Кіріспе

Қазір Вурчестершир деп аталатын аймақта адам баласы жарты миллион жылдан бері қоныс тепкен. Екі мұз дәуірімен үзіліске ұшыраған Вурчестерширде шамамен 10 000 жыл бұрыннан бері үздірілмейтін қоныстану болды. Темір дәуірінде аймақ бірнеше төбелік бекіністермен биленді, сонымен қатар керамика және тұз өндіру сияқты өнеркәсіптік қызметтердің бастамасы табылды. Рим дәуірінде тұз өңдеуден басқа, аймақтың маңызы шектеулі болған сияқты. Англо-саксон дәуірінде Вурчестершир шіркеу билігі мен білімінің маңызды орталығына айналды. Аймақ 918 жылы құрылды. Орта ғасырлардан бастап Уорчестер қаласы округте ерекше маңызға ие болды. Қаланың саудагерлері, шіркеу, аристократия және помещиктер басты билік иелеріне айналды, ал олардың арасындағы шиеленістер байқалды. Округ Англия азамат соғысында маңызды рөл атқарды, ол роялистердің алдыңғы қатарының бір бөлігі болды және металл өңдеу мен ұсақ қару жасау саласында маңызды болды. Кейін 1651 жылы Ворчестер шайқасында Карл II жеңіліске ұшырады, ал жергілікті католик аристократтары оның қашуына көмектесті. Солтүстік Вурчестерширде көптеген көрнекті діни қайраткерлер пайда болды, олардың көпшілігі Ұлы қуғын кезінде Англикан шіркеуін тастап кетті. Вурчестерширдің солтүстік бөлігі, Дадли және Нетертон анклавын қоса алғанда, британдық өнеркәсіптік революцияның маңызды орталықтарының бірі болды. Дадли темір және көмір өндірісіне, Киддерминстер кілем өндірісіне, Стоурбридж шыны өндірісіне, Бромсгроув және Оңтүстік Бирмингемнің аймақтары шеге жасауға, ал Реддитч инелер мен балық аулауға маманданған. Арналар және кейіннен теміржолдар жергілікті тауарларды экспорттауға көмектесті. Оңтүстікте Вурчестердің қолғап және фарфор өндірісі өндіріспен салыстырғанда маңыздылығын жоғалтты. Вурчестершир әлі де ауыл шаруашылығы үшін маңызды, әсіресе Эвешем аңғарында. Жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыру нәтижесінде Дадли анклавы және Оңтүстік Бирмингемдегі Король Нортон аймағы енді Вурчестерширге кірмейді. Басқа да шағын шекаралық өзгерістер кейбір приходтарды округтен алып тастап, жаңаларын қосты.

Палеолит дәуірі

Вурчестерширде палеолит дәуірінен, шамамен 700 000–500 000 жыл бұрын адамдардың болғандығына куәліктер бар. Мысалы, Ворстер қаласының жанындағы Хэллоу аумағынан кремнийден жасалған балқы тастар табылды. Дегенмен, осы кезеңге қатысты мәліметтерді табу қиын, себебі аңшы-жинаушылардың өмір салты көшпенділікпен өтіп, қалалар мен ауылдарда тұрақтап жатпаған. Құралдардың көп бөлігі округтегі құм мен қиыршық тас карьерлерінен табылған. Табылған заттардың аздығы оларды іздеуге және сақтауға инвестициялауды төмендетуге себеп болуда.

Мезолиттік

Біздің заманымыздан бұрын 10 000 мен 3500 жылдар аралығында, қазіргі Голоцен кезеңінің басында климат жақсарды. Орманды жерлер өсіп, адамдар бұл аймаққа қайта қоныстанды, олар да аңшы-жинақшылықпен айналысты. Мезолит кезеңінің қоныс салушыларын көбінесе кремнезден жасалған құралдары арқылы таниды, мысалы, Киддерминстер маңындағы Виббенхоллдан табылған 1400 фрагмент. Бағана тесіктері, ошақ, шатқалдар және шұңқыр да табылды. Бұл орын шамамен б.з.д. 6800 жылға дейін дауланған, бұл оны Вурчестерширдегі ең ежелгі қонысқа айналдырады. Гүл тозаңдарының іздері көрсетіп тұрғандай, осы кезде егін егіліп, ормандық жерлер кесілген.

Неолит дәуірі

Неолит дәуіріне қатысты мәліметтер көбірек. Алғашқы табыстар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Бевдли, Линдридж, Бродвас және Ворчестерде, сондай-ақ бас сүйек табылды. Клифтон мен Северн Стоуктан табылған заттардың ішінде жолақты оюлы керамикалық ыдыстар, айқаштар және тамақ пісіру үшін немесе, мүмкін, сауна үшін суды қыздыруға пайдаланған күйдірілген тастар бар.

Қола дәуірі

Қола дәуірінен табылған заттардың ішінде Вурчестерширдің аңғарларынан, әсіресе Авон өзеніндегі Харвингтон, Эвешем және Деффорд сияқты, сондай-ақ Северн, Бьюдли, Холт, Вурчестер, Кемпси және Пикшем сияқты өзендерді кесіп өтуге ыңғайлы жерлерге жақын жерлерден табылған қарулар бар. Жерлеу орындары да қола дәуірі туралы маңызды ақпарат көзі болып табылады. Вурчестершир қола дәуірінде негізінен егіс шаруашылығымен шұғылданатын аймаққа айналды. Брэдтон-Хилл мен Бирлингэм маңындағы Авон аймағындағы торфтың іздері оның осы кезеңнің басында тазартылғанын көрсетеді. Астық дәндерінің табылмайтыны мал шаруашылығына пайдаланылғанын көрсетеді. Орманды жерлерді тазартуға өзеннің тасқынынан пайда болған округтің төменгі жағындағы аллювиумдық шөгінділер дәлел. Оның шекарасы кейінгі қоныстардың орналасуында сақталған. Сол сияқты, римдік егістік шекаралары Чайлдсвикхемдегі қола дәуірінің шекарасымен үндес келеді. Толық тізімге Северннің шығысында Бредон төбесі, Кондертон лагері және Бассыз крест; ал батысында Вудбери төбесі, Берроу төбесі және Гадбери банкі кіруі мүмкін.

Римдік

Рим империясы мен келт бриттер арасындағы саяси келісімдер мен құрбандықтар арқылы клиенттік мемлекеттердің қарым-қатынасы жауапкершілік алдында болды. Цезарь осыған тырысты, ал Август та солай жоспарлады. Император Клавдий 43 жылы басталған жорықта Британияны сәтті бағындырды. Мидсаммер Хилл бекінісіндегі, Брэдон Хиллдегі және Кондертон лагеріндегі қазба жұмыстары б.з. 48 жылына таяу уақытта зорлық-зомбылықпен қиратылғанын көрсетеді. Бұл британдық лагерь де сол кезде тасталып кеткен немесе қиратылған болуы мүмкін. Вустершир тез арада рим майдан шебінің артына өтті. Бұл округте рим әскери қатысуының айғақтары шамалы дегенді білдіреді, онға жуық кішкентай жол қорғаныстарын қоспағанда, мысалы, Кемпси маңындағы Римнің екінші легионы Аугустаға тиесілі, штаб-пәтері Оңтүстік Уэльстегі Иска Аугуста, Керлеон қаласында орналасқан. Сондай-ақ, Кемпси маңындағы Северн өзені үстінен римдіктерге тиесілі көпірлердің қалдықтары бар. Вустердегі темір зауыттары сияқты римдік өнеркәсіптік өндірістің дәлелдері бар, бірақ коммуналдық ғимараттардың белгілері жоқ, алайда өзен арқылы өтуді күзету үшін салынған шағын бекінілген нысан табылды. Вустерширдің жалпы аумағы виллалар жүйесінде ерекше көзге түскен жоқ, оның оңтүстік-шығыс бөлігінен басқа, Котсуолдс маңында римдік шаруашылығы терең орныққан.

Англосаксон тілдері

Римдік әскерлердің шығуымен бірге олардың әкімшілік жүйесі тез жойылған сияқты. Дегенмен, Вустершир мәдени, тілдік және діни жағынан римдік-британдық болып қалуы мүмкін. Археологиялық дәлелдер өте аз. Вустерде шаруашылық белсенділігі болған көрінеді, мысалы, бірнеше шаруа үйлері және Диансвейде мал жаю іздері бар. Вустердегі Сент-Гелен шіркеуінің британдық тегі болуы мүмкін екендігіне дәлелдер бар. Дройтвичтегі тұз өндірісі жалғасқанға ұқсайды. Осы алғашқы жылдары өте шағын патшалықтар немесе феодалдық иеліктер құрылған болуы мүмкін, мысалы, Воргоран тайпасы, Вустер осы тайпаның атынан шыққан деп саналады. Қазіргі Вустершир деп аталатын аймақ ертедегі ағылшын Hwicce патшалығының бір бөлігі болды, ол тез Мерсияға бағындырылды. Олардың патшалығының нақты шекаралары белгісіз, бірақ олар бұрынғы Вустер діни округінің шекараларымен сәйкес келген болуы мүмкін. Демек, патшалық Вустерширдің солтүстік-батыс бөлігін қоспағанда, барлық аумағын қамтыды. Hwicce топонимі Вустерширде Виченфорд, Уайчбери Хилл және Дройтвич атауларында сақталған.

Вурчестер епархиясы

Епархия 679–680 жылдары құрылған, ал алғашқы епископтар Episcopus Hwicciorum атағын алған. VIII ғасырда епархия Мерсия патшаларының қолдауынан үлкен пайда көрген сияқты. Патшалық қолдау арқасында епископтық өкіметін біртіндеп маңызды монастырларға таратуға мүмкіндік алды. Бастапқыда бұл монастырлар Хвиккан патшаларының отбасылық меншігі ретінде бақылауларында болған. Алайда, бұл билік біртіндеп Мерсия патшаларының қолдауымен епископтыққа ауыстырылды, бұл процеске Мерсия монархиясының жеке мүддесі түрткіс берді. Осы процесте жергілікті бәсекелестерін әлсіретумен қатар, Мерсия патшалары осы кезеңде шіркеу жерлерінен кіріс алды. Осының салдарынан, IX ғасырда Вурчестер епископтығы Мерсиядағы ең қуатты шіркеу билігі ретінде танылды. Осы позициядан шіркеу өзінің зор байлығын Мерсия патшаларынан жеңілдіктер сатып алуға пайдаланды. Кейінірек, осы кезеңде король Альфред, әсіресе Вурчестерден, 880 жылдары Уэссексте шіркеуді қайта жаңғырту үшін дін қызметкерлері мен монахтарды тартты (Ассер, 77-тарау). Осы дін қызметкерлерімен бірге шіркеудің қоғамдағы орнына және монархиямен қарым-қатынасына қатысты жаңа көзқарас келді деп есептеледі. Нәтижесінде Вурчестер епископтығынан жаңа шіркеу идеологиясы қалыптасты, ол ағылшын-саксон шіркеуінің негізгі идеологиясына айналды. 900–1060 жылдардағы хаос шіркеу жерлерін жалға беру және құжаттардың жоғалуына әкелді. Жалға алу шарттары көбінесе үш ұрпаққа жасалған, бірақ олар тұрақты шарттарға айналды. Соның салдарынан, Domesday бағанасында епархияның шіркеу жерлерінің 45% жалға алушылардың меншігінде болды. Вурчестер монастырь білімінің және шіркеу билігінің маңызды орталығы болды. Вурчестерлік Освальд 961 жылы Йоркпен бірге тағайындалған маңызды реформатор болды. Соңғы ағылшын-саксондық Вурчестер епискобы Вулфстан, немесе Әйіз Вулстан да маңызды реформатор болды және 1095 жылы қайтыс болғанға дейін лауазымында қалды.

Альфред пен Эдвард

Ворчестершир 927 жылы біріккен Англия Корольдігіне қосылды, сонымен қатар алғаш рет графтық ретінде құрылды. 10 ғасырда ол қысқа мерзімге бөлек еалдорлық статусын алды, бірақ 11 ғасырда Мерсия графының құрамына енді. 1066 жылғы Нормандер басып алуына дейінгі жылдары шіркеу, оның ішінде Приория соборы, Эвешам аббаттығы, Першор аббаттығы, Фладбери, Малверн монастыры және басқа да діни орындар графтыққа үстемдік етті. Альфред патшаның тұсында Мерсия графтары епископ Верфриттің өтініші бойынша Ворчестерді “барлық халықты қорғау үшін” нығайтты. Қала тұрғындары қамалдың күтілуіне қаржы жұмсауға міндетті болды. Бұл туралы егжей-тегжейлі мәліметтерді қамтитын бірегей құжат, сондай-ақ шіркеуге берілген жеңілдіктер Ворчестердің базары мен аудандық сотының бар екенін, қаладағы шіркеу және базар аудандарының айырмашылығын, сонымен қатар жолдарға қатысты патшаның рөлін көрсетеді. Ворчестердің нығайтылған қамалдары, мүмкін, 1600 жылдарға дейін сақталған қабырғаның жолын құрған, бәлкім, бұрынғы қамалдың жанындағы оңтүстік-шығыс бөлігін қоспағанда (Ворчестер қала қабырғаларына қараңыз). Оны замандастары қабырға деп атағандықтан, ол тастан салынған болуы мүмкін. Ворчестер Даниялық Хартакнутқа қарсы салық төлеуден бас тарту ошағына айналды. 1041 жылдың мамырында кеңейтілген флот үшін салық жинауға тырысқан екі хускарл қаза тапты, олар аббатқа қашуға мәжбүр болды, онда олар өлтірілді. Төлемді қамтамасыз ету үшін әскери күш жіберілді, ал қала тұрғындары өзен бойымен екі шақырым жоғары орналасқан Бевер аралына көшіп, қорғануға тырысты, бірақ олар қоршауға алынды. Хартакнуттың әскері қаланы тонап, өртеп жібергеннен кейін келісімге қол жеткізілді. Округтың соңғы ағылшын-саксон шерифі Лагерннің Сайневарды болды.

Экономикалық даму

Орта ғасырларда графтықтың экономикасының көп бөлігі жүн саудасына негізделген, ал оның Фекенхам орманы, Хоревелл орманы, Омберсли, Уайр орманы және Малверн Чейз сияқты тығыз ормандардың көптеген аймақтары патшалық аңшылық алқаптары болған. Droitwich Spa, ірі тұз кен орындарында орналасқандықтан, рим дәуірінен бастап тұз өндіру орталығы болды, қаладан өтетін негізгі римдік жолдардың бірі арқылы. Ерте орта ғасырлардағы егіншілік, әсіресе орманды және жатақ жерлерден, өңделетін жер аумағын кеңейту арқылы өндірісті арттыруға ұмтылды. Өнімнің артығы өте шектеулі болды, әсіресе феодалдық міндеттемелер берілгеннен немесе төленгеннен кейін, шаруалар графтықтың көп бөлігінде күнкөріс деңгейінен сәл ғана жоғары табысқа ие болды. 1315, 1316 және 1322 жылдардағы жақсы емес жиынтырықтар азық-түлік бағасын өсірді және халықтың ауруларға қарсы тұру қабілетін әлсіретті. 1348-9 жылдары қара өлім Вурчестерширге келді. 1361, 1369 және 1375 жылдардағы індеттер Англияның басқа аймақтарындағыдай, халықтың шамамен үштен бір бөлігін азайтты. Кейбір ауылдар толығымен тасталып, кейде тек шіркеулер ғана қалды, тұрғын елді мекендер жоқ еді. Приорлық собор Вурчестерде де, графтықта да ірі жер иесі және экономикалық күш болды. Шіркеу және басқа монастырь қауымдары Вурчестерширдегі жерлердің жартысынан астамын, әсіресе үлкен үлесін бақылап отырды. Мысалы, приорлықтың мүлігіне Генрих III сыйлағаннан кейін Бромсгроувтың приорлық меншігі кірді. Ол білім беру орталығы болды және мектептермен қамтамасыз етілді. Ол ауруханалармен байланысты болды. Шіркеу жергілікті салықтардың бір бөлігін алды және христиандық моральға қатысты шіркеу заңдары қолданылды, бұл жазалауға әкелуі мүмкін еді. Ол жетекші ақсүйектер мен аристократиямен тығыз саяси байланыста болды. Осылайша, Вурчестер соборы қаланың және графтықтың орта ғасырлық өмірінде орталық рөл атқарды. Собор Вурчестердегі көптеген діни мекемелердің бірі болды. Әртүрлі діни ордендер арасындағы бәсекелестік кейде тәртіпсіздікке әкеліп соқты, соның ішінде кейде белгілі бір тұлғаны жерлеу құқығы дауланған кезде қайтыс болғандардың денелерін алып тастау. Әр түрлі ордендерге демеушілік отбасылық мүдделерді көрсетті, нақты отбасылар белгілі бір ордендермен тығыз байланыста болды. Бұл бүкіл графтықта да орын алды. Дройтвич тұз өнеркәсібі Дәмсдей сараптамасы кезінде өте маңызды болды, Бромсгроувтің өзі жылына тұз фабрикаларына 300 арба жүк ағаш жіберді. 13 және 14 ғасырларда Бордсли монастыры және Эвешем мен Першор аббаттықтары Флоренция және Фламанд нарықтарына жүн экспорттады. Дадлиде көмір мен темір 13 ғасырдан бастап, көмір 1292 жылдан бері өндірілді.

Нормандықтар жаулап алуы

Ворчестерширдің бірінші норманды шерифі Урс д'Абетот Ворчестерде жаңа қамал салуды қадағалады, алайда қамалдың ешқандай іздері қазірге дейін сақталмаған. Ворчестер қамалы 1069 жылға дейін салынып бітті, оның сыртқы бекінісі Ворчестер соборының монахтарының бұрынғы зираты орналасқан жерде тұрғызылды. Қамалдың төбесі собордың оңтүстігінде, өзенге қарайтын жерде орналасқан. Ворчестер епископы Вулфстан Англиядағы соңғы англосаксон епискобы еді.

Діннің жері

Нормандықтар Англияны жаулап алғаннан кейін, 1086 жылы «Соңғы сот кітабында» Вурчестерширді қамтитын он екі жүздің жетісінде тәждің билігі болмағаны тіркелді. Тәждің өкілеттігі Вурчестер епископы мен Першор, Вестминстер және Эвешемдегі аббаттарға көшті. Осы кезде Вурчестерширдің жартысынан астамы шіркеудің қолында болды. Вурчестер шіркеуі Оп. waldslow үш жүздігін иеленді, оның артықшылықтары шерифтің сот құзыретін толығымен жоюға мүмкіндік берді, барлық жергілікті соттардан түскен табыс епископқа тиесілі болды, ал оның сот орындаушылары 1276 жылы Вурчестерден тыс, Драйхерст және Уимборнтриде жүздерін ұстайтындарын мәлімдеді. Вестминстер шіркеуіне тиесілі екі жүз және Першорға тиесілі жүз 13-шы ғасырда Першор жүзін құру үшін біріктірілді, ал Эвешем аббаттығына тиесілі Эвешем жүзі Блэкхерст жүзіне айналдырылды; осы жүздердің бейретсіз шекаралары мен шеткі бөліктері олардың шіркеу иелерінің шашыраңқы мүліктерінен құрылғандығымен түсіндіріледі. Қалған «Соңғы сот кітабындағы» жүздердің ішінде Came, Clent, Cresselaw және Esch 13-шы ғасырда Halfshire жүзін құру үшін біріктірілді, ал Doddingtree өзгеріссіз қалды. Округ соты Вурчестерде өткізілді.

Нормандарға жер бөлу

Вильгельм Жеңімпаз өзінің одақтастары мен достарына англосаксондықтардан тартып алынған уәлияттар мен приходтарды сыйлады. «Domesday Book» бойынша, король Вильгельм Дадлиді және Селли Оук, Бартли Грин, Нортфилд, Франкли және Бромсгроув (Уиллингвик) сияқты басқа да уәлияттарды Букингемшир шерифі Анскульф де Пиккиниге, ал Халаны Шрусбери графы болған Роджер де Монтгомериге берді. Доддингтрий жүзі Тоснидің Рауль II, Конш-ан-Уш лорды, Ранулф де Мортимер және Осберн Фиц Ричардқа сыйланды. Норманд жаулап алуына қарамастан, графтықтың қалған бөлігі Першор және Эвешем аббаттықтарының, Вустер епископының және приоратының иелігінде қалды. Бұл жүздер Освальдслоу және Фиссеберге (кейін Блэкенхурст) деп аталды, сондай-ақ Першор мен Вестминстердің аталмаған жүздері де болды. Бірінші норманд шерифі Урс д’Абетот Вустер қамалын салып, көптеген шіркеу жерлерін тартып алды, олардың бір бөлігі Вустерширдегі Димиди Коммитатус де Уайч (кейін Хальфшир деп аталды) және Доддингтрий жүзінің королдік уәлияттарына айналды. Д’Абетот Освальдслоу және Блэкенхурст жерлерінде шерифтік құқықтар мәселесінде епископ Вулфстанмен дауласты. Ал Хальфширде Алвчерч, Ханбери және Инкберроу жер иелері өздерінің уәлияттарын шіркеуге өткізіп, юрисдикцияны Освальдслоуға көшірді. Глостердің Майлзы, шериф, императрица тарапына шықты. Ол Херефорд графының құрметті атағымен марапатталды. Стивен Урс д’Абетоттың немересі Вильям де Бошампты оның орнына шериф етіп тағайындады. 1145 жылы ол Вустер қамалына басшылық етті, ал Валеран Палестинаға қажылық сапарға шықты.

Генрих II

Генрих II өзінің коронациядан кейінгі алғашқы кезеңдерінде Марш аймағындағы билігін қайта орнатты, әсіресе Херефорд графы Роджерге және Шропширдегі Хью де Мортимерге қарсы күресті. Ол Вустерге сапар шекті және қалада екі рет салтанатты түрде тәж киді (яғни, тажын көпшілік алдында киді). 1158 жылғы Пасхада ол қалада Патшалық кеңес өткізді. Генрих II бірқатар әкімшілік және құқықтық реформалар жүргізді. Ол Англияның сот жүйесін қайта ұйымдастырды, судьялардың кезекпен соттарды аралап шығуын қамтамасыз ететін жүйе енгізді. Вустершир, Шропшир, Херефордшир және Глостершир осындай округтердің бірі болды. Алайда, Джонның қалаға зор ықыласы болғанына қарамастан, оның хартасы жаңартылмады, бұл оған Вустерден артушы және ерікті салық (таллаж) алуға мүмкіндік берді. Джон Англия епископтарын тағайындау құқығын талап етуге тырысты, бұл оны Папамен ұзаққа созылған дауға алып келді. Вустер епископы Могер Папаның тапсырмасымен Лондон және Эли епископтарымен бірге өзінің интердиктын (ғибадатханаға тыйым салу) орындауға тағайындалды. Ол елден қуылды және мүлкі тәркіленді. Маршал әкесінен шабуыл туралы ескерту алып, қашып құтылуға үлкерді. Монастырь бүлікшілерді қорғағаны үшін айыппұл төледі және қасиетті Вулфстанның мазарын безенген асыл заттарды балқытуға мәжбүр болды. Вустер қаласы осы істегі рөлі үшін 100 фунт стерлинг айыппұл төледі.

Вустер епископы Уильям де Блуа 1219 жылы діоцездегі яһудилерге ерекше қатаң ережелер енгізді. Англияның басқа жерлеріндегідей, яһудилер ресми түрде шаршы пішіндес ақ белгілер тағуға міндеттелді, бұл белгілер табула деп есептелді. Көптеген жерлерде, егер айыппұл төленсе, бұл талаптан бас тартылды. Белгілерді тағуға қатысты шіркеу заңдарын күшімен орындаумен қатар, Блуа пайдақорлыққа қосымша шектеулер салуға тырысты және 1229 жылы Папа Григорийге оны күшейтуді және одан да қатаң шаралар қабылдауды сұрады. Жауабында Папалық, яһудилердің үйлерінде христиандардың жұмыс істеуіне тыйым салуды талап етті, «уақытша пайданы Мәсіхке деген ықыласқа басымдық етуге болмайды» және белгілерді тағуды міндеттеді.

Генрих III

Генрих III өзінің әкесі, король Джонның ескерткішіне қолдау көрсету үшін Бромсгроув иелігін Вурчестер аббаттығына сыйлады. 1240 жылы тәж Вурчестерде яһудилердің көрнекті тұлғаларының ұлттық құрылтайын шақырды, олардың мүлігін салық салу үшін бағалау мақсатында; сол кезде Генрих III өзінің яһуди халқынан XIII ғасырдың ең ірі салығын жинады. Генрих III өзінің билігінің көп бөлігінде барондарымен жанжалдарда болды. 1260 жылдары бұл жанжал соғысқа ұласты. 1263 жылы Роберт Эрл Феррерс және Генри де Монфорт басқаратын барондық әскер Вурчестердегі яһуди тұрғындарына шабуыл жасады. Көптеген яһудилер қаза тапты. Феррерс осы мүмкіндікті пайдаланып, қарыздарының тізімін жою үшін археяны қолға түсірді. Вурчестердегі қырғын – Генрих III-ті құлатуға бағытталған екінші барон соғысына дейінгі де Монфорттар мен олардың одақтастарының кең ауқымды науқанының бір бөлігі болды. Соғыс кезінде Лондон яһудилері де қырғынға ұшырады. Вурчестерширде 1265 жылдың 4 тамызында Эвешем шайқасы болды, онда Симон де Монфорт қаза тапты, бұл оның одақтастарының соғысты жеңіп алу үмітін толығымен жойды. Бірнеше жылдан кейін, 1275 жылы, Вурчестерде әлі де тұрып жатқан яһудилер патша анасының билігіндегі барлық қалалардан қуылғандықтан, Херефордқа көшіруге мәжбүр болды.

Вурчестершир парламентте

1295 жылы Уорчестершир парламентте он алты мүшемен өкілдік етті, графтықтан екі рыцарь, ал Уорчестер қаласы мен Бромсгроув, Дройтвич, Дадли, Эвешем, Киддерминстер және Першор қалаларынан әрқайсысы екі буржуа сайланды. Алайда, 1311 жылға дейін өкілдік еткен және 1554 жылы қайтадан өкілдік алған Дройтвичті қоспағанда, аталған қалалар сайлауды тоқтатты. 1604 жылы Эвешемге сайлау құқығы қайта берілді, ал 1606 жылы Бедли бір мүше сайлады. 1832 жылғы реформа заңы бойынша графтық екі округке бөлініп, төрт мүше сайлады; Дройтвич бір мүшесін жоғалтты; Дадли мен Киддерминстер қайтадан сайлау құқығына ие болып, әрқайсысы бір мүше сайлады. 1867 жылы Эвешем бір мүшесінен айырылды.

Өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығындағы өзгерістер

XVI ғасырда Вурчестерширдегі киім өнеркәсібі 8000 адамды жұмыспен қамтыды. 17 ғасырда киім өндірісі төмендеді, бірақ кейін Киддерминстер мен Блоклиде жібек өндірісі оны алмастырды. Генрих VIII мата жасауды Бромсгроув, Киддерминстер, Дройтвич, Эвешем және Вурчестермен шектеді. Ауылдық жерлерде мата өндіруіне себеп ауылдағы кедейлік пен табысты арттыру қажеттілігі болды. Вурчестердегі сауда және Киддерминстердегі мата саудасы гильдиялардың бақылауында болды. Вурчестер маңындағы тоқыма тазалау (жаңа матаны тазалау) және Теме өзені бойындағы бояу, мысалы, Тенбери мен Клифтон, маңызды жұмыс берушілер еді. Арқан жасау Бромсгроув маңында кең таралған. Дегенмен, тану (тері өңдеу) бүкіл графтықтағы ең ірі жекелеген өнеркәсіп болып есептелді, ол графтықтың солтүстігі мен батысындағы өзендер мен ағыстардың жанында шоғырланған. Шыны жасауды алғаш рет 1600 жылдардың басында Хьюгонот эмигранттары Стоурбридж қаласында құрды. Сэр Роберт Манселлдің шыны өндірісіне ұлттық монополия алуы жергілікті сазды шыны ыдыстар жасауға пайдалануда шешуші роль атқарды және жергілікті өнеркәсіпті кеңейтті, ол терезе шыныларымен қатар бөтелкелер мен ыдыстарды да өндіре бастады. 1615 жылы шыны өндірушілерге отын ретінде көмірді пайдалану туралы нұсқау берілді, себебі ормандық жерлерге қысым артты және кеме жасау үшін ағаш қажет болды. Темірді көмірмен өндіруге тырысулар 1600 жылдардың басында Дадлиде басталды, бұл туралы Дадлидің «Metallum martis» кітабында жазылған, бірақ олардың нәтижесі оның сипаттағандай сәтті болмады. Орақ жасау Клент-Хиллс аймағында шоғырландырылды, себебі оларды жасау үшін су қуаты қажет болды. Бұл білікті жұмыс еді және орақ жасаушылар өте бай болуы мүмкін. Осы кезеңде ауыл шаруашылығында да көп өзгерістер болды. Мысалы, Вурчестерширдің Экингтон және Эвешем аудандарында темекі өсірілді. 1627 жылы колониялық өндірушілердің қысымынан кейін оған тыйым салынды, сол кезде 17 өндіруші болды. Темекінің заңсыз өсірілуі ғасырдың соңына дейін жалғасты. Картоп елге әкелінгенімен, оны кеңінен өсірмеді. Солтүстік-шығыста астық өндірісі және ірі қара мен қой жайылымдары артты, 1600 жылдары Белбротон, Бромсгроув және Чэдсли Корбетте 50%-ға өсті. Басқа да жаңалықтардың ішінде, 1663 жылы Эндрю Ярантон Астлидегі кловерді насихаттады. Осы кезеңде Уорстерширге хоп та әкелінген болуы мүмкін. Киіз және жүн, сондай-ақ матаға бояу үшін қолданылатын жүн өсірілді. Графтықта кең ауқымда жеміс-жидек өсірілді, әсіресе алма мен алмұрт, сондай-ақ слива, вишня, басқа да жұмсақ жемістер мен жүзім. Сидр және перри өндірісі де гүлденді. Джеймс I және Карл II жібек өнеркәсібін енгізуге дайындық ретінде мөлберейді қолдады, бұл кейінірек Киддерминстер мен Блоклиде құрылған жібек өндірісін қолдады. Бұл кезеңде базарлық бау-бақша дамыды, әсіресе Эвешам ауданында.

Реформация

Вурчестер аббаттығы король Генрих VIII-нің монастырларды таратуымен аяқталды. Осыған дейін, 1535 жылы, аббат Уильям Мор отставкаға кетіп, оның орнына Генри Холбич келді. Ол сол кездегі басқа жоғары дәрежелі дін қызметкерлері сияқты жақсы өмір сүргенімен, сәулетті өмір салтына ие болды. Дегенмен, аббаттықтың басқаруында проблемалар болды, соның ішінде қауымдағы келіспеушіліктер. Протестант Хью Латимер 1535 жылдан бастап епископ болды және реформа мен иконоборствоны уағыздады. 1539 жылы Генрих VIII-нің теологиялық тұрғыдан Рим католицизміне қайтуына байланысты ол епископтық қызметтен кетті. Джон Белл 1539 жылдан 1543 жылға дейін, аббаттық таратылған кезеңде епископ болды. 16 ғасырдың басында Вурчестерде шамамен 40 монах болды. 1540 жылға дейінгі жылдары бұл сан аздап төмендеді, себебі жаңа монахтарды қабылдау тоқтаған сияқты. Аббаттық таратылған кезде 35 бенедиктин монахы және аббат Холбич болды, бұл шамамен 16 қаңтар 1540 жылға сәйкес келеді; он біреуі дереу зейнетақы алды, ал қалғандары жаңа Корольдік колледждің діни емес канондары болды. Холбич алғашқы деканы болып қайта тағайындалды. 1540 жылдың шілдесінде тағы бес бұрынғы монах колледжден зейнеткерлікке шықты. Монастырларды тарату жастарға арналған білім беру жүйесінде үлкен өзгерістерге әкелді, оларға дейін монастырь мектептері арқылы латын және грамматика білімі берілетін, көбінесе ақсүйектердің ұлдарына. Вурчестердегі Корольдік грамматикалық мектеп осы мектептердің бірінен шыққан деп саналады. Генрих патша жаңа грамматикалық мектептер құрды, олар көбінесе шіркеумен тығыз байланыста болды. Вурчестердегі Король мектебі – солардың бірі. Бұрынғы Вурчестер аббаттығының кітапханасында көптеген қолжазбалар сақталған, олар қазір Кембридж, Лондон (Британ кітапханасы), Оксфорд Бодлеан және Вурчестер соборының кітапханасы сияқты әртүрлі кітапханаларға таратылған. 12-13 ғасырларға жататын аббаттықтың қалдықтарын әлі де көруге болады. Джон Беллдің орнын басып алған Николас Хит діни тұрғыдан әлдеқайда консервативті және католик болды. Тарату туралы жазбаларда Вурчестерширдегі басқа діни орындар туралы толық мәліметтер келтірілген. Вурчестер аббаттығының иеліктері Капитулға және Динге берілсе, қалғандары сатылды. Көптеген орындар тоналып, ғимараттар сатылғаннан кейін аз ғана нәрсе қалды. Иеліктер көбінесе соттағы байланыстары бар адамдарға сатылды, соның ішінде Вурчестерширде 30 манор сатып алған сэр Джон Пэкингтон, ол Хэмптон Ловетт пен Чэдсли Корбетті қоса, өзінің иеліктерінің негізін құрды, онда оның ұрпақтары Харвингтон Холлды салды. Дегенмен, Вурчестерширдегі жер иелігінің өзгеруі басқа аймақтармен салыстырғанда аз болды. Рим католицизмі ресми түрде жойылғанмен, Вурчестерширдің бірқатар ақсүйек отбасылары католик болып қалды. Олардың кейбіреуі 1604 жылғы оқ-дәрі заговорға қатысты. Кейбір Вурчестер үйлерінде 16 және 17 ғасырлардан сақталған діни қызметкерлердің жасырын бөлмелері бар (мысалы, Харвингтон Холлда жеті бар). Реформация сонымен қатар ауылдық әдет-ғұрыптарды, мерекелер мен жәрмеңкелерді өзгертті, олар біртіндеп діни мағынасынан ажыратылды. Пуритандық 1620 және 30-жылдары әлеуметтік күш ретінде көтерілген кезде, ауылдық спорт түрлері мен Мейпол және Моррис биі сияқты іс-шаралар, мысалы, 1620 жылдардағы заңнамадан шабуылға ұшырады. Вурчестер 1632 және 1634 жылдары ойыншыларды қаладан шығару үшін қаражат жинады. Алайда, жаңарудан кейін осы іс-шаралар қайта жанданды.

Батырманың зақымы

Роберт Винтур және басқа да қастандық жасаушылар Шотландияның жаңа протестант королі Джеймс I-ді Винтурдың Хаддингтон Корттағы үйінде жарылыс арқылы жою жоспарын құрды. Оқ-дәрі қастандығының басты ұйымдастырушысы Роберт Кэйтсби Нортгемптоннан шыққан, бірақ қастандықшылардың көп бөлігі Вурстерширдегі католик отбасыларынан болды.

Карл I

1629 жылдан кейін Карл I парламентсіз билік жүргізуге тырысты. Бұл оны салықтар мен басқа да кірістерді жинауға мәжбүр етті, бұл Вурчестерширге бірқатар әсер етті. Патшалық жерлерді, әсіресе орманды сату, 1630 жылдары Малверн Чейсті қоршауға жасалған әрекеттерге және Фекенхэм орманын сәтті сатуға әкелді. Бұл екі жағдайда да көтерілістерге және осы патшалық жерлерді тиімді түрде жалпы пайдалануға байланысты ауылдық кедейлердің қоныс аударуына соқтырды. Таққа қарсы жергілікті наразылықтардың арасында Евшем аңғарында жақсы қалыптасқан темекі өндірісін басуға жасалған әрекеттер де болды. «Тоннаж және фунт» деп аталатын тауарлардың импортына салықтар енгізілді, бұл сауданың пайдалылығын төмендетіп, Вурстерді қоса алғанда, қалалық орталықтарда қарсылық тудырды. Сол сияқты, 1636 жылы енгізілген Кеме ақшасы салығы Вурчестерге ауыр тиді, ол Англиядағы ең көп салық төлейтін он алтыншы қала болды. Ричард Бакстерді қоса алғанда, пуритандар корольдік саясатқа қарсылықтың күшейіп бара жатқанын байқады. Бұл роялистік саясаттың танымалдылығының төмендеуі Карл I-нің парламенттік емес, авторитарлық монархияны орнатуға тырысып жатқанынан туындады. Карл I-нің діни саясаты Вурчестерширде де күдік тудырды. Оның аристократиялық отбасыларының арасында католиктердің саны аз болғанымен, халықтың басым көпшілігі Англиялық шіркеудің адал мүшелері болды, ал қалаларда радикалды протестанттардың саны артып келеді. Олар қоғамдық мораль және демалыс күнін сақтау сияқты мәселелерде үлкен әлеуметтік ықпалға ие болды. Діни ілімге қызығушылықтың артуы Вурчестерширдің бірнеше қалаларын лекторларды уағыз айту үшін қаржыландыруға әкелді, мысалы, Бакстер Киддерминстерде. Вурчестерширде Эдвард Уинслоу сияқты тағы да бірнеше көрнекті пуритандық тұлғалар пайда болды, ол паломниктік әкелермен бірге Жаңа Англияға көшті. Карлдың ашық католиктік симпатиялары, мысалы, Вильям Лаудтың реформалары Англия шіркеуіне католицизмнің көптеген элементтерін қайта енгізді, көптеген адамдарда күдік тудырды. Вурчестерде Роджер Мэнваринг деканы ретінде киімді қайта енгізді және мәрмәрден жасалған құрбандық тақын орнатты. Вурчестер парламентті қолдайтынын жариялаған кезде, ол тез арада роялистер басып алды, олар ғимаратты оқ-дәрілерді сақтау үшін пайдаланды, бірақ Эссекс Повик көпірінің жанындағы шайқастан кейін қаланы қысқа мерзімге қайтарып алды. Парламент әскерлері содан кейін собор ғимаратын тонады. Әйнектер қиратылды, орган, кітапхана кітаптары және ескерткіштер жойылды. 1646-60 жылдары Ұлттық Достастық және Протекторат кезінде Сейі жойылды. Вурчестер округтегі үш гарнизондық қаланың бірі болды және көптеген роялистік әскерлерді ұстау мен орналастыруға байланысты шығындарды көтеруге мәжбүр болды. Роялистердің басқыншылығы кезінде қорғануды жеңілдету үшін қала маңындағы аудандар қиратылды. Қорғанысты күтіп-ұстау жауапкершілігі әскери қолбасшылыққа берілді. Жоғары салықтар енгізілді және көптеген ер адамдар әскерге алынды. Осы қысымдар бүкіл округке үлкен стресс тудырды, өйткені олар өнімді еңбегінен алынған үлкен, өнімсіз күшті ұстап тұруға мәжбүр болды. Салық салу, әскерлердің реквизициялауы және шекаралық шабуылдар үлкен қиындықтарға әкелді, олар Вурчестерширдің солтүстікке қарай Бирмингемнің маңындағы, шығысқа қарай Уорвикширдегі және кейбір уақыттарда оңтүстікке қарай Бристоль мен Глостерширдегі Парламент күштеріне жақын орналасқандығымен нашарлатылды. Дегенмен, округ роялистер үшін стратегиялық маңызға ие болды, өйткені ол Уэльс пен Ирландиядан Оксфордтағы штаб-пәтерлеріне дейін көпір болды. Вурчестершир сонымен қатар роялистерге қару-жарақ және оқ-дәрі өндіруге қабілетті өндірістік қуатты қамтамасыз етті. Бірінші соғыстың соңғы кезеңінде Батыс Вурчестерширде Клубшылар тобы құрылды, олардың мақсаты екі әскерді де және олардың талаптарын да ауылдық азаматтық халықтан алыс ұстау, тонау мен реквизицияға қарсы тұру болды. Сондай-ақ, округте көптеген католиктерге берілген маңызды рөлге наразылық болды. Клубшылардың Вудбери-Хиллдегі жариялауында олар ешқандай Папаға немесе Папалық қарсылық білдірушіге мойынсұнбайтындарын және «оларға мемлекеттік, сот немесе сот органдарында қандай да бір лауазымға сенім артуға болмайды» делінген. 1646 жылдың мамыр айында роялистердің билігі құлаған кезде Вурчестер қоршауға алынды. Вурчестерде шамамен 5000 азаматтық тұрғын және 1500 адамнан тұратын роялистік гарнизон болды, олар 2500-5000 адамнан тұратын Жаңа үлгідегі армияға қарсы тұрды. Вурчестер 23 шілдеде капитуляциялады, бұл Вурчестерширдегі бірінші азаматтық соғысты аяқтады. 1651 жылы Шотландия армиясы Карл II-нің тәжді қайтару әрекетін қолдау үшін батыс жағалау бойымен оңтүстікке қарай жорық жасады және округке кірді. 16000 адамнан тұратын шотландиялық күш Вурчестер кеңесіне қалаға бас ие беруге дауыс беруге мәжбүр етті, өйткені олар одан әрі зорлық-зомбылық пен қиратудан қорқып еді. Парламент гарнизоны оларға қарсы басым күш болғандықтан Эвешамға шегінуге шешім қабылдады. Шотландтар Вурчестер мен оның айналасында орналастырылды, бұл тұрғындар үшін үлкен шығынға және жаңа алаңдаушылықтарға әкелді. Шотландтарға Джон Талбот басқаратын 60 адамнан тұратын компания сияқты шектеулі жергілікті күштер қосылды. Вурчестер шайқасы (1651 жылдың 3 қыркүйегі) қаланың батысы мен оңтүстігінде, Повик ауылының жанындағы далаларда өтті. Карл II Кромвельдің 30000 адамнан тұратын әскерінен жеңіліске ұшырады. Карл II ендігіде Карл үйі деп белгілі болған Cornmarket-тегі штаб-пәтеріне қайтып келді, содан кейін Талботтың көмегімен Boscobel House-қа, Шропширге қашып, Францияға қарай жол тартты. Парламент әскерлері қаланы тонады, қалалық кеңестің мәлімдемесіне сәйкес, 70000 фунттан астам зиян келтірді. Шотландия әскерлері тұтқынға түсуден қашып, жергілікті шайқастарда шабуылға ұшырады және өлтірілді, ал басым көпшілігі Англияның шығысында немесе Жаңа әлемде мәжбүрлі еңбекке тартылды.

Карл II-нің соңғы жылдары

Карл II-нің соңғы жылдары католиктердің таққа отыруына жол бермеу үшін Уигтердің талаптарына тойтарыс беру әрекеттерімен басылды, өйткені Карлдың інісі Джеймс мұрагерлікте екінші болып тұрды. Осы мақсатта Карл 1681 жылғы Парламентті таратып жіберді, ол Ерекшелеу туралы заң жобасын талқылап жатқан еді, содан кейін қалалар мен қалалардың оның пікіріне қарсы депутаттарды сайлау мүмкіндігін шектеуге тырысты. Бұл үшін қалалық жарғыларды өзгерту механизмі қолданылды, бұл патшаға маңызды лауазымдардағы адамдарды қызметтен босатуға және Парламенттік сайлау құқығын сол лауазымдардағы адамдармен шектеуге мүмкіндік берді. 1684 жылы Эвешем және Ворчестердің бұрынғы корольдік жарғылары күштен шығарылды, ал Эвешемге осы бағыттағы жаңа, шектеулі сайлау құқығы берілді. Король Джеймс II Ворчестерге жаңа жарғы берді, ол Эвешемдікіне қарағанда аз шектеулі болды, бірақ оған кеңесшілерді қызметтен босатуға мүмкіндік берді.

Король Джеймс II және салтанатты революция

Католик ғибадатханасы Джеймс II билігі кезінде көбірек ашық болды, ал 1685 жыл шамасында Форгейтке жақын Вурстерде шапел құрылды. 1686 жылы қаладағы католиктерге қарсы бүліктер католиктердің ғибадат етуі үшін пайдаланылатын жеке үйдің сыртында болдырмауға шама келді. 1688 жылы король Джеймс II католиктерге қоғамдық өмірдегі шектеулерді алып тастауға тырысты. Бұл қадамдар Вурчестерширде де, басқа жерлерде де наразылық тудырды. Джеймс II жергілікті шенеуніктерден қолдау сұрағанда, Вурстердегілер жауап беруден жалтарып, күдікпен қарады. Қазан айына қарай король халықтың алаңдауын басуға мәжбүр болды және Вурчестер сияқты қалалардың құқықтарын қалпына келтірді, нәтижесінде жергілікті кеңес мэрді қызметтен босатып, бұрынғысын қайта тағайындады. Сол кеңес желтоқсан айында Оранж князіне қолдау көрсетті. 1689 жылы Джеймс Вурчестерге епископ Томасқа қонақ ретінде келді, ол елді аралап шықты. Қалалық кеңес оның өтінішімен жаңа католик шапелін көруге бірге ілесіп барды, бірақ оған кіруден бас тартты. Епископ Томас католиктерді қоғамдық өмірге қайтаруды мақсат еткен Джеймс патшаның кешірім туралы жарлығына қарсы шыққан жеті епископтың қатарында болмады, бірақ олардың ұстанымын қолдады. Епископтардың соты Джеймстің тақтан түсірілуіне және оның орнына Оранж Вильгельмінің келуіне әкеп соқты. Епископ Томас жаңа корольға адалдық ант беруден бас тартқандардың бірі болды, Яков тірі болғанда регенттік билік етуі керек деп санды, жаңа король емес. Басқа бірнеше Вурчестер дін қызметкерлері де Стюарттарға адалдығын сақтап, шіркеуден шығарылды. Жеті епископты қорғаған заңгер Джон Сомерс Уильямды король ретінде бекіткен Конвент Парламентінде Вурчестерді өкілдік етті. Карл II және Джеймс II билік еткен кезде баспасөзді қатаң бақылауда ұстады. Бұл бақылау 1689 жылғы төңкеріс кезінде әлсіреді және 1695 жылы толығымен алынып тасталды. 1690 жыл шамасында Вурчестер поштасы құрылған көрінеді, және Берроу журналы одан таратылғанын мәлімдейді.

Грузия қоғамы, саясаты және діні

Вурчестерширдегі ірі және өнеркәсіптік қалалар өсіп, тығыздық пен аурулардан зардап көре бастады. Қалаларды дәстүрлі шекараларында толықтыру жиі кездесетін жағдай еді, әсіресе Вурчестер тығыз толықтырылды. Киддерминстер кілем өндірісінің жұмысшыларын қабылдау үшін кеңейді. Дегенмен, жоғарғы және орта тап қала сыртындағы жаңа жерлерде, көбінесе қатарластырылған кірпіш үйлерге сұраныс туғызып, нарықты қозғады. Мұндай жағдайларда көбінесе жол төсеу және жарықтандыру сияқты инфрақұрылым да жақсартылды. Стурпорт 1770 жылы канал желісінің Северн өзенімен қосылған нүктесіне айналғаннан кейін шағын елді мекеннен сәнді қалаға тез өсті, және көптеген қалалық үйлер салынды. Ұлы Малверн қаласының емдеуші шипажай ретінде дамуы осы кезеңге келеді, су арқылы емдеу ұсынылды, әсіресе доктор Уолл 1757 жылы олардың тиімділігін жариялағаннан кейін. Емделуге келгендерге арналған қонақ үйлер ашылды, ал 1823 жылы емхана мен моншалар салынды.

Грузия саясаты

Ворчестерширде католик отбасыларының және Стюарттармен байланыстарының арқасында Якобиттерге деген маңызды симпатия күтілгенімен, бұл Англия шіркеуінің дін қызметкерлерінің айтарлық бір бөлігінің Вильгельм Оранждың билігін мойындауға ант беруден бас тартуынан басқа саяси немесе діни өрбуге әкелген жоқ. Дегенмен, мұндай көзқарастардың белгілі бір іздерін Ворчестердегі Вигтер Конституциялық клубының құрылуынан табуға болады. Ворчестер епископы Уильям Ллойд белгілі виг болған. 1710 жылы консервативті діни көзқарастары бар тори Генри Сашеверелл, басқа пікірлерге төзімділікке қарсы уағыз айтқаны үшін түрмеге қамалғаннан кейін, Шропширге жол тартқанда Ворчестерден өтіп кеткен. Епископ Ллойд Ворчестер тұрғындарының оған құрмет көрсету үшін шіркеу қоңырауларын соғуын тоқтатуға тырысты. Бірақ оның жақтастары Киелі Николай шіркеуіне кіргенде, қоңырауларда тілдері болмағанын көрді де, оларды темірмен ұрып, дыбыс шығаруға тырысты. Бұл жағдай үйлесімсіз дыбыс тудырып, Сашевереллді құрметпен қарсы алу әрекетін бірқалыпты емес жағдайға айналдырды. Қалалардың өсуімен бірге саяси реформаларға деген қысым да артты. Парламенттік өкілдік қалалардың өскен сайын әділ болмайтын жағдайға жетті. Кезеңнің соңында, мысалы, Дройтвич пен Ворчестердің әрқайсысында екі депутаттан болды, бірақ Ворчестер Дройтвичтен шамамен он есе үлкен болды. Ворчестермен шамалас өлшемдегі Дадлиде мүлдем өкілдік болған жоқ. Дауыс беру жүйесі де өте шектеулі және жемқорлыққа бейім болды. 1747 жылы Дройтвичте 38 дауыс берілсе, Бедлиде депутат сайлау үшін бар болғаны 30-40 буржуа болды. 1818 жылы Ившемде 555 дауыс тіркелді. Сайлаушылардың аз саны жемқорлықты және сайлауға наразылық білдіруді ынталандырды. Наразылық 1791 жылы Бирмингемдегі Пристли көтерілісіне әкеп соқты, оның барысында Король Нортондағы ғимараттар өртенді. Наполеон соғыстары өзгерістерге деген қысымды азайтты, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін ол қайтадан күшейді. Жергілікті басқару да ұқсас проблемаларға тап болды. 1815 жылғы Астық заңына кеңінен қарсылық білдірілді, себебі ол нан бағасын көтеруге бағытталған еді. 1814 жылдың мамыр айында Ворчестерде өткен қоғамдық жиынға екі күннің ішінде 6000 адам қол қойды. Дадли мен Дройтвичте де петициялар жиналды. Келесі жылы Ворчестерде 8000 адам екінші петицияға қол қойды, бұл жолы түстен кейін.

Жерленген кластар

Уорстерширдің жер иелерінің гүлденуі осы кезеңде салынған алып үйлермен куәландырылады, бұл Азамат соғысынан кейінгі жылдарға қарағанда зор контраст тудырады. Мысалдарға Капабилити Браун жобалаған бақтары бар Крум Корт, Хагли Холл және Ханбери Холл кіреді. 1660 жыл мен 1832 жыл аралығында шамамен 40 мұндай мүлік салынған немесе қайта жаңартылған. Шіркеулердің салынуы да артқан байлықты көрсетті, мысалы, Ұлы Уитлидегі барокко стиліндегі капелла. Олардың табысы шаруалардан алынған жалдама ақысы және басқа да кірістерден түйілді. Мысалы, Ұлы Уитлидегі Фолейлер темір зауыттарынан кіріс көріп отырды. Осы жер иелерінің көптегені саяси тұрғыдан да белгілі болды, мысалы, Темедегі Стэнфордтың Томас Виннингтоны.

Дін

Англия шіркеуі тыныш кезеңді бастан өткерді, бірақ бұл аймақтың халқы мен байлығының өсуімен бірге кейбір шіркеулердің қайта құрылуы мен кеңеюін қамтыды. Стурбридж, Сметвик, Бедли және Северндегі Аптондағы шіркеулер 1728 және 1757 жылдары қайта салынды. Ұлы Уитлиде Томас Фоли 1735 жылы темір өндіруден түскен пайдаға арналған итальяндық барокко стилінде шіркеу салдырды. Джон Уэсли 1739 жылдан бастап Англия шіркеуіне жаңа серпіліс берді, бірақ Вустерширге 1761 жылы ғана барып, Эвешемдегі топқа уағыз айтты. 1770 және 1780 жылдары методист шіркеулері құрылды, мысалы, Вустер және Стоурпортта. Тағы бір топ – Евангелистер, 1789 жылы Кредлиде, Эвешемде және 1804-1805 жылдары Вустердегі Бёрдпортта шіркеулер салып, ресми шіркеуден бөлініп шықты. Вустердегі алғашқы католик шіркеуі Джеймс II билік құрғаннан бері 1829 жылы ашылды, бұл 1828 жылғы Сақшылық заңы және басқа да заңнамалар католиктерге қатысты көптеген заңдық кемсітушіліктерді жойғаннан кейін болды.

Кедейлікті реттеу

Кедейлерге мұра қалдыру өсиеттерде жиі кездесетін. Бұл тікелей тарату үшін шағын сомада болуы мүмкін, немесе қайыршылар үйін ұстауға немесе мүлік жалдау немесе жерден түсетін кіріс арқылы кедей адамдарға уақыт өте келе аз сомада табыс беру мақсатында ірі сомада болуы мүмкін. Кедейлерге көмек көрсету – жеткілікті кірісі бар адамдардан алынатын салық еді. Бұл ақша кедей адамдарға үйде апталық немесе бір реттік көмек көрсетуге, киім-кешек немесе басқа да қажетті заттар беруге, тіпті ғимараттарды жөндеуге жұмсалды. 1831 жылы 1476 тұрғыны бар Белбротон қаласында апта сайын 68 төлем жасалды. Дегенмен, кедейлерге көмек көрсетуге құқылы болғандар – тек сол приходтың тұрғындары ғана еді, бұл тұрғын орын туралы куәлікпен расталатын. Басқалары жер аударылуы мүмкін; мысалы, Ханли қаласында 1717 мен 1835 жылдар аралығында 110-нан астам адам жер аударылып, сосын қайтарылып келген. Бұл көбінесе жүкті әйелдерді қайтарумен байланысты болды. Мысалы, 1830 жылы үйленген аяқ киім шеберінен жүкті болған әйел Бристоль қаласынан Ханли қамалына қайтарылды. Вустер 1703 жылы кедейліктің өсуімен күресу және көшпелі тіршілікке шыққан сұраныштарды болдырмау үшін жұмыс үйін ашты. Тірішілікке шығып сұраныш жасаған балалар 15 жасқа келгенге дейін жеті жылға шәкірттікке берілетін.

Өңдеуші өнеркәсіптер

Жоғарыда айтылғандай, металл және өзге де өндіріс салалары Уорчестерширде, әсіресе графтықтың солтүстігінде, он жетінші ғасырда біртіндеп дамыды. 1700 жылға дейін шыны өндірісі, темір қорыту және көмір өндіру жақсы орныққан. 1772 жылы Джон Уилкинсон Дудли маңында темір зауытын салғаннан бастап, Уорчестерширге дейін созылатын Оңтүстік Стаффордшир көмір кенішінде темір өндірісі қарқын алды. 1794 жылы көмір кенішінде 14 кеніш жұмыс істеді, олар жылына 13 000 тонна шойын өндірді. Темір өндірісінің өсуі графтықтың солтүстігінде шеге және ине өндірісінің дамуына ықпал етті. 1831 жылғы халық санауы бойынша, Ворчестерширде, негізінен Бромсгров, Дадли және Нортфилдте, шеге жасаумен 2751 адам айналысқан. Бұл салада жалақы төмен болды. Темір таяқтарын жеткізіп, қайта сатып алатын шеге жасаушылар, жерді жалға беру арқылы жұмысшыларды қанады, ал аралық делдалдар «түк» жүйесі арқылы несие берді. Бұл қиындықтар мен ереуілдерге әкелді. Ине жасаушылар Ароу өзені бойында, әсіресе Реддитчте шоғырланды, сондай-ақ бұлақтар мен ілгектер жасаумен де айналысты. Инелерді тазалау және кезеп қайрау кезінде металл шаң өкпеге түсіп, жұмысшылардың денсаулығына зиян келтірді. Көптеген дәстүрлі салалар, мысалы, тері өңдеу, ұн тарту және сыра жасау графтықта жалғасты, бірақ мата саудасы Глостершир және Йоркшир сияқты өнеркәсіптермен бәсекелесе алмағандықтан төмендеді. Дегенмен, Бедлиде шапка жасау сақталды, ал Киддерминстердегі тоқымашылар кілем тоқумен жаңа жұмыс тапты. Алғашқы кілем фабрикасы 1735 жылы ашылды. Брюссельден біліктілік пен техника әкелінді, бұл Axminster және Wilton сияқты Ұлыбританияның басқа аймақтарындағы жоғары сапалы өндірушілермен бәсекелесуге мүмкіндік берді. 1807 жылы Киддерминстерде 1000 тоқыма станогы болды. Алайда, 1820 жылдардың соңындағы сауда жағдайының нашарлауы, 1828 жылы 18 апта бойы 2000 тоқыма станогы жұмыс істемегендіктен, бір түнді ішінде 3000 фунт стерлингке зиян келтірген тәртіпсіздіктерге әкелді. Сторбриджте шыны өндірісі 1700 жылдарда өсті, бастапқыда боялған терезе шыныларымен танымал болды. 1780 жылы неміс өндірушілерінен ұрланған деп айтылатын техникалар кесу және кристалл шыны саудасының дамуына әкелді. 1751 жылы Ворчестерде Корнуоллдан әкелінген сазды пайдалана отырып, сүйек қыш және фарфор өндірісі басталды. Олар қолмен бояуға қарағанда арзан және оңай болатын көшірме басу әдісін пайдаланды. Ворчестер Корольдік фарфор компаниясы 1788 жылы Джордж III-ті келуге көндіріп, сатуды кеңейтті, содан кейін сәнді нарыққа бағытталған сауда орталығын Лондонда ашты. Ворчестердегі жұмысшылар мата саудасының төмендеуінен зардап шекті, сондықтан олар былғары қолғаптар жасауға көшті. Наполеон соғыстары француздық импортты тоқтатқандықтан, өнеркәсіптің өркендеуіне мүмкіндік берді. Тері зауыттарда кесіліп, әйелдер мен балалар үйде өңдеп бітірді. Сидбериде Джон Дент және Джордж Алленнің зауыттары құрылды. Алайда, Франциямен сауда қалпына келтірілгеннен кейін, әсіресе АҚШ-қа экспортта, өнеркәсіпке зиян тиді.

Көлік

Жолдар мен су жолдарының жақсаруы да ошақтыдай маңызды болды, осылайша тауарлар тасымалданып, сатылатын болды. Северн өзені Бедлиге дейін кеме жүзуге қолайлы болды және үкімет жергілікті биліктің алым салуына тыйым салғандықтан, тегін жүзуге мүмкіндік берді. XVII ғасырда Эйвон және Стаур өзендері кеме жүзуге жарамды деп жарияланды. Дегенмен, XVIII ғасырдың соңында үлкен прогресс жасалды, өйткені каналдар Вустершир және Мидлендс аймақтарында сауданы дамытты. 1771 жылы Стаффордшир және Вустершир каналы ашылды, ол Северн және Трент өзендерін байланыстыруды көздеді. Алғашқы жоспар бойынша Бедлидегі Севернмен қосылуы тиіс болған, бірақ қарсылықтарға байланысты Стаурпорт таңдалды, бұл Стаурпорттың шағын ауылдан үлкен әрі әсем қалаға дейін жылдам дамуына себеп болды. Дройтвич каналы да сол кезде ашылды, сондай-ақ Вустер және Бирмингем каналын салу жұмыстары басталды. Жер иелері бұл жобаға күшті қарсылық көрсетті, бірақ 1791 жылы Парламенттің рұқсаты Вустерде қуанышпен қарсы алынды. Бірақ, бұл жоба аса пайдалы болған жоқ.

Саясат

1831 жылы реформалық заң жобасын қабылдамау Вурчестерде көтеріліске әкелді. Қала әкімі көтерілісшілердің лақтырған тасына шалынып, тәртіпсіздікті басу үшін гусарларды шақырды. Бірақ бұл алапаттықтар парламенттік реформаның болмауына ғана емес, сондай-ақ жергілікті басқаруға деген наразылыққа да бағытталған еді. Ол әлі де Бедли, Дройтвич, Эвешам, Киддерминстер және Вурчестерде кеңестерді сайлайтын, өздерін-өздері тағайындаған қала тұрғындарының жүйесі ретінде жұмыс істеді. Астық заңдарынан туындаған нан бағасының өсуіне қарсы наразылық пен саяси реформа талаптары біріге алды. 1842 жылы Вурчестерде өткен жиналыста, өкілді парламент Астық заңдарын ешқашан қолдамас еді деген шешім қабылданды. Вурчестер қаласының әкімі, 1838 жылғы Халық хартиясын қолдайтын ұсынысты, ол жалпы ерлерге сайлау құқығын талап еткен, толық жиналыстың қабылдауына жол бермеді. 1840 жылдардың басында чартизмнің саяси жеңілісі жұмысшы халықты жер иелігі арқылы азат ету қозғалысына әкелді. Жазылымдар шартистердің кішкентай ауылдарын жермен қамтамасыз ету үшін құрылды; олардың екеуі Вурстерширде, Додфордта және Лоубендсте, Редмарли д'Абитотта орналасқан. Алайда, бұл жоба тұрақты болмады және Парламент оны Понци схемасы ретінде жапты. 1835 жылы Муниципалдық реформа туралы заң сайланатын мэрлер, кенешшілер және кеңесшілер жүйесін құрды. Сайлау құқығы мүлікке және ер адамдарға ғана шектелді. Дройтвичте қала хатшысы жаңа билікке құжаттарды беруден бас тартып, өзгерістерге қарсылық көрсетті. Басқа қалаларға жаңа қалалық әкімшіліктер берілді, бірақ бұл баяу процесс болды; Дадлиде (1865) және Стоурбриджде (1914) ондаған жылдар өткен соң ғана берілді. Бромсгроув қаласы 1858 жылы қалалық округке айналды. Дегенмен, саяси жемқорлық Вурчестерде ғасыр бойы жалғасты. Дауыстар ақша немесе сыра сияқты қарапайым пара арқылы сатып алынды, оны кейбір кедейлер аз табыстарына маңызды қосымша деп есептеді. Дауыс беру құқығының кеңеюі мұндай пара беруді өте қымбатқа айналдырды. 1883 жылы осы әрекеттерді заңсыз деп жариялаған Жемқорлыққа қарсы заңға қарамастан, бұл тәжірибелер жалғасты және 1906 жылы Корольдік комиссия оларды тергеді. Комиссия Вурчестердегі шамамен 500 адамның өз дауыстарын сатуды жалғастырғанын анықтады, ол кезде консервативтік партияға. Либералдық партияның бастамасымен жүргізілген тергеу либералдық дауыс беруге көп жылдар бойы нұқсан келтірді. Осы кезеңде қалалық және муниципалдық жағдайлар жақсарды. Жаңа қалалық әкімшілік ғимараттары салынды және көшелерге газ шамдары орнатылды. Әсіресе 1800-жылдардың соңында кітапханалар мен мәдени орталықтар салынды және қоғамдық саябақтар құрылды.

Білім

Білім беруді қамтамасыз ету жөніндегі күш-жігерді ұлттық заңнамалар жеңілдетті. Жергілікті жерлерде кедейлерге қайырымдылықтар арқылы тегін білім беріліп келгенімен, бұл шашыраңқы және барлығына қолжетімді емес еді. Англия шіркеуінің Ұлттық қоғамы ерікті білім беру мүмкіндіктерін ұсынуды бастады, ал 1870 жылғы Білім беру заңынан кейін олқылықтар жергілікті мектеп кеңестері арқылы толтырыла бастады. 1880 жылы мектепке бару міндетті болды. Кейбір ескі гимназиялар басқару жүйесін реформалады. 1902 жылғы Білім беру заңынан кейін жергілікті билік орта мектептер ашуға кірісті. 1865 жылы Малверн колледжі және 1856 жылы Тенберидегі Сент-Майкл колледжі сияқты жекеменшік мектептер де құрылды. Техникалық білім Механика институттары арқылы дамыды, мысалы, Вурчестердің өнер және ғылым мектебі 1890 жылдары ашылды.

Кедейлер туралы заңдар

1834 жылғы ұлттық заңнама приходтардың қорларын біріктіріп, Қамқоршылар кеңесінің қадағалауымен Одақтардағы мұқтаждарды қолдауды міндеттеді. Осының нәтижесінде Ворстерширде жаңа жұмыс үйлері ашылды. Мысалы, Першор аймағындағы 34 приход 200 мұқтажға арналған жұмыс үйін салды, алғашқыда олар тас бұзу жұмысын атқарды. 1894 жылға қарай Ворстерширдегі 11 Одақ Мартли кедейлер одағы сияқты жұмыс үйлерінде 7228 адамды қамтыды. Ереже бұзғандарға қатаң жазалар берілді.

Дін және шіркеу құрылысы

Ворчестерширдегі Виктория дәуіріндегі шіркеу ғимараты және қалпына келтіру. Шіркеу Архитектор Жыл Ұлы Джеймс шіркеуі, Блэкдаун Г. Е. Стрит 1866 Петір шіркеуі, Коули Г. Е. Стрит 1865 Евангелист шіркеуі, Стоурбридж Г. Е. Стрит 1860–61 Джеймс шіркеуі, Батыс Малверн Г. Е. Стрит 1871 Сент-Лоранс, Альвчерч Уильям Баттерфилд 1859–61 Сент-Мария, Седгеберроу Уильям Баттерфилд 1867–68 Уптон-он-Северндегі Петір және Пауыл шіркеуі Артур Бломфилд 1878–79 Сент-Михаил, Сметвик А. Е. Стрит 1892 Ворчестер (реставрация) А. Е. Перкинс, сэр Джайлс Гилберт Скотт

Аймақтың халқы мен байлығының өсуімен көптеген Англикан шіркеулері салынды, қайта жаңартылды немесе қалпына келтірілді. Бұл 1840 жылдардағы Оксфорд жоғары шіркеу қозғалысы мен евангелистік қозғалыспен итермеленді. Ерекше назар Ворчестерширдің солтүстігіндегі, өнеркәсіптік және қазіргі кезде тығыз қоныстанған аймақтағы шіркеу жұмысын тереңдетуге жұмсалды. Ворчестер соборының сыртқы және терезе жағы да қалпына келтірілді. Жаңа шіркеулер, көбінесе готика стилінде, сондай-ақ бірнеше ұлттық танымал сәулетшілердің жұмыстарымен салынды. Басқа діндердің өкілдері де өздерінің шіркеулерін кеңейтті, олар жиналыс залдарынан гөрі шіркеулерге ұқсас бола бастады. 1829 жылы шектеулер алынғаннан кейін католик шіркеулері салына бастады. Ханли Свон қаласындағы Біздің Ханым мен Санкт-Альфонс шіркеуі Карл II-нің қашуына көмектескен Томас Хорниолдтың ұрпақтарымен салынды. Жалпы алғанда, округтің католиктермен байланысының жалғасуы жаңа шіркеулердің құрылуына елдің көптеген басқа аймақтарына қарағанда көбірек қаржы жұмсалуына әкелді.

Өнеркәсіп

Сол кезде "Қара Жер" деп аталған округтің солтүстік бөлігінде өнеркәсіп үстемдік құрды. Көмір өндіруі Стаффордшир көмір алабының шетінде, Дадли, Стоурбридж және Нетертон аймақтарында жүргізілді; көбісі 60 футтан төмен тереңдіктегі шахталар еді. Көмірдің сапасы нашар болғандықтан, көптеген өнеркәсіптік қолдануларға жарамсыз еді. Дегенмен, Дадли аймағында жылдық өндіріс шамамен 700 000 тоннаны құрап, 2500 адам жұмыс істеді. Уайр орман аймағында да көмір өндірілді, бірақ ол жұқа қабаттардан алынған, сапасы төмен еді. Темір кені де кеңінен өндірілді, бірақ темір құрамы аз болды. Кен басқа аймақтардан тасымалданды. Солтүстік аймақтағы темір өнеркәсібі тізбектер, есендер және түрлі құралдар шығарды. Тырнақ жасау Бромсгровты қоса алғанда, кейбір аймақтарда басым болды. Белбротон қаласындағы орақ жасау дәстүрі сақталды, бірақ азайды. 1838 жылы Киддерминстерде 24 кілемше тоқушысы шамамен 2000 тоқыма станогын басқарды. Бұл станоктар жұмысшыларға беріліп, олар өз үйлерінде жұмыс істеді. Ғасыр ішінде бұл тәжірибе өзгеріп, станоктар фабрикаларда пайдаланылатын болды. 1841 жылы Ворчестерширде 138 ине және балық ілгегі жасаушы табылды, олардың көп бөлігі Реддитч аймағында орналасқан. Дройтвич тұз өндіруді жалғастырды, ал өндіріс Сток-Прайорға дейін кеңейтілді, онда 200 фут тереңдікте мыс сымдар арқылы тұз өндірілді. Ворчестердегі Корольдік фарфор компаниясы бәсекелестікке тап болды және бисквиттік тағамдар сияқты мамандандырылған өндіріске көшу арқылы оған қарсы тұруға тырысты. Осыған ұқсас үрдіс қолғап өнеркәсібінде де байқалды, ол 1851 жылы шамамен 2500 қолғап жасаушыны жұмыспен қамтыды, бұл оның алтын ғасырынан әлдеқайда аз. Бұл жұмыстың көп бөлігі үйде орындалды; жаңа тігін машиналарын енгізу арқылы бұл жұмыстар ғасыр бойы фабрикаларға көшірілді. Lea & Perrins Worcestershire соусын 1837 жылы Ворчестерде жасау және бөтелкеге құюды бастады, алғашқыда екі химик жасаған, сонымен қатар округтің белгілі азаматы берген рецепт бойынша дайындалған деген мәлімдеме бар. Өндіріс кеңейтілді және 1897 жылдың 16 қазанында Мидленд Роудта жаңа фабрика ашылды, ол АҚШ-қа экспортты қамтамасыз етті.

Көлік

1842 жылғы Парламент актісінен кейін Северн өзенінің кеме жүруге қолайлылығы жаңа шлюздер арқылы жақсартылды. Жолдар да Turnpike траст жүйесінен жасалған инвестициялар арқылы жақсарды, бұл этаптық пошта вагондары желісін де дамытты, мысалы, 1832 жылдан бастап Вустер қаласын Ливерпульмен он бір сағат ішінде байланыстырды. Бу күшінің пайда болуымен, тауарларды көптеп тасымалдау каналдардан теміржолға көшті. Теміржолдар Уорстерширде елдің басқа аймақтарына қарағанда баяу дамыды. Бирмингем және Глостер теміржолы 1840 жылы ашылды, бірақ жер иелерінің қарсылығына байланысты Вустер қаласынан өтпеді. Бұл бағыт Лики төбелері арқылы өтетін, өте тік және ұзақ Лики еңісіне байланысты даулы болды. Вустер қаласы он жылдан кейін теміржол желісіне қосылды және 1852 жылы Лондонға қарайтын бағыт алды. Уорстерширдің солтүстігі теміржол желісімен ең тығыз байланысты болды, себебі темір, болат, көмір және басқа да өнеркәсіптер басымдық құрды. Теміржолдың келуі көбінесе үлкен тойлауларға себеп болды; Тенбери Уэллс 1864 жылы Киддерминстер желісіне қосылғанда таңғы ас, карнавал және кеш ұйымдастырылды. Пайдасы зор болуы мүмкін: 1861 жылы Ұлы Малвернде Вустерден келген желі жұмыс істеген алғашқы он екі айда 3000 келушіні әкелді.

Ауыл шаруашылығы

1830-40 жылдары жүгері заңдарының салдарынан ауылдық Ворстершир тұрғындары үшін қиын кезең болды. 1850-60 жылдары қалалардың сұранысы артып, жағдай жақсарды. 1870 жылдардағы жаман егіннен кейін АҚШ-тан арзан азық-түлік импортталды. Ворстерширде бидай негізгі өнім болды, бірақ 1870 жылдардан кейін оның өндірісі азайды. Бұршақ пен картоптың маңызы бұрынғыдан артып, сүт өнімдерінің өндірісі өсіп, жайылымдық жерлер 40%-ға көбейді. Эвешем аңғары теміржол арқылы Бирмингемге таза көкөніс жеткізіп, өркендеп, халық саны артты, бұл басқа аймақтардағы ауылдық халықтың тұрақтап немесе азаюына қарама-қарсы жағдай болды. 1870 жылдардан бері клубника өсірілді. Аспаржа, раубарба және салат та көптеп өсірілді. Шамыл өндірісі, әсіресе Теме аңғарында, 1874-1901 жылдары шамамен 50%-ға өсті. Сым каркастар бағаналардың орнын басты, ал инсектицидтер мен пестицидтердің қолданылуы өндіріс көлемін арттырды. Дегенмен, 1908 жылы шетелдік тауарлардың демпингіне қарсы наразылықтар болды. Өнім мен малдың тұрақты базарларда немесе "жәрмеңкелерде" сатылуы маңызды рөл атқарды. Ворчестер мен Бромсгроув ай сайын жәрмеңке өткізді. Эвешем 14 тамызда жүн жәрмеңкесін, ал Стоурбридж наурыз айының соңында бес күндік жылқы жәрмеңкесін өткізді. Мал базарлары тудырған қолайсыздықтарға байланысты бірте-бірте белгілі бір орындарға көшірілді. Көптеген қалаларда жүгері саудасы үшін арнайы ғимараттар салынды, мысалы, Ворчестердегі Ангел көшесіндегі ғимарат.

Ауылдық қоғам

Бұл кезеңде ауылдар өздерінің дүкендері мен қолөнерін сақтап келді, мысалы, теміршілер, аттарды жөндеп, пышақтап, ағаш шеберлері мен самаршылар. Күндізгі жұмысшылар аттар мен арбалармен қамтамасыз етті. Жүгері ұнтағын жергілікті өндіріс үшін ұн тарту орталықтары да өте маңызды болды. Мейполды безендіру, Хартлберидегі Сент-Джеймс тойы, «Томасинг» (қарт әйелдердің Сент-Томас күнінде садақа сұрауы) сияқты жергілікті дәстүрлер кең таралған. Пабтар қауымдастықтың орталықтары болды. Сыра өндірісі жергілікті экономиканың маңызды бөлігі болды. Соның салдарынан, алкоголизм де проблемаға айналды. Уақыт өте келе, жергілікті билік пабтардың санын шектеуді бастады. Ауылдық спорт, әсіресе 1880 және 90 жылдары жергілікті футбол және крикет клубтарының құрылуы арқылы дамыды. Ірі поместье үйлері ауылдық приходтарды билік пен жұмыспен қамту орталықтары ретінде басып алды. Мысалы, Хэгли Холлда Литлтон отбасының он мүшесі мен олардың қонақтары үшін 21 қызметші және гувернантка жұмыс істеді. Олардың иелеріне өнеркәсіпте байлық жинаған отбасылар көбірек кірді; олар көбінесе өздерінің мәртебесі мен жетістіктерін көрсету үшін елдік резиденциялар іздеді. Витли Кортты Дадлидің мұрагері Уильям Уорд сатып алды, ол 1844-46 жылдары патшайым Аделаиданы қоса алғанда, үйді бай жалдамалы тұрғындарға жалға берді. Үйлер салынды және кеңейтілді, олардың көптегені готикалық стильде болды, мысалы, Ұлы Малвернге жақын Мадресфилд Корты, онда Өнер мен қолөнер шіркеуінің интерьері бар. Астли Холл 1830 жылдары Якобин стилінде, ал Бриклхэмптон Холл 1848 жылы итальян стилінде салынды. Дройтвичке жақын Чэто Импни тұз магнаты Джон Корбет өзінің француз әйелі үшін салды.

ХХ ғасыр, 1914-2000 жылдар

ХХ ғасырда халық санының өсуі жалғасты, бірақ өсім қарқыны төмендеді. Ауылдық халық тығыздығы солтүстікте оңтүстік және батысқа қарағанда жоғары болды. Өнеркәсіптік өндіріс маңызын жойып, 1931 жылы Вустерширдегі жұмыс орындарының 40%-ынан 1980 жылға қарай Херефорд пен Вустердегі 25%-ға дейін азайды. Қызмет көрсету саласы кезеңнің басынан бастап басты жұмыс беруші болып табылды, 1931 жылы толық жұмыс күнімен жұмыс істейтіндердің 45%-ы, ал 1980 жылы 60%-ы осы салада жұмыс істеді. Халықтың бар болғаны 5%-ы ауыл шаруашылығымен айналысты, бірақ жерді пайдалануда бұл сала маңызды рөл атқарды. Әйелдердің жұмыспен қамтылуы артты, бірақ 1980 жылы толық жұмыс күнімен жұмыс істейтіндердің үштен екісі ерлер еді. Ғасырдың басында ауыр өнеркәсіп үстемдік құрды. Металлургия және машина жасау округтің солтүгінде, Дадли, Хейлсоун, Олдбери және Стоурбридж қалаларында басым болды. Киддерминстерде кілем тоқу өндірісі жетекші болды. Вустердегі қолғап өнеркәсібі бұрыннан құлдырап келе жатқан, бірақ кезеңнің басында жұмыс орындарын қамтамасыз етіп келді. Негізгі жұмыс беруші "Дентс" компаниясы 1930 жылдары Вустерден кетіп қалды. Вустер осы кезеңде металлургия өнеркәсібін дамытуды жалғастырды. Бромсгров Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін "Garringtons" атты ірі металл құю зауытын алды. Округте жұмыс істеу үшін қаладан шығу кең таралды. Мысалы, 1961 жылы Хейлсоундағы жұмыскерлердің жартысы жұмыс үшін ауданнан тыс жерлерге, ал шамамен төрттен бірі Бирмингемге сапар шекті. Аралас шаруашылық округ бойынша маңыздылығын сақтап, Евшем аңғарында жеміс-жидек және базарлық көкөніс өндірісі басым болды. Теме аңғарындағы қымыз өндірісі сыра өндірісінің орталықтандырылуы және лагерге көшуі салдарынан төмендеді.

Ұлы соғыс

Вурчестер бірінші дүниежүзілік соғысқа сарбаз жинау орталығы болды, Вурчестершир полкіне, ол Нортон казармасында орналасқан. Полк соғыстың басындағы шайқастарға қатысты, ең бастысы 1914 жылғы қазан айындағы Гелувельт шайқасы, ол неміс әскерінің бельгиялық порттарға жетуіне тосқауыл қойды. Вурчестердегі Сент-Пол шіркеуінің жаңадан тағайындалған викарі Джеффри Студдерт Кеннеди ер адамдарды қатарына қосылуға шақырушылардың бірі болды. Ол әскери капеллан болды, кейін "Вудбин Вилли" деп танылды, себебі ол шайқас кезінде сарбаздарға темекі жеткізіп, өзін қауіпке тікелей ұшыратты, осылайша Әскери крестке ие болды. Вурчестердегі дүкендер оған темекі алу үшін ақша жинауды ұйымдастырды. Соғыстағы тәжірибесі оны бейбітшілік пен христиандық социализмге бастады. Соғыстан кейін ол Вурчестердегі шіркеуін тастап кетті, бірақ өмірінің соңына дейін қалада үйін сақтап қалды.

Шекаралық өзгерістер

Аймақ шекараларында тағы өзгерістер болды. 1966 жылы Бирмингемнің бір бөлігі Ворчестерширмен біріктіріліп, Уорли құрамына енді. Бұл аймақ 1974 жылға дейін аймаққа қарасты.

Херефорд және Вурчестер

1974 жылы графты Херефордширмен біріктіріліп, Херефорд және Ворчестер үлкен әкімшілік графтығы құрылды, ол 1998 жылы бастапқы тарихи графтықтарға қайтарылды. Хэйлсовен, Стоурбридж және Дадли эксклавы сияқты кейбір аймақтардың шекаралары өзгерді, олар бұрын Солтүстік Вурчестерширдің бөлігі болған, ал қазір Батыс Мидлендс қалалық графтығының құрамына кірді. Ярдли бұрын Уорвикшир графтығындағы Бірмингем қаласының бөлігі болған. Сондықтан 1998 жылдан кейінгі графтық 1974 жылға дейінгі шекаралармен толық сәйкес келмейді.