Бельгиядағы тілдік дағдарыс: Синт-Женезиус-Род муниципалитетінің мәселесі

Кіріспе

Синт-Женезиус-Род (Синт-Женезиус-Род; , ʁɔd sɛ̃ ʒənɛːz) – Бельгияның үш аймағының бірі – Фландрияда орналасқан муниципалитет. Бұл муниципалитет Синт-Женезиус-Род қаласынан ғана тұрады және Валлониядағы Брюссель мен Ватерлоо қалалары арасында жатыр. 2008 жылдың 1 қаңтарындағы халық саны 18 021 адамды құрады. Жалпы ауданы , ал халық тығыздығы .

Саясат

Қаланың ресми тілі – голланд тілі, тарихи тұрғындардың көпшілігі осы тілде сөйлейді. Алайда, Sint Genesius Rode тілдік жағдайы құбылмалы, себебі ол екі тілдің де шамалы басымдықпен өкілдік табатын муниципалитеттердің бірі. Бельгияда тілдік санақ өткізілмейді, бірақ франкофондық партиялардың қолдауына сүйене отырып, Синт-Дженезиус-Родеде француз тілді халықтың шамамен 64% құрайды деп есептеледі. Брюссельдің шетіндегі басқа да бірнеше муниципалитеттердегідей, 1960-шы жылдары жергілікті француз тілді тұрғындарға тілдік жеңілдіктер берілді. Бұл көбінесе көршілес Брюссельде жұмыс істейтін франкофондық жұмысшылардың аймаққа қоныс аударуының нәтижесі болды. Бұл «жеңілдіктер» оларға жергілікті әкімшіліктен ресми құжаттарды француз тілінде алуға және тапсыруға, сондай-ақ өздері таңдаған тілде билік органдарымен қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді. Бельгияның аймақтануы осы келісімді сақтап келді, бірақ француз тілін сөйлейтін саясаткерлер бұл жеңілдіктерді Брюссельдің шетіндегі франкофондардың тұрақты құқығы ретінде қарастырады. Фламандтардың пікірінше, бұл жеңілдіктер француз тілін білетін және бұл аймаққа көшіп келгендерге көмек көрсету үшін уақытша берілген. Бүгінгі күні бұл муниципалитет жергілікті және ұлттық саясаттағы даулы мәселе болып қалып отыр. 2010 жылдың 31 мамырында қалалық кеңесі фламанд аймағынан Брюссель астанасының аймағына қосылуды сұраған ұсынысты мақұлдады, себебі онда тұратын халықтың көпшілігі франкофондарды құрайды. Белгиядағы француз тілділердің көп бөлігі осының орындалуын қалайды, осылайша Валония мен Брюссель арасында географиялық байланыс орнатуға болады. Франкофондық саясаткерлер бұл ұсынысты фламандтардың Брюссель-Халле-Вильворде аймағын бөлу талабына жауап ретінде ұсынады. Аймақты қайта бөлуге фламандтардың көпшілігі, олардың саясаткерлері мен мекемелері қарсылық білдіреді, олар Бельгия аймақтарының шекаралары көптеген адамдар бір аймақтан екіншісіне көшіп кеткендіктен ғана өзгертілмеуі керек деп санайды. Олар аумақтың Брюссель астанасының аймағына қосылуын фламанд тұрғындарының тілдік және мәдени құқықтарына қауіп тудыратындықтан және басқа муниципалитеттерге де франкофондық көші-қонға шақыруға мүмкіндік беретін прецедент болады деп есептейді. Олар бұл тенденцияны елорда аймағындағы франкофондық ықпалдың күшеюі ретінде қарастырады. Қазіргі жүйе фламанд саясаткерлері тарапынан 1963 жылы бекітілген. Француз тілділердің көпшілігі бұл өзгеріске келіспеді. Бұрынғы жүйе, фламанд саясаткерлері ұсынған, бірақ француз тілділер қабылдаған, тілдік аймақтардың шекараларын бейімдеу үшін он жылдық санақтарға сүйенді. 1930 жылы француз тілді саясаткерлер бүкіл Бельгия аумағын екі тілді ету туралы фламанд ұсынысын қабылдаудан бас тартты, француз тілінде сөйлейтін лауазымды адамдардың голланд тілін үйренуі мүмкін емес деп мәлімдеді. Қалалық сайлаулар идеологиялық бәсекеден тілдік бәсекеге ұласты. 2018 жылы франкофондық IC GB тізімі дауыс берудің 69,3% -ын жеңіп, фламанд тілінде сөйлейтін Engagement 1640 бірлік тізімін жеңіп, 30,7% дауыс жинады. Басқа партиялар қатыспады.

The official language of the city is Dutch, historically the majority language of the population. However, Sint Genesius Rode is in linguistic flux, as it is one of the most evenly divided between the two languages. There is no linguistic census in Belgium, but based on the support Francophone parties receive, the French speaking population of Sint Genesius Rode is estimated to be about 64%. As in several other municipalities on the periphery of Brussels, in the 1960s linguistic facilities were given to local French speaking residents. These mostly stemmed from Francophone workers employed in the neighbouring Brussels migrating to the area. These 'facilities' allow them the right to obtain and submit official documents from the local administration in French, as well as to conduct business with the authorities in the language of their choice. The regionalization of Belgium has maintained that compromise, though politicians representing French speakers have interpreted these facilities as a permanent right for Francophones in the Brussels periphery. The Flemish viewpoint is that these facilities existed temporarily in order to assist those French speakers who already had come to live there to help them integrate in the Flemish region and eventually learn the Dutch language. Today, this particular municipality remains a controversial topic of local and national politics. On May 31, 2010, its city council voted a motion asking that it be reassigned from the Flemish Region to the Brussels Capital Region, in view of the majority of francophones residing there. A considerable number of Belgian French speakers would like this to happen, thus creating a geographical link between Wallonia and Brussels. Francophone politicians propose this in exchange of the Flemish demand for the splitting of Brussels Halle Vilvoorde. The reassignment of the area is strongly opposed by most Flemish people, their politicians and their institutions, who argue that the borders of Belgium's regions should not be changed simply because many people move from one region to another. They see the incorporation of the territory into the Brussels Capital Region as a threat to the language and cultural rights of Flemish residents, and that a precedent would be set that would invite further Francophone migration to other municipalities with facilities. They also view this tendency as the extension of an already prevalent Francophone influence on the capital region. The current system of facilities was settled by Flemish politicians in 1963. A large majority of French speakers did not agree with this evolution. The previous system, also proposed by the Flemish politicians but accepted by the French speakers, relied on decennial census programs to adapt the limits of the linguistic regions. In 1930, the French speaking politicians strongly refused a Flemish proposal to make the whole Belgian territory fully bilingual, calling it unthinkable that French speaking officials would thus be supposed to learn Dutch. Municipal elections have moved away from ideological contests to linguistic competitions. In 2018 the francophone list IC GB won 69.3% of votes, defeating the Flemish speaking unity list Engagement 1640 which won 30.7% of votes. No other parties participated.