Джеймс Хак Тьюк: Британдық филантроп және қайырымдылық жұмысы

Джеймс Хак Тьюк (1819-1896) – британдық филантроп, квикер отбасында туған. Ирландиядағы қайыршылық көмегімен, білім беру және миссиялық қызметтерімен танылды.

Кіріспе

Британдық бизнесмен және қайырымдылық шараларын қолдаушы (1819–1896)

Джеймс Хак Тук (13 қыркүйек 1819 – 13 қаңтар 1896) – ағылшын қайырымдылық шараларын қолдаушы.

Өмір

Йорк қаласында, Англияда квакер отбасында дүниеге келген ол Сэмюэл Тьюк пен оның әйелі Присцилла Хактың ұлы еді; олардың жетінші баласы, оның ағасы Дэниел Хак Тьюк болды. Ол сол жердегі Достар діни қоғамы мектебінде білім алды, ал әкесінің шай саудасымен бір уақыт жұмыс істегеннен кейін, 1852 жылы Sharples and Co. банктік фирмасының серіктесі болып, Хертфордширдегі Хитчинге көшіп барды. Он сегіз жыл бойы Тьюк Достардың шетелдік миссиялар қауымдастығының қазынашысы, ал сегіз жыл бойы Достардың орталық білім беру кеңесінің төрағасы болды. Бірақ ол негізінен 1847 жылы Коннахтқа сапар жасап, үлкен қиындықтарды көргеннен кейін Ирландиядағы қайырымдылық жұмысымен есте қалды. Көмек көрсетумен қатар, оның куәгерлік көрсетуі Ирландияның батысына қосымша көмек әкелді. 1880 жылы Уильям Эдвард Форстермен бірге екі ай бойы Ирландияның батысында Англиядағы Достардың (квакерлердің) жеке жазылымдарымен жіберілген көмекті таратты. Ол көрген жағдайды сипаттайтын хаттар The Times газетінде жарияланды, ал "Ирландияның қиындықтары және оның шешімдері" (1880) атты памфлетінде ирландтық қиындықтардың саяси емес, экономикалық себептерге байланысты екенін көрсетіп, мемлекеттік жер сатып алуға, шаруалардың меншігіне, жеңіл теміржолдарға, балық аулау және жергілікті өнеркәсіптерге мемлекеттік көмек көрсетуге, сондай-ақ ең кедей шаруалар үшін отбасылық эмиграцияны қолдады. 1882 жылдан 1884 жылға дейін ол Ирландияда кедей отбасылардың Америка Құрама Штаттары мен Британ империясына көшіп кетуін бақылап жұмыс істеді. 1885 жылы Ирландияда картоп егінінің сәтсіздігі Тьюктің қайтадан белсенділік танытуына себеп болды; үкіметтің шақыруымен және халықтан жиналған қаржымен ол аштықтың алдын алу үшін тұқымдық картоп сатып алып, таратып берді. "Таймс" газетінде қайта басылған оның есептері мен хаттары, "Донегалдың жағдайы" (1889) деген тақырыпта, 1889 жылы жеңіл теміржолдар салу туралы заңға және 1891 жылы Ирландиядағы тығыз қоныстанған аудандар кеңесін құрған Ирландия жер заңына қолдау көрсетуге көмектесті.

Born at York, England into a Quaker family, he was the son of Samuel Tuke and his wife Priscilla Hack; their seventh child, he had Daniel Hack Tuke as a brother. He was educated at the Religious Society of Friends school there, and after working for a time in his father's wholesale tea business, became in 1852 a partner in the banking firm of Sharples and Co., and went to live at Hitchin in Hertfordshire. For eighteen years Tuke was treasurer of the Friends Foreign Mission Association, and for eight years chairman of the Friends Central Education Board. But he is mainly remembered for his philanthropic work in Ireland, after a visit to Connaught in 1847 where he witnessed scenes of great distress. In addition to relief, his eye witness testimony brought further relief to the west of Ireland In 1880, accompanied by William Edward Forster, he spent two months in the West of Ireland distributing relief which had been privately subscribed by Friends (Quakers) in England. Letters descriptive of the state of things he saw were published in The Times, and in his pamphlet, Irish Distress and its Remedies (1880), he pointed out that Irish distress was due to economic rather than political difficulties, and advocated state aided land purchase, peasant proprietorship, light railways, government help for the fishing and local industries, and family emigration for the poorest peasants. From 1882 to 1884 he worked continuously in Ireland superintending the emigration of poor families to the United States and the British Empire. The failure of the potato crop in Ireland in 1885 again called forth Tuke's energy; on the invitation of the government, and aided by public subscription, he purchased and distributed seed potatoes to avert a famine. His reports and letters to The Times, reprinted under the title The Condition of Donegal (1889), contributed to support for the bill passed for the construction of light railways in 1889 and the Irish Land Act which established the Congested Districts Board for Ireland in 1891.