Бельгиялық «Алға» әлеуметтік-демократиялық партиясының тарихы

Кіріспе

Vooruit (голланд тілінде – Алға) – Бельгиядағы фламандтық социал-демократиялық саяси партия. Ол 1978–2001 жылдары (Фламанд) Социалистік партиясы (Socialistische Partij, SP), 2001–2021 жылдары – Socialistische Partij Anders (SP.A) деп белгілі болды. 2021 жылдың 21 наурызында партия қазіргі атауын қабылдады. Партия 1978 жылы біртұтас Бельгия Социалистік партиясының тілдік бөлінуі нәтижесінде құрылды, бұл бөліну франкофондық Социалистік партияны да құрады. Бельгия Социалистік партиясының өзі Бельгия Еңбек партиясының бұрынғы мүшелерінен тұрды. 2011 жылдың желтоқсанынан 2014 жылдың қыркүйегіне дейін партия франкофондық әріптесімен бірге Ди Рупо үкіметінің құрамына кірді. 2020 жылы партия Де Кру үкіметінің бір бөлігі ретінде федералды үкіметке қайтадан енді. Партия бірнеше рет Фламанд үкіметінің құрамына кірді.

1978 жылдан бастап

Партия 2003 жылғы сайлауда үлкен жеңіске жетті, SP. A–Spirit бірлескен тізімі (картель) арқылы, социал-либералдық партия Spirit-пен бірігіп. Олардың дауыс жинауы 9% (Бельгия бойынша жалпы дауыс) көрсеткішінде болғаннан 15%-ға дейін өсті, бұл дауыс саны бойынша екінші орын. Бұл жаңарудың басты құрбаны «Жасылдар!» партиясы (бұрынғы атауы Agalev) болды. SP. A 1999 жылдың 12 шілдесінен 2007 жылдың 10 маусымына дейін премьер-министр Гай Верхофштадт басқаратын «көктемгі» федералды коалицияның құрамында болды, онда фламанд және франкофон либералдық және әлеуметтік-демократиялық партиялар өкілдік етті. 2004 жылы SP. A және оның серіктесі Spirit Фламанд Парламентіне сайлауда жеңіліске ұшырады. 1999 жылғы Фламанд сайлауымен салыстырғанда олар көбірек орын алғанымен, 2003 жылғы сәтті федералды сайлаумен салыстырғанда дауыс беру көрсеткіштері айтарлықтай төмендеді. Партияның сол кездегі жетекшісі Стив Стиварттың беделі де құлдырады. Партияны бұрынғы президент Стив Стиварт Лимбург облысының губернаторы болып кеткеннен кейін қысқа мерзімге Каролина Геннес басқарды. Федералды үкіметте Бюджет министрі болған Йохан Ванде Ланотт президент болып сайланды және 2005 жылдың 17 қазанында президенттік лауазымға тағайындалу үшін министрліктен кетті. 2007 жылдың 11 маусымында SP. A–Spirit 2007 жылдың 10 маусымында өткен федералды парламент сайлауында жеңіліске ұшырағаннан кейін ол қызметтен кетті. Бұл федералды сайлауда картель Өкілдер палатасындағы 150 орынның 14-ін және Сенаттағы 40 орынның 4-ін жеңіп алды. Содан кейін партия мүшелері Каролина Геннесті президент етіп сайлады. 2009 жылдың мамыр айына қарай SP. A федералды саясатта оппозицияда болды. Франкофондық әріптесі Социалистік партиядан (PS) өзгеше, SP. A Летерме II үкіметіне қатыспады. 2009 жылдың қаңтар айында партия өзінің атын «Социалистер және прогрессивтілер басқаша» (нидерл. Socialisten en Progressieven Anders) деп өзгерткенін мәлімдеді. Бұл атау өзгертілді, ал партияның негізгі ұстанымы «Социал-прогрессивті балама» (нидерл. Sociaal Progressief Alternatief) есімнен «Социалистер және прогрессивтілер басқаша» (нидерл. Socialisten en Progressieven Anders) есіміне өзгертілді. 2010 жылғы федералды сайлауда SP. A жалпы дауыс берудің 9%-ын алып, 13 орынға ие болды. Партия 2011 жылдың 6 желтоқсанында құрылған Ди Рупо үкіметінің құрамына кірді, 2014 жылғы сайлауларға дейін. 2014 жылдың 25 мамырында Өкілдер палатасына өткізілген сайлауда SP. A тағы да 9% дауыс жинап, 13 орын алды, ал олардың франкофондық Социалистік партия әріптестері 3 орын жоғалтып, дауыс үлесі 2% төмендеді. Фламанд Парламентінде SP. A 18 өкілге ие, бұл дауыс берудің шамамен 14%-ын құрайды, бұл 2009 жылғы парламентке қарағанда сәл төмендеу, онда SP. A 19 орынға ие болды, бұл халықтың дауысының 15%-ын құрады. 2009–2014 жылдар аралығында SP. A Фламанд үкіметіне CD & V және N-VA партияларымен ыңғайсыз коалицияда қатысты. 2014 жылдан бастап SP. A Фландриядағы оппозицияның бір бөлігін құрады, өйткені аймақтық үкімет федералды әкімшіліктің фламанд бөлігін бейнеледі, ол Open VLD, CD & V және N-VA коалициясынан тұрады. 2018 жылдың қаңтар айында партия «жаңа социализм» және «жаңа теңдік» идеясын қолдады. 2020 жылдың қыркүйегінде партия басшысы Коннер Руссо партияның атын Vooruit («Алға») деп өзгерткенін жариялады. Жаңа атау 2021 жылдың 21 наурызында ресми түрде бекітілді.

The party was the big winner in the 2003 election, running on the SP. A–Spirit joint list (cartel) with the social liberal party Spirit. Their share of the vote went up from 9% (of the total Belgian vote) to almost 15%, a second place in the number of votes. The main victim of this resurgence was the Green! party (formerly known as Agalev). SP. A was part of the "purple" federal coalitions of Prime Minister Guy Verhofstadt from 12 July 1999 until 10 June 2007, which contained both the Flemish and Francophone liberal and social democratic parties. In 2004, the SP. A along with its partner Spirit lost the elections for the Flemish Parliament. Although they won more seats in comparison to the Flemish elections of 1999, their percentage of the vote compared to the successful 2003 federal elections was considerably down. The reputation of then party leader Steve Stevaert took a beating too. The party was briefly led by Caroline Gennez, after former president Steve Stevaert left to become governor of Limburg. Johan Vande Lanotte, who served as Minister of the Budget in the federal Government, was elected President and resigned as minister to become President on 17 October 2005. He resigned 11 June 2007, after SP. A–Spirit lost the elections for the federal parliament of 10 June 2007. In these federal elections, the cartel won 14 out of 150 seats in the Chamber of Representatives and 4 out of 40 seats in the Senate. Afterwards, Caroline Gennez was elected President by the party members. As of May 2009, SP. A was in opposition in federal politics. Unlike its Francophone counterpart, the Socialist Party (PS), SP. A was not a participant in the Leterme II Government. In January 2009, the party had apparently changed its name to Socialists and Progressive Differently (Dutch: Socialisten en Progressieven Anders). This name change was retracted and the party baseline was changed from Social Progressive Alternative (Dutch: Sociaal Progressief Alternatief) to Socialists and Progressive Differently (Dutch: Socialisten en Progressieven Anders). In the 2010 federal election, SP. A won 13 seats with 9% of the overall vote. The party was a member of the Di Rupo Government formed on 6 December 2011, until the elections in 2014. In the elections for the Chamber of Representatives on 25 May 2014, SP. A scored again 9% and received 13 seats, in contrast to their francophone Socialist Party counterparts, who lost 3 seats and whose share of the vote decreased by 2%. In the Flemish Parliament, SP. A have 18 representatives, deriving from around 14% of the vote—this is a small reduction on the 2009 parliament, where SP. A had 19 seats, deriving from 15% of the popular vote. From 2009–2014, SP. A participated in the Flemish Government, in an uneasy coalition with the CD & V and the N VA. From 2014 onwards, SP. A formed part of the opposition in Flanders, as the regional government reflected the Flemish component of the federal administration, consisting of coalition of the Open VLD, CD & V and the N VA. In January 2018, the party advocated for a "new socialism" and a "new equality". In September 2020, party leader Conner Rousseau announced a renaming of the party to Vooruit ("Forward"). The new name was made official on 21 March 2021.

Саяси көзқарастар

Vooruit – фламандтық социал-демократиялық партиясы. Партияның негізгі құндылықтары – тең мүмкіндіктер мен ынтымақтастық. Ең көп табыс немесе байлыққа ие адамдар ең жоғары салық төлесін деп партия ұмтылады, осы арқылы үкіметтің мүмкіндігі шектеулі жандардың қажеттіліктерін қанағаттандыруына жағдай жасалады. Vooruit қатардағы азаматтардың сатып алу қабілетін қорғауға баса назар береді. Әлеуметтік қамсыздандыруды қысқартуға қарсы болып, білім беру және денсаулық сақтау салаларына, әсіресе инвестициялардың жасалуын жақтайды.

Өкілдер палатасы

Сайлау Дауыстар % Орындықтар +/- Үкімет 1978 684,976 12.4 1981 744,593 12.4 1985 882,200 14.6 6 1987 915,432 14.9 0 1991 737,976 12.0 4 1995 762,444 12.6 8 1999 593,372 9.5 6 2003* 979,750 14.9 9 2007 684,390 10.3 9 2010 602,867 9.2 1 2014 595,190 8.8 0 2019 455,034 6.7 4

Сенат

Сайлау Дауыстар % Орындықтар +/ 1978 678,776 12.4 1981 732,126 12.3 0 1985 868,624 14.5 3 1987 896,294 14.7 1 1991 730,274 11.9 -3 1995 792,941 13.2 8 1999 550,657 8.9 2 2003 1,013,560 15.5 3 2007 665,342 10.0 -3 2010 613,079 9.5 0

Брюссель Парламенті

Сайлау Дауыстар % Орындықтар +/ Үкімет Д. Е. С. (Голландиялық сайлаушылар алқасы) Жалпы 1995 11,710 2.7 (#9) 1995 9,987 2.4 (#9) 0 1999 13,223 21.8 (#4) 3.1 (#8) 0 2004 11,052 17.7 (#3) 2.4 (#8) 1 2009 10,085 19.5 (#2) 2.2 (#6) 1 2014 10,450 19.5 (#2) 2.3 (#8) 1 2019 10,540 15.1 (#3) 2.3 (#10) 0

Фламанд парламенті

Сайлау дауыстары % Орын +/ Үкімет 1995 733 703 19.4 (#3) 1999 582 419 15.0 (#4) 6 2004 799 325 19.7 (#4) 3 2009 627 852 15.3 (#3) 3 2014 587 903 14.0 (#4) 1 2019 429 631 10.1 (#5) 6

Еуропалық Парламент

Сайлау Дауыс % Орындықтар +/ Д.Е.К. (Голландиялық сайлаушылар алқасы) Жалпы 1979 698,889 20.9 (#2) 12.8 1984 979,702 28.1 (#2) 17.1 1 1989 733,242 20.0 (#2) 12.4 1 1994 651,371 17.6 (#3) 10.9 1999 550,237 14.2 (#4) 8.8 1 2004 716,317 17.8 (#3) 11.0 1 2009 539,393 13.2 (#4) 8.2 1 2014 555,354 13.2 (#4) 8.3 1 2019 434,002 10.2 (#6) 6.4 0