Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румыния көлік құралдарының нөмірлік белгілері
Romania vehicle license plates
Румынияда көлік құралдарының нөмірлік белгілерінің ең көп таралған форматы – ақ түсті фонға қара әріптермен жазылған CC 12 ABC түрінде болады, мұнда CC – екі әріпті облыс коды, 12 – екі таңбалы топ, ал ABC – үш әріпті топ. Бухарест үшін формат B 12 ABC немесе B 123 ABC болып келеді, мұнда B – Бухарест қаласының коды, 12 және 123 – екі немесе үш таңбалы топ, ал ABC – үш әріпті топ. Белгінің сол жағында Еуропалық Одақтың 12 жұлдызы мен Румынияның ел коды (RO) бейнеленген көк түсті тік жолақ ("Еврожолақ") орналасқан. 1992-2007 жылдар аралығында жолақта 12 жұлдыздың орнына Румыния туы бейнеленген. Барлық әріптер латын әліпбиінен алынған. Алдыңғы белгіде көбінесе техникалық тексерудің қажетті айы мен жылын көрсететін дөңгелек таңба жабыстырылады. Бұл таңбалардың түсі көрсетілген жылға байланысты өзгереді. Таңбаға арналған белгілі бір тесік қарастырылмаған, оны кез келген жерге жапсыруға болады, бірақ оң жаққа жабыстыру артықшылыққа ие, ал белгілер көбінесе оларға арналған тесікпен келеді.
The most common format for vehicle registration plates in Romania consists of black letters on white background in the format CC 12 ABC, where CC is a two letter county code, 12 is a two digit group, and ABC is a three letter group. For Bucharest, the format is B 12 ABC or B 123 ABC, where B is code for Bucharest city, 12 and 123 is a two or three digit group, and ABC is a three letter group. The left side of the plate bears a blue vertical strip (the "Euroband") displaying the 12 stars of the European Union and the country code of Romania (RO). Between 1992 2007 the band featured the Romanian flag instead of the 12 stars. All lettering comes from the Latin alphabet. The front plate usually carries a round label displaying the month and year when the technical inspection of the vehicle is due. These labels have different background colors depending on the year displayed. The label does not have a specific slot and can be placed anywhere, but the right side is preferred and plates usually come with a slot for them.
Ережелер
Көлік құралдарының алдыңғы және артқы жақтарында (мотоциклдерде тек артқы жағында) мемлекеттік нөмір тақталдары міндетті түрде болуы керек. Барлық тақталдардың бояуы жарық қайтаратын болуы тиіс, және олар әрдайым таза және толық көрінетіндей күйде ұсталуы керек.
License plates are mandatory on both the front and rear of vehicles (only on the rear for motorcycles). It is mandatory for the paint on all plates to be reflective, and they must be kept clean and fully visible at all times.
Тағайындау ережелері
Тақтайшалар әр көлікке және әр иесіне беріледі, және олар көлік сатылғанда немесе утилизацияланғанда қайтарылуы тиіс, бірақ жаңа сатып алушы ескі тақтайшаны пайдалануды жалғастыруға құқылы. Стандартты тақтайшалар үшін сандар мен әріптер көбінесе кездейсоқ тағайындалады, егер жекелендіру үшін ақы төленбесе. Жекелендіру цифрларды және соңғы үш үлкен әріпті таңдаумен шектеледі, егер таңдалған комбинация бұрын берілмесе. Q әрпі қолданылмайды, себебі оны O әрпімен шатастыру мүмкін. Үш әріпті код I немесе O әрпімен бастала алмайды, өйткені оларды 1 немесе 0 деп жаңылыстыруға болады. (1999 жылға дейін I және O әріптері мүлдем қолданылмаған). Сондай-ақ, III немесе OOO сияқты комбинацияларға жол берілмейді. Бірнеше әріптік топтар арнайы қолдану үшін резервтелген және оларды қарапайым көліктерге беруге болмайды. Оларға POL (Румыния полициясы), DEP (Депутаттар палатасы), SNT (Румыния Сенаты), SRI (Румыния барлау қызметі), GUV (Румыния Үкіметі) кіреді.
The plates are issued for each car and for each owner, and they must be returned when the car is either sold or scrapped, although the new buyer is entitled to request continued use of the old license plate. The digits and letters for the standard license plates are usually assigned at random, unless a customization fee is paid. Customizing is limited to picking the digits and the 3 capital letters at the end, provided the chosen combination is not already assigned. The letter Q is not used as it may be confused with the letter O. The three letter code may not start with I or O, as they can be mistaken for 1 or 0. (Until 1999, I and O were not used at all). Also, combinations like III or OOO are not allowed. Several letter groups have been reserved for special use and may not be assigned to regular cars. These include POL (Romanian Police), DEP (Chamber of Deputies), SNT (Romanian Senate), SRI (Romanian Intelligence Service), GUV (Romanian Government).
Мүмкін комбинациялар
Q әрпі мүлдем қолданылмайтынын және О немесе I әріптерімен басталатын барлық әріптер үйлесімдерінің шатасуды болдырмау үшін тыйым салынғанын ескерсек, шамамен 23 x 25 x 25 = 14 375 әріптер үйлесімдері бар (бірақ әртүрлі себептермен бірнеше ондаған нақты комбинациялар қоғамдық тізімнен алынып тасталғанын есте сақтаңыз). Бастапқы схемадағы 99 санмен көбейту (00 жарамды сан емес) 42 облыстың әрқайсысы үшін 1 423 125 мүмкін комбинацияны береді. Жалпы 59 771 250 комбинациялардың саны бүкіл Румынияда тіркелген көлік құралдарының нақты санынан әлдеқайда артық (шамамен бір реттен асады), бірақ бұл нақты облыстардың ерекшеліктерін ескермейді. Шындығында, 2010 жылы Бухарест үшін арналған комбинациялардың қоры жыл ішінде таусылып қалуы мүмкін деп болжанды, бұл басқа қалалармен және тіпті бүкіл облыстармен салыстырғанда қаланың ерекше үлкен көлік паркінен туындаған жағдай. Бұл Бухаресттің нөмірлік кодын 3 таңбаға дейін кеңейтуге алып келді, бұл қаланың мүмкіндіктерін 2 860 625-ке және жалпы комбинациялардың жалпы санын 61 208 750-ге дейін арттырды.
Given that Q cannot be used at all, and that all letter combinations starting with O or I are forbidden in order to avoid confusion, there are roughly 23 x 25 x 25 = 14,375 letter combinations (but keep in mind that a couple of dozen specific combinations have been eliminated from the public pool for various reasons). Multiplying with the 99 numbers in the original scheme (00 is not a valid number) gives 1,423,125 possible combination for each of the 42 counties. While the total 59,771,250 number of combinations is far in excess (about an order of magnitude greater) than the actual number of vehicles registered in the entirety of Romania, this does not take into account the particularities of specific counties. Indeed, during 2010 it was estimated that the pool of combinations for Bucharest would run out during the year, a situation created by the city's unusually large vehicle pool when compared to other cities and even entire counties. This has led to expanding the number code for Bucharest to 3 digits, raising the city's pool to 2,860,625 and the total number of combinations overall to 61,208,750.
Басқа нөмірлік нөмірлер пішімдері
Румынияда стандартты форматтан өзге де бірнеше түрлі тіркеу нөмірі қолданыста бар.
There are several other types of license plates currently in use in Romania in addition to the standard format.
Қысқа мерзімді уақытша тақталар
Күнделікті тілде "қызыл нөмірлер" деп аталатын қысқа мерзімді уақытша тіркеу тақшалары Еуропалық жолақтан, содан кейін облыс кодынан және үштен алтыға дейінгі цифрлардан тұрады, олардың біріншісі әрқашан нөл, ал екіншісі нөлден өзге болады. Бұл тақшадағы Еуропалық жолақтан басқа барлық жазу қызыл түспен жазылған. Бұл тақшалар ең көп дегенде 30 күнге жарамды және оларды 90 күндік үздіксіз мерзімге қайта алуға болады. Бұл тақшаларды көліктің техникалық жағдайына қарамастан кез келген көлікке қолдануға болады және көлікке стандартты тіркеу тақшасын беру мүмкін болмаған жағдайларда пайдалану үшін арнайы жасалған. Олар көбінесе автокөліктерді жалға беру және лизингтік компаниялар жаңа көліктері үшін немесе иесінің көлігі жөндеуде болған кезде уақытша ауыстыру ретінде пайдаланады. Сондай-ақ, сынақ көліктері үшін де осы форматтың бір түрі қолданылады, онда облыс кодынан кейін 3 цифр жазылады, ал цифрлардан кейін "PROBE" (сынақтар) деген жазу қойылады. Мұндай жағдайда қолданылатын ең кіші сан – 101.
Colloquially referred to as red numbers, the short term temporary plates consist of the European strip, followed by the county code and three to six digits, of which the first is always zero and the second is always non zero. All the writing outside of the European strip on this plate is in red font. These plates are valid for a maximum of 30 days and they can be re issued for a cumulative continuous period of no more than 90 days. These plates can be used for any vehicle regardless of its technical road worthy state and have been specially designed as a fallback for any case where it would be impractical or impossible for a vehicle to be issued regular plates. They tend to be most often used by car leasing and rental companies for their new cars, or cars used as temporary replacement while the owner's car is being repaired. There is a variation of this format used for test vehicles, having 3 digits following the county code, and the inscription "PROBE" (trials) after the digits. The smallest number used in this case is 101.
Ұзақ мерзімді уақытша тақталар
Ұзақ мерзімді уақытша тіркеу нөмірлері қысқа мерзімді нөмірлерге ұқсас, бірақ қызыл емес, қара жазу қолданылады және нөмірі нөлден бастаылмайды. Сонымен қатар, оң жағында тіркеу нөмірінің жарамдылық мерзімінің аяқталу күні ЖЖ/АА форматында көрсетілген қызыл жолақ болады. Мұндай нөмірлер көбінесе Румынияда уақытша тұратын шетел азаматтары үшін және лизинг шартындағы көліктер үшін қолданылады.
The long term temporary plates are similar to the short term plates but use a black inscription instead of red and the number never starts with zero. Additionally, on the right side there is a red strip containing the end date of the plate's validity in YY/MM format. This kind of plate is used most often for foreign nationals who take temporary residence in Romania, and for cars that fall under a leasing agreement.
Электрлік көлік құралдарының тақтайшалары
Көбінесе "жасыл тілікшелер" деп аталатын бұл тілікшелер стандартты форматқа ұқсас, бірақ қара түс емес, жасыл түспен жазылған. Бұл тілікшелер электр көліктері үшін ғана арналған, оларды бензин немесе дизельмен жүретін көліктерден ажыратады.
Most commonly known as "green plates", they are similar to the standard format, but use a green inscription instead of black. This kind of plate is meant solely for electric vehicles (EVs), distinguishing them from those vehicles relying on gasoline or diesel.
Арнайы ұйымдарға арналған тақталар
Румын қарулы күштері мен Ішкі істер министрлігіне қалыпты ережелерге бағынбаған арнайы форматта тіркеу нөмірлерін беруге рұқсат етіледі. Форматы, мөлшері және стилі әрбір ұйымның ішкі ережелерімен анықталады және басқа тіркеу нөмірлерінен өзгеше болуы мүмкін. Қарулы күштер еуропалық жолағы жоқ тіркеу нөмірлерін пайдаланады (олардың ережелері 1992 жылы оны енгізген ережеге дейін қабылданған), одан кейін "А" (Armată, әскери) әрпі және 3-тен 7-ге дейінгі сандар келеді. Жақында ғана (2002 жылдан бастап) шығарылған әскери тіркеу нөмірлерінде еуропалық жолақ болуы мүмкін. Ішкі істер министрлігінің тіркеу нөмірлері "MAI" әрпінен басталады және көбінесе жандармерия, Румыния полициясы, жедел жауап беру бөлімшелері және кейбір SMURD жедел жәрдем машиналарында кездеседі. MAI тіркеу нөмірлері қалалық полицияға қарасты жергілікті полиция машиналарына берілмейді, олар оның орнына стандартты тіркеу нөмірлерін пайдаланады.
The Romanian Armed Forces and the Ministry of Internal Affairs are allowed to issue plates in a special format which does not fall under normal regulations. The format, size and style is decided by each such organization via internal regulations and may not resemble other types of plates. The Armed Forces use plates without the European strip (as their regulations predate the 1992 regulation imposing it), with the letter "A" (Armată, military) followed by 3 to 7 digits. Military plates issued more recently (from 2002 onwards) may include the European strip. Ministry of Interior plates start with "MAI" and are typically seen on cars belonging to the Gendarmerie, Romanian Police, emergency response units, and some SMURD ambulances. MAI plates are not issued to cars used by local police employed by town hall, which use regular plates instead.
Жергілікті әкімшілік тақташалары
Сары түсті пластиналар жергілікті билік органдары – қала әкімдіктері, муниципалитеттер, ауыл немесе коммуна әкімдіктері тарапынан белгілі бір жеңіл көліктерді тіркеу үшін, немесе еліздік рұқсат алуды қажет етпейтін басқа да көлік түрлерін, мысалы, қоғамдық көлік құралдарын, кейбір жеңіл қоқыс тасымалдау машиналарын, газон шабу машиналарын, кішкентай санитарлық көліктерді, жергілікті инфрақұрылымға тіркелген қоғамдық көліктерді, квадроциклдерді, скутерлерді, гольф-карттарды және жолға шықпайтын ауыл шаруашылығы көліктерін – мысалы, комбайндарды, жолға шықпайтын тракторларды немесе ат арбаларын тіркеу үшін беріледі. Пластинаның форматы барлық әкімшілік органдарда біркелкі емес. Көптеген жергілікті билік органдары сары пластиналарды қолданса, Cluj Napoca сияқты ерекшеліктер де бар, олар ескі неміс пластиналарына ұқсас ақ пластиналарды қолданды, бірақ әрқашан қала атауының аббревиатурасынан алынған CJ N әріптерін, содан кейін 3 цифрды қосты. Қаланың немесе ауылдың гербі немесе бас әріптері көбінесе сол жақ бөлігінде орналасады, одан кейін белгілі бір ұзындықтағы сан (4-тен 6 цифрға дейін), бірдей орган ішінде әрқашан бірдей өлшемде болады. Алғашқы берілген сан әдетте 1 болып, сол жағына 0 қосылады. Сары пластинасы бар көлік құралдары пластинаны берген органның құзыратынан шығуға құқығы жоқ, бірақ кейде округ шекараларын кесіп өтуі мүмкін, мысалы, жалға алынған скутерлер, сүйретілетін көліктер немесе зауыттан депоға бара жатқан троллейбустар. Жалға берілетін көліктерде, мысалы, скутерлерде немесе квадроциклдерде, олар басқа юрисдикцияда пайдаланылса да, иесінің тұрақты мекенжайы бойынша берілген тіркеу нөмірі сақталады. Екі қуат көзі бар автобустар стандартты тіркеу нөмірлерімен тіркеледі. Трамвайларда пластина болмауы мүмкін, бірақ олар тіркеу нөмірін қандайда бір жолмен көрсетуі керек, әдетте, автопарк нөмірінің жанында боялған немесе желімделген стикерде көрсетіледі.
Yellow background plates are issued by the local authorities such as town hall, municipalities, village or commune mayoralties for the registration of certain light vehicles, or other types of vehicles that do not need country wide authorization, such as public utility vehicles, some light garbage trucks, lawn mowers, small sanitation vehicles, mass transit vehicles tethered to local infrastructure, quad bikes, scooters, golf carts and non road going agricultural vehicles, such as combine harvesters, non road going tractors, or horse drawn carts. The format of the plate is not standardized across all administrations. Most local authorities used a yellow plate, but there are exceptions like Cluj Napoca, which used white plate similar to old German plates, but always bearing the letters CJ N (from the city name's abbreviation), followed by 3 digits. The coat of arms or initials of the city or village is often used on the left, followed by a number of fixed length number (4 to 6 digits, always the same size within the same issuing authority). The first number to be issued is usually 1, zero padded to the left. Vehicles bearing yellow plates may not leave the jurisdiction of the authority that issued the plate, but some of them can cross county borders on occasion, for example rental scooters, vehicles being towed, or trolleybuses on their way from the factory to the depot. In the case of rental vehicles such as scooters or quad bikes, they tend to retain the registration plates issued by the authority of the region where the owner resides even when they are used in another jurisdiction. Dual powered buses are registered with standard number plates. Trams may not bear the plate itself, but are required to somehow bear the registration number, either painted or printed on a sticker, usually next to their fleet number.
1908 1966 жыл
1908 жылғы 15 тамызда Румыния автомобиль клубы полицияның бас комиссарына жолдаған хатында, барлық номерлердің бірдей өлшемде және шрифтте болуын, сондай-ақ көліктің тіркелген қаласының атын көрсетуді қамтитын жаңа номерлік жүйе қажеттігі туралы айтылған. Бұл жаңа жүйе полиция тарапынан жақын арада мақұлданды және 1908 жылғы 26 қазанда өткен жарысқа қатысқан автомобильде "9 Bc" (Бухарест) нөмірі бар екені көрілді.
On August 15, 1908, a letter sent by the Romanian Automobile Club to the Chief Commissioner of Police mentions the need for a new system of license plates, which would see that all plates use the same size and font and include the name of the city where the vehicle was registered. The new system was approved by the police very soon after and a car participating to a race on October 26, 1908 can already be seen bearing the number "9 Bc" (Bucharest).
Транс-Днестр
Соғыс кезінде румыниялық әскерлердің қысқа мерзімге басып алған Приднестровьеде өзіне тән арнайы номерлер болды. Олар Tr санымен басталатын аймақтық жұрнақтардан тұрды. Мысалы, аймақтық әкімшінің "Кадиллагында" Tr 1 ОДС (Одесса үшін) номері болған. Бұл номерлер өте аз ғана уақыт қолданыста болды.
Wartime Transnistria occupied by Romanian forces briefly had its own special plates. These began Tr number regional suffix. Thus, the Cadillac of the regional administrator had Tr 1 Ods (for Odesa). These numbers were very short lived.
Патшалық отбасы
Румыния патшалық отбасына тиесілі көліктердің барлығында ортасында Румынияның болат тәжі бейнеленген, төртбұрышты ақ тілқанаты болған.
Vehicles belonging to Romanian royal family all had a rectangular white plate with a drawing of the Steel crown of Romania in the middle.
Қалалық аңыздар мен танымал мәдениет
Коммунистік Румынияда 1 Б әрпімен басталатын тіркесімдер сияқты белгілі бір көлік нөмірлері тек жоғары дәрежелі коммунистік басшылар мен олардың жақтастарына ғана берілді. Көптегендері Румыния революциясынан кейінгі апталарда қиындықтардан сақтану үшін көлік нөмірлерін жалған әскери нөмірлерге ауыстырды. Теннисші Ильи Настасе сияқты басқалары көп жылдар бойы 1 Б 101 және 1 Б 106 нөмірлері бар көліктерді жүргізуді жалғастырды. Қалалық аңыздарда белгілі бір нөмірлік комбинацияларға ерекше мағына беріледі. Мұндай комбинацияларға B 06 әрпімен басталатын тіркесімдер, әріптер тобында W әрпі бар немесе одан басталатын тіркесімдер, сондай-ақ әріптер тобындағы әріптер арасында қосымша бос орын бар тіркесімдер кіреді. Кейбір аңыздар шындыққа жақын; мысалы, W аңызы Қорғау және күзет қызметінің барлық автопаркіне WST комбинациясын тағайындауымен байланысты болуы мүмкін, бұл адамдарды мұндай нөмірлік тақтасы бар көлікті полиция тоқтатпайды деп ойлауға итермелейді. Кейбір әріптік комбинациялар басқаларына қарағанда әлдеқайда танымал. Олардың ішінде ХХХ, HEL (тозақ), IAD (тозақ), RAY және GOD ерекше көзге түседі. Жекелеген тапсырыспен жасалған комбинациялар кездейсоқ тағайындалғандардан шамамен 3:1 артық.
In Communist Romania, certain license plates such as those starting with 1 B were issued only to high ranking Communist leaders and their proteges. Many of them changed their license plates to fake military plates in the weeks following the Romanian Revolution, in order to avoid trouble. Others, such as tennis player Ilie Năstase, chose to still drive cars with plates 1 B 101 and 1 B 106 for many years afterward. Urban myths ascribing special meaning to certain license plate combinations crop up all the time. Such combinations have included plates starting with B 06, plates where the letter groups includes or starts with a W, and plates where the letter group has additional spacing between the letters. Some myths have some connection to reality; for example, the W myth may be related to the fact that the Protection and Guard Service chose to assign the combination WST to their entire car fleet, leading people to surmise that a car with such a license plate would not be pulled over by Police. Some letter combinations are far more popular than others. Among these stand out XXX, HEL (hell), IAD (hell), RAY and GOD. The customized combinations outnumber random assignments almost 3:1.