Кіріспе

Бразилиядағы либерализмге шолу

Бұл мақалада Бразилиядағы либералдық партияларға шолу жасалған. Ол негізінен парламентте өкілдігі бар, айқын қолдауға ие либералдық партиялармен шектеледі. ⇒ таңбасы осы схемадағы басқа партияға сілтеме береді. Бұл схемаға кіру үшін партиялардың өзін либералдық партия деп атауы міндетті емес.

Кіріспе

Либерализм Бразилияда 1831 жылдан бері консерватизмге қарсылық ретінде дәстүрлі түрде ұйымдастырылды. 1889 жылғы республикалық төңкеріспен ұйымдасқан либерализм жойылды. Жиырмасыншы ғасырда бірнеше либералдық партиялар құрылды. 1966 жылдан бастап либерализмді Демократиялық қозғалыс ең жақсы бейнеледі. Көп партиялық жүйе орнағаннан кейін, көптеген партиялар өзін либералдық деп атады, бірақ бұл атауды умеренный консервативтік күштер қолданды. Қазіргі уақытта үш партия өзін либералдық деп жариялайды, бірақ Либералдық фронт партиясы (Partido da Frente Liberal) – Халықаралық демократтар одағының мүшесі консервативтік партия. Оңшыл Либералдық партияны (Partido Liberal) консервативтік-либералдық партия деп санауға болады. Орталықшыл Бразилия демократиялық қозғалысы (Movimento Democrático Brasileiro) саяси спектрде либералдық позицияны ұстанады.

Бразилиядағы солшыл либерализм

Бразилиядағы солшыл либералды қозғалыстарға бұрын социализм негізінде құрылған, Cidadania және Livres сияқты кейбір орталықшыл партиялар мен ұйымдар кіреді.

Либералды партия (1831)

1831: Императорлық режимге қарсылық танытып, либералдар 1831 жылы Либералдық партияны (Partido Liberal) құрды, ол қалалық ұсақ буржуазиямен шала байланысты болды. Ол монархия кезінде жетекші прогрессивті партияға айналды. 1863: Сол қанаттағы фракция ⇒ Прогрессивті партияны құрды. 1868: Прогрессивті партия партиямен қайта бірікті. 1869: Сол қанаттағы фракция ⇒ Жаңа либералдық партияны құрды. 1882: Жаңа Прогрессивті партия құрылды. 1889: Монархия құлағаннан кейін партия таратылды.

Жаңа либералды партия

1869: Либералдық партияның сол қанаты Жоаким Набуко басқаратын Жаңа Либералдық партияны құрды. Партияның әрі қарай болашағы белгісіз.

Прогрессивті партия (1882)

1882: Либералдық партияның сол қанаты Прогрессивтік партияны (Partido Progressista) құрды. 1889: Монархия құлаған соң партия таратылды.

Республикалық партия

1870: Қалалық орта тап өкілдерінен Республикалық партия (Partido Republicano) құрылды. 1889: Монархия құлаған соң партия таратылды.

Либералды одақ

1930 ж. Либералды буржуазия Гетулио Варгас басшылығымен Либералдық одақты (Aliança Liberal) құрды. 1930 жылғы бұрмаланған сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін, партия төңкеріс арқылы билікке келді. 1934 ж. Варгас 1934 жылы авторитарлық режим орнатқанда, партия ыдырады.

Бразилиялық демократиялық қозғалысы

1966 ж. Әскери үкімет екі партиялық жүйеде демократиялық оппозициялық партия – Бразилия демократиялық қозғалысын (Movimento Democrático Brasileiro) құруға рұқсат берді. Бұл партияда либералдар, социал-демократтар, социалистер және оңшыл әскери үкіметке қарсы оңшыл оппозиция өкілдері бірікті. Партияны Оскар Пассос, Педросо Хорта (1970 жылдан бастап) және Улисс Гимараес басқарды. 1979 ж. Партия Бразилия демократиялық қозғалысы партиясы (Partido do Movimento Democrático Brasileiro, PMDB) болып қайта ұйымдастырылды. 1981 ж. ⇒ Халық партиясы PMDB-ға бірікті. 1988 ж. Бразилиялық социал-демократия партиясы партиядан бөлініп шықты.

Халықтық партия

1980: Ұлттық жаңарту альянсының либералды фракциясы Танкредо де Альмейда Невес басқаратын либералды Халық партиясын (Partido Popular) құрды. 1981: Халық партиясы (ПП) Бразилия демократиялық қозғалысы партиясына бірікті.

Либералды майдан партиясы

1985: Оңшыл-орталық Либералдық фронт партиясы (Partido da Frente Liberal) Демократиялық әлеуметтік партиядан бөлініп құрылды. 2007: PFL өзін «Демократтар» (Democratas) деп атады.

Либералды партия (1985)

1985: Оңшыл-орталық Либералдық партия (Partido Liberal) құрылды.

Либертариандар

2005: Либертариандар (Libertários) құрылды. Бұл либертариандық партия, құрамында классикалық либералдық көзқарастағы мүшелер де бар. Либертариандардың сайлау тізімі болмағандықтан, сайлауға қатыса алмайды.

Жаңа партия

2011: Жаңа партия (Partido Novo) құрылды.

MBL

2014: "Еркін Бразилия" қозғалысы (Movimento Brasil Livre) құрылды.

Лиралар

2016: «Livres» еркін қозғалысы құрылды.