б) Дүниежүзілік мұхит айналымын зерттеу (WOCE) және Бірлескен ғаламдық мұхит ағынын зерттеу (JGOFS) сияқты аяқталған Халықаралық мұхитты бақылау жобалары, сондай-ақ CLIVAR және Argo сияқты қазіргі уақытта жүзеге асырылып жатқан бағдарламалар, (в) IOC/IODE Global Oceanographic Data Archaeology and Rescue Project (GODAR) сияқты Халықаралық мұхит деректерін басқару жобалары және (г) IOC/IODE Global Temperature Salinity Profile Project (GTSPP) сияқты нақты уақыт мұхитты бақылау жүйелері. WDC Silver Spring – АҚШ-та алынған барлық мұхит деректері WDC архивінің бір бөлігі болып есептеледі және олар қоғамдық деректер ретінде еркін қол жетімді.

Word Ocean деректер қорының өнімдері

Дүниежүзілік мұхиттар дерекқорындағы мәліметтер WODselect деп аталатын онлайн іздеу және алу жүйесі арқылы қолжетімді. Дүниежүзілік мұхиттар атласы (WOAselect) сериясы – Дүниежүзілік мұхиттар дерекқорындағы айнымалылардың торлы (1° тор), климаттық, объективті талданған өрістерінің жиынтығы. WOAselect – пайдаланушыға қажетті географиялық аймақ пен тереңдікте белгілі бір айнымалы үшін климаттық орташа мәндерін немесе оған қатысты статистиканы қарауға мүмкіндік беретін таңдау құралы.