Кіріспе

Бельгиялық ұлтшылдық, кейде теріс мағынада бельгизм (Belgicisme; ), – ұлтшылдық идеология. Қазіргі түрінде ол федерализмді кері қайтаруға және Бельгияда біртұтас мемлекет құруға бағытталған. Бұл идеология Фландрия құрайтын Фламанд қауымдастығының, Валония құрайтын Бельгияның француз қауымдастығы мен Бельгияның неміс тілді қауымдастығының, сондай-ақ Валондар мен Фламандтардың тұратын Брюссель астанасының автономиясын азайтуды немесе толығымен жоюды, Бельгиядағы әр этностың өңірлік ұқсас құрылымдарын таратуды жақтады. Ол 1970 жылдардан бері Бельгияны федеративтік мемлекетке айналдырған мемлекеттік құрылым реформаларынан кейін, Бельгияны біртұтас мемлекетке қайтару арқылы Бельгия мемлекетінің егемендігін толыққанды қалпына келтіруді қажет етеді. Бұл ұстаным фламанд ұлтшылдарының, өздерінің аймағының тәуелсіздігін жақтаушылардың, сондай-ақ Валония, Брюссель және неміс тілді аймақшылдардың, өздерінің аймақтарына көбірек автономия беруді жақтаушылардың көзқарастарына қайшы келеді. Бельгиялық ұлтшылдар Бельгиядағы барлық тілдік топтардың бірлігін жақтайды, кез келген шовинистік немесе тілдік дискриминацияны айыптайды, барлық ресми тілдерді (голланд, француз, неміс) білуді және көпмәдениетті, төзімді, күшті азаматтық сезімді қолдайды. Бельгиялық ұлтшылдықты негізінен француз тілінде сөйлейтін саясаткерлер мен Брюссельдегі белгілі бір топтар, сондай-ақ кейбір оңшылдар қолдайды. Фландрия аймағының көп бөлігі аймақшыл (бірақ тәуелсіздікке ұмтылған азшылық бар) және Валония, Брюссель аймақтары мен неміс қауымдастығы да көпшілігі аймақшыл болғандықтан, Бельгияның ешбір аймағында бельгиялық ұлтшылдыққа халықтық қолдау жоқ. Осы идеологияны ашық қолдайтын саяси партиялар қазіргі заманда сайлауда қолдау тапқан жоқ (Бельгияның Жұмысшы партиясы, ол аймақшылдыққа қарсы және елді тілдік принцип бойынша бөлуге қарсы, бірақ ұлтшыл емес, 2010 жылдардың соңында қолдауын арттырды), сондықтан ол этностық топтардың сепаратистік және аймақтық ұлтшылдығына қарағанда әлдеқайда әлсіз болып қала береді.

Тарих

Бельгиялық ұлтшылдық алғаш рет 1789–1790 жылдардағы Брабант революциясы кезінде пайда болды, сол кезде Австриялық Нидерланд Габсбургтердің үстемдігіне қарсы көтеріліс жасап, қазіргі Бельгия аумағында қысқа ғана мерзімге Біріккен Бельгия мемлекетін құрды, ол 1790 жылғы қаңтардан желтоқсанға дейін ғана сақталды. Ол 1830 жылы Бельгия революциясы кезінде қайта жанданды, осы кезде Бельгия Нидерланд Біріккен Корольдігіне қарсы көтеріліп, тәуелсіздікке қол жеткізді. Бельгиялық ұлтшылдықтың интеллектуалдық негізін қалаушылардың бірі – валлондық тарихшы Анри Пирен, ол «Бельгия тарихы» кітап сериясында ерекше бельгиялық ұлттың бар екенін дәлелдеді.

Ағымдағы

Бельгиялық одақ (BUB), орталықшыл одақтастық саяси партия, ресми түрде екі тілді, бірақ іс жүзінде негізінен голланд тілінде сөйлейді. Vivant, француз тілінде сөйлейтін либералды саяси партия, азаматтық ұлтшылдық бағдарламасын қамтиды, ол екі тілділікті жақтаушы. Démocratie Nationale, Front National (Ұлттық майдан) партиясының мұрагері, 2012 жылы атын өзгерткен француз тіліндегі ұлтшыл, өте оңшыл саяси партия.

Өткен

Тарихи тұрғыдан алғанда, фашистік (франкофондық) Рексист партиясы да, (голланд тілінде сөйлейтін) Вердиназо да бельгиялық ұлтшылдығына бағытталған корпоративтік үлгідегі ұлттық сананы қолдады, олар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін нацистік Германиямен ынтымақтастығы үшін тыйым салынғанға дейін. Брабант революциясы кезінде консервативті мемлекетшілдер де, прогрессивті фонкистер де австриялық үкімшіліктен тәуелсіз Бельгияны жақтады.