Кіріспе

Америка футболындағы даулы ойын

1978 жылдың 10 қыркүйегінде Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы Сан-Диего стадионында «Оукленд Рейдерс» командасы «Сан-Диего Чарджерс» командасына қарсы өткен ойында «Святой роллер» деп аталатын даулы жеңіс ойыны болды. Ресми шешім бойынша, «Рейдерс» командасының квотербегі Кен Стейблердің алға қарай ұшқан добын оның командаласы, тығыз қорғаушы Дейв Каспер, эндзонада тачдаун үшін қабылдады, бұл «Оуклендке» 21–20 есебімен жеңіс сыйлады. Алайда, бұл ойынның қалай бағалануы керек екендігі туралы әртүрлі пікірлер бар, және ол екі команданың жанкүйерлері үшін де даулы мәселе болып қала береді. НФЛ 1978 жылғы маусымнан кейін осындай жағдайдың қайталануын болдырмау үшін ережелерін өзгертті. «Чарджерс» командасының жанкүйерлері бұл ойынды «Кемшіліксіз алдау» деп атайды.

Пьеса

Ойынның соңына 10 секунд қалғанда, «Рейдерс» командасы «Чарджерс» командасының 14 ярдтық сызығында допты иеленді, есеп 20–14 болды. «Рейдерс» командасының ойыншысы Кен Стейблер допты алды және «Чарджерс» командасының ойыншысы Вудроу Лоудың 24 ярдтық сызықта оны құлатпақ болғанда, доп оның қолынан шығып, «Чарджерс» командасының қақпасына қарай жылжыды. «Рейдерс» командасының шабуылшысы Пит Баназак 12 ярдтық сызықта допты қайтаруға тырысты, бірақ тепе-теңдігін жоғалтты және допты екі қолымен қақпа аймағына қарай лақтырды. «Рейдерс» командасының шабуылшысы Дэйв Каспер допқа жетті, бірақ оны ұстай алмады. Ол допты соғып, қақпа аймағына итеріп жіберді, содан кейін допқа құлап, ойынды теңестіретін сенімді голды соқты, уақыт біткен кезде. «Рейдерс» командасы Еррол Маннның қосымша ұпайымен 21–20 есебімен жеңіске жетті. НФЛ ережелеріне сәйкес, «Егер ойыншы қасақана допты алға лақтырса, ол алға жасалған пасс болып есептеледі». Ойын кезінде төрешілер Баназак пен Каспердің әрекеттері заңды деп шешті, себебі олардың допты қасақана алға соққандарын анықтау мүмкін емес еді, бұл жағдайда айыппұл салынар еді. Ұлттық футбол лигасы (НФЛ) төреші Джерри Маркбрейттің Стейблер допты лақтырмай, құлатқанын айтқан шешімін қолдады. Баназак пен Каспер де допты қасақана қақпа аймағына қарай соққандарын мойындады.

1978 жылғы НФЛ маусымына әсері

Chargers осы ойынды жеңген болса – және, ең бастысы, осы маусымдағы барлық басқа ойындардың нәтижесі өзгермесе – олар екі жолдама алатын команданың бірі ретінде плей-оффқа қатысқан болар еді, Хьюстон Ойлерс командасымен тай-брейк арқылы. Chargers және Oilers командалары 10–6 есебімен аяқтаған болар еді, бірақ Chargers маусымның соңғы ойынында Хьюстондағы Oilers командасын 45:24 есебімен жеңгендіктен, 16-шы аптада жеке кездесуде тай-брейк жеңіп, плей-оффта бесінші орынды алған болар еді. Сондықтан, Хьюстон мен Сан-Диего арасындағы соңғы ойын плей-оффқа тікелей әсер ететін болар еді, жеңімпаз плей-оффқа өтіп, жеңілген команда шығарылар еді. Ал шындығында, бұл ойынның маңызы болмады, себебі Chargers бұрыннан-ақ плей-оффқа қатысу мүмкіндігінен айырылған еді, ал Oilers жапайы карта арқылы плей-оффқа жолдама алған болатын. Алайда, 1978 жылғы маусымның нашар басталуы (бес аптадан кейін 1–4 есебімен және маусымның ортасында 2–6 есебімен) бас бапкер Томми Протроның отставкаға кетуіне және оның орнына 4-ші аптада Грин-Бэйге 24:3 есебімен жеңілгеннен кейін бұрынғы Сент-Луис Кардиналс командасының бапкері Дон Кориеллдің тағайындалуына себеп болды. Егер Chargers осы ойынды жеңген болса, Prothro сол кезде Сан-Диегоның бапкері лауазымынан кетпеуі мүмкін еді, себебі есебі 2–2 болған. Кориеллдің бапкерлік стилі және ашық шабуыл тактикасы ("Air Coryell" деп аталды) 1978 жылы Chargers командасының жағдайына орасан зор өзгеріс әкелді, сондай-ақ 1979 жылдан 1982 жылға дейінгі плей-оффқа қатысуына ықпал етті. Сондықтан, Holy Roller ойынындағы жеңіліс Сан-Диего командасын франшиза тарихындағы ең табысты кезеңдердің біріне жеткізуге көмектескен болуы мүмкін. Сонымен қатар, 1978 жыл бойында Prothro басқарған команда маусым соңындағы жеңістерді жинамай, "жеңіс – плей-оффқа, жеңіліс – үйге" ойынына дейін жетпеуі мүмкін еді. Оукленд командасының 1978 жылғы маусымы теңсіз және көңіл көншітпейтін болды, нәтижесінде команда 1971 жылдан бері алғаш рет плей-оффқа қатыса алмады. Holy Roller ойынын жоғалту, егер басқа нәтижелер өзгермесе, Рейдерс командасын маусымның басында плей-оффқа қатысудан шығарып тастаған болар еді. Chargers осы ойынның нәтижесін тікелей 9-шы аптада Oakland-те Raiders командасын 27:23 есебімен жеңіп, екінші маусымның 7–1 есебімен жеңіске жететін жағдай жасады.

Реакция

Chargers жанкүйерлері «Таза алдау» деген сөздермен бірге, көздері байланған төрешінің тачдаунды белгілеген суреті салынған футболкалармен жауап берді. Бұл лақап 1972 жылы Питтсбургке қарсы плей-оффта Рейдерске қарсы өткен «Тамаша қабылдау» ойынының пародиязы болды. «Қасиетті роллер» ойынына жауап ретінде лига маусымнан тыс кезеңде жаңа ережелерді қабылдады, ол шабуылдың допты жоғалтқанда алға жылжытуын шектеді. Егер ойыншы жартылай кезеңнің немесе қосымша уақыттың соңғы екі минутында, немесе ойын барысында кез келген уақытта төртінші қадамда допты жоғалтса, оны тек допты жоғалтқан ойыншы ғана қайтарып алып, алға жылжыта алады. Егер сол жағдайларда допты ойыншының командаласы қайтарып алса, доп жоғалту орнына қойылады, егер ол жоғалту нәтижесінде қайтарылса, онда доп ойыннан шығарылып, қайтарылған жерге қойылады. «Қасиетті роллер» ойынына 2014 жылдың 14 желтоқсанында Грин-Бэй Пэккерстің Буффало Биллске қарсы ойындағы маңызды сәт жауап ретінде тікелей сілтеме жасалды. Аарон Роджерстің допын Марио Уильямс ұрып түсіргенде, ол эндзонаға кері домалап, тоқтады. Пэккердің шабуылшысы Эдди Лейси допты алып, жүгіре бастады, бірақ төреші жылдам жақындап келіп, қолынмен ойын аяқталғанын көрсетті, содан кейін төрешінің көмекшісімен сөйлесіп, Буффало үшін қауіпсіздікке белгі берді. НФЛ төрешілер директорының айтуынша, «Қасиетті роллер» ережелері күшінде болғандықтан, Грин-Бэй үшін допты қайтарып алып, алға жылжыта алатын жалғыз ойыншы – бастапқы допты жоғалтқан Роджерс болды, және қауіпсіздік туралы шешім дұрыс болды. «Қасиетті роллер» ережесі 2020 жылғы 15-аптада Лас-Вегас Рейдерс пен Лос-Анджелес Чарджерс арасындағы ойында жеңіске жеткен тачдаунды жоққа шығарды. Чарджерс командасының ойыншысы Джастин Герберт Лас-Вегас қақпасына 1 ярд қалып, екі минуттық ескертуден кейінгі алғашқы ойында допты жоғалтқанда, Чарджерс командасының фулбегі Гейб Нэйберс эндзонада допты қайтарып алды. Төреші Джон Хасси осы жағдайда допты доп жоғалтқан жерге қою керектігін түсіндірді, өйткені допты жоғалтқан ойыншының командаласы жеңіске жеткен. Герберт келесі ойында жеңіске жеткен голды соқты.