Ұлыбритания Корольдік Теңіз күштерінің тарихына шолу

Ұлыбритания Корольдік Әскер-теңіз күштерінің тарихы: 1707 жылғы одақ, Франциямен күрес, технологиялық даму, бу кемелері мен қару түрлері.

49 мин оқу

100%

Дереккөз: History of the Royal Navy (after 1707) — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Корольдік теңіз флотының ертедегі тарихы

Корольдік теңіз флотының тарихы 1707 жылы маңызды кезеңге жетті, осы жылы Англия мен Шотландия корольдіктері Ұлыбритания Корольдігіне біріктірілді, бұл екі ел арасындағы бір ғасырлық жеке одақтан кейін болды. Бұл Шотландия Корольдік теңіз флотын Корольдік теңіз флотымен біріктірді. Теңіз флоты 1690 жылы басталып, Наполеон соғыстарымен аяқталған Франциямен болған жаһандық күрес кезінде едәуір өсті, осы кезде желкенмен шайқасу өнері жоғары деңгейге жетті. Соңынан келген ғасырдағы жалпы бейбітшілікте Ұлыбритания теңізде бәсекелессіз болды және үлкен технологиялық дамулар орын алды. Желкендік кемелер бу кемелеріне жол берді, ал зеңбіректер ірі калибрлі қарулармен алмастырылды, бұл үлкен және жақсырақ соғыс кемелерін салуға бағытталған жарысқа әкелді. Алайда, бұл жарыс соңында нәтижесіз аяқталды, өйткені әуе кемелері мен су асты кемелері маңызға ие болды, ал Екінші дүниежүзілік соғыстағы табыстардан кейін Корольдік теңіз флоты бұрынғы басты орнын АҚШ теңіз флотына берді. Корольдік теңіз флоты әлемдегі ең қабілетті теңіз флотының бірі болып қала береді және қазіргі заманғы кемелерден тұратын флотты пайдаланады, бірақ 1980 жылдан бері флоттың мөлшері айтарлықтай азайды.

Франция мен Испаниямен соғыстар, 1707 1748

1603 жылдан бастап 1707 жылы олардың бірігуіне дейін Шотландия мен Англияның жеке-жеке флоттары болды, олар бір күш ретінде жұмыс істеді – бірақ 1649–1660 жылдар аралығындағы Англия-Шотландия арасындағы қақтығыстар кезінде бұл күш бұзылды. Томас Гордон Корольдік шотланд флотының соңғы қолбасшысы болды, ол Солтүстік теңізде HMS Royal Mary патрулін басқарды, 1705 жылы қызметке кірген кезде Royal William-ға ауысты, ал 1706 жылы коммодор болып тағайындалды. 1707 жылғы Одақ туралы акті бойынша Корольдік шотланд флоты Англия Корольдік флотымен біріктірілді, бірақ Royal William және Mary деп аталатын ағылшын кемелері әлдеқайда үлкен болғандықтан, шотланд фрегаттары қайта аталды және , тек біреуі ғана атын сақтап қалды. Одақ туралы акті Испания мұрагерлік соғысының ортасында күшіне енді, онда флот Голландиямен бірлесіп Франция мен Испания флотына қарсы әрекет етті, Британияның Австриялық Габсбург одақтастарының Испанияны және оның Жерорта теңізіне тәуелділіктерін Бурбондардан басып алуына қолдау көрсетті. Англо-голландиялық флоттың десанттық операциялары Сардинияны, Балеар аралдарын және бірқатар испан материктік порттарын, ең бастысы Барселонаны басып алуға әкелді. Бұл табыстардың көпшілігі Габсбургтерге берілсе де, Ұлыбритания Гибралтар мен Менорканы ұстап қалды, олар бейбіт келісімде сақталып, флотқа Жерорта теңізіндегі базаларды ұсынды. Соғыстың басында француз теңіз күштері ағылшын және голланд сауда керуендеріне елеулі зиян келтірді. Алайда, 1702 жылы Виго шығанағында Франция мен Испанияны жеңген үлкен жеңіс, шайқастағы одан әрі табыстар және 1707 жылы Тулонда француз Жерорта теңізі флотының суға батырылуы соғыстың соңғы кезеңінде флоттың қарсыластарын теңізден ығыстырды. Теңіз операциялары сонымен қатар Жаңа Шотландия мен Ньюфаундлендтегі француз колонияларын жаулап алуға мүмкіндік берді. Испаниямен одан әрі қақтығыстар Төрттік одақ соғысында (1718–1720) жалғасты, онда флот Испанияның Сицилия мен Сардинияны Австрия мен Савойдан қайтарып алу әрекетіне тосқауыл қойды, Пассаро мысында (1718) испан флотын жеңді және 1720 жылдардағы жарияланбаған соғыста Испания Гибралтар мен Менорканы қайтаруға тырысты. Келесі жиырма бес жылдық бейбітшілік кезеңінде бірнеше теңіз шайқастары болды. Флот 1715 жылдан 1727 жылға дейін Балтық теңізінде Ресей мен Швецияға қарсы теңіздік жабдықтарды қорғау үшін қолданылды. Ол 1718 жылы Төрттік одақ соғысы кезінде, Ұлы Солтүстік соғысы кезінде және 1726 жылы Батыс Үндістанда Пассаро мысында қолданылды. 1727 жылы Испаниямен тағы бір соғыс басталды, ол Корольдік флоттың Гибралтардағы британдық гарнизонды жабдықтау үшін флотын жібергенін көрді, бұл испан қоршауын қайтаруда шешуші болды. 1745 жылы Корольдік флот якобит көтерілісінің күйреуіне үлкен үлес қосты. Салыстырмалы бейбітшілік кезеңінен кейін флот Испанияға қарсы Дженкинс құлағының соғысына (1739–1748) қатысты, ол Кариб теңізіндегі испан порттарына жасалған қымбат және көбінесе сәтсіз шабуылдармен ерекшеленді, ең бастысы 1741 жылы Картахена-де-Индиасқа қарсы жасалған үлкен экспедиция. Бұл тропикалық аурулардан көптеген адамдардың қаза болуына әкелді. 1742 жылы Екі Сицилия Корольдігі британдық шағын эскадрильясының бомбалау қаупінен жарты сағат ішінде соғыстан шығуға мәжбүр болды. Соғыс Аустрия мұрагерлігі үшін соғысқа (1744–1748) еніп, Ұлыбританияны тағы да Францияға қарсы қойды. Бұл соғыста, алғаш рет Үнді мұхитында ірі операциялар болды, теңіз шайқастары көбінесе нәтижелі болмады, ең маңызды оқиға 1744 жылы Англияға француз шапқыншылығының сәтсіздігі болды. Аустрия мұрагерлігі үшін соғыстағы жалпы теңіз шығындары, дауылдарда және кеме апаттарында жоғалған кемелерді қоса алғанда, мынадай болды: Франция – 20 желілік кеме, 16 фрегат, 20 кіші кеме, 2185 сауда кемесі, 1738 қару; Испания – 17 желілік кеме, 7 фрегат, 1249 сауда кемесі, 1276 қару; Ұлыбритания – 14 желілік кеме, 7 фрегат, 28 кіші кеме, 3238 сауда кемесі, 1012 қару. Теңіздегі адам шығыны шамамен 12000 адамды құрады, олар Франция үшін қаза тапты, жараланды немесе тұтқынға алынды, 11000 Испания үшін және 7000 Ұлыбритания үшін.

From 1603 until their union in 1707, Scotland and England possessed separate navies that operated as one force – albeit for a period of Anglo Scottish hostilities during the interregnum (1649–1660). Thomas Gordon became the last commander of the Royal Scots Navy, taking charge of HMS Royal Mary on the North Sea patrol, moving to Royal William when she entered service in 1705, and being promoted to commodore in 1706. With the Act of Union in 1707, the Royal Scottish Navy was merged with the English Royal Navy, but there were already much larger English ships called Royal William and Mary, so the Scottish frigates were renamed and , while only retained its name. The Act of Union took effect mid way through the War of Spanish Succession, which saw the Navy operate in conjunction with the Dutch against the navies of France and Spain, in support of the efforts of Britain's Austrian Habsburg allies to seize control of Spain and its Mediterranean dependencies from the Bourbons. Amphibious operations by the Anglo Dutch fleet brought about the capture of Sardinia, the Balearic Islands and a number of Spanish mainland ports, most importantly Barcelona. While most of these gains were turned over to the Habsburgs, Britain held on to Gibraltar and Menorca, which were retained in the peace settlement, providing the Navy with Mediterranean bases. Early in the war French naval squadrons had done considerable damage to English and Dutch commercial convoys. However, a major victory over France and Spain at Vigo Bay (1702), further successes in battle, and the scuttling of the entire French Mediterranean fleet at Toulon in 1707 virtually cleared the Navy's opponents from the seas for the latter part of the war. Naval operations also enabled the conquest of the French colonies in Nova Scotia and Newfoundland. Further conflict with Spain followed in the War of the Quadruple Alliance (1718–1720), in which the Navy helped thwart a Spanish attempt to regain Sicily and Sardinia from Austria and Savoy, defeating a Spanish fleet at Cape Passaro (1718), and in an undeclared war in the 1720s, in which Spain tried to retake Gibraltar and Menorca. The subsequent quarter century of peace saw a few naval actions. The navy was used against Russia and Sweden in the Baltic from 1715 to 1727 to protect supplies of naval stores. It was used at Cape Passaro during the War of the Quadruple Alliance in 1718, during the Great Northern War, and in the West Indies in 1726. Another war with Spain broke out in 1727, which saw the Royal Navy dispatch a fleet to resupply the British garrison in Gibraltar, which proved crucial in repelling a Spanish siege. In 1745, the Royal Navy contributed to collapse of the Jacobite rising. After a period of relative peace, the Navy became engaged in the War of Jenkins' Ear (1739–1748) against Spain, which was dominated by a series of costly and mostly unsuccessful attacks on Spanish ports in the Caribbean, primarily a huge expedition against Cartagena de Indias in 1741. These led to heavy loss of life from tropical diseases. In 1742 the Kingdom of the Two Sicilies was driven to withdraw from the war in the space of half an hour by the threat of a bombardment of its capital Naples by a small British squadron. The war became subsumed in the wider War of the Austrian Succession (1744–1748), once again pitting Britain against France. Naval fighting in this war, which for the first time included major operations in the Indian Ocean, was largely inconclusive, the most significant event being the failure of an attempted French invasion of England in 1744. Total naval losses in the War of the Austrian Succession, including ships lost in storms and in shipwrecks were: France—20 ships of the line, 16 frigates, 20 smaller ships, 2,185 merchantmen, 1,738 guns; Spain—17 ships of the line, 7 frigates, 1,249 merchantmen, 1,276 guns; Britain—14 ships of the line, 7 frigates, 28 smaller ships, 3,238 merchantmen, 1,012 guns. Personnel losses at sea were about 12,000 killed, wounded, or taken prisoner for France, 11,000 for Spain, and 7,000 for Britain.

Жеті жылдық соғыс, 17561763

Кейінгі Жеті жылдық соғыс (1756–1763) кезінде Әскери-теңіз флоты Жаңа Францияны, Кариб теңізі мен Батыс Африкадағы француз колонияларын, сондай-ақ француз жағалауындағы шағын аралдарды басып алуға әкелетін десанттық операциялар жүргізді. Үнді мұхитындағы операциялар Үндістандағы француз билігінің күйреуіне септі. Адмирал Джон Бинг Минорканы азат етуге үлкермеді; ол өз кемесінің палубасында атқыланды. Вултер Бингтің өлім жазасына кесілуіне сілтеме жасай отырып, "осы елде басқаларды жігерлендіру үшін әміршілерді уақыт-уақыт өлтірудің мәні бар" деп атақты түрде жазды. (Бүгінде француз тіліндегі "pour encourager les autres" фразасы ағылшын тілінде мысал арқылы қорқытуды білдіреді.) Минорка жоғалды, бірақ келесі операциялар табысты болды (Бингтің үлгісімен "жігерленген" адмиралдарға қарағанда, үкімет тарапынан қолдау және дұрыс стратегиялық ойлаудың арқасында), және британдық флот 1758 жылғы Картахена шайқасынан бастап бірнеше жеңіске жетті. Француздар 1759 жылы Ұлыбританияға шабуыл жасауға тырысты, бірақ олардың күші Бриттания жағалауындағы Киберон шығанағындағы шайқаста жеңілді, бұл шайқас қауіпті жағаға жақын дауылды ауа райында өтті. Британдық флот француз флотын соғыстан толығымен шығарды, нәтижесінде Франция ірі операциялардан бас тартты. Испания 1762 жылы Ұлыбританияға қарсы соғысқа қатысты, бірақ Гавана мен Маниладан айырылды, бірақ соңғысы Флоридаға айырбастау ретінде қайтарылды. Бұған қоса, Ұлыбритания Гаванада паналаған испан флотын басып алды. Париж шарты соғысты аяқтады. Жеті жылдық соғыстағы теңіз жоғалтулары британдық жеңістің дәлелі болды. Франция 20 әскер кемесін жоғалтты, 25 кемесі суға батып, өртеніп, қиратылды немесе дауылда жоғалып кетті. Француз флоты 25 фрегаттан айырылды, 17 кемесі қиратылды, 20 мың адам қаза тапты, суға батып немесе жоғалып кетті, ал тағы 20 мың адам жараланды немесе тұтқынға алынды. Испания 12 әскер кемесінен, 4 фрегатынан және 10 мың теңізшісінен айырылды, олар қаза тапты, жараланды немесе тұтқынға алынды. Корольдік флот 2 әскер кемесін жоғалтты, 17 кемесі шайқаста немесе дауылда батып немесе қиратылды, 3 фрегаты тұтқынға алынды және 14 кемесі батып кетті, бірақ соғыс барысында 40 кеме қосылды. Британдық экипаж 20 мың адамнан, оның ішінде тұтқындардан зардап шекті. Ұлыбританиядағы теңіз шайқастарында қаза болғандардың саны 1500-ге жуық болды, бірақ аурудан немесе дезертирлік жасағандардан 133 708 адам қайтыс болды.

The subsequent Seven Years' War (1756–1763) saw the Navy conduct amphibious campaigns leading to the conquest of New France, of French colonies in the Caribbean and West Africa, and of small islands off the French coast, while operations in the Indian Ocean contributed to the destruction of French power in India. Admiral John Byng failed to relieve Minorca; he was executed on his own quarterdeck. Voltaire famously wrote, in reference to Byng's execution, that "in this country it is wise to kill an admiral from time to time to encourage the others" (admirals). (Today the French phrase "pour encourager les autres" used in English euphemistically connotes a threat by example.) Minorca was lost but subsequent operations went more successfully (due more to government support and better strategic thinking, rather than admirals "encouraged" by Byng's example), and the British fleet won several victories, starting with the Battle of Cartagena in 1758. The French tried to invade Britain in 1759 but their force was defeated at the Battle of Quiberon Bay off the coast of Brittany, fought in a gale on a dangerous lee shore. Once again the British fleet effectively eliminated the French Navy from the war, leading France to abandon major operations. Spain entered the war against Britain in 1762 but lost Havana and Manila, though the latter was given back in exchange for Florida. Britain was also able to seize the Spanish fleet that had been sheltering at Havana. The Treaty of Paris ended the war. Naval losses of the Seven Years' War testify to the extent of the British victory. France lost 20 of her ships of the line captured and 25 sunk, burned, destroyed, or lost in storms. The French navy also lost 25 frigates captured and 17 destroyed, and suffered casualties of 20,000 killed, drowned, or missing, as well as another 20,000 wounded or captured. Spain lost 12 ships of the line captured or destroyed, 4 frigates, and 10,000 seamen killed, wounded, or captured. The Royal Navy lost 2 ships of the line captured, 17 sunk or destroyed by either battle or storm, 3 frigates captured and 14 sunk, but added 40 ships of the line during the course of the war. British crews suffered 20,000 casualties, including POWs. Actual naval combat deaths for Britain were only 1,500, but the figure of 133,708 is given for those who died of sickness or deserted.

Американың төңкерістік соғысы, 17751783

Британдық Америка Корольдік теңіз флоты үшін стратегиялық маңызды аймақ болды, себебі оның ағашпен қамтамасыз етудің көп бөлігін осы аймақтан жүзеге асырды. Америка революциясы кезінде Корольдік теңіз флоты Тауншенд актілері мен Навигациялық актілерін айналып өту үшін заңсыз контрабанданы тоқтату мақсатында осы аймақтағы өкілдігін күшейтті. «Гаспи» оқиғасы, Род-Айленд штатында салық инспекторының кемесінің жағаға отырып, оған шабуыл жасалуы, Вирджинияның буржуазиялық палатасынан бастап, колониялық заң шығарушы органдарды хат алмасу комитеттерін құруға итермеледі. Америка революциялық соғысының (1775–83) басында Корольдік теңіз флоты жаңадан құрылған Континентальдік теңіз флотымен оңай шайқасты, оның көптеген кемелерін жойды немесе тұтқынға алды. Алайда, Франция көп ұзамай американдықтардың жағына қосылды, ал 1778 жылы француз флоты Америкаға бет алды, Род-Айлендке қонуға тырысты және дауылдың араласуына дейін британдық флотпен шайқасуға жақын болды. Ал, отандық жағдайда тағы бір флот британдықтарға қарсы күресті. 1780 жылы Испания мен Голланд Республикасы соғысқа қатысты. Сол жылы 63 кемеден тұратын үлкен британдық конвойды франко-испандық флот басып алды, бұл Ұлыбританияның саудасына ауыр соққы болды. Оқиғалар Кариб теңізіне ауысты, онда әртүрлі нәтижелермен бірнеше шайқастар өтті. 1780 жылы испандық флот Сент-Винсент мүйісіндегі шайқаста жеңілді, ал 1782 жылы франко-испандық флот Сент-де-Санте шайқасында жеңілді. Ең маңызды операция 1781 жылы Чесапик шайқасында болды, онда британдықтар лорд Корнуоллистің француздық блокадасын бұзуға тырысып, сәтсіз аяқтады, нәтижесінде Йорктаун шайқасында британдықтар капитуляциялады. Солтүстік Америкадағы соғыс аяқталғанымен, Кариб бассейнінде және Үндістанда олар жеңістер мен жеңілістерді бастан кешірді. Минорка қайта басып алынса да, ол испандықтарға қайтарылды. Сол жылы Гибралтарды құтқару британдық теңіз күшінің қайта жандануын білдірді, бірақ он үш колонияның тәуелсіздігін болдырмау үшін бұл тым кеш болды. 1790 жылдары Корольдік теңіз флотынан цинга ауруын жоюға Флоттың ауру және жарақат алғандар жөніндегі кеңесінің төрағасы Гилберт Блейннің күш-жігері себеп болды, ол кемелердегі теңізшілерге жаңа лимон шырынын беруді бұйырды. Басқа теңіз флоты да көп ұзамай осы табысты шешімді қабылдады.

British America was a strategically significant location for the Royal Navy because it provided much of its timber supply. The Royal Navy also began to have a larger presence there during the American Revolution in order to suppress illegal smuggling to evade the Townshend Acts and the Navigation Acts. The Gaspee Affair in which a revenue cutter ran aground in Rhode Island and was attacked led colonial legislatures starting with the Virginia House of Burgesses to form committees of correspondence. At the beginning of the American Revolutionary War (1775–83), the Royal Navy dealt with the fledgling Continental Navy handily, destroying or capturing many of its vessels. However, France soon took the American side, and in 1778 a French fleet sailed for America, where it attempted to land at Rhode Island and nearly engaged with the British fleet before a storm intervened, while back home another fought the British in the First Battle of Ushant. Spain and the Dutch Republic entered the war in 1780. Also the same year a large British convoy of 63 ships was captured by a Franco Spanish fleet, which dealt a severe blow to the commerce of Great Britain. Action shifted to the Caribbean, where there were a number of battles with varying results. A Spanish fleet was defeated at the battle of Cape Saint Vincent in 1780 while a Franco Spanish fleet was defeated at the Battle of the Saintes in 1782. The most important operation came in 1781 when, in the Battle of the Chesapeake, the British failed to lift the French blockade of Lord Cornwallis, resulting in a British surrender in the Battle of Yorktown. Although combat was over in North America, it continued in the Caribbean and India, where the British experienced both successes and failures. Though Minorca had been recaptured, it was returned to the Spanish. The relief of Gibraltar later the same year symbolised the restoration of British naval ascendancy, but this came too late to prevent the independence of the Thirteen Colonies. The eradication of scurvy from the Royal Navy in the 1790s came about due to the efforts of Gilbert Blane, chairman of the Navy's Sick and Hurt Board, which ordered fresh lemon juice to be given to sailors on ships. Other navies soon adopted this successful solution.

Француз революциялық және Наполеон соғыстары (17931815)

Француз революциялық соғыстары (1793–1802) және Наполеон соғыстары (1803–15) Корольдік флоттың тиімділігінің шыңына жеткен кезең болды, ол Ұлыбританияның барлық қарсыластарының флоттарын басып озды. Бастапқыда Ұлыбритания француз революциясына араласпады, бірақ 1793 жылы Франция соғыс жариялады, нәтижесінде келесі жылы Брест маңындағы «Маусымның бірінші күні» шайқасы болды, одан кейін Кариб теңізіндегі француз отарлары басып алынды. 1795 жылы Нидерланд Республикасы, ал 1796 жылы Испания Франция тарапынан соғысқа шықты. 1797 және 1798 жылдары Капе-Сен-Винсент шайқасы мен Нил шайқасы (Абукир шығанағы шайқасы деп те аталады) өтті, бұл адмирал Горацио Нельсонды көпшілік назарына түсірді. Соңғы шайқас Наполеонның Египетке жасаған жорығын тоқтатты, бірақ француз күштері сол елді тағы үш жыл бақылауда ұстады. 1800 жылы Ресей, Швеция және Дания-Норвегия француз тауарларын іздейтін бейтарап кемелерді тексеруге тырысқан британдық соғыс кемелеріне қарсы тұруға келісті, ал 1801 жылы даниялықтар өз порттарын британдық кемелерге жапты. Бұл Ұлыбританияның Копенгаген шайқасында кемелерге және бекініске шабуыл жасауына себеп болды. 1802 жылғы Амьен бейбіт шарты соғыстың жылдарындағы қысқа үзіліс болды, ал флот көп ұзамай Наполеонның Франциясын блокадалады. 1805 жылы француз басқыншы күштері 2300 кемеден тұратын француз жағалауында жиналды. Тулон портындағы француз флоты Батыс Индияға бағыт алды, онда испан флотымен кездесуі жоспарланған, бірақ британдық флот оларды қуып, кездеспестен қайтып келді. Финистерре маңындағы шайқастан кейін француз флоты Кадиске шегінді, онда испан флотымен қосылды. Флоттың ең үлкен жетістігі 1805 жылғы 21 қазанда Трафальгар шайқасында болды, онда адмирал лорд Нельсон басқаратын, сандық жағынан кем, бірақ тәжірибелі британдық флот француз және испан флотын түгелдей жеңіске ұшыратты. Трафальгардағы жеңіс Ұлыбританияның басқа еуропалық теңіз державаларынан басымдығын нығайтты, бірақ Нельсон шайқаста қаза тапты. Әскери ресурстарын флотқа шоғырландыру арқылы Ұлыбритания өзін қорғай алды, мұхиттарда күш көрсетіп, қарсыластарының теңіз сауда жолдарына қауіп төндіре алды. Сондықтан Ұлыбританияға салыстырмалы түрде шағын, жоғары мобильді, кәсіби армия қажет болды, ол қажетті жерге теңіз арқылы жеткізіліп, флоттың бомбалауымен, қозғалысымен, жабдықталуымен және күшейтілуімен қолдау көрсетілді. Флот жаудың теңіз арқылы жеткізілетін жабдықтауын тоқтата алатын, мысалы, Египеттегі Наполеон армиясының жабдықтауын. Теориялық тұрғыдан алғанда, Корольдік флоттың жоғарғы лауазымдарына талантты барлық офицерлерге жол ашық болды. Бірақ іс жүзінде, командирден жоғары шенге көтерілу үшін отбасылық байланыстар, саяси немесе кәсіби қолдау маңызды рөл атқаратын. Британдық капитан өз кемесінің экипажын еріктілер, соғысқа шақырылғандар және басқа кемелерден алынған теңізшілердің арасынан жинауға жауапты болды. 1795 жылдан бастап әр британдық графтықтан белгілі бір мөлшерде еріктілерді беру талап етілді. Британдық кемелерде көптеген ұлт өкілдері қызмет етті, Наполеон соғыстарының соңында экипаждың он бес пайызын шетелдіктер құрады. Теңіз қызметіндегі ең көп таралған шетелдік ұлт американдықтар болды, одан кейін голландтар, скандинавиялықтар және итальяндықтар келді. Теңізшілердің көп бөлігі соғысқа шақырылып алынған немесе тұтқын кемелерінен алынған болса, Нил шайқасында жеңілгеннен кейін 200-ге жуық француз теңізшісі де қосылуға көндірілді. Наполеон Ұлыбританияның теңіз үстемдігі мен экономикалық күшіне қарсы шаралар қабылдап, Континенталдық жүйе арқылы Еуропа порттарын британдық саудаға жапты. Ол сондай-ақ Батыс Индиядағы француз аумақтарынан жұмыс істейтін көптеген каперлерге рұқсат берді, бұл Батыс жарты шардағы британдық сауда кемелеріне үлкен қысым жасады. Корольдік флот Еуропалық суларда каперлерге қарсы күресу үшін жеткілікті күш-қуатын жинамады, ал оның үлкен соғыс кемелері жылдам және маневрлі каперлерді іздеуде тиімді болмады, олар жеке кемелер немесе шағын топтар ретінде кең аумақта жұмыс істеді. Корольдік флот Бермудалық үлгідегі шағын соғыс кемелерін жасауға кірісті. Бермудалық кеме жасаушылардан тапсырыс берілген алғашқы үш кеме – «Дашер», «Драйвер» және «Хантер» – 12 24 фунттық зеңбірекпен қаруланған 200 тонналық шлюптер болды. Осы типтегі көптеген кемелер тапсырыс берілді немесе саудадан сатып алынды, негізінен курьерлік қызметтерге пайдалануға арналды. Ең танымал кемесі – Трафальгар шайқасынан жеңіс туралы хабарды жеткізген бұрынғы бермудалық сауда кемесі болды. Наполеон соғыстарының жылдары, керісіне қарағанда, «жеңіске жетуші жарылғыш кемелер» дәуірінің шыңына жеткені есімізде қалды, ал Корольдік флот туралы әңгімелер сол кезден бері үнемі айтылып келеді, ең танымал мысалы – С. Форрестердің Горацио Хорнблауэр сериясы.

The French Revolutionary Wars of 1793–1802 and the Napoleonic Wars of 1803–15 saw the Royal Navy reach a peak of efficiency, dominating the navies of all Britain's adversaries. Initially Britain did not involve itself in the French Revolution, but in 1793 France declared war, leading to the Glorious First of June battle in the following year off Brest, followed by the capture of French colonies in the Caribbean. The Dutch Republic declared war in 1795 and Spain in 1796, on the side of France. Further action came in 1797 and 1798, with the Battle of Cape St Vincent and the Battle of the Nile (also known as the Battle of Aboukir Bay), which brought Admiral Horatio Nelson to the public's attention. The latter engagement cut off Napoleon's expedition to Egypt, though French forces remained in control of that country for three more years. In 1800, Russia, Sweden and Denmark–Norway agreed to resist British warships searching neutral shipping for French goods and in 1801 the Danes closed their ports to British shipping. This caused Britain to attack ships and the fort at the Battle of Copenhagen. The Peace of Amiens in 1802 proved to be but a brief interruption in the years of warfare, and the Navy was soon blockading Napoleon's France. In 1805 French invasion forces were massed on the French coast with 2,300 vessels. The French fleet at Toulon went to the West Indies where it was intended to meet the Spanish one but it was chased by the British fleet and returned without meeting up. After fighting an action off Finisterre the French fleet withdrew to Cadiz where it met up with the Spanish one. The height of the Navy's achievements came on 21 October 1805 at the Battle of Trafalgar where a numerically smaller but more experienced British fleet under the command of Admiral Lord Nelson decisively defeated the combined French and Spanish fleet. The victory at Trafalgar consolidated the United Kingdom's advantage over other European maritime powers, but Nelson was killed during the battle. By concentrating its military resources in the navy, Britain could both defend itself and project its power across the oceans as well as threaten rivals' ocean trading routes. Britain therefore needed to maintain only a relatively small, highly mobile, professional army that sailed to where it was needed, and was supported by the navy with bombardment, movement, supplies and reinforcement. The Navy could cut off enemies' sea borne supplies, as with Napoleon's army in Egypt. Theoretically, the highest commands of the Royal Navy were open to all within its ranks showing talent. In practice, family connections, political or professional patronage were very important for promotion to ranks higher than commander. British captains were responsible for recruiting their ship's crew from a combination of volunteers, impressment and the requisitioning of existing crew members from ships in ordinary. From 1795 a Quota System was also applied, where each British county was required to supply a certain number of volunteers. Many nationalities served on British ships, with foreigners comprising fifteen per cent of crews by the end of the Napoleonic Wars. Americans were the most common foreign nationality in naval service, followed by Dutch, Scandinavian and Italian. While most foreigners in the Navy were obtained through impressment or from prison ships, around 200 captured French sailors were also persuaded to join after their fleet was defeated at the Battle of the Nile. Napoleon acted to counter Britain's maritime supremacy and economic power, closing European ports to British trade through the Continental System. He also authorised many privateers, operating from French territories in the West Indies, placing great pressure on British mercantile shipping in the Western Hemisphere. The Royal Navy was too hard pressed in European waters to release significant forces to combat the privateers, and its large ships of the line were not very effective at seeking out and running down fast and manoeuvrable privateers which operated as widely spread single ships or small groups. The Royal Navy reacted by commissioning small warships of traditional Bermuda design. The first three ordered from Bermudian builders—HMS Dasher, HMS Driver and HMS Hunter—were sloops of 200 tons, armed with twelve 24 pounder guns. A great many more ships of this type were ordered, or bought from trade, primarily for use as couriers. The most notable was , the former Bermudian merchantman that carried news of victory back from Trafalgar. Although brief in retrospect, the years of the Napoleonic wars came to be remembered as the apotheosis of "fighting sail", and stories of the Royal Navy at this period have been told and retold regularly since then, most famously in the Horatio Hornblower series of C. S. Forrester.

1812 жылғы соғыс

Трафальгар шайқасынан кейінгі жылдары Ұлыбритания мен АҚШ арасында теңіздегі шиеленіс күшейді. Америка саудагерлері елдерінің бейтараптығын пайдаланып, Францияның бақылауындағы Еуропа бөліктерімен де, Ұлыбританиямен де сауда жасады. Франция мен Ұлыбритания бір-бірінің саудасына кедергі келтіруге тырысты, бірақ блокаданы жүзеге асыра алатын күш тек Корольдік флотта ғана болды. Тағы бір тудырған мәселе – АҚШ сауда және әскери кемелерінде британдық дезертирлердің болуы. Корольдік флот кемелері осы қашып кеткендерді қайтаруға жиі тырысты. 1807 жылы болған бір мәшһүр оқиға, басқаша айтқанда, Чесапик-Леопард дауы, «Чесапикке» оқ атып, күдікті британдық дезертирлерді ұстап алу үшін кемеге шабуыл жасағанда, елеулі шығындарға әкелді. 1812 жылы, Наполеон соғыстары жалғасып жатқанда, АҚШ Ұлыбританияға соғыс жариялады және Канаданы басып алуға тырысты. Франциямен күреске толы болған британдық саясат 1812 жылғы америкалық соғыста америкалықтардың жеңіске жетпеуі үшін жеткілікті күш жұмсауға бағытталды. Құрлықта бұл ополчениеге және американдық туындыларға үлкен сенім артуды білдірді. Теңізде Корольдік флот өзінің ірі әскери кемелерін Еуропада қалдырып, әлсіз АҚШ флотқа қарсы тұру үшін кіші кемелерге сүйенді. Кейбір әрекеттер Ұлы көлдердегі шағын ұрыстардан тұрды. Теңізде 1812 жылғы соғыс шағын кемелердің арасындағы жекелеген шайқастармен және сауда кемелеріне кедергі келтірумен сипатталды. Корольдік флот мүмкіндігінше көп кемелер салуға тырысты, көбінесе кемелердің мөлшері мен қарулануына құрбандық ете отырып, және оларды экипажбен қамтамасыз ету үшін де қиындықтарға тап болды. Корольдік флотта жұмыс істейтін көптеген теңізшілер құрлықтағылар ретінде қарастырылды, ал теңізші ретінде саналатындардың көпшілігі мәжбүрлеп алынды (конскрипцияланды), нәтижесінде мораль нашарлады. АҚШ флоттың кемелер саны жағынан Корольдік флотқа тең келуі мүмкін емес еді және бірнеше жақсы жобаланған фрегаттарды салуға күш салды. Бұл фрегаттар британдық әріптестерінен үлкен, ауыр және жақсы қаруланған (оқтар саны және оқтардың ату қашықтығы тұрғысынан) және үлкен еріктілер экипаждарымен басқарылды (Корольдік флотқа білікті теңізшілердің жетіспеушілігі кедергі келтіргенімен, АҚШ флоттың ембарго заңынан бұрын жұмыстан шығарылған американдық сауда теңізшілерінің көп санын толық пайдалануға мүмкіндігі болмады). Американдық фрегаттардың үлкендігіне байланысты кейбір британдық кемелер жеңіліске ұшырады және соғыстың ортасында Адмиралтейство американдық фрегаттармен жеке-жеке шайқаспау туралы бұйрық берді. Корольдік флоттың 1812 жылғы соғысқа қатысуының ең маңызды аспектісі – Америка мен американдық кемелерге салынған блокада болды. 1812 жылы 20 кеме жұмыс істеді, ал соғыс аяқталғанда 135 кеме орналастырылды. 1813 жылдың наурыз айында Корольдік флот Британдық Солтүстік Американы қоса аннексиялау туралы ең көп айтқан Оңтүстік штаттарды Чарльстон, Порт-Роял, Саванна және Нью-Йорк қалаларын блокадалау арқылы жазалады. Алайда, 1813 жылы Солтүстік Америкаға қосымша кемелер жіберілгендіктен, Корольдік флот блокаданы күшейтіп, оны кеңейте алды, алдымен 1813 жылдың қарашасында Наррагансетттің оңтүстік жағалауына және 1814 жылдың 31 мамырында бүкіл американдық жағалауға дейін. 1814 жылдың мамыр айында Наполеонның тақтан түсуінен және Веллингтон армиясымен жабдықтау проблемаларының аяқталуынан кейін Жаңа Англия блокадаға алынды. Бұл блокада британдықтардың теңіздегі жеңісі үшін өте маңызды болды, сондықтан көптеген сауда және әскери кемелер портта тоқтатылды. Американдық фрегаттар «АҚШ» және «Македония» соғысты Коннектикут штатының Нью-Лондон қаласында блокадаға алынып, тоқтатылды. USS United States және USS Macedonian Кариб теңізіндегі британдық кемелерге шабуыл жасауға тырысты, бірақ британдық эскадрильямен кездескенде кері қайтуға мәжбүр болды. Соғыс аяқталғанда АҚШ-тың портта алты фрегаты және төрт желілік кемесі болды. Блокада нәтижесінде американдық экспорт 1807 жылы 130 миллион доллардан 1814 жылы 7 миллион долларға дейін төмендеді. Олардың көпшілігі азық-түлік экспорты болды, ирониялық түрде олар британдықтарда немесе британдық отарларындағы жауларын қамтамасыз етуге жұмсалды. Блокада американдық экономикаға қатты соққы берді, американдық экспорт пен импорттың құны 1811 жылы 114 миллион доллардан 1814 жылға қарай 20 миллион долларға дейін төмендеді, ал АҚШ кедені 1811 жылы 13 миллион доллар және 1814 жылы 6 миллион доллар жинады, Конгресс тарифтерді еселеуге дауыс бергеніне қарамастан. Британдық блокада американдық экономиканы одан әрі зардапқа ұшыратты, саудагерлерді арзан және жылдам жағалау саудасынан баяу және қымбат құрлық жолдарына көшуге мәжбүр етті. 1814 жылы 14 американдық сауда кемесінің тек біреуі ғана порттан шығу қаупіне баруға батылдық танытты, өйткені кез келген кеме порттан шықса, оның тартылып алынуының жоғары ықтималдығы болды. Британдық жеке тұлғаларға қарсы британдық соттарда бірнеше жыл бұрын келтірілген американдық талаптар сәтті болғанына қарамастан, соғыс, бәлкім, Корольдік флоттың Ұлыбританияның теңіздік күшін арттыру үшін жеке тұлғаларға үлкен сенім артқан соңғы жағдай болды. Бермудада жеке тұлғалардың қызметі Корольдік флоттың құрылымының күшеюіне дейін гүлденді, ол 1795 жылы басталды және Батыс Атлант мұхитындағы жеке тұлғаларға Адмиралтействоның сенімін азайтты. Алайда, 1812 жылғы америкалық соғыс кезінде бермудалық жеке тұлғалар ғана 298 жау кемесін басып алды (Ұлы көлдер мен Батыс Индия арасындағы барлық британдық әскери-теңіз және жеке тұлғалардың басып алған кемелерінің жалпы саны 1593 кеме болды). Осы кезде Корольдік флот Бермудада әскери-теңіз базасы мен кеме жасау орнатуды бастады. Ол АҚШ тәуелсіздігінен кейін, әсіресе Ирландия аралында, Бермуданың батыс жағында жер сатып ала бастады, 1795 жылы колонияда тұрақты түрде орналасты. Көрсетілген учаскені дамытуға кедергі келтіргені, айналасындағы рифтерден өтуге жарамды жол табу қажеттігі болды. Оған дейін Корольдік флот шығыс жағындағы бұрынғы астанасынан, Сент-Джордж қаласынан жұмыс істеді. Бермуда бастапқыда Солтүстік Америка және Батыс Индия эскадрильясының қысқы базасын алмастырды, содан кейін оның жылдық штаб-пәтеріне, теңіз станциясына және кеме жасау орнына айналды, Mount Wyndham-дегі Адмиралтейство үйімен, Бейли қаласында және содан кейін Ұлы шығанақтың аузындағы Ирландия аралының қарсы жағындағы Spanish Point-те орналасқан. Солтүстік Каролина штатының Кейп Хаттерасынан тыс жерде орналасқан, Жаңа Шотландия провинциясының Кейп Сейбл аралының оңтүстігінде және Майамидің солтүстік-шығысында орналасқан Бермуда, Канада мен Батыс Индия арасындағы Корольдік флоттың АҚШ тәуелсіздігінен айырылған құрлықтағы базаларын алмастырды. 1812 жылғы соғыс кезінде Корольдік флоттың АҚШ Атлант портына салынған блокадасы Бермуда мен Жаңа Шотландияның Галифакс қаласынан үйлестірілді. Блокада американдық флоттың көп бөлігін портта ұстап тұрды. Корольдік флот жағалау аралдарын да басып алды, американдық құлдарды дезертирлікке шақырып, оларды әскери қызметке қабылдады. Әскери жасқа жеткен ер адамдар Колониялық мортыр корпусына қабылданды, ал олардың отбасылары соғысқа дейін Бермудадағы кеме жасау орнына жіберілді, Корольдік флот тарапынан жұмысқа орналастырылды. Бұл мортырлер Атлант жағалауында, Вашингтон қаласына шабуыл жасауда және Чесапикте Корольдік тәж үшін шайқасты. Испаниядағы соғыста британдықтардың жеңісінен кейін Веллингтон армиясының Жеңіл дивизиясының бір бөлігі Солтүстік Америкада қызмет етуге жіберілді. 74 зеңбірекке, үш фрегатқа, үш шлюпкаға және он басқа кемеге аттанған генерал-майор Роберт Росс басқаратын 2500 адамнан тұратын күш 1814 жылы Бермудаға келді. Біріккен күш Мэриленд және Вирджиния жағалауларына шабуыл жасау үшін, АҚШ күштерін Канада-АҚШ шекарасынан ауыстыру мақсатымен аттанды. Алайда, Эри көліндегі американдық әрекеттерге (Йорк қаласын өртеу) жауап ретінде сэр Джордж Превост «жаудың мұндай бұзушылықтарды қайталауын тоқтатуға» шақыратын жазалық экспедицияны сұрады. Британдық күш 17 тамызда Патуксентке келді және Вашингтон қаласынан 36 шақырым жерге әскерді түсірді. Контр-адмирал сэр Джордж Кокберн басқаратын британдық күштер АҚШ үкіметін Вашингтон қаласынан шығарып, Росс одан қашқан...

In the years following the battle of Trafalgar there was increasing tension at sea between Britain and the United States. American traders took advantage of their country's neutrality to trade with both the French controlled parts of Europe, and Britain. Both France and Britain tried to prevent each other's trade, but only the Royal Navy was in a position to enforce a blockade. Another irritant was the suspected presence of British deserters aboard US merchant and naval vessels. Royal Navy ships often attempted to recover these deserters. In one notorious instance in 1807, otherwise known as the Chesapeake–Leopard affair, fired on Chesapeake causing significant casualties before boarding and seizing suspected British deserters. In 1812, while the Napoleonic wars continued, the United States declared war on Great Britain and tried to invade Canada. Occupied by its struggle with France, British policy was to commit only sufficient forces to the American War of 1812 to prevent American victory. On land, this meant a great reliance on militia and Native American allies. On the water, the Royal Navy kept its large men of war in Europe, relying on smaller vessels to counter the weak United States Navy. Some of the action consisted of small scale engagements on the Great Lakes. At sea, the War of 1812 was characterised by single ship actions between small ships, and disruption of merchant shipping. The Royal Navy struggled to build as many ships as it could, generally sacrificing on the size and armament of vessels, and struggled harder to find adequate personnel, trained or barely trained, to crew them. Many of the men crewing Royal Naval vessels were rated only as landsmen, and many of those rated as seamen were impressed (conscripted), with resultingly poor morale. The US Navy could not begin to equal the Royal Navy in number of vessels, and had concentrated in building a handful of better designed frigates. These were larger, heavier and better armed (both in terms of number of guns, and in the range to which the guns could fire) than their British counterparts, and were handled by larger volunteer crews (where the Royal Navy was hindered by a relative shortage of trained seamen, the US Navy was not large enough to make full use of the large number of American merchant seamen put out of work, even before the war, by the Embargo Act). As a result of the American frigates being larger some British ships were defeated and, midway through the war, the Admiralty issued the order not to engage American frigates individually. The most important aspect of the Royal Navy's involvement of The war of 1812 was the blockade it enforced on America and American shipping. Twenty ships were on station in 1812 and 135 were in place by the end of the conflict. In March 1813, the Royal Navy punished the Southern states, who were most vocal about annexing British North America, by blockading Charleston, Port Royal, Savannah and New York City was well. However, as additional ships were sent to North America in 1813, the Royal Navy was able to tighten the blockade and extend it, first to the coast south of Narragansett by November 1813 and to the entire American coast on May 31, 1814. In May 1814, following the abdication of Napoleon, and the end of the supply problems with Wellington's army, New England was blockaded. The blockade was so significant to British victory at sea that it confined most merchant and naval vessels to port. The American frigates United States and Macedonian ended the war blockaded and hulked in New London, Connecticut. USS United States and USS Macedonian attempted to set sail to raid British shipping in the Caribbean, but were forced to turn back when confronted with a British squadron, and by the end of the war, the United States had six frigates and four ships of the line sitting in port. The blockade resulted in American exports decreasing from $130 million in 1807 to $7 million in 1814. Most of these were food exports that ironically went to supply their enemies in Britain or British colonies. The blockade had a devastating effect on the American economy with the value of American exports and imports falling from $114 million in 1811 down to $20 million by 1814 while the US Customs took in $13 million in 1811 and $6 million in 1814, despite the fact that Congress had voted to double the rates. The British blockade further damaged the American economy by forcing merchants to abandon the cheap and fast coastal trade to the slow and more expensive inland roads. In 1814, only 1 out of 14 American merchantmen risked leaving port as a high probability that any ship leaving port would be seized. Despite successful American claims for damage having been pressed in British courts against British privateers several years before, the War was probably the last occasion on which the Royal Navy made considerable reliance on privateers to boost Britain's maritime power. In Bermuda, privateering had thrived until the build up of the regular Royal Naval establishment, which began in 1795, reduced the Admiralty's reliance on privateers in the Western Atlantic. During the American War of 1812, however, Bermudian privateers alone captured 298 enemy ships (the total captures by all British naval and privateering vessels between the Great Lakes and the West Indies was 1,593 vessels.) By this time, the Royal Navy was building a naval base and dockyard in Bermuda. It had begun buying land, mostly at the West End of Bermuda, notably Ireland Island, following American independence, permanently establishing itself in the colony in 1795. The development of the intended site was delayed by a dozen years as a suitable passage through the surrounding reefline needed to be located. Until then, the Royal Navy operated from the old capital in the East End, St. George's. Bermuda replaced Newfoundland initially as the winter base of the North America and West Indies Squadron, and then as its year round headquarters, naval station, and dockyard, with its Admiralty House at Mount Wyndham, in Bailey's Bay, and then at Spanish Point, opposite Ireland Island on the mouth of Great Sound. Located off Cape Hatteras, North Carolina, South of Cape Sable Island, Nova Scotia, and North East of Miami, Bermuda replaced the continental bases between Canada and the West Indies that the Royal Navy had been deprived of by American independence. During the War of 1812 the Royal Navy's blockade of the US Atlantic ports was coordinated from Bermuda and Halifax, Nova Scotia. The blockade kept most of the American navy trapped in port. The Royal Navy also occupied coastal islands, encouraging American slaves to defect. Military aged males were enlisted into a Corps of Colonial Marines while their families were sent to the dockyard in Bermuda for the duration of the war, employed by the Royal Navy. These marines fought for the Crown on the Atlantic Seaboard, and in the attack on Washington, D. C. and the Chesapeake. After British victory in the Peninsular War, part of Wellington's Light Division was released for service in North America. This 2,500 man force, composed of detachments from the 4, 21, 44, and 85 Regiments with some elements of artillery and sappers and commanded by Major General Robert Ross, arrived in Bermuda in 1814 aboard a fleet composed of the 74 gun , three frigates, three sloops and ten other vessels. The combined force was to launch raids on the coastlines of Maryland and Virginia, with the aim of drawing US forces away from the Canada–US border. In response to American actions at Lake Erie (the Burning of York), however, Sir George Prevost requested a punitive expedition which would "deter the enemy from a repetition of such outrages". The British force arrived at the Patuxent on 17 August and landed the soldiers within 36 miles of Washington, D. C. Led by Rear Admiral Sir George Cockburn, the British force drove the US government out of Washington, D. C Ross shied from the idea of burning the public buildings in the city, but Cockburn and others set it alight. Buildings burned included the US Capitol and the US President's Mansion.

Британдық бейбітшілік, 18151914

1827 жылдан кейін 1914 жылға дейін ірі шайқастар болған жоқ. Әскери-теңіз күштері жағалаудағы нысандарға қарсы қолданылды, мысалы, 1854 және 1855 жылдардағы Қырым соғысы кезінде Балтық және Қара теңізде. Олар пираттармен күресуге, құл кемелерін іздеуге және теңізшілер мен теңіз жаяу әскерлері теңіз бригадалары ретінде жағаға түсірілген кезде армияға көмектесуге де пайдаланылды, Севастополь қоршауы мен 1900 жылғы Боксер көтерілісі арасындағы көптеген жағдайларда осылай болды. Екі қарсыласының біріктірілген күштерінен де үлкен флотқа ие болған британдықтар қауіпсіздікке сенімді бола алды, бірақ ұлттық көшбасшылар мен қоғамдық пікір әрқашан күшті теңіз күштерін қолдады, ал әскери қызмет жоғары мәртебелі саналды.

Операциялар

Бұл кезеңдегі алғашқы әрекет 1816 жылы лорд Эксмут басшылығымен ағыл-голландиялық флоттың Алжирді бомбалауы болды. Бұл шара Барбариялық Алжир мемлекетін христиан құлдарын босатуға және еуропалықтарды құлдыққа алуды тоқтатуға мәжбүр етті. Грек тәуелсіздік соғысы кезінде 1827 жылы Наварино шайқасында түрік флоты Ұлыбритания, Франция және Ресейдің біріккен флоттарымен жойылды. Бұл желкенді кемелердің арасындағы соңғы ірі шайқас болды. Османдықтардың қатысуы 1840 жылы Акканың бомбалануымен және одан әрі Жерорта теңізіндегі дағдарыстармен жалғасты. Ресейдің жылы су айлағына қол жеткізуіне жол бермеу үшін 1850 жылдары Қырым соғысы болды. Ұлыбритания (Осман империясы және Екінші Франция империясымен бірлесіп) 150 транспорттық кеме мен 13 әскери кеме жіберді, ал Императорлық Ресей теңіз флотының Қара теңіз флоты жойылды. Қырым соғысы – жаңа технологияларды сынау алаңы болды. Бұл жарылғыш снарядтар ағаштан жасалған корпус жарылысын тудыратынын көрсетті, нәтижесінде «темір кемелер» дамыды. Сондай-ақ, тұрақты дайындықтан өткен теңізшілердің қажеттілігі де анықталды. Ұлыбритания мен Франция Ресейге қарсы екі жорық жасады. Қара теңізде Севастопольдегі жетістік Балтық теңізіндегі Бомарсунд пен Свеаборгты бомбалау сияқты сәтті операциялармен қатар өтті. Қытай үкіметі Ұлыбританияның Қытаймен саудасына бір жақты шектеулер қойды. Даогуан императорының басшылығымен 1839 жылы қытайлық шенеунік Лин Цзексу Үндістаннан опиумды тәркіледі, бірақ британдықтар Британ империясына Қытайға экспорттауға рұқсат беруді талап етті және Гуанчжоуды блокадаға алды, осылайша Бірінші опиум соғысы басталды. 1856 жылдан 1860 жылға дейін Екінші опиум соғысы болды. 1857 жылы британдықтар Кантонды басып алып, Пекинге қауіп төндірді. Олар 1859 жылы қытайлықтармен кері шегінді, бірақ келесі жылы сәттілікке жетті. Осы әрекеттердің нәтижесінде Ұлыбритания 1839 жылы Гонконгте және 1857 жылы Кантонда база алды. 1864 жылы Кагосиманы бомбалау Жапонияны шетелдік саудагерлерді қабылдауға мәжбүр етті. Ресей-Түрік соғысы кезінде британдықтар Ресейді Константинопольге кіруден тоқтату үшін адмирал Джеффри Хорнби басқаруымен соғыс кемелерінің флотын жіберді. Келесі отыз жылда Суэц каналын бақылауға алу мақсатымен 1882 жылы Александрияны бомбалау ғана флотты әрекетке түсірді.

The first action of the period was the 1816 bombardment of Algiers by a joint Anglo Dutch fleet under Lord Exmouth, to force the Barbary state of Algiers to free Christian slaves and to halt the practice of enslaving Europeans. During the Greek War of Independence, at the Battle of Navarino in 1827, the Turkish fleet was destroyed by the combined fleets of Britain, France and Russia. This was the last major action between fleets of sailing ships. Ottoman involvement continued, with the bombardment of Acre in 1840, and additional Mediterranean crises during the rest of the decade. To try to prevent Russia gaining access to a warm water port, the Crimean War was fought in the 1850s. Britain (in concert with the Ottoman Empire and the Second French Empire) sent 150 transports and 13 warships and the Imperial Russian Navy's Black Sea Fleet was destroyed. The Crimean War was a testing ground for the new technologies of steam and shell. It was shown that explosive shells ripped wooden hulls to pieces, which led to the development of the "iron clad" ship. It also showed the need for a permanent pool of trained seamen. There were two Anglo French campaigns against Russia. In the Black Sea, success at Sevastopol was paralleled by successful operations in the Baltic including the bombardments of Bomarsund and Sveaborg. The Chinese government placed unilateral restraints on British trade with China. Acting under the Daoguang Emperor, 1839 the Chinese official Lin Zexu impounded opium from India, but the British insisted on the British Empire being allowed to export to China and instituted a blockade of Guangzhou, beginning the First Opium War. There was a Second Opium War from 1856 to 1860. In 1857, the British captured Canton and threatened Beijing. They were thrown back by the Chinese in 1859 but succeeded the following year. As a result of these actions Britain gained a base at Hong Kong in 1839 and a base in Canton in 1857. In 1864, the bombardment of Kagoshima forced Japan to accept foreign traders. During the Russo Turkish War the British sent a fleet of battleships under Admiral Geoffrey Hornby to intimidate Russia from entering Constantinople. Over the next thirty years, only a bombardment of Alexandria in 1882 brought the fleet into action, carried out to ensure control of the Suez Canal.

Технология

Бұл кезеңде теңіз соғысы бу күшімен жүру, металл кеме құрылысы және жарылғыш оқ-дәрілердің пайда болуымен толыққанды өзгеріске ұшырады. Бұл өзгерістер алдыңғы ғасырда үстемдік құрған желкенді кемелер мен құрылыс техникасының дәуірінің аяқталуын білдірді. Әскери-теңіз флотын толық ауыстыруға қарамастан, теңіз күштері барлық мүмкін қарсыластарынан басымдығын сақтап қалды. Ұлыбританияның өнеркәсіптік революциядағы жетекшілігі елге теңдесі жоқ кеме жасау мүмкіндіктерін және қаржылық ресурстарды сыйлады, бұл бәсекелестердің кеме саны бойынша британдық артықшылықты жоққа шығаруға осы революциялық өзгерістерді пайдалана алмауына кепілдік берді. Бу күші Корольдік теңіз күштеріне 19 ғасырдың басынан бері қызығушылық тудырды, себебі ол сағаларда және басқа да жағалау аймақтарында кездесетін қиын және қауіпті теңіз жүзу мәселелерін тиімді шешті. Алғаш рет 1822 жылы қолданысқа енгізіліп, 1824 жылы Алжирге жасалған экспедицияға қатысты. 1830 және 1840 жылдары бу кемелері көбейді, барлығы жақтан орнатылған дөңгелекті жетекті пайдаланды; бұрандалы жетектілер 1830 жылдары енгізілді және кейбір қарсылықтардан кейін 1840 жылдардың ортасында қабылданды (бұрандалы HMS Rattler мен дөңгелекті жетекті кеме арасындағы тартыс қызықты болды, бірақ құжаттар Адмиралтейство бұрандалы кемелерді қабылдап, тапсырыс бергенін көрсетеді). Алғашқы ірі булы соғыс кемесі 1850 жылдары пайда болды. Теңіз қарулы күрес кезінде бұрандалы линкорлар мен фрегаттар, конверсиялар және жаңа құрылыстар көптеп салынды. Бұл кемелер бу машиналарының ұзақ теңіз сапарларына мүмкіндік беру үшін жеткілікті тиімді болмағандықтан, толыққанды желкендік мүмкіндіктерді сақтап қалды. Бу күші тек шайқас кезінде және кемелердің қолайсыз желдің салдарынан портта тұрып қалмай, қалаған уақытта теңізге шығуы үшін ғана қолданылатын. 1881 жылы үш есе кеңейтілген бу машинасы пайда болды, ол бұрынғыларына қарағанда тиімдірек болды. Бұл өзгерістерден кейін Чарльз Парсонс ойлап тапқан бу турбинасы келді, оны 1899 жылы Turbinia көрсетті. Кеме құрылысындағы темір алғаш рет ірі соғыс кемелерінің диагональды бекітпелерінде қолданылды. Темір корпусты теңізге шығатын кемелерде қолдану үшін Адмиралтейство эксперименттері темір корпустың компастың ауытқуына әсер ету мәселесін шешкенге дейін күтіп тұруға мәжбүр болды. Темір корпустың қабығы ағаштан жасалған корпустарға қарағанда жұқа болғандықтан, кемелердің суға батқанда зақымдануға бейімділігі жоғары болды. Брунел 1815 жылы темірді қолданғанмен, Адмиралтейство темірдің ұрыстағы осалдығына алаңдады, ал 1840 жылдары темірмен жасалған тәжірибелер темірдің соққыға ұшырағанда сынып қалуын көрсетті. 1858 жылы Франция тұңғыш теңізге шығатын бронекорабын Gloire салды, ал Ұлыбритания 1860 жылы алғашқы 1860 жылдардағы теңіз қарулы күрес басталды – француздық күш-жігерін басып озған қарқынды құрылыс бағдарламасы. Оны Наполеон III «Қара жылан» деп атады, бірақ көп ұзамай оны жаңадан құрылған кеме алмастырды. Бронекорабтар алғаш пайда болған кезде, қолданыстағы қарулардың броняны тесіп өту қабілеті өте төмен болды. Алайда, 1867 жылдан бастап, бірінші буын темір кемелердің бронясын, тіпті қолайлы бұрыштарда және қысқа қашықтықта да тесіп өте алатын қарулар қолданысқа енгізіле бастады. Бұл күтілген еді, ал броняның қалыңдығы артты, нәтижесінде үлкенірек қарулар жақсырақ тесіп өтуге мүмкіндік берді. Жарылғыш снаряд 1820 жылы пайда болды. Сонымен қатар, кемеде қаруды қалай орнату керектігі туралы пікір-таластар болды. Капитан Коупер Коулз Қырым соғысындағы тәжірибесі нәтижесінде 1850 жылдардың соңында қару мұнарасының дизайнын әзірледі. 1859 жылы «Блэкудс» журналында жарияланған алғашқы жобалар 10-нан астам мұнарасы бар кемеге арналған. Осыған байланысты, теңізге шығатын темір кемелермен қатар жағалаудағы қызметке арналған бірнеше мұнаралы кемелер салынды. Коулз бен оның жақтастарының наразылығынан кейін мұнаралы кемелер мәселесі саяси мәселеге айналды, нәтижесінде Лэрдс пен Коулз қанағаттандырмайтын жеке жобаға тапсырыс берді. Бәсекелес Адмиралтейство дизайны, «Уорриор», ұзақ және табысты мансапқа ие болды. Алайда, жоғары борт пен желкендерді біріктіру қажеттілігі бұл екі кеменің де алдыңғы бөлігінен от тебуіне себеп болды. Адмиралтействоның келесі теңізге шығатын мачтасыз мұнаралы кеме дизайны осы мәселелерді үлкен көмір сақтағыштары арқылы шешті және 35 тонналық қаруларды мұнараларға орналастырды. Корпустың модельдерін сынау және қашықтықты анықтау үшін механикалық калькуляторлар пайдаланылды. Торпеда 1870 жылдары пайда болды, ал алғашқы торпеданы шайқаста атқан кеме «Ланкастер» болды. Бұл торпедалық катерлер мен торпедалық катерлерді жойғыштардың (кейінірек жай ғана жойғыштар деп аталды) дамуына әкелді.

During this period, naval warfare underwent a comprehensive transformation, brought about by steam propulsion, metal ship construction, and explosive munitions. These changes marked the end of the age of sail and construction techniques that had dominated the preceding century. Despite having to completely replace its war fleet, the Navy managed to maintain its overwhelming advantage over all potential rivals. Due to British leadership in the Industrial Revolution, the country enjoyed unparalleled shipbuilding capacity and financial resources, which ensured that no rival could take advantage of these revolutionary changes to negate the British advantage in ship numbers. Steam power was of interest to the Royal Navy from the beginning of the 19th century, since it neatly solved the difficult and dangerous sailing problems encountered in estuaries and other inshore areas. It was first adopted in , launched in 1822, and in 1824 accompanied the expedition to Algiers. Steam vessels appeared in greater numbers through the 1830s and 1840s, all using side mounted paddlewheels; screw propellers were introduced in the 1830s and, after some reluctance, were adopted in the mid 1840s (the famous tug of war between the screw propelled HMS Rattler and the paddlewheeled was entertaining, but records show the Admiralty had already decided on and ordered screw ships). The first major steam warship was In the 1850s Naval Arms Race screw battleships and frigates, both conversions and new constructions, were built in large numbers. These ships retained a full capacity for sail as steam engines were not yet efficient enough to permit long ocean voyages under power. Steam power was intended only for use during battle and to allow ships to go to sea at will instead of being held in port by adverse winds. A triple expansion steam engine was introduced in 1881 which was more efficient than earlier ones. These changes were followed by the steam turbine, invented by Charles Parsons, demonstrated by the Turbinia in 1899. Iron in ship construction was first used for diagonal cross bracing in major warships. The adoption of iron hulls for ocean going ships had to wait until after Admiralty experiments had solved the problem of an iron hull's effect on compass deviation. Because iron hulls were much thinner than wooden hulls, they appeared to be more vulnerable to damage when ships ran aground. Although Brunel had adopted iron in the , the Admiralty was also concerned about the vulnerability of iron in combat, and experiments with iron in the 1840s seemed to indicate that iron would shatter under impact. In 1858 France built the first seagoing ironclad, Gloire, and Britain responded with of 1860, the first of the 1860s Naval Arms Race—an intensive programme of construction that eclipsed French efforts by 1870. She was called a "Black Snake" by Napoleon III, but was soon superseded. When armoured ships were first introduced, in service guns had very little ability to penetrate their armour. However, starting in 1867, guns started to be introduced into service capable of penetrating the armour of the first generation iron clads, albeit at favourable angles and at short range. This had already been anticipated, and armour thicknesses grew, resulting in turn in a gun calibre race as larger guns gave better penetration. The explosive shell was introduced in 1820. In parallel with this there was a debate over how guns should be mounted on ship. Captain Cowper Coles had developed a gun turret design in the late 1850s as a result of experience in the Crimean War. Initial designs, published in Blackwood's Magazine in 1859 were for a ship with far more than 10 turrets. Consequently, a range of coastal service turret ships were built in parallel with the seagoing iron clads. Because of agitation from Coles and his supporters, the issue of turret ships became deeply political, and resulted in the ordering of an unsatisfactory private design by Lairds and Coles. The rival Admiralty design, , had a long and successful career. However the need to combine high free board at the bow with sails meant that both these ships had very poor end on fire. The Admiralty's next seagoing mastless turret ship design solved these problems by having very large coal bunkers, and put the 35 ton guns in turrets on a breastwork. Tank testing of hull models was introduced and mechanical calculators as range finders. The torpedo came in during the 1870s and the first ship to fire one in battle was This led to the development of torpedo boats and torpedo boat destroyers (later called just destroyers).

Палмерстон бекінісі, 1860-1869 жылдар

1860 жылдары Ұлыбританияға француз шабуылы жасауы мүмкін деген қорқыныш жағалау қорғаныстарын күшейтудің ірі жобасына алып келді. Он жылдықтың соңына дейін 70-тен астам бекініс салынды, олардың көпшілігі Портсмут әскери-теңіз базасының және оны қоршаған сулардың жанында орналасқан. 19 ғасырдың ортасында технология өте жылдам дамыды, сондықтан Брокхерст форты сияқты кейбір нысандар құрылысы аяқталмас бұрын ескірген. Франция 1870 жылғы Франко-прусс соғысында жеңіліске ұшырады, ал Ұлыбритания Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін күрделі әскери қауіпке тап болған жоқ, сол кезде бұл бекіністер мүлдем пайдасыз болып кетті. Кейінірек олар көп сынап-қақтыға ұшырады және кейде "Палмерстонның бекершіліктері" деп аталды.

Екі қуаттылық стандарты

Теңіз флотының арзан бағамен үстемдік құрған дәуірі Франция мен Ресей сияқты ескі бәсекелестердің теңіз күштерінің күшеюімен аяқталды. Бұл сын-қатерлер 1889 жылғы Теңіз қорғанысы заңында көрініс тапты, ол 31 мамыр 1889 жылы корольдік бекітілім алды. Заңның мақсаты – британдық теңіз күшін арттыру және елдің «екі күш стандартын» ресми қабылдау болды. Бұл стандартқа сәйкес, Корольдік флот әлемдегі ең ірі екі флоттың (сол кезде Франция мен Ресей) күшіне тең болуы керек еді, яғни, олардың біріктірілген күшіне кемінде тең жаңадан линкорлар салынды. Бұл жаңа кемелерді құрылыс бағдарламасын қабылдауға әкелді, ол он жаңа линкор, 38 крейсер және қосымша кемелерді бекітті. Америкалық Альфред Тейер Маханның 1890 жылдардағы кітаптары мен Еуропаға жасаған сапары осы мәселеге деген қызығушылықты одан әрі арттырды. 1894 жылы премьер-министр Уильям Эварт Гладстон кеме құрылысының тағы бір ірі бағдарламасына қарсылық көрсеткенде, ол жалғыз қалды және отставкаға кетті. Осы кезеңде саудалық бу кемелерінің 80%-ы британдық кеме жасаушылық орындарында салынды. Көптеген ұзақ күткен кемелер 1880 жылдардың екінші жартысында аяқталды. Бірақ, кейбір басылымдарда, соның ішінде 1884 жылғы либералдық «Pall Mall Gazette» журналында француздардың Корольдік флоттан көбірек жаңа линкорлары бар деген қате ақпарат таратылды. Бұл жалпы сайлауға дейін халықты алаңдатты және 1887 жылы тұңғыш рет жарық көрген «Naval Annual» сияқты теңіз тақырыбындағы кітаптарға сұраныстың өсуіне ықпал етті. Сондай-ақ, 1879 жылы әскери қамшылауды жою секілді, сарбаздардың жағдайларында да реформалар біртіндеп енгізілді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін «екі күш стандарты» тоқтатылды, ал соғыстан кейін ол «бір күш стандартымен» алмастырылды, онда флоттың көлемі АҚШ флотқа тең болды.

Реформалар мен шиеленістің артуы, 1901-1914

Теңіз құрылысын салу да, әскери-теңіз стратегиясын құру да қарқынды болды, бұған торпедалар мен су асты кемелерін әзірлеу (1901 жылдан бастап) түрткі болды, бұл соғыс кемелерінің күші туралы дәстүрлі идеяларға қарсы шықты. Сонымен қатар, "тек үлкен қару" тұжырымдамасымен айналысып, бүкіл әлемде ойлаудың өзгеруіне себеп болды. Бұл кеменің он 12 дюймдік зеңбірегі бар, ең жоғары жылдамдығы 21,5 түйін, жылдамдығы мен атыс қуаты барлық қазіргі соғыс кемелерін ескірген. Германияның өнеркәсіптік және экономикалық дамуы осы уақытқа дейін Ұлыбританияны басып алды, бұл Императорлық неміс теңіз флотына британдықтардан гөрі dreadnought-терді құруға мүмкіндік берді. Соңынан пайда болған қарулану жарысында Ұлыбритания Германияға қарағанда сан жағынан басымдықты сақтап қалды, бірақ 1805 жылдан бері алғаш рет Корольдік флотқа қарсы күресуге қабілетті басқа әскери-теңіз флоты пайда болды. Британдықтарға 1905 жылы Цусима боғазындағы шайқаста жапондықтардың ресейлік флотты жеңіске ұшыратуы үшін жапондық флоттың борттарындағы теңіз бақылаушылары көмектесті. Тағы бір жаңашыл тұжырымдама - ұрыс крейсері, ол ұрыс кемесіндей қаруланған, бірақ жылдам. Алайда, бұл мақсатқа жету үшін кеменің броньдары соғыс кемесінің броньдарына қарағанда аз болды. Нәтижесінде басқа кемелермен шайқасқанда ол өте әлсіз болды. Корольдік теңіз флоты 1901 жылдың 4 ақпанында су асты кемелерін жасақтауға кірісті. Бұл су асты кемелері 1900 жылдың соңында тапсырыс берілді және оларды Vickers компаниясы Америкалық Electric Boat Company компаниясымен лицензиялық келісім бойынша жасады. Бірінші британдық Holland No. 1 (Vickers құрастырған) 7 типті су асты кемесінің ұзындығы 63 фут 4 дюйм болды. Ұлыбритания флотының негізгі реформалары, әсіресе 1904 жылдан 1909 жылға дейін бірінші теңіз лорды ретінде адмирал Джеки Фишермен жүргізілді. Осы кезеңде 154 ескірген кеме, оның ішінде 17 соғыс кемесі, жаңа кемелерге жол ашу үшін бұзылды. Оқу және оқ-дәрі реформалары, кемшіліктерді жою үшін енгізілген, бұл Тирпицтің кемелеріне басымдық беру үшін есептелген. Ұлыбританияның сыртқы саясатындағы өзгерістер, мысалы, АҚШ-пен Ұлы жақындасу, Англо-Жапон Альянсы және Франциямен Entente Cordiale флотының үй суларында шоғырлануына мүмкіндік берді. 1906 жылы Корольдік флоттың жалғыз қарсыласы Императорлық неміс флоты болды. 1910 жылы Әскери-теңіз барлау департаменті (NID) соғыс жоспарлауы мен стратегиясы үшін жауапкершілігінен айырылды, өйткені шығып бара жатқан Фишер Әскери-теңіз соғыс кеңесін Бересфорд тергеуінен шыққан сынға қарсы тұрақ ретінде жасады. Әскери-теңіз флотына әскери-теңіз штабы қажет болды - бұл NID факті бойынша кем дегенде 1900 жылдан бері, егер бұрын болмаса, атқарып келген рөл еді. Бұл қайта ұйымдастырудан кейін соғыс жоспарлауы мен стратегиялық мәселелер жаңадан құрылған Әскери-теңіз мобилизациясы департаментіне берілді және NID 1887 жылға дейін болған қызметіне оралды - барлау және ақпарат жинау ұйымы. Британ империясының кейбір елдері өздерінің әскери-теңіз флотын құра бастады. 1910 жылы Австралия Корольдік Әскери-теңіз флоты және Канада Корольдік Әскери-теңіз флоты құрылды; жергілікті қорғаныс күштері, бірақ олар RN бастаған жалпы императорлық стратегия аясында жұмыс істейтін. Әрине, бұл реформалар мен жаңалықтар қаржыландыруды күшейтті. 1900 және 1913 жылдар аралығында Теңіз флотының сметасы 44 миллион фунтқа дейін екі есеге жуық өсті.

Both naval construction and naval strategising became intense, prompted by the development of torpedoes and submarines (from 1901), which challenged traditional ideas about the power of battleships. At the same time the committed to the "big gun only" concept and caused a shift in thinking around the world. This ship had ten 12 inch guns with a top speed of 21.5 knots, a speed and firepower that rendered all existing battleships obsolete. The industrial and economic development of Germany had by this time overtaken Britain, enabling the Imperial German Navy to attempt to outpace British construction of dreadnoughts. In the ensuing arms race, Britain succeeded in maintaining a substantial numerical advantage over Germany, but for the first time since 1805 another navy now existed with the capacity to challenge the Royal Navy in battle. The British were aided in this development by having naval observers aboard the Japanese fleet at the battle of Tsushima straits in 1905 where the Japanese decisively defeated the Russian fleet. Another innovative concept was the battlecruiser, as well armed as a battleship but faster. However, to achieve this the ship's armour was less compared to a battleship. The result was a potentially fatal weakness when fighting other capital ships. The Royal Navy began developing submarines beginning on 4 February 1901. These submarines were ordered in late 1900 and were built by Vickers under a licensing agreement with the American Electric Boat Company. The first British Holland No. 1 (Type 7) submarine (assembled by Vickers) was 63 feet 4 inches long. Major reforms of the British fleet were undertaken, particularly by Admiral Jackie Fisher as First Sea Lord from 1904 to 1909. During this period, 154 obsolete ships, including 17 battleships, were scrapped to make way for newer vessels. Reforms in training and gunnery were introduced to make good perceived deficiencies, which in part Tirpitz had counted upon to provide his ships with a margin of superiority. Changes in British foreign policy, such as the Great Rapprochement with the United States, the Anglo Japanese Alliance, and the Entente Cordiale with France allowed the fleet to be concentrated in home waters. By 1906 the Royal Navy's only likely opponent was the Imperial German Navy. In 1910, the Naval Intelligence Department (NID) was shorn of its responsibility for war planning and strategy when the outgoing Fisher created the Navy War Council as a stop gap remedy to criticisms emanating from the Beresford Inquiry that the Navy needed a naval staff—a role the NID had been in fact fulfilling since at least 1900, if not earlier. After this reorganisation, war planning and strategic matters were transferred to the newly created Naval Mobilisation Department and the NID reverted to the position it held prior to 1887—an intelligence collection and collation organisation. Some countries from within the British Empire started developing their own navies. In 1910 the Royal Australian Navy and the Royal Canadian Navy came into being; local defence forces that would however operate within an overall imperial strategy led by the RN. All these reforms and innovations of course required a large increase in funding. Between 1900 and 1913 the Naval Estimates nearly doubled to total £44,000,000.

Бірінші дүниежүзілік соғыс, 1914-1918

Халықаралық қатынастардағы жинақталған шиеленістер ақырында Бірінші дүниежүзілік соғысқа ұласты. Әскери-теңіз жағынан алғанда, бұл флоттардың өзін көрсету уақыты болды, бірақ сақтықтық пен маневрлер теңізде көптеген маңызды шайқастарға әкелмеді. Шешуші шайқас болмаса да, Корольдік теңіз флоты мен Кайзерлік теңіз флоты көптеген ұсақ шайқастарда қатысты: Хелиголанд шығанағы шайқасы, Коронел шайқасы, Фолкленд аралдары шайқасы және Доггер Банкі шайқасы. 1916 жылы Ютландия шайқасы үлкен қақтығыс болды. Британдық блокада және халықаралық саудадан үзіліс халықтың наразылығын күшейтіп, ақырында 1918-19 жылдардағы неміс революциясына әкелді. Британдықтардың жауынгерлік басымдығы жеңіліссіз болды, бұл Ұлы теңіз флотын британдық үстемдікке күш сынаудан бас тартуға мәжбүр етті.

Германия блокадасы

Корольдік флоттың күшінің көп бөлігі Германияны блокадалау және неміс "Жоғары теңіз флоты" (Хохсефлотты) шешуші жеңіс үшін шайқасқа тарту мақсатымен үйдегі Ұлы флотқа жөнелтілді. Әскери-теңіз күштерінің Солтүстік патрулі және мина қою бағдарламасы Солтүстік теңізге жолдың жабылуын қамтамасыз етті, ал Довер патрулі Англия бұғазына кіруді тоқтатты. Неміс императорлық флоттың Атлантика мұхитына шығуын кесумен қатар, блокада Германияға немесе Германиядан бағыт алған бейтарап сауда кемелерінің де қозғалысын шектеді. Германияны соғысты тоқтатуға және Версаль келісімін қол қоюға мәжбүрлеу үшін келісімге қол қойылғаннан кейін сегіз ай бойы блокада сақталды.

Сауда-саттық теңіз қатынасын қорғау

Әскери-теңіз күштеріне ең қауіпті нәрсе – неміс суасты қайықтарының (U-кемелердің) сауда кемелеріне жасаған шабуылдары болды. Соғыстың көп бөлігінде бұл суасты кампаниясы, сауда кемелерін батырудан бұрын ескерту және эвакуациялау талап ететін «сыйлық ережелерімен» шектелді. 1915 жылы немістер бұл шектеулерден бас тартып, сауда кемелерін кездескенде батыра бастады, бірақ кейін бейтарап елдердің пікірін жұбатқан үшін бұрынғы соғыс ережелеріне оралды. 1917 жылы шексіз суасты соғысы қайта басталғанда, Ұлыбритания мен оның одақтастары аштықтан құлап, бағынуға мәжбүр болады деген қауіп туды. Әскери-теңіз күштерінің осы жаңа соғыс түріне жауабы, әскерлік кемелерді қорғаудағы тиімділігіне қарамастан, сауда кемелері үшін конвой жүйесін қабылдаудан бас тартқандықтан, жеткіліксіз болды. Конвойлерді кешіктіріп енгізу шығындарды күрт азайтты және U-кемелердің қауіпін бақылауға алды. Энергия британдықтардың соғыс күш-жігері үшін өте маңызды фактор болды. Энергияның көп бөлігі Ұлыбританиядағы көмір шахталарынан алынды. Бірақ кемелерге, жүк көліктеріне және өнеркәсіптік қажеттерге арналған мұнай ағыны маңыздырақ болды. Ұлыбританияда мұнай кен орындары болмағандықтан, барлығы импортталды. 1917 жылы Ұлыбританияның жалпы тұтынуы 827 миллион баррельді құрады, оның 85%-ын АҚШ, ал 6%-ын Мексика жеткізді. Корольдік теңіз күштері үшін отынға ең басымдық берілді. 1917 жылы Корольдік теңіз күштері айына 12 500 тонна мұнай тұтынды, бірақ «Англо-Парсы мұнай компаниясынан» (олардың Каджар Иранындағы мұнай кен орындарын пайдаланған) айына 30 000 тоннаға дейін мұнай жеткізілді. Мұнайға деген қажеттілік, соғыстың соңында Осман империясы тараған кезде Ұлттар лигасының мандатымен Ирактың британдық отарлауына да себеп болды.

Басқа науқандар

Соғыс басталған кезде Германия империясының қарулы крейсерлері бүкіл әлемге шашырап кеткен еді. Корольдік теңіз флоты, Австралия Корольдік теңіз флотымен бірге, соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай Тынық мұхитындағы неміс колонияларын басып алды. Бұл Германияның Шығыс Азия эскадрильясын өздерінің базасын тастап кетуге мәжбүр етті. Аталған эскадрилья аймақтағы кемелерге шабуыл жасауды көздегендіктен, Корольдік теңіз флотының шағын тобы олармен Корнель шайқасында кездесуге тырысты, нәтижесінде британдықтар ауыр шығынға ұшырады. Германияның Шығыс Азия эскадрильясы 1914 жылдың желтоқсан айында Фолкленд аралдары шайқасында жеңілді. Корольдік теңіз флоты Осман империясына қарсы Дарданелл операциясында да белсенді түрде қатысты. Ол миналық өрістер мен жағалаудағы артиллериялық бекіністерді бұзуға жасалған сәтсіз әрекет кезінде ауыр зардап шекті. Теңіз флоты Жаңа армияның құрлық әскерлеріне Корольдік теңіз дивизиясын қосты. Корольдік теңіз жаяу әскерлері көптеген операцияларға қатысты, оның ішінде Зеебрюггеге жасалған шабуыл да бар. Корольдік теңіз әуе күштері 1914 жылы құрылды, бірақ көбінесе барлаумен шектелді. Бастапқыда ұшақтарды ұшыру үшін қайта жабдықталған кемелер пайдаланылды, ал ұшақтар теңізге қонды. Алғашқы мақсатты түрде салынған авианосец 1918 жылы суға түсірілген HMS Argus болды.

Соғыс аралығы, 1918-1939 жылдар

1921 жылы Жаңа Зеландия Корольдік Әскери-теңіз флотының бөлімшесі Корольдік Әскери-теңіз флоты ішіндегі Жаңа Зеландия күштері ретінде құрылды.

Жауынгерлік қарусыздану және жалақының кемуі, 1922-1935

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қарусыздануды бастау үшін халықаралық қозғалыс пайда болды. 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімі жеке кеменің тоннажы мен қару калибріне, сондай-ақ теңіз күштерінің жалпы тоннажына шектеулер қойды. Келісім, соғыстан кейінгі кезеңдегі және Ұлы депрессиядағы қиын қаржылық жағдайлармен бірге, Адмиралтействоны 13,5 дюймдік калибрлі қаруы бар барлық капиталдық кемелерді жоюға және жаңа құрылыс жоспарларын тоқтатуға мәжбүр етті. Келісімге қол қойылған кезде үш кеме жойылған болатын. 16 дюймдік шайқас крейсерлері мен 18 дюймдік линкорлардың құрылысы тоқтатылды. Сонымен қатар, келісім бойынша үш "ірі жеңіл крейсер" – және – әуе кемелеріне айналдырылды. Сондықтан 1920 жылдары флотқа қосылған жаңа кемелердің саны азайып, тек екі және он бес және ауыр крейсерлер ғана жаңадан салынды. Бұған 1930 жылғы Лондон теңіз келісімі ілесіп келді, ол жаңа капиталдық кемелердің құрылысын 1937 жылға дейін кейінге шегерді және крейсерлер, эсминецтер мен суасты кемелерінің құрылысына шектеулерді қайта бекітті. 1920 жылдары жалақының айтарлықтай төмендеуі болды, кейбіреулер үшін 25%-ға дейін. Бұл 1931 жылғы Инвергордон бүлігіне әкеп соқты, онда әртүрлі әскери кемелердің экипаждары жаттығуларға шығудан бас тартты, бұл үлкен сенсация тудырды. Нәтижесінде, жалақыны 10%-ға дейін төмендету туралы шешім қабылданды, бірақ одан кейін 200-ге жуық теңізші түрмеге қамалды.

Бір қуаттылық стандарты

Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің өсуіне байланысты, 1922 жылы британдық Әскери-теңіз күштері «бір держава стандартын» қабылдады, ол Корольдік Әскери-теңіз күштерін АҚШ Әскери-теңіз күштерінің мөлшерімен тең болуға міндеттеді. Британдық теңіз үстемдігі 1943 жылы жоғалды, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері Корольдік Әскери-теңіз күштерін озып кеткенде.

Кернеулі жағдайлар мен қарулану жарысы, 1937-1939

1930 жылдардың ортасында халықаралық қарым-қатынастардың шиеленісуімен 1935 жылғы Екінші Лондондық теңіз келісімі теңіз қарулануын тоқтатуға күш жеткізбеді, ал 1938 жылға қарай келісім шектеулері іс жүзінде ескерілмей қалды. Осы кезде Корольдік теңіз флотының қайта қарулануы қарқынды жүріп жатты, келісім шарттарына сәйкес жаңа соғыс кемелерінің құрылысы және алғашқы толық көлемді, мақсатты авианосецтер салынып жатты. Жаңа құрылысқа қоса, бірнеше ескі линкорлар, ұрыс крейсерлері мен ауыр крейсерлер қайта жаңартылып, әуе шабуылына қарсы қару-жарақтары күшейтілді, сондай-ақ ASDIC, Huff Duff және гидрофондар сияқты жаңа технологиялар әзірленді. 1918 жылы Корольдік теңіз әуе күштері Корольдік әуе корпусымен біріктіріліп, Корольдік әуе күштерін құрғандықтан, Теңіз флоты теңіз авиациясын бақылаудан шығарды, бірақ 1937 жылы Флоттық әуе күштері Теңіз флотының бақылауына қайта оралғаннан кейін кемедегі авиацияны қайтадан бақылауға алды. Теңіз флоты Муссолинидің Абиссиниядағы соғысына қарсы күш көрсетті және Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде жапондық шабуылдардан британдық азаматтарды Қытай қалаларынан эвакуациялау операцияларын жүзеге асырды.

Атлантика шайқасы, 1939-1945

Әскери-теңіз күштерінің ең қиын күресі Атлантика шайқасы болды, ол Ұлыбританияның өмірлік маңызды коммерциялық тауар жеткізу жолдарын U-кемелерінің шабуылынан қорғады. Соғыс басталғалы тұра бері дәстүрлі конвой жүйесі енгізілді, бірақ "қасқыр шоғы" тактикасын қолданған неміс суасты кемелерінің шабуылдары бұрынғы соғысқа қарағанда әлдеқайда тиімді болды және үш жылдан астам уақыт бойы қауіп күшті болып қалды. Қорғаныс күштері мақсатты түрде құрылған эскорт кемелерді, эскорт тасымалдаушыларын, ұзақ қашықтықтағы патрульдік ұшақтарды, жақсартылған суастыға қарсы қару-жарақтар мен сенсорларды пайдалану арқылы күшейтілді, сондай-ақ Блетчли Парктегі кодты бұзушылардың неміс "Энигма" сигналдарын жарып алуына қол жеткізілді. 1943 жылдың көктемінде U-кемелеріне ауыр зиян келтіру арқылы бұл қауіп ақыры толық жеңілді. Арктикадағы жау бақылауындағы жағалауларда, Ұлыбританияның Ресейге тауар жеткізетін конвойларын өткізген жерде, және Жерорта теңізінде, Мальтаға бағытталған конвойлар үшін күрес жүрген жерде, әуе, су және жерүсті күштеріне қарсы қарқынды конвой шайқастары болды.

Динамо операциясы, 1940 жыл

Соғыстың ең алғашқы кезеңдерінің бірінде Корольдік теңіз флоты Динамо операциясы барысында, британдықтардың Дюнкерктен эвакуациялануы кезінде және одан кейінгі төрт айда Ұлыбританияға неміс басқыншылығына қарсы соңғы тиысқандық қорғаныс ретінде маңызды қолдау көрсетті. Тарантода адмирал Каннингем тарихтағы алғашқы толыққанды ұшақтың теңіз шабуылын жүргізген флотқа басшылық етті. Каннингем теңіз флотының Ұлыбританияның ең батыл әскери күші ретінде танылуын қалаған: Крит шайқасынан кейін одақтастар эвакуациясы кезінде кемелеріне қауіп төнгенін ескерткенде, ол: "Жаңа кеме жасауға үш жыл кетеді. Жаңа дәстүрді қалыптастыруға үш жүз жыл керек. Эвакуация жалғастырылады".

Амфибиялық операциялар

Теңіз үстемдігі Солтүстік-Батыс Африка, Сицилия, Италия және Нормандияға жасалған шабуылдар сияқты амфибиялық операциялар үшін өте маңызды болды. «Малбери» портын пайдалану арқасында шабуыл жасаушы күштерді жабдықтаумен қамтамасыз етуге мүмкіндік туды. Еуропаны сәтті басып алу нәтижесінде, Еуропадағы әскери-теңіз күштерінің рөлі конвойларды сүйемелдеуге және, мысалы, Вальхерен шайқасында болғандай, Шелда шайқасы кезінде жағалауға жақын әскерлерге оттық қолдау көрсетумен шектелді.

Жапонияға қарсы операциялар

Жапондықтардың Үнді мұхитына басып кіруіне байланысты, британдық Шығыс флоты Шығыс Африкаға қайтарылды. АҚШ Флотының Бас қолбасшысы адмирал Эрнест Кингтің қарсылығына қарамастан, Корольдік Әскери-теңіз флоты Тынық мұхитына ірі жұмыс тобын жіберді (Британдық Тынық мұхит флоты). Бұл үшін мүлдем жаңа тәсілдер қажет болды, оған флоты қолдауын қамтамасыз ететін үлкен логистикалық тізбек, теңізде қайта жабдықтау және әскери-әуе күші мен қорғанысқа баса назар аудару кірді. Олардың ең ірі шабуылы "Меридиан" операциясы аясында болды, онда жапондықтардың жабдықталуын қиындату үшін Суматрадағы мұнай өңдеу зауыттарына шабуыл жасалды. Флот Окинава шайқасында одақтас күштерге көмек көрсетті. Жапония басылмағанда, Корольдік флот 1946 жылы "Құлау" операциясына қатысқан болар еді. Кюсюға жоспарланған шабуыл мен басып алу – тарихтағы ең ірі десанттық операция болар еді. Корольдік флот бұл операцияға 18 әуе кемесі мен 4 линкор жұмсауға дайын тұрды.

Соғыстың аяқталуы және теңіздегі үстемдіктің жоғалуы

Соғыс аяқталған кезде Корольдік теңіз күштерінің құрамында 4800-ден астам кеме болды. Дегенмен, 1943 жылы ол әлемдегі ең ірі немесе ең ірі теңіз күштерінің бірі ретіндегі АҚШ Теңіз күштеріне жеңіліп, позициясын жоғалтты. Соғыс кемелері қымбат операциялық және техникалық қызмет көрсетуге байланысты тез таратылды, бірақ 1945 жылдан кейін олардың жалғыз мүмкін рөлі жағалауды атқылау болды. 1946 жылы кез келген елде салынған соңғы соғыс кемесі, «Британдықтардың ең күшті мотылы» деген лақап атымен белгілі болды, өйткені ол көбінесе әскери емес мақсаттарда қолданылып, шектеулі пайдаланылды. 1947 жылы патшалық отбасы пайдалануы үшін палубаға бадминтон алаңы салынды, ол патшалық яхта ретінде қызмет еткен кезде қолданылды. 1960 жылы ол британдықтардың соңғы соғыс кемесі болып таратылды. Контр-адмирал Джон Грант сол кезде «Соғыс кемесінің уақыты өтті және ол енді флоттың бас кемесі ретінде авианосецпен алмастырылды» деп мәлімдеді. Жаңа құрылыс бағдарламасы басталды, онда бірнеше жаңа авианосецтер (Majestic және Centaur класындағы жеңіл авианосецтер, сондай-ақ Audacious класындағы ірі авианосецтер 1948 жылдан 1958 жылға дейін аяқталды), үш Tiger класындағы крейсерлер (1959–61 жылдары аяқталды), 1950 жылдардағы Daring класындағы эсминецтер және соңында 1960 жылдары аяқталған County класындағы басқарылатын зымыранды эсминецтер салынды. Теңіз күштері 1960 жылдардың ортасында авианосецтер флотын жаңарту жоспарларын бастады. Әрқайсысы шамамен 60 000 тонна су сыйымдылығына ие үш ірі авианосец жоспары жасалды, жоспар CVA 01 деп аталды. Бұл авианосецтер қабылданып жатқан жаңа ұшақтарды пайдалана алатын және Корольдік теңіз күштерінің маңызды теңіз күші ретіндегі орнын сақтай алатын болды. 1964 жылғы жалпы сайлауда билікке келген Гарольд Уилсонның жаңа Лейборист үкіметі мемлекеттік шығыстарды азайту мақсатында қорғаныс шығыстарын қысқартуға бекінді. 1966 жылғы қорғаныс туралы ақ кітапта жоба тоқтатылды. Қазіргі авианосецтер (барлығы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немесе одан кейін салынған) қайта жабдықталды, екеуі (және) командалық авианосецтерге айналды, ал төртеуі (, , және) аяқталды немесе қайта құрылды. 1965 жылдан бастап, бірінен соң бірі осы авианосецтер алмастырылмай таратылды, нәтижесінде 1979 жылы Ark Royal зейнеткерлікке шықты. 1980 жылдардың басында тек аман қалды және Фолкленд соғысына дейін қайта жөндеуден өтті, ол Sea Harrier ұшақтарын пайдалану үшін жабдықталды. Ол үш есе кішкентаймен бірге жұмыс істеді, ал флоттың бағыты Солтүстік Атлантикадағы су астына қарсы соғысқа ауысты, бұл бұрынғы әлемдік соққыға қабілеттілігінен өзгеше болды. Соғыс кезеңіндегі авианосецтермен қатар, соғыста салынған крейсерлер мен эсминецтер, соғыстан кейінгі Tiger класындағы крейсерлер және ірі County класындағы басқарылатын зымыранды эсминецтер 1984 жылға дейін зейнеткерлікке шығарылды немесе сатылды.

By the end of the war the Royal Navy comprised over 4,800 ships. However, it had lost its position as the largest or equal largest navy in the world to the United States Navy in 1943. Battleships were quickly disposed of, as they were very expensive to operate and maintain, but their only conceivable role after 1945 was shore bombardment. (1946) was the last battleship constructed by any nation, and nicknamed "Britain’s Mightiest Mothball", as she saw only limited use, often for non military purposes. A badminton court was constructed on the deck in 1947, for use by the royal family during her time as a royal yacht. It was the last British battleship when it was decommissioned in 1960. Rear Admiral John Grant commented at the time that "The battleship is out of date and has now been replaced as a capital ship of the fleet by the aircraft carrier". A modest new construction programme was initiated with some new carriers (Majestic and Centaur class light carriers, and Audacious class large carriers being completed between 1948 through 1958), along with three Tiger class cruisers (completed 1959–61), the Daring class destroyers in the 1950s, and finally the County class guided missile destroyers completed in the 1960s. The Navy began plans to replace its fleet of aircraft carriers in the mid 1960s. A plan was drawn up for three large aircraft carriers, each displacing about 60,000 tons; the plan was designated CVA 01. These carriers would be able to operate the latest aircraft coming into service and keep the Royal Navy's place as a major naval power. Harold Wilson's new Labour government that came to power in the 1964 general election was determined to cut defence expenditure as a means to reduce public spending, and in the 1966 Defence White Paper the project was cancelled. The existing carriers (all built during, or just after World War II) were refitted, two ( and ) becoming commando carriers, and four (, , and ) being completed or rebuilt. Starting in 1965 with , one by one these carriers were decommissioned without replacement, culminating with the 1979 retirement of Ark Royal. By the early 1980s, only survived and received a refit (just in time for the Falklands War), to operate Sea Harriers. She operated along with three much smaller s, and the fleet was now centred around anti submarine warfare in the north Atlantic as opposed to its former position with worldwide strike capability. Along with the war era carriers, all of the war built cruisers and destroyers, along with the post war built Tiger class cruisers and large County class guided missile destroyers were either retired or sold by 1984.

Корея соғысы, 1950-1953 жылдар

Корольдік флот Корея соғысында Британдық одақтастық күштерінің Корея (BCFK) құрамында қызмет етті, оған Австралия сияқты басқа одақтас елдердің күштері де кірді. Ұлыбритания, өзінің одақтастары сияқты, Солтүстік Кореяның басқындығына қарсы Оңтүстік Кореяны қолдады. Ең маңызды теңіз шайқасы – Чумончин Чан шайқасы 1950 жылдың 2 шілдесінде болды, онда төрт Корея халықтық теңіз флотының торпедалық қайықтары БҰҰ қолбасшылығының кемелер тобына, оның ішінде HMS Black Swan-ға шабуыл жасады. Солтүстік Кореяның барлық төрт кемесі он минут ішінде батып, ешбір торпеданы іске қоса алмады. Бұл шайқас Солтүстік Кореяны БҰҰ әскери кемелерімен одан әрі қақтығысқа түсуден тоқтатты, бірақ олар жағалауды артиллериялық оққа түсіруді жалғастырды, 8 шілдеде Ямайкаға снаряд тиді. Кеме аман қалғанмен, төрт артиллерияшы қаза тауып, соғыстағы алғашқы британдық құрбандары болды. Соғыс кезінде кемелер арасында ірі шайқастар болған жоқ, бірақ мина іздеушілер мен басқа шағын кемелер арасында қақтығыстар болды. Әскери-теңіз күштерінің кемелері "Супермарин Сейфайр", "Фейри Файрфлайз" және "Хокер Си Фьюри" ұшақтарына қолдау көрсетуді жалғастырды.

1956 жылғы Суэц дағдарысы

1952 жылғы Египет революциясынан кейін британдық-египет қарым-қатынастары айтарлықтай нашарлаған еді. Египет үкіметі Варшава шартының мемлекеттерімен қару-жарақ келісімдеріне қол қойды және аймақтағы британдық мүдделерге қарсы күшті әрекеттер жасады. Премьер-министр Энтони Иден жеке түрде президент Гамал Абдель Насерді құлатуға ниеттенді. Египет үкіметі Суэц каналын ұлттық меншікке алғанда, ол Батыс елдерінің стратегиялық маңызды су жолына қол жеткізуіне қауіп тудырды, сол кезде 29 қазанда Израиль Египетке шабуыл жасады. Англия мен Франция күштері тамыз айынан бастап Жерорта теңізінде жинала бастады. Корольдік теңіз күштерінің құрамында авианосецтер тобы, крейсерлер, эсминдер, фрегаттар, мина тазарту кемелері және десанттық операциялар эскадрильясы болды. Операция бір апталық әуе шабуылымен басталды. «Телескоп» операциясы бойынша десантшылардың Порт-Саидты өздерінен-өздері басып алуға шамасы келмейтіні анық болғаннан кейін, 6 қарашада теңіз шабуылы жасалды. Мина тазарту кемелерінің артынан флотилия Египет жағалауына қарай жылжыды, бұл оларға өздерінің алдынан қойылған орыс миналарын оңай айналып өтуге мүмкіндік берді. Теңіз күштері сәтті десантты қолдады, бірақ Египет армиясын толық жеңуге қол жеткізе алмады, олар тығыз қалалық көшелерге қайта орналасты. Операция әскери мақсаттарына қол жеткізгенімен, Ұлыбритания мен Франция халықаралық жағынан, тіпті АҚШ және Канада сияқты одақтастарынан да күшті қарсылыққа тап болды. АҚШ-тың бұл әрекетті қолдамауы – кең ауқымды араб қарым-қатынастарын нашарлата немесе бұзғысы келмегендіктен – Ұлыбритания мен Францияның шегінуінен кейін олардың әлсіздігін көрсетті. Әсіресе Ұлыбритания супердержава статусын жоғалтты және отаршылдықтан арылу процесін жеделдетті. Британ империясының көп бөлігі он жыл ішінде тарап кетті.

Балық аулау соғысы, 1958-1976

Корольдік теңіз флоты 1958 жылдан 1976 жылға дейін Исландияның жағалау күзетімен үш рет қақтығысқа түсті. Бұл негізінен қан төгілмеген оқиғалар «Треска соғыстары» деп белгілі болды және балық аулау суларына қатысты даудың бір бөлігі еді. Корольдік теңіз кемелері исландтық траулерлердің торларын кесуге тырысты, ал кейін исландтық кемелерге қасақана соққы беру үшін тарау құралдарымен жабдықталды. Исландия Ұлыбританиямен дипломатиялық қатынастарын үзуге және НАТО-дан шығуға қауіптенгеннен кейін бейбіт келісімге қол жеткізілді. Осы қақтығыс нәтижесінде Ұлыбритания Исландияның кең су кеңістігін экономикалық аймақ ретінде мойындады. Бұл аймақ маңызды балық аулау орны болғандықтан, Исландияның эксклюзивті құқығы британдықтардың мыңдаған жұмыс орындарын жоғалтуына себеп болды.

Polaris бағдарламасы, 1962-1996 жылдар

1962 жылы жаңа кеме Ұлыбританияның алғашқы ядролық қуатпен жүретін су асты кемесі болды. Келесі жылы «Полярис» сату келісімі Ұлыбританияға су асты кемелерінен ядролық қорқыту мақсатында АҚШ-тан «Полярис» зымыранын сатып алуға мүмкіндік берді. Бұл өте тиімді шарттар британдықтарды таңқалдырды және ол Суэц дағдарысынан кейін ушыққан қарым-қатынастардың жақсаруын көрсетті. 1968 жылы жаңа зымырандармен жабдықталған алғашқы баллистикалық зымыранды су асты кемесі пайдалануға берілді. Кейіннен Корольдік теңіз күштері Ұлыбританияның ядролық қорқытуын ұстауға толық жауапкершілікті алды. Дегенмен, Лейбористік үкімет 1966 жылы Ұлыбритания одақтастарының көмегінсіз ірі операциялар жүргізбейтінін және қолдағы авиатасымалдаушы күштерінің 1970-ші жылдарға дейін сақталынатынын мәлімдеді. Кристофер Мейхью мен сэр Дэвид Люс наразылық білдіріп отставкаға кетті, бірақ бұл ешқандай нәтиже бермеді. Ұлыбритания Суэцтің шығысынан шығып, жоспарланған CVA 01 үлкен авиатасымалдаушысын тоқтатты, ал «Полярис»-тен басқа НАТО-ның су астына қарсы соғыс міндеттеріне, GIUK аймағындағы АҚШ теңіз күштерінің авиатасымалдаушы топтарын қорғауға күш салды. 1968 жылдан 1996 жылға дейін Солтүстік Атлантикада «Полярис» зымырандарымен жабдықталған су асты кемелері патрульдеуге шықты. «Полярис» бағдарламасы ақырында жаңа «Тридент» жүйесінің пайдасына тоқтатылды.

Бейра патрулі, 1966-1975 жылдар

БҰҰ қолдауымен Ұлыбритания Родезияға (қазіргі Зимбабве) растық теңдікті қабылдау сияқты алдын ала шарттарды орындамай, бір жақты тәуелсіздік жариялағаннан кейін санкциялар салды. Родезия португалиялық Мозамбиктегі Бейра порты арқылы мұнай эмбаргосын айналып өтуге тырысқаннан кейін, Корольдік теңіз күштері портты тоғыз жыл бойы блокадалады, бірақ 6 теңіздік шақырымдық аумақтық шектен жақындауға мүмкіндік болмады. Теңізшілер портқа келген мұнай танкерлерін тексеріп, сұраққа тарды, ал Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің 221 қаулысынан кейін, талаптарға бағынбаған танкерлерге күш қолдануға рұқсат берілді. Блокадаға Корольдік теңіз күштерінің шамамен 80 кемесі қатысты, соның ішінде "Арк Роял" әуе кемесі де болды, бірақ Мадагаскардың 1971 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін операция екі кемеге дейін қысқартылды және 1975 жылы Мозамбик тәуелсіздік алғаннан кейін тоқтатылды. Бұл патрульді ұйымдастыру құқықтық және саяси жағынан қиынға соқты, сондай-ақ мақсатына жете алмаған, қымбатқа түсетін шара болды. Ол "сақтандырушы оқиға" ретінде сипатталды.

Фолкленд соғысы, 1982 жыл

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Корольдік теңіз күштері жүргізген ең маңызды операция – 1982 жылы Фолкленд соғысында Аргентинаны жеңу болды. 2 сәуірдегі басып алудан кейін төрт күн өткен соң, әскери топ Оңтүстік Атлантикаға, соңынан басқа соғыс кемелері мен көмекші кемелермен бірге аттанды. 25 сәуірде теңіз күштері Оңтүстік Георгияны қайта басып алып, "Санта-Фе" деп аталатын аргентиналық теңіз күштерінің су асты кемесін іссіз күйге жеткізді. Төрт соғыс кемесін, сондай-ақ азаматтық және RFA кемелерін жоғалтқанына қарамастан, Корольдік теңіз күштері Ұлыбританиядан 8,345 миль (12,800 км) қашықтықта шайқас жүргізе алатынын көрсетті. Ядролық қуатпен жұмыс істейтін жалғыз су асты кемесі торпедамен жау кемесіне шабуыл жасап, аргентиналық "Ара Генерал Белграно" крейсерін батырды.

1982 жылдан кейінгі операциялар

1954 және 1971 жылдар аралығында Корольдік Әскери-теңіз флотының географиялық басқарулары аз, бірақ ірі басқаруларға біріктірілді. 1951 жылдан бастап, Үй және Жерорта теңіз флотында флотилиялар американдық үрдіске сәйкес, бірнеше эскадрильяны қадағалайтын штабқа айналды. Үй флотының эскадрилиялары Флаг-офицер, Флотилиялар бағыныстылығында топтастырылды, ал Үй флотының Флаг-офицері – теңіздегі басты офицер болды. Ұқсас жүйе Жерорта теңіз флотының Флаг-офицеріне де қатысты. 5-ші крейсерлік эскадрилияның Флаг-офицері алыс-шығыс флотының екінші бас қолбасшысы болып, теңіздегі ұқсас міндеттерді атқарды. «Суасты флотилиясы» термині Флаг-офицер, Суасты флотының бағынысты эскадрилияларын сипаттау үшін жиі қолданылды. 1967 жылы Үй және Жерорта теңіз флоты біріктіріліп, Батыс флоты құрылды. 1969 жылдың соңында Портсмут және Плимут қалаларындағы Бас қолбасшылар лауазымдары біріктіріліп, Әскери-теңіз үй басқаруының (CINCNAVHOME) бір кеңсесі құрылды. Бұл лауазымға бастапқыда Ұлыбританиядағы құрлықтағы қолдауға жауапты төрт жұлдызды адмирал тағайындалды. 1971 жылдың қарашасындағы одан әрі қысқартулар Батыс флотының Алыс-шығыс флотымен бірігуіне әкелді, нәтижесінде бір операциялық Бас қолбасшы, Флоттың Бас қолбасшысы (CINCFLEET) пайда болды. Ол Адмиралтейство мен Әскери-теңіз кеңесінің мүшесі болды. Бұл басқару төрт жұлдызды адмиралдың құзырында болды және Лондонның шетінде, Миддлсекс штабындағы Нортвуд штабында орналасқан. 1971 жылдан 1990 жылға дейін адмирал бес Флаг-офицерді қадағалады: Флаг-офицер, Әуе кемелер және десанттық кемелер; Флаг-офицер, Бірінші флотилия; Флаг-офицер, Екінші флотилия (суасты кемелер) және Флаг-офицер, Үшінші флотилия. 1992 жылы Флот штаб-пәтері Портсмутқа көшірілді. 1990-1992 жылдар аралығында жүйе өзгертілді. Үшінші флотилия таратылды, ал қалған екі флотилия қайта тағайындалды. Су бетіндегі флотилияның Флаг-офицері (FOSF) операциялық дайындық пен оқуға жауапты болды. Басқа офицер, Біріккен Корольдік Арнайы Тобының Командирі (COMUKTG), кез келген ірі арнайы теңіз күштерін басқаратын. 2004 жылдан бастап CINCFLEET Портсмутта орналасқан. 2012 жылдың сәуірінде CINCFLEET және CINCNAVHOME толық адмиралдардан вице-адмиралдарға дейін төмендетілді және олардың міндеттері қайта қарастырылды. Жаңа атаулар – Флот командирі және Әскери-теңіз штабының бас қолбасшысының орынбасары. Салқын соғыстың соңғы кезеңдерінде Корольдік теңіз флоты үш суастына қарсы соғыс (ASW) авианосецімен және фрегаттар мен эсминецтерден тұратын күштермен қайта құрылды. Оның мақсаты Солтүстік Атлантикада совет суасты кемелерін іздеу және жою болды. Сондай-ақ, минаға қарсы күштер мен суасты күштері, сондай-ақ қолдау кемелері де болды. Салқын соғыс аяқталғаннан кейін Корольдік теңіз флоты Перс шығанағындағы соғыста Иракқа қарсы күресті, Sea Skua кемеге қарсы зымырандары Ирак теңіз флотының көп бөлігін батырды.

Between 1954 and 1971 the Royal Navy's geographical commands were merged into fewer but larger commands. In the Home and Mediterranean Fleets after 1951, flotillas became headquarters supervising multiple squadrons, to conform with American practice. The squadrons of the Home Fleet were grouped under a Flag Officer, Flotillas, Home Fleet becoming the main seagoing flag officer. A similar arrangement applied to the Flag Officer, Flotillas, Mediterranean Fleet. The Flag Officer 5th Cruiser Squadron became Flag Officer Second in Command Far East Fleet with similar seagoing duties. Increasingly the term 'Submarine Flotilla' was used to describe the squadrons under command of the Flag Officer, Submarines. In 1967 the Home and Mediterranean Fleets were merged to form the Western Fleet. By the end of 1969 the posts of Commanders in Chief at Portsmouth and Plymouth were unified into a single office of the Commander in Chief, Naval Home Command (CINCNAVHOME). The office was originally held by a four star admiral responsible for ashore support in the United Kingdom. In November 1971, further reductions resulted in the Western Fleet being amalgamated with the Far East Fleet, resulting in a single operational Commander in Chief, Commander in Chief Fleet (CINCFLEET). He was a member of both the Admiralty and Navy Boards. This command was held by a four star admiral were based at Northwood Headquarters, in Middlesex, on the outskirts of London. Between 1971 and the 1990s the Admiral supervised five flag officers: Flag Officer, Carriers and Amphibious Ships; Flag Officer, First Flotilla; Flag Officer, Second Flotilla, the submarines, and Flag Officer, Third Flotilla. In 1992 Fleet Headquarters moved to Portsmouth. Between 1990 and 1992 the system was changed. The Third Flotilla was abolished and the remaining two flotillas were re designated. The Surface Flotilla under the Flag Officer, Surface Flotilla (FOSF) became responsible for operational readiness and training. The other officer, Commander United Kingdom Task Group (COMUKTG), would command any larger specially deployed naval force. From 2004 CINCFLEET was based at at Portsmouth. In April 2012 CINCFLEET and CINCNAVHOME were downgraded from full Admirals to Vice Admirals and their roles redesignated. The new titles were Fleet Commander and Deputy Chief of the Naval Staff. In the latter stages of the Cold War, the Royal Navy was reconfigured with three anti submarine warfare (ASW) aircraft carriers and a force of frigates and destroyers. Its purpose was to search for and destroy Soviet submarines in the North Atlantic. There were also mine countermeasures and submarine forces as well as support ships. As the Cold War ended, the Royal Navy fought in the Gulf War against Iraq, with Sea Skua anti ship missiles sinking a large proportion of the Iraqi Navy.

1991 жылдан бастап

Салқын соғыс аяқталғаннан кейін және советтік теңіз асты кемелерінің қауіп-қатерінің жойылғаннан кейін, Корольдік теңіз күштерінің мақсаттары мен міндеттері айтарлықтай өзгерді. Келесі онжылдықтарда үлкен қысқартулар жасалды, 1995 жылға қарай су асты кемелері паркінің шамамен жартысы қолдан шығарылды. 1993 жылы WRNS (Әйелдердің Корольдік теңіз күштері) RN (Корольдік теңіз күштері) құрамына біріктірілді. 1998 жылғы Стратегиялық қорғаныс сараптамасы (Strategic Defence Review) су үстіндегі флоттың мөлшерін одан әрі азайтты. Сьерра-Леоне азаматтық соғысына британдық әскери араласуы сол кездегі теңіз саясатындағы бірнеше кемшіліктерді көрсетті, оның ішінде Ұлыбританияның Таяу Шығыстан тыс жерлерде күш көрсету қажеттілігі де болды. Бұл 2003 жылғы «Өзгеріп жатқан әлемде қауіпсіздікті қамтамасыз ету» ақ парағына (Delivering Security in a Changing World white paper) әкелді, ол Теңіз күштері үшін жақсырақ ұзақ мерзімді болашаққа уәде берді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері флотты жаңарту және қайта құру үшін, оның мүмкіндіктерін 21-ғасырға сәйкес келтіру мақсатында, ең ірі теңіздік сатып алу бағдарламасын іске қосты, соның нәтижесінде флот Солтүстік Атлант мұхитындағы ірі су астына қарсы күштен қайтадан еркін теңіздегі флотқа айналды. Бірнеше шағын кемелер қызметтен шығарылса да, екі жаңа ірі әуе кемесі салынатыны расталды. Жаңа және қабілетті кемелер салынды; атап айтқанда, Шеффилд классының эсминецтері, 21-тип, 22-тип және 23-тип фрегаттары, жаңа LPD (десанттық кемелер) және , бірақ олар алмастырған кемелердің санына жете алмады. Нәтижесінде Корольдік теңіз күштерінің су үстіндегі флоты мөлшері азаюда. 2001 жылдан бастап Ұлыбритания Ауғанстан, Таяу Шығыс және Солтүстік Африкада, оның ішінде Сирия, Ирак және Ливиядағы қақтығыстарға қатысты. Бұл соғыстардың көпшілігі 11 қыркүйектегі шабуылдар мен Араб көктеміне байланысты. Осы қақтығыстардың кейбіреулері терроризмге қарсы жаһандық соғыстың бөлігі деп есептеледі.

Trident бағдарламасы, 1994-қа дейін

1990 жылдардың ортасында Polaris зымыранының қызметтен шығарылуы жоспарланғандықтан, Trident суық соғыстың соңғы кезеңдерінде британдық ядролық тежелуді қамтамасыз ететін су асты кемесі ретінде әзірленді. Бұл жоба Варшава шартының елдерінен – сол кезде тарап кеткен қарсыластардан қорғану мақсатында болған. 1998 жылы WE.177 бомбасы қызметтен шығарылғаннан кейін Trident қолданыстағы жалғыз британдық ядролық бағдарламаға айналды. Су асты кемелері Шотландияның батыс жағалауындағы HMNB Clyde базасында орналасқан. Суық соғыс аяқталғаннан бері, әсіресе, бұл бағдарламаға қарсылық күшті, оның ішінде Шотландия Ұлттық партиясынан да. Ұлыбритания Парламенті 2016 жылы Trident бағдарламасын жаңаруға дауыс берді, осылайша оны 2030 жылдарға дейін ұзартуға шешім қабылдады.

2000 жылы Сьерра-Леонеде

Сиерра-Леоне азаматтық соғысы (1991–2002) кезінде 2000 жылы қысқа мерзімді британдық әскери араласу болды. 1999 жылдан бері гуманитарлық алаңдаушылықтарға байланысты британдық әскери кемелер жақын маңайдағы халықаралық суларда орналасқан еді. 2000 жылдың соңында Корольдік теңіз флотының үлкен флотилиясы БҰҰ әскерлерін қолдады, бірақ бұл аймақта бірнеше апта ғана болды. Араласу азаматтық соғыстың соңында болды және сәтті болғанымен, 1998 жылғы Стратегиялық қорғаныс шолуында (СДШ) шешілмеген суық соғыстан кейінгі теңіз саясатының мәселелерін көрсетті. Құжат британдықтардың Сахарадан оңтүстік Африкаға осындай ауқымда қатысу қажеттілігін болжамаған. Бұл 2003 жылғы "Өзгеріп келе жатқан әлемде қауіпсіздікті қамтамасыз ету" атты құжатында ұсынылған теңіз саясатын өзгертудің бір себебі болды. 2006 жылдан 2014 жылға дейін теңіз флотының қызметкерлері ұшақтарды жөндеу жұмыстарына да жауапты болды. Теңіз флоты Ауғанстандағы британдық қатысуды жалғастырған "Торал" операциясына қатыспады, және 2014 жылы барлық Гельманд әскерлері шығарылды. Бұл әскерді кері қайтару Ауғанстандағы соғыстың себептері, салдары және қазалар туралы қызу пікірталас кезінде жүзеге асты.

2003-2011 жылдардағы Ирак соғысы

Әскери-теңіз күштері 2003 жылы Ирак соғысына, коммандер Дэвид Снелсон басшылығымен «Телик» операциясының бір бөлігі ретінде қатысты. Әскери-теңіз күштері 2003 жылғы басып алуға, сондай-ақ одан кейінгі көтеріліс кезеңіне де қатысты. Осы қақтығыс барысында Корольдік теңіз күштерінің кемелері Аль-Фау түбегіне Корольдік теңіз жаяу әскерінің қонуын қолдап, нысаналарды бомбалады және Ирактағы мақсаттарға бірнеше «Томагавк» зымырандарын ұшырды. Операцияның кейінгі кезеңдерінде әскери-теңіз күштері ирактық теңізшілермен оқу-жаттығулар жүргізіп, оларды даярлады. Соғыс кезінде Иранның Персия шығанағындағы Корольдік теңіз күштерінің қызметкерлерін ұстауына байланысты екі ірі халықаралық оқиға орын алды. 2004 жылы Иран қарулы күштері Иран мен Ирак арасындағы Шатт-эль-Араб (парсы тілінде Арванд Руд) өзенінде Корольдік теңіз күштерінің қызметкерлерін, соның ішінде Корольдік теңіз жаяу әскерін тұтқындады. Олар Ұлыбритания мен Иран арасындағы дипломатиялық келіссөздерден кейін үш күннен соң босатылды. 2005 жылдың тамызында Корольдік теңіз күштері Камчатка түбегінің жанында су асты қайығымен апатқа ұшыраған жеті ресейлік теңізшіні құтқарып алды. «Скорпио 45» деп аталатын қашықтан басқарылатын мини-су қайығын пайдалана отырып, су асты қайық үш күн бойы орыс су асты қайығын ұстап тұрған балық аулау торлары мен кабельдерден босатылды. 2007 жылы Иран қарулы күштері Персия шығанағындағы Иран мен Ирак арасындағы суларда Корольдік теңіз күштерінің қызметкерлерін, соның ішінде Корольдік теңіз жаяу әскерін тұтқындады, олардың бортына түсу тобы ұсталды. Олар он үш күннен соң босатылды. Корольдік теңіз күштері 2008 жылдың қарашасында сомалиялық қарақшыларға қатысты оқиғаға да қатысты, олар азаматтық кемені басып алуға тырысқаннан кейін. Британдық күштердің көп бөлігі 2009 жылы қайтарылып алынса, 81 Корольдік теңіз күштерінің қызметкері 2011 жылы толықтай шығарылғанға дейін оқу мақсатында Үмм Касрда болды.

Стратегиялық шолу бойынша қысқартулар, 2010-2020

2010 жылғы стратегиялық қорғаныс және қауіпсіздік саясатын қайта қараудан кейін, Ұлыбританияда 2010 жылдары жалпы үнем шаралары жүргізілген кезде әскери-теңіз флоты айтарлықтай қысқартуларға ұшырады. Қатысушылардың саны 5000-ға азайтылып, барлығы 30 000 адамға жетті. 2013 жылғы баяндамада теңіз флотының тым кішкентай екені және Ұлыбритания өзінің аумақтарына шабуыл жасалған жағдайда одақтастарына тәуелді болуға тиіс екені көрсетілді. Бұл шығындар 2015 жылғы қайта қарау кезінде ішінара өтелді, оған 400 адам қосылды, себебі "қарулы күштердің күтілетін барлық міндеттерді орындау қабілетіне қатысты алаңдаушылықтар" болды. Осы кезеңде су үстіндегі флот 9 кемеге азайтылып, 19 кемеге дейін жетті. "Арк Роял" кемесінің қызметтен шығарылу мерзімі 2011 жылға жылдырылды, нәтижесінде 1918 жылдан бері әскери-теңіз флоты алғаш рет әуе кемесіз қалды. 2017 жылы HMS Queen Elizabeth флотка қосылғаннан кейін бұл мүмкіндік қайта жаңартылды. Сонымен қатар, қорғаныс министрлігінің мүлкі айтарлықтай қысқартылды, осы кезеңде министрліктің мүлкінің шамамен 30% сатылды. Бұл HMS Sultan-ды қоса алғанда, теңіз флотының да мүлкінің бір бөлігін қамтыды.

Бірінші Ливия азаматтық соғысы, 2011 жыл

Ливиядағы әскери араласуға қатысқан британдық күштердің ішінде Корольдік теңіз флоты да болды. Операция 19 наурызда, Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің 1973 жылғы қарарынан екі күн өткен соң басталды, ол осы әрекетке халықаралық мандат берді. Флот бірнеше деңгейде қатысты, оның ішінде су асты қайықтарынан зымырандармен шабуыл жасау, әсіресе шайқастың басында, және азаматтарды эвакуациялау. Шайқас кезінде бір жағалаудағы артиллериялық бөлім кемеге шабуыл жасады, бұл 1982 жылғы Фолкленд соғысынан бері Корольдік теңіз кемесіне жасалған алғашқы оқ ату болды. "Ливерпуль" кемесі сол күні негізгі қаруымен батареяны және оқ-дәрілерді тасымалдаған колоннаны жойды. Операция 31 қазанда, азаматтық соғысты аяқтаған Қаддафидің өлімінен кейін аяқталды.

ИМИЛ-ге қарсы соғыс, 2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2014 жылы Ирак және Левант Ислам мемлекетінің күшеуі "Шадер" операциясы аясында британдық әскери араласуға алып келді. Бұл Корольдік теңіз күштерін Ливия және Ирак суларына қайтаруға себеп болды, олардан үш жыл бұрын ғана шығарылған еді. Ливияда бұл азаматтарды эвакуациялау мақсатында, ал Ирак пен Сирияда әуе шабуылдарын қолдау үшін жасалды. Алғашқы қақтығыстар кезінде HMS Defender шығанақта USS George H W Bush кемесіне сүйемелдеуші ролін атқарды, ал басқа кемелер Жерорта теңізінен операция жүргізді.

Тарихнама

Ламберт, Эндрю Д. Теңіз тарихының негіздері: Джон Нокс Лоттон, Корольдік теңіз флоты және тарихи мамандық (Блумсбери академиясы, 1998). Гатри, Уильям. Жаңа географиялық, тарихи және коммерциялық грамматика және әлемнің қазіргі жағдайы. 30 қабатталған картасы бар – барлығы сақталған. J. Johnson Publishing (1808) ASIN B002N220JC
Рамзи, Дэвид. Америкалық жалпы тарих, немесе әлемнің тарихи шолуы, ең ерте жазбалардан бастап XIX ғасырға дейін, Америка Құрама Штаттарының қоғамдық жағдайына, әдебиетіне, дініне және үкімет түріне ерекше назарда. VI том (1819)
Биссет, Роберт. Георг III патшалығының тарихы. Оған кіріспе ретінде, Ұлыбританияның гүлденуі мен күшеюінің прогрессивті дамуы, оның таққа отыруына дейін. III том (1820)