Роджер Касемент: Ирландиялық дипломат, белсенді және ұлтшыл ақын

Кіріспе

Ирландиялық дипломат, белсенді, ұлтшыл және ақын (1864–1916), Роджер Дэвид Кэсемент (Ruairí Dáithí Mac Easmainn; 1 қыркүйек 1864 – 3 тамыз 1916), 1911 және 1916 жылдар аралығында Sir Roger Casement, CMG ретінде танымал болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания оны мемлекеттік қасақаналық жасады деген айыппен өлім жазасына кесті. Ол британдық Сыртқы істер министрлігінде дипломат болып жұмыс істеді, гуманитарлық белсенді ретінде, содан кейін ақын және Пасхалық көтерілістің басшысы ретінде белгілі болды. "ХХ ғасырдағы адам құқықтарын зерттеудің әкесі" деп аталған ол 1905 жылы Конго жөніндегі Касмент есебі үшін марапатталды және 1911 жылы Перудегі резеңке өнеркәсібіндегі адам құқықтарын бұзу туралы маңызды тергеулері үшін рыцарь атанды. Африкада жас кезінде Касмент Британдық отарлық қызметіне түсуден бұрын коммерциялық мүдделер үшін жұмыс істеді. 1891 жылы ол 20 жылдан астам британдық консулы болып тағайындалды. Боер соғысының және отандық халықтарға қарсы отаршылдық қиянаттарды зерттеудің әсерінен Касмент империализмге күмәнмен қарады. 1913 жылы консулдық қызметтен кеткеннен кейін ол ирланд республикашылдығы және басқа да сепаратистік қозғалыстарға белсенді қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол 1916 жылғы Пасхалық көтеріліске Германиядан әскери көмек алуға тырысты. Ол тұтқындалып, мемлекеттік қасақаналық жасады деген айыппен сотталып, өлім жазасына кесілді. Ол рыцарь атағынан және басқа да құрметтерінен айырылды. Сот алдында британ үкіметі оның жеке күнделіктерінен үзінділерді таратты, онда гомосексуалистік қатынастар егжей-тегжейлі сипатталған. Бұл материал, гомосексуализмге қатысты сол кездегі көзқарастар мен заңдарды ескере отырып, оған кешірім беруге қолдау көрсетуді әлсіретті. Осы күнделіктер туралы пікірталастар әлі де жалғасуда: 2002 жылы жасалған қолжаз салыстыру зерттеуі Касменттің осы күнделіктерді өзі жазғанын көрсетті, бірақ бұл фактіге кейбір адамдар күмәнмен қарады.

Отбасы және білім

Касмент Дублинде ағылшын-ирландтық отбасында дүниеге келді және балалық шағының алғашқы жылдарында Дойлдің коттеджінде, Лоусон террасасында, Сандикоувта тұрды – қазір бұл терраса жоқ, бірақ ол Сандикоув жолында, қазіргі Фицджеральд пабы мен Батлерс Пантри деликатесі арасында орналасқан еді. Оның әкесі, (Патшаның өз) драгундар полкінің капитаны Роджер Касмент, банкротқа ұшырап, кейін Австралияға көшіп кеткен Белфаст кеме саудагері Хью Касменттің ұлы болды. Капитан Касмент 1842 жылы Ауғанстандағы науқанда қызмет еткен. Ол 1848 жылғы Венгрия төңкерісіне ерікті ретінде қатысу үшін Еуропаға сапар шекті, бірақ Вилагостағы капитуляциядан кейін келді. Отбасы Англияға көшкеннен кейін, Роджердің анасы, Энн Джефсон (немесе Джепсон), Дублиндегі англикандық отбасынан шыққан, үш жасында оны Уэльстегі Риль қаласында Рим-католик дініне жасырын шомылдыру рәсімінен өткізді деген аңыз бар. Алайда, 1916 жылы оның шомылдыру рәсімін өткізген дін қызметкері бұрынғы шомылдыру рәсімі Рильден 80 миль қашықтықтағы Аберистуит қаласында өткенін нақты айтты, бұл осылай маңызды оқиғаның қалай ұмытылып, жаңылысқандығына күмән тудырады. 1892 жылғы хатқа сәйкес, Касмент анасы Корк графтығындағы Мэллоу қаласындағы Джефсон отбасынан тегін алатынын сендірген, бірақ Джефсон отбасының тарихшысы мұны растайтын ешқандай дәлел ұсынбайды. Отбасы Англияда жайлы кедейлікте өмір сүрді; Роджердің анасы ол тоғыз жасында қайтыс болды. Оның әкесі отбасын Ирландияға, Антрим графтығына, әкесінің туыстарының жанына көшірді. Касмент 13 жасқа келгенде, әкесі Баллименада қайтыс болды, ол Янгтар мен Касменттер туыстарының қайырымдылығына тәуелді қалды. Ол Баллименадағы епархиялық мектепте (кейін Баллимена академиясы) білім алды. 16 жасында мектепті тастап, Англияға барып, Альфред Льюис Джонс басқаратын Ливерпуль кеме компаниясы «Эльдер Демпстерде» кеңсе кызметкері болып жұмыс істеді. Роджер Касменттің інісі Томас Хью Джефсон Касмент (1863–1939) теңізде және әскерде көшпенді өмір сүрді, кейіннен Ирландияның жағалау күзет қызметін құруға көмектесті. Ол Денис Джонстонның «Сары өзендегі ай» пьесасындағы кейіпкерге шабыт берді. 6 наурызда 1939 жылы Дублиннің Үлкен каналында суға батып, өзіне-өзі қол жұмсау қаупі тудырды.

Casement was born in Dublin to an Anglo Irish family, and lived in very early childhood at Doyle's Cottage, Lawson Terrace, Sandycove, a terrace that no longer exists, but that was on Sandycove Road between what is now Fitzgerald's pub and The Butler's Pantry delicatessen. His father, Captain Roger Casement of the (King's Own) Regiment of Dragoons, was the son of Hugh Casement, a Belfast shipping merchant who went bankrupt and later moved to Australia. Captain Casement had served in the 1842 Afghan campaign. He travelled to Europe to fight as a volunteer in the Hungarian Revolution of 1848 but arrived after the Surrender at Világos. After the family moved to England, Roger's mother, Anne Jephson (or Jepson), of a Dublin Anglican family, purportedly had him secretly baptised at the age of three as a Roman Catholic in Rhyl, Wales. However, the priest who arranged his baptism in 1916 clearly stated that the claimed earlier baptism had been in Aberystwyth, 80 miles from Rhyl, raising the question as to why such a supposedly important event should also become so misremembered. According to an 1892 letter, Casement believed his mother was descended from the Jephson family of Mallow, County Cork but the Jephson family's historian provides no evidence of this. The family lived in England in genteel poverty; Roger's mother died when he was nine. His father took the family back to Ireland to County Antrim to live near paternal relatives. When Casement was 13 years old, his father died in Ballymena, and he was left dependent on the charity of relatives, the Youngs and the Casements. He was educated at the Diocesan School, Ballymena (later the Ballymena Academy). He left school at 16 and went to England to work as a clerk with Elder Dempster, a Liverpool shipping company headed by Alfred Lewis Jones. Roger Casement's brother, Thomas Hugh Jephson Casement (1863–1939), had a roving life at sea and as a soldier, and later helped establish the Irish Coastguard Service. He was the inspiration for a character in Denis Johnston's play The Moon in the Yellow River. He drowned in Dublin's Grand Canal on 6 March 1939, having threatened suicide.

Кассементтің байқауы

Касментті еске түсіруде, оның кейінгі тағдыры туралы біліммен боялған болуы мүмкін, Эрнест Хамблох, Касменттің Бразилияға консулдық қызметке жіберілген кезіндегі орынбасары, "күтпеген" бір тұлғаны еске алады: бойы ұзын, қимылсыз; "өте әдепті", бірақ "оның айналасында қорғанышсыз қалудан сескенгендей бір сыңарлық бар еді". "Оңай сөйлейтін және көркем жазатын" ол "бір мәселені түсіндіре алатын, бірақ оны дәлелдей алмайтын" еді. Оның ең үлкен тартымдылығы, ол "мүлдем сезбегендей" көрінген, "өте әуенді" дауысы болды. Көздері "мейірімді", бірақ күлкіге құштар емес: "күлкі сезімі оны көптеген жағдайлардан сақтап қалар еді". Жозеф Конрадтың Конгодағы кездесуден алған алғашқы әсері, оны "шындығында бақытты сәт" деп бағалаған, Касменттің "жақсы ойлайтыны, көркем сөйлейтіні, ақылдылығы және өте сезімталдығы" болды. Кейін, Касменттің тұтқындалғаннан және сотталғаннан кейін, Конрадтың сын пікірлері күшейді: "Бұрын Африкада, оны, шын мәнінде, ақыл-ойы жоқ адам деп бағаладым. Мен ақымақтық туралы айтпаймын. Менің айтқым, ол тек эмоциядан ғана тұрды. Ол эмоциялық күшпен (Путумайо, Конго туралы есеп және т.б.) жолын тапты, ал оның мінезі – шынымен трагедиялық тұлға."

Конго және Касмент баяндамасы

Касмент 1884 жылдан бастап Генри Мортон Стэнли мен Африка халықаралық қауымдастығында Конгода жұмыс істеді; бұл қауымдастық Бельгия королі Леопольд II-нің болашақта Конго еркін мемлекеті болар аймақты басып алуына көмектесетін құрал ретінде танылды. Касмент байланыс жүйесін жақсарту мақсатындағы зерттеулер жүргізді, сондай-ақ Жоғарғы Конгоға көлік және сауданы дамыту үшін Конго өзенінің катаракталарға толы, кеме жүрмейтін төменгі 220 мильдік бөлігін айналып өтетін темір жол құрылысын ұйымдастырып, жұмысшыларды жалдады және бақылады. Саудалық жұмысы кезінде ол африка тілдерін үйренді. 1890 жылы Касмент Конгоға "Le Roi des Belges" ("Бельгия патшасы") атты сауда кемесімен келген Джозеф Конрадпен танысты. Екеуі де "Еуропалық отарлау континентке моральдық және әлеуметтік прогресс әкеліп, халқын құлдықтан, жазықтан және басқа да қасіреттерден құтқарады" деген идеяға сенеді. Бірақ, олар бұл қате екенін тез білді. Конрад 1899 жылы отаршылдықтың кемшіліктерін көрсететін "Жүректің қараңғылығы" атты повесін жариялады. Кейін Касмент британ үкіметі тапсырған ресми тергеу барысында Конгодағы жағдайды әшкереледі. Осы жылдары ол Герберт Уордпен танысып, өмір бойына дос болды. Уорд 1889 жылы Африкадан кетіп, суретші болуға бел шешіп, ал ондағы тәжірибесі оның туындыларына зор әсер етті. Касмент Колониялық кеңсеге бағынышты Колониялық қызметке қабылданды, алдымен британдық Батыс Африкада кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. 1903 жылы Балфур үкіметі Касментті, сол кезде Конго еркін мемлекетіндегі Бомада консул болып қызмет еткенін, Бельгия королі Леопольд II-нің осы колониясындағы адам құқықтарының жағдайын зерттеуге жіберді. Леопольд жеке армия – Force Publique құрып, резеңке және басқа да ресурстарды жинау мен экспорттау арқылы аймақ халқынан зорлықпен кіріс алды. Саудада Бельгия Конгоға қару-жарақ және басқа да материалдарды, негізінен жергілікті халықты басып тастау үшін жіберді. Касмент Конго бассейнінің жоғарғы бөлігінде бірнеше апта саяхаттап, аймақтағы жұмысшылар, бақылаушылар және жалдамалы әскерлер сияқты адамдармен сұхбаттасты. Ол патшаға толық, егжей-тегжейлі куәгерлік баяндама ұсынды, онда "резеңке плантацияларындағы жергілікті тұрғындардың құлдыққа түсірілуі, мүгедектендірілуі және азапталуы" сияқты зұлматтарды жариялады. Алайда, Касмент Еуропа астанасындағы консулдық жұмыстың қарапайымдылығы мен күнделіктілігі бұрынғы қызметтерінің қиындықтары мен қанағаттануын бермейтінін сезді. Денсаулығының нашарлауына байланысты ол бірнеше айдан кейін Ұлыбританияға оралуға мәжбүр болды.

Casement worked in the Congo for Henry Morton Stanley and the African International Association from 1884; this association became known as a front for King Leopold II of Belgium in his takeover of what became the so called Congo Free State. Casement worked on a survey to improve communication and recruited and supervised workmen in building a railroad to bypass the lower 220 miles of the Congo River, which is made unnavigable by cataracts, in order to improve transportation and trade to the Upper Congo. During his commercial work, he learned African languages. In 1890 Casement met Joseph Conrad, who had come to the Congo to pilot a merchant ship, Le Roi des Belges ("King of the Belgians"). Both were inspired by the idea that "European colonisation would bring moral and social progress to the continent and free its inhabitants 'from slavery, paganism and other barbarities.' Each would soon learn the gravity of his error." Conrad published his short novel Heart of Darkness in 1899, exploring the colonial ills. Casement later exposed the conditions he found in the Congo during an official investigation for the British government. In these formative years, he also met Herbert Ward, and they became longtime friends. Ward left Africa in 1889, and devoted his time to becoming an artist, and his experience there strongly influenced his work. Casement joined the Colonial Service, under the authority of the Colonial Office, first serving overseas as a clerk in British West Africa. In 1903 the Balfour Government commissioned Casement, then its consul at Boma in the Congo Free State, to investigate the human rights situation in that colony of the Belgian king, Leopold II. Setting up a private army known as the Force Publique, Leopold had squeezed revenue out of the people of the territory through a reign of terror in the harvesting and export of rubber and other resources. In trade, Belgium shipped guns and other materials to the Congo, used chiefly to suppress the local people. Casement travelled for weeks in the upper Congo Basin to interview people throughout the region, including workers, overseers and mercenaries. He delivered a long, detailed eyewitness report to the Crown that exposed abuses: "the enslavement, mutilation, and torture of natives on the rubber plantations." In the event Casement found the undemanding and routine nature of consular work in a European capital to lack the challenge and satisfaction of his earlier postings. Poor health gave grounds for his returning to Britain after only a few months.

Перу: Путумайо үндістеріне қатысты зұлымдық

1906 жылы Сыртқы істер министрлігі Касментті Бразилияға жіберді: алдымен Сантоста консул ретінде, содан кейін Параға ауыстырылып, ақырында Рио-де-Жанейрода бас консул болып тағайындалды. Ол 1907 жылы Ұлыбританияда тіркелген және британдық директорлар кеңесі мен көптеген акционерлері бар Перу Амазонка компаниясы (PAC) үшін резеңке жинаушы құл еңбек күші туралы есептерді тергейтін комиссияға консулдық өкіл ретінде қосылды. 1909 жылдың қыркүйегінде Сидни Патерностер есімді журналист Truth британдық журналында PAC қызметкерлеріне, сондай-ақ Перу Амазонкасының даулы аймағында Колумбиялықтармен бәсекелесетін перуандықтарға қатысты зұлматтар туралы жазды. Мақала "Ібілістің жұмағы: британдық Конго" деп аталды. Сонымен қатар, Икитостағы британдық консул британдықтар империяның бөлігі ретінде қарастырылатын барбадостықтар PAC-те жұмыс істеген кезде жаман қарым-қатынас көргенін мәлімдеді, бұл үкіметке араласуға себеп болды (әдетте ол басқа елдің ішкі істерін тергеуге құқылы емес). Барбадостықтар компанияға қарыз болып, компанияның құлдықта жүрген жергілікті жұмыс күшін бақылау үшін пайдаланылды. Америкалық инженер Уолтер Харденбург Пэтэрностерге PAC пен Перу әскерилері Колумбияның резеңке станциясына қарсы бірлескен шабуыл жасағанын, оны жойып, резеңкені ұрлап кеткенін айтты. Ол сондай-ақ, "Арананың белгісі" (резеңке компаниясының басшысы) деп аталатын үлгіде, арқалары қатты қамшымен таңбаланған перуандық үндістерді көрді және басқа да зұлматтар туралы хабарлады. PAC операциялық штаб-пәтері Икитоста болғандықтан, қала мен аймақта үстемдік құрды. Бұл аймақ Перудің негізгі халқынан Анд тауларымен бөлінген, ал Парадағы Амазонканың аузынан 1900 миль қашықтықта орналасқан. Британдық тіркелген компанияны негізінен резеңке бароны Хулио Сесар Арана мен оның інісі бақылап отырды. Риохада туған Арана кедейліктен шығып, Перудың Амазонка аймағында көп мөлшерде резеңке өндіретін компанияны иеленіп, басқарды. Резеңке өндірісінің өркендеуі Икитостың сауда орталығы ретінде кеңеюіне әкелді, өйткені компанияның барлық резеңкесі Амазонка өзенінен Атлантика портына жеткізілді. Бұл аймаққа көптеген шетелдіктер келіп, резеңке өндірісінен байлық іздеді немесе, кемінде, бизнестің бір бөлігіне ие болғысы келді. Қатаң шекаралық қала, оның ішінде абыройлы кәсіпорындар мен әдепсіздік ауданы, PAC-қа қатты тәуелді болды. Касмент Амазонка бассейнінің терең жерлерінде резеңке жиналатын Путумайо округіне барып, Перудың жергілікті үндістеріне қалай қатыс жасалатынын зерттеді. Бұл оқшауланған аймақ ұлттық үкіметке қол жеткізе алмайтын және Колумбиямен шекараға жақын болды, ол резеңке үшін бәсекелестікке байланысты мезгіл-мезгіл шабуылдар жасады. Жылдар бойы үндістерді PAC-тің далалық қызметкерлері ақысыз еңбекке мәжбүрледі, олар оларға абсолютті билік жүргізді және оларды аштыққа, ауыр физикалық зорлық-зомбылыққа, менеджерлер мен қадағалаушылардың әйелдер мен қыздарды зорлауына, қорқытуға және кездейсоқ кісі өлтіруге ұшыратты. Касмент Конгодағыдай адамгершіліксіз жағдайды тапты. 1910 жылдың 23 қазанында ол осы жағдайларға қатысты: "Бұл ең жаман жағдайдағы Конго режимінен бұзылу мен деморализация жағынан әлдеқайда асып түседі" деп жазды. "Ең жақсы жайт" ол Путумайо геноциді мыңдаған адамға әсер еткені, ал Леопольдтың мемлекеті миллиондаған адамға әсер еткені болды. Касмент бұл аймаққа екі рет ұзақ сапар жасады, біріншісі 1910 жылы коммерциялық тергеушілер комиссиясымен бірге. Путумайодағы алғашқы сапары кезінде ол компанияның ең танымал әрекеттеріне байланысты бірнеше адаммен кездесті, соның ішінде Армандо Норманд пен Виктор Македо. Касмент өзінің күнделігінде Норманд пен Македо оның тергеуін жоққа шығаруға және барбадостық қызметкерлерге пара беруге тырысқанын жазды. Касмент Македо мен Норманд өзін құтқару үшін бәрін жасайды деп сенді және барбадостықтарды Икитоста жала жабу үшін тұтқындатуы мүмкін деп ойлады. Касмент тіпті Норманның станциясы болған Матансасқа жалғыз барған жағдайда "қызылшадан қайтыс болуы мүмкін" деп болжады және ешкім білмес еді. Бұл Касменттің Путумайоға ресми тапсырмамен келмеген жағдайда, ол өлтірілуі мүмкін деген бұрынғы ұсыныстарға сілтеме жасайды. Икитосқа оралған кезде Касмент бұрын кездескен француз саудагері Касментке егер ол ресми түрде келмесе, Компания онымен бірге "азарып кететінін" және оның өліміне жергілікті тұрғындар кінәланатынын айтты. Касмент Путумайоның тума жерлестерімен және оларды қорлаған адамдармен, соның ішінде отыз барбадостықпен, олардың үшеуі де компанияның салған адамгершіліксіз жағдайларынан зардап шеккен, сұхбаттасты. Есеп жарияланғаннан кейін Ұлыбританияда зұлматтарға байланысты халық арасында наразылық туды. Касменттің есебі "тамаша журналистикалық туынды" деп сипатталды, өйткені ол "құрбандардың және қылмыскерлердің" бірінші тұлғадан айтқан әңгімелерін біріктірді. "Ешқашан бұрын алыс колониялық азаматтар ресми құжатта мұндай жеке дауыс бермеген". Касмент осы екі жыл ішінде (1910-1911) жеке жазбалары үшін көп жазды. Осы кезеңде ол күнделіктерін жазуды жалғастырды, ал 1911 жылғы күнделігі әдеттен тыс кең сөзді деп сипатталды. Ол оларды Лондонға 1903 жылғы күнделік пен осы кезеңнің басқа қағаздарымен бірге сақтады, бәлкім, олар "Конго Касменті" ретіндегі жұмысында және Путумайо үндістерін құтқарушы ретінде кеңес алу үшін сақталған шығар. 1911 жылы Касмент Амазония үндістері үшін жасаған еңбегі үшін рыцарьдық атағын алды, 1905 жылы Конго жұмысы үшін Святого Михаила и Святого Георгия орденінің серігі (CMG) болып тағайындалған.

In 1906 the Foreign Office sent Casement to Brazil: first as consul in Santos, then transferred to Pará, and lastly promoted to consul general in Rio de Janeiro. He was attached as a consular representative to a commission investigating reports about an enslaved workforce collecting rubber for the Peruvian Amazon Company (PAC), which had been registered in Britain in 1907 and had a British board of directors and numerous stockholders. In September 1909, a journalist named Sidney Paternoster wrote in Truth, a British magazine, of abuses against PAC workers as well as Peruvians competing against Colombians in the disputed region of the Peruvian Amazon. The article was titled "The Devil's Paradise: A British Owned Congo." In addition, the British consul at Iquitos had said that Barbadians, considered British subjects as part of the empire, had been ill treated while working for PAC, which gave the government a reason to intervene (ordinarily it could not investigate the internal affairs of another country). These Barbadians were exploited into indebtedness to the Company, and used as enforcers against the Company's enslaved indigenous workforce. American civil engineer Walter Hardenburg had told Paternoster of witnessing a joint PAC and Peruvian military action against a Colombian rubber station, which they destroyed, stealing the rubber. He also saw Peruvian Indians whose backs were marked by severe whipping, in a pattern called the "Mark of Arana" (the head of the rubber company), and reported other abuses. PAC, with its operational headquarters in Iquitos, dominated the city and the region. The area was separated from the main population of Peru by the Andes, and it was 1900 miles from the Amazon's mouth at Pará. The British registered company was effectively controlled by the archetypal rubber baron Julio César Arana and his brother. Born in Rioja, Arana had climbed out of poverty to own and operate a company harvesting great quantities of rubber in the Peruvian Amazon, which was much in demand on the world market. The rubber boom had led to expansion in Iquitos as a trading centre, as all the company rubber was shipped down the Amazon River from there to the Atlantic port. Numerous foreigners had flocked to the area seeking their fortunes in the rubber boom, or at least some piece of the business. The rough frontier city, including both respectable businesses and the vice district, was highly dependent on the PAC. Casement travelled to the Putumayo District, where the rubber was harvested deep in the Amazon Basin, and explored the treatment of the local Indians of Peru. The isolated area was outside the reach of the national government and near the border with Colombia, which periodically made incursions in competition for the rubber. For years, the Indians had been forced into unpaid labour by field staff of the PAC, who exerted absolute power over them and subjected them to near starvation, severe physical abuse, rape of women and girls by the managers and overseers, terrorization and casual murder. Casement found conditions as inhumane as those in the Congo. On 23 October 1910, regarding those conditions, he wrote that "It far exceeds in depravity and demoralisation the Congo regime at its worst". With "the only redeeming feature" he could identify with, was that the Putumayo genocide affected thousands, whereas Leopold's state affected millions. Casement made two lengthy visits to the region, first in 1910 with a commission of commercial investigators. During his first journey in the Putumayo, he met several people connected to the company's most infamous actions, including Armando Normand and Victor Macedo. Casement wrote in his journal that Normand and Macedo actively tried to discredit his investigation and bribe the Barbadian employees. Casement believed that Macedo and Normand would do anything to save themselves and thought that they might have the Barbadians arrested in Iquitos for libel. Casement even speculated that if he went to Matanzas alone, which was Normand's station, he might have "died of fever" and no one would have known. This alludes to previous suggestions that if Casement had not come to the Putumayo on an official mission, he might have been murdered. On his return to Iquitos, a French trader Casement had previously met, told Casement that if he hadn’t come in an official manner, the Company "would have got away with" him up there and his death would be blamed on the Natives. Casement interviewed both (some of) the Putumayo natives and men who had abused them, including thirty Barbadians, three of whom had also suffered from inhumane conditions imposed by the company. When the report was publicised, there was public outrage in Britain over the abuses. Casement's report has been described as a "brilliant piece of journalism", as he wove together first person accounts by both "victims and perpetrators of atrocities Never before had distant colonial subjects been given such personal voices in an official document." Casement wrote extensively for his private record (as always) in those two years, 1910 1911. During this period, he continued to write in his diaries, and the one for 1911 was described as being unusually discursive. He kept them in London along with the 1903 diary and other papers of the period, presumably so they could be consulted in his continuing work as "Congo Casement" and as the saviour of the Putumayo Indians. In 1911 Casement received a knighthood for his efforts on behalf of the Amazonian Indians having been appointed Companion of the Order of St Michael and St George (CMG) in 1905 for his Congo work.

Ирландияға оралу

1904 жылы Ирландияда, сол жылдан бастап 1905 жылға дейін Африкадан демалыста болған кезде, Касмент 1893 жылы ирланд тілінің ауызша және әдеби қолданысын сақтау және қайта жаңғырту мақсатында құрылған Гейл лигасына қосылды. Ол Конгодағы жұмысына қолдау көрсету үшін күшті Ирландия парламенттік партиясының (IPP) басшыларымен кездесті. Ол IPP сияқты, үйде басқаруды ұсынғандарды қолдамады, себебі ол Лордтар палатасы мұндай әрекеттерге вето қояды деп ойлады. Касмент Артур Гриффиттің жаңа «Синн Фэйн» партиясына (1905 жылы құрылған) көбірек риза болды, ол тәуелсіз Ирландияны жақтады (бейбіт митингілер мен бойкоттар арқылы). Оның империямен жалғыз байланысы – Ұлыбритания мен Ирландия арасындағы дуалдық монархия болар еді, бұл Венгриядағы Ференц Деактың саясатына негізделген. Касмент 1905 жылы партияға қосылды. 1906 жылғы 20 сәуірде миссис Дж.Р. Гринге (ирланд тарихшысы Элис Стопфорд Гринге) жазған хатында Касмент өзінің ұлттық идеяға «империализмді қабылдаған» және «идеалды» ағылшынға жақын болған адам ретінде келген өзгерісі туралы ойларын білдірді: Ирландиялықтың өзін ағылшынмен араластыру – қателік. Ол міндетті түрде екі нәрсенің бірін істеуі керек: егер ол ирландиялық болып қала берсе, қиын жағдайға түседі немесе өзі ағылшынға айналады. Білесіз бе, мен де бір кезде солай болуға жақын болдым. Бур соғысы кезінде мен жылдар бойы Ирландиядан алыс болдым, жүрегім мен санама жақын нәрселерден үзіліп, өз міндетімді орындауға тырыстым, және әрбір жаңа міндет мені ағылшынның идеалына жақындатты. Мен империализмді қабылдадым. Британдық үкімді кез келген құнмен қабылдау керек еді, өйткені ол күн астындағы барлығы үшін ең жақсысы еді, ал осы кеңеюге қарсы шыққандарды дұрыс «жазалау» керек еді. Мен империалистік джинго болуға айналудың жолында едім, бірақ жүрегімнің түбінде, өзімнен жасырғандай, мен ирландиялық болып қалдым. Соғыс, яғни Бур соғысы, мені ақырында ойландырды – концентрациялық лагерьлер одан да жаман болды. Соңында Конгоның шұғыласыз ормандарында мен Леопольдты кездестірдім, сонымен қатар өзімді де, түзетілмейтін ирландиялықты да таба алдым.

In Ireland in 1904, on leave from Africa from that year until 1905, Casement joined the Gaelic League, an organisation established in 1893 to preserve and revive the spoken and literary use of the Irish language. He met the leaders of the powerful Irish Parliamentary Party (IPP) to lobby for his work in the Congo. He did not support those, like the IPP, who proposed Home Rule, as he believed that the House of Lords would veto such efforts. Casement was more impressed by Arthur Griffith's new Sinn Féin party (founded 1905), which called for an independent Ireland (through a non violent series of strikes and boycotts). Its sole imperial tie would be a dual monarchy between Britain and Ireland, modelled on the policy example of Ferenc Deák in Hungary. Casement joined the party in 1905. In a letter to Mrs. J. R. Green, (the Irish historian Alice Stopford Green) dated 20 April 1906 Casement reflected on his conversion to the national cause as someone who had "accepted imperialism" and had been close to an "ideal" Englishman: It is a mistake for an Irishman to mix himself up with the English. He is bound to do one of two things—either to go to the wall if he remains Irish or to become an Englishman himself. You see I very nearly did become one once. At the Boer War time, I had been away from Ireland for years, out of touch with everything native to my heart and mind, trying hard to do my duty, and every fresh act of duty made me appreciably nearer the ideal of the Englishman. I had accepted Imperialism. British rule was to be accepted at all costs, because it was the best for everyone under the sun, and those who opposed that extension ought rightly to be 'smashed.' I was on the high road to being a regular Imperialist jingo—although at heart underneath all, and unsuspected almost by myself, I had remained an Irishman. Well, the war, [i. e., the Boer War] gave me qualms at the end—the concentration camps bigger ones—and finally, when up in those lonely Congo forests where I found Leopold I found also myself, the incorrigible Irishman.

Ольстер

Солтүстікте, Портраш қаласындағы әпкесі Нина және Лондондағы жақын достары Роберт Линд пен Сильвия Драйхерст арқылы Касмент Фрэнсис Джозеф Биггердің ықпалына ілесіп, оның орбитасына тартылды. Бай пресвитериандық заңгер Биггер Белфаст көлінің солтүстік жағалауындағы Ард Риг үйінде "Солтүстік қайта жандану" ақындары мен жазушыларын қабылдады, сонымен қатар, Касмент үшін маңыздысы, Ирландияның мүддесін қорғау үшін өз дінтастарына үндеу жасауға белсенді Ольстер протестанттарын да шақырды. Олардың арасында Ада МакНил болды, онымен бірге Касмент 1904 жылы Уотерфут қаласында (Антрим округі) алғашқы Feis na nGleann (Глендер фестивалі) ұйымдастырды.

Касмент 1913 жылдың жазында британдық консулдық қызметінен зейнеткерлікке шықты. Қазан айында ол Баллимони қалалық әкімшілігінде капитан Джек Уайт ұйымдастырған протестанттық жиынға қатысты (Дәуірдің тұйықталуы кезінде Джеймс Конноллимен бірге жұмысшылардың әскерін, Ирландияның азаматтық армиясын құруды бастады). Ада МакНил, тарихшы Элис Стопфорд Грин және тәжірибелі жер иесінің құқықтарын қорғаушы Дж. Б. Армурмен бірге ол Эдвард Карсон мен оның одақтастарының "Солтүстік-Шығыс Ольстердің протестанттық қауымдастығын білдіреміз" деген талабына қарсылық білдіріп, үй иесіздікке қарсылық көрсету мүмкіндігін айыптады. Нәтижесінде Баллимонидегі протестанттық "Карсонизмнің заңсыз саясатына қарсы наразылық" Ольстерде өткен осындай жалғыз жиын болды. Сонымен қатар Уайт пен Коннолли ITGWU-де Ирландияның азаматтық армиясын құрды. 1914 жылдың сәуірінде ол Элис Миллиганмен бірге Ларн қаласында болды, Крейг порт арқылы неміс қаруларын өткізгеннен кейін, Касмент оның ұлтшылдарының да осыған тең келуі керек екенін айтты.

Америка және Германия

1914 жылдың шілдесінде Касмент АҚШ-қа сапар шегіп, еріктілерді насияттап, көптеген ирландтық қауымдастықтары арасында қаржы жинады. Еріктілер мен құпия Ирландиялық Республикалық Бауырластықтың (IRB) мүшесі Булмер Хобсон сияқты адамдармен достық байланыс арқылы Касмент, жер аударылған ирланд ұлтшылдарымен, әсіресе Клан на Гейлмен байланыс орнатты. Кланның күдікті элементтері Касментке толық сенім артпады, себебі ол IRB мүшесі емес еді және олардың тым консервативті деп санайтын көзқарастары болды, бірақ Джон Куинн сияқты басқалары оны радикал деп есептеді. Бастапқыда Касментке қарсы болған Девой, Джон Редмондқа Ирландиялық еріктілерге бақылауды берудегі рөлі үшін маусым айында мойынсұнып, ал Джозеф МакГаррити, тағы бір клан басшысы, Касментке адал болды және содан бері солай болды. 1914 жылдың шілдесінің соңында Касмент ұйымдастырып, (Алис Стопфорд Гриннен қарыз алып) қаржыландыруға көмектескен Хоуттағы қару жөнелтуі оның беделін одан әрі арттырды. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Касмент пен Джон Девой Нью-Йоркте Батыс жарты шардың ең жоғары дәрежелі неміс дипломаты граф Бернсторфпен кездесу ұйымдастырды. Бернсторф түсіністік білдірді. Касмент пен Девой өз жоспарларын жеке ұсыну үшін Клан на Гейл президенті Джон Кенниді жіберді. Кенни Германия императорымен кездесе алмаса да, Италиядағы Германия елшісі Ханс фон Флотовтан және принц фон Бюловтан жылы қабылдау алды. 1914 жылдың қазан айында Касмент Норвегия арқылы Германияға кемемен барды, өзін Ирландияның елшісі ретінде көріп, жасырын сапар жасады. Саяхат оның идеясы болғанмен, экспедицияны Клан на Гейл қаржыландырды. Кристианияда тоқтаған кезде, Касмент Нью-Йоркте танысқан және оның үй қызметшісі және сүйіктісі болған (білместен әйелі мен қызы бар) үйсіз норвегиялық иммигрант Адлер Кристенсенді британдық елшілікке алып барды, онда Касменттің "басына соққы берсе" сыйақы ұсынылды. Британдық дипломат Мансфелдт Финдлей Лондонға хабарлағанда, Кристенсен "олардың қарым-қатынасы табиғатқа қайшы екенін және соның салдарынан ол осы адамға үлкен билік жүргізетінін" айтты. 1914 жылғы Финдлейдің қолжазба хаты Дублин университетінің колледжінде сақталады және оны онлайн көруге болады. Бұл хатты министр Финдлей Ослодағы британдық елшілігінде ресми қағазға жазған. Онда Кристенсенге Роджер Касментті ұстауға көмектесетін ақпарат үшін 5000 фунт стерлинг, сондай-ақ қудалаудан қорғау және АҚШ-қа еркін өту ұсынылды. Бұл сома 2014 жылы шамамен 2,616 миллион фунт стерлингке тең болар еді. 1914 жылдың қарашасында Касмент Германияның мәлімдемесімен келісті, онда былай делінген: Императорлық үкімет ресми түрде Германияның Ирландияны жаулап алу немесе сол елдегі кез келген жергілікті институттарды құлату мақсатында ешқандай жағдайда басып кірмейтінін мәлімдейді. Егер Германияның қалауы бойынша емес, осы Ұлы соғыстың барысы Германия әскерлерін Ирландия жағалауына жеткізсе, олар ол жерге тонау мен жою үшін басқыншы армия ретінде емес, Германия тек ұлттық өркендеу мен ұлттық бостандықты қалайтын ел мен халыққа деген ізгі ниетпен рухтанған үкімет күштері ретінде түседі. Касмент уақытының көп бөлігін Германияда өткізді, ол соғыстың алғашқы айларында тұтқынға алынған және Лимбург ан дер Ланн түрмесінде ұсталған 2000-нан астам ирландтық тұтқындар арасынан Ирландия бригадасын құруға тырысты. Оның жоспары бойынша олар Ирландияның тәуелсіздігі үшін Ұлыбританияға қарсы күресуге дайындалған еді. Американың Германиядағы елшісі Джеймс В. Джерард өзінің "Германиядағы төрт жыл" атты мемуарларында осы күш-жігерді атап өтті: Немістер ирланд ұлтының барлық тұтқындарын Франкфурттан алыс емес Лимбургтегі бір лагерьге жинады. Тұтқындар жақсы күтімге ие болды және оларға жиі келіп тұратын сэр Роджер Касмент, Германия билігімен жұмыс істеп, осы ирландтарды өз туынан бас тартып, немістерге қосылуға тырысты. Бірнеше әлсіздерді сэр Роджер көндірді, ол, ақыры, отызға жуық жауынгер жинап, сапарларын тоқтатты, өйткені қалған ирландтар оны лагерден қуып шықты. 1914 жылдың 27 желтоқсанында Касмент Берлинде осы мақсатта Германияның Сыртқы істер министрлігінде Артур Циммерманмен келісімге қол қойды, ол өзінің барлық атақтарынан бас тартты. 2000 тұтқындардың 52-сі Бригадаға ерікті түрде қосылды. Неміс уәделеріне қайшы, олар автоматтарды қолдану бойынша ешқандай дайындық алмады, ол кезде олар салыстырмалы түрде жаңа және таныс қару-жарақ еді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Касменттің үндістердің британдық тәуелсіздіктен босатылуы үшін немістермен жасалған "Үнді-неміс қастандығы" жоспарына қатысқандығы белгілі, ол Джозеф МакГарритиді Франц фон Папенге делдал ретінде ұсынды. Үнді ұлтшылдары да Касменттің тұтқындарды өз тәуелсіздігі үшін күресуге тартуға тырысқан стратегиясын ұстанған болуы мүмкін. Екі күш-жігер де сәтсіз аяқталды. Касменттің бригадасына қосылғысы келетін адамдар немістермен одақтасудың қиындығынан басқа, Ұлыбритания соғыс жеңіске жеткен жағдайда, олардың мемлекетке опасыздық жасағаны үшін өлім жазасына кесілетінін білді. 1916 жылдың сәуір айында Германия ирландтарға 20 000 Mosin–Nagant 1891 мылтығын, он автоматты мылтық пен оларға қатысты оқ-дәрілерді ұсынды, бірақ неміс офицерлері болған жоқ; бұл Касмент үміттене білген қару-жарақтың бір бөлігі ғана еді, сонымен қатар әскери сарапшылық та ұсынылмады. Касмент жоспар толық дамығаннан кейін ғана Пасха көтерілісі туралы білді. Неміс қарулары Ирландияға жетпеді; оларды тасымалдаған кеме, норвегиялық кеме болып жасырылған неміс жүк кемесі Libau, Корольдік теңіз күштері ұстады. Кеменің барлық экипажы неміс теңізшілері болды, бірақ олардың киімдері мен заттары, тіпті мостиктің карталары мен кітаптары да норвегиялық болды. Джон Девой Пирс берген қаруларды Пасха жексенбісінен бұрын еш жағдайда түсірмеу туралы нұсқауларын дұрыс түсінбеген немесе бұйрыққа бағынбағандықтан, Ирландиялық көлік және жалпы жұмысшылар одағының (TGWU) мүшелері Ирландиялық азамат армиясының офицері және кәсіби одақ жетекшісі Уильям Партриджтің басшылығымен қаруларды түсіруге дайындалмады. Кемеге кездесуге жіберілген IRB мүшелері пирске соғылып, суға батып кетті. Британдықтар Вашингтондан келіп жатқан неміс хабарларын ұстап алып, Ирландияға қару-жарақ түсіруге әрекет жасалатынын күдіктенді, бірақ нақты орналасқан жерін білмеді. Кеменің капитаны Карл Шпиндлер, Жақсы жұма күнінің кешкі сағаттарында HMS Bluebell кемесімен ұсталды. 22 сәуірдегі сенбі күні таңда Корольдік теңіз күштеріне эскортталатын Куинстаунға (қазіргі Коб) апарылар алдында, капитан Шпиндлер кемені алдын ала орнатылған жарылғыш заттармен батырып жіберді. Оның аман қалған экипажы соғыс тұтқындарына айналды.

In July 1914, Casement journeyed to the United States to promote and raise money for the Volunteers among the large and numerous Irish communities there. Through his friendship with men such as Bulmer Hobson, a member both of the Volunteers and of the secret Irish Republican Brotherhood (IRB), Casement established connections with exiled Irish nationalists, particularly Clan na Gael. Elements of the suspicious Clan did not trust Casement completely, as he was not a member of the IRB and held views that they considered too moderate but others, such as John Quinn, regarded him as extreme. Devoy, initially hostile to Casement for his part in conceding control of the Irish Volunteers to John Redmond, was won over in June, and Joseph McGarrity, another Clan leader, became devoted to Casement and remained so from then on. The Howth gun running in late July 1914, which Casement had helped to organise and (with a loan from Alice Stopford Green) finance, further enhanced his reputation. In August 1914, at the outbreak of World War I, Casement and John Devoy arranged a meeting in New York with the western hemisphere's top ranking German diplomat, Count Bernstorff, to propose a mutually beneficial plan: if Germany would sell guns to the Irish revolutionaries and provide military leaders, the Irish would revolt against England, diverting troops and attention from the war with Germany. Bernstorff appeared sympathetic. Casement and Devoy sent an envoy, Clan na Gael president John Kenny, to present their plan personally. Kenny, while unable to meet the German Emperor, did receive a warm reception from the German ambassador to Italy Hans von Flotow, and from Prince von Bülow. In October 1914, Casement sailed for Germany via Norway, travelling in disguise and seeing himself as an ambassador of the Irish nation. While the journey was his idea, Clan na Gael financed the expedition. During their stop in Christiania, Adler Christensen, a homeless Norwegian immigrant Casement had met in New York and made his valet and alleged lover (unawares he had a wife and daughter), was taken to the British legation, where a reward was allegedly offered if Casement were "knocked on the head". British diplomat Mansfeldt Findlay, in contrast, advised London that Christensen had "implied that their relations were of an unnatural nature and that consequently he had great power over this man". Findlay's handwritten letter of 1914 is kept in University College Dublin, and is viewable online. This letter—written on official notepaper by Minister Findlay at the British Legation in Oslo—offers to Christensen the sum of £5,000 plus immunity from prosecution and free passage to the United States in return for information leading to the capture of Roger Casement. That amount would be approximately £2,616,000 in 2014. In November 1914, Casement negotiated a declaration by Germany which stated:The Imperial Government formally declares that under no circumstances would Germany invade Ireland with a view to its conquest or the overthrow of any native institutions in that country. Should the fortune of this Great War, which was not of Germany's seeking, ever bring in its course German troops to the shores of Ireland, they would land there not as an army of invaders to pillage and destroy but as the forces of a Government that is inspired by goodwill towards a country and people for whom Germany desires only national prosperity and national freedom. Casement spent most of his time in Germany seeking to recruit an Irish Brigade from among more than 2,000 Irish prisoners of war taken in the early months of the war and held in the prison camp of Limburg an der Lahn. His plan was that they would be trained to fight against Britain in the cause of Irish independence. American Ambassador to Germany James W. Gerard mentioned the effort in his memoir "Four Years in Germany": The Germans collected all the soldier prisoners of Irish nationality in one camp at Limburg not far from Frankfurt a. M. There efforts were made to induce them to join the German army. The men were well treated and were often visited by Sir Roger Casement who, working with the German authorities, tried to get these Irishmen to desert their flag and join the Germans. A few weaklings were persuaded by Sir Roger who finally discontinued his visits, after obtaining about thirty recruits, because the remaining Irishmen chased him out of the camp. On 27 December 1914, Casement signed an agreement in Berlin to this effect with Arthur Zimmermann in the German Foreign Office, renouncing all his titles in a letter to the British Foreign Secretary dated 1 February 1915. Fifty two of the 2000 prisoners volunteered for the Brigade. Contrary to German promises, they received no training in the use of machine guns, which at the time were relatively new and unfamiliar weapons. During World War I, Casement is known to have been involved in the German backed plan by Indians to win their freedom from the British Raj, the "Hindu–German Conspiracy", recommending Joseph McGarrity to Franz von Papen as an intermediary. The Indian nationalists may also have followed Casement's strategy of trying to recruit prisoners of war to fight for Indian independence. Both efforts proved unsuccessful. In addition to finding it difficult to ally with the Germans while held as prisoners, potential recruits to Casement's brigade knew they would be liable to the death penalty as traitors if Britain won the war. In April 1916, Germany offered the Irish 20,000 Mosin–Nagant 1891 rifles, ten machine guns and accompanying ammunition, but no German officers; it was a fraction of the quantity of the arms Casement had hoped for, with no military expertise on offer. Casement did not learn about the Easter Rising until after the plan was fully developed. The German weapons never landed in Ireland; the Royal Navy intercepted the ship transporting them, a German cargo vessel named the Libau, disguised as a Norwegian vessel, Aud Norge. All the crew were German sailors, but their clothes and effects, even the charts and books on the bridge, were Norwegian. As John Devoy had either misunderstood or disobeyed Pearse's instructions that the arms were under no circumstances to land before Easter Sunday, the Irish Transport and General Workers' Union (TGWU) members set to unload the arms under the command of Irish Citizen Army officer and trade unionist William Partridge were not ready. The IRB men sent to meet the boat drove off a pier and drowned. The British had intercepted German communications coming from Washington and suspected that there was going to be an attempt to land arms at Ireland, although they were not aware of the precise location. The arms ship, under Captain Karl Spindler, was apprehended by HMS Bluebell on the late afternoon of Good Friday. About to be escorted into Queenstown (present day Cobh), County Cork on the morning of Saturday 22 April, Captain Spindler scuttled the ship by pre set explosive charges. Its surviving crew became prisoners of war.

Құмға түсіру және аулау

Касмент жеке құжаттарын Германиядан кетер алдында Аммерзеедегі Ридерауда тұрған доктор Чарльз Карриге тапсырды. Ол Роберт Монтейтпен және Ирландия бригадасының сержанты Дэниел Беверлимен (Бейли) бірге су асты қайығында кетті, бастапқыда «Ауд» қайығында, бірақ ол қозғалтқыш бұзылғандықтан, содан кейін «Ауд» қайығы кеткеннен кейін жақын арада тағы бір қайыққа ауысты. Монтейттің айтуынша, Касмент немістердің бастапқыда онымен ойнап, көтерілісті сәтсіздікке ұшырататын жеткіліксіз көмек көрсеткенін сенді. Ол қару-жарақ жеткізілімінен бұрын Ирландияға жетіп, Эойн МакНиллді (өз билігінде екенін сенген) көтерілістен бас тартуға көндіруді қалаған. Касмент жақында ғана келген ирланд-американдық Джон МакГойді Дания арқылы Дублинге жіберді, формальды түрде Германиядан қандай әскери көмек келетіні және қашан келетіні туралы кеңес беру үшін, бірақ Касменттің бұйрығымен «Ирландиядағы жетекшілерге көтерілістен бас тартуға және тек қаруды түсіріп, таратуға тырысуға» шақырды. МакГой Дублинге жетпеді, оның хабары да жетпеді. Оның тағдыры соңғы кезде ғана белгілі болды. Ирландия ұлтшылдығынан бас тартып, 1916 жылы Корольдік теңіз күштеріне қосылды, соғыстан аман қалды, кейін АҚШ-қа оралды, 1925 жылы құрылыс алаңындағы апатта қаза тапты. 1916 жылдың 21 сәуірінде, көтеріліс басталғанға үш күн бұрын, неміс су асты қайығы Касментті және оның екі серігін Трали шығанағындағы Бана-Страндқа (Керри округі) жағаға шығарды. Қолданылған қайық қазір Лондондағы Императорлық соғыс мұражайында сақталады. Конгода болған күндерінен бері мазалаған безгек қайталануынан зардап шегіп, Монтейт пен Бейлимен бірге жүруге тым әлсіз болған Касментті Корольдік ирландия полициясының сержанты Маккеннаның бекінісінде, Ардферттің Рахоненіндегі ежелгі сақина тәрізді бекіністе тапты, қазір бұл бекініс Касменттің бекінісі деп аталды. Жақын жерде үш пистолет табылғаннан кейін, RIC Касментті елге қаруды заңсыз әкелгені үшін тұтқындады. Касментке ақырында бас көтеруге, саботаж жасауға және тәжге қарсы тыңшылық жасады деген айыптар тағылды. Ол Дублинге Германияның жеткіліксіз көмегі туралы хабар жіберді. Ирландия еріктілерінің Керри бригадасы оны келесі үш күн ішінде құтқаруға тырысуы мүмкін, бірақ Дублиндегі басшылығы Пасха көтерілісі басталғанша Ирландияда бір оқ та атуға болмайтынын және бригадаға «ешнәрсе жасамауды» бұйырды. Кейінгі ішкі тергеу жергілікті еріктілерді құтқаруға тырыспағаны үшін «ешқандай кінәлі емес» деп таныды. «Ол өзін-өзі өлтіруге тырысудан сақтану үшін Брикстон түрмесіне арнайы бақылауға алынды. [Лондон мұнарасында] өзін-өзі өлтіруге бейім адамдарды күзетуге персонал болмады».

Casement confided his personal papers to Dr Charles Curry, with whom he had stayed at Riederau on the Ammersee, before he left Germany. He departed with Robert Monteith and Sergeant Daniel Beverley (Bailey) of the Irish Brigade in a submarine, initially the , which developed engine trouble, and then the , shortly after the Aud sailed. According to Monteith, Casement believed the Germans were toying with him from the start and providing inadequate aid that would doom a rising to failure. He wanted to reach Ireland before the shipment of arms and to convince Eoin MacNeill (who he believed was still in control) to cancel the rising. Casement sent John McGoey, a recently arrived Irish American, through Denmark to Dublin, ostensibly to advise what military aid was coming from Germany and when, but with Casement's orders "to get the Heads in Ireland to call off the rising and merely try to land the arms and distribute them". McGoey did not reach Dublin, nor did his message. His fate was unknown until recently. Evidently abandoning the Irish Nationalist cause, he joined the Royal Navy in 1916, survived the war, and later returned to the United States, where he died in an accident on a building site in 1925. In the early hours of 21 April 1916, three days before the rising began, the German submarine put Casement and his two companions ashore at Banna Strand in Tralee Bay, County Kerry – the boat used is now in the Imperial War Museum in London. Suffering from a recurrence of the malaria that had plagued him since his days in the Congo, and too weak to keep up with Monteith and Bailey, Casement was discovered by a sergeant of the Royal Irish Constabulary at McKenna's Fort, an ancient ring fort in Rahoneen, Ardfert now renamed Casement's Fort. When three pistols were discovered hidden nearby, the RIC arrested Casement on a charge of illegally bringing weapons into the country. Casement was eventually to face charges of high treason, sabotage and espionage against the Crown. He sent word to Dublin about the inadequate German assistance. The Kerry Brigade of the Irish Volunteers might have tried to rescue him over the next three days, but its leadership in Dublin held that not a shot was to be fired in Ireland before the Easter Rising was in train and therefore ordered the Brigade to "do nothing" – a subsequent internal inquiry attached "no blame whatsoever" to the local Volunteers for failing to attempt a rescue. "He was taken to Brixton Prison to be placed under special observation for fear of an attempt of suicide. There was no staff at the Tower [of London] to guard suicidal cases."

Сот және өлім жазасы

Касменттің сот процесі Корольдік сотта 1916 жылғы 26 маусымда Лорд-бас судья (Виконт Рединг), судья Авори және судья Хорридж алдында басталды. Прокуратура өз ісін дәлелдеуде қиындыққа тап болды. Касменттің қылмыстары Германияда жасалған және 1351 жылғы Елбасына опасыздық туралы заң тек Англия (немесе британдық) аумағында жасалған әрекеттерге ғана қатысты сияқты. Заңды мұқият зерделеу кеңірек түсіндіруге мүмкіндік берді: сот бастапқы Норман француз тіліндегі түймелеусіз мәтінде үтір қою қажеттігін шешіп, мағынаны өзгертіп, «патшалықта немесе басқа жерде» деген сөз тіркесі іс-әрекеттер жасалған жерге, емес, тек «патшаның жауы» болуы мүмкін жерге қатысты екенін анықтады. Кейін Касмент өзі «бір үтірге асылатынмын» деп жазды, бұл кеңінен қолданылатын афоризмге әкелді. Сот барысында прокурор (Ф. Э. Смит), Касменттің немістерге өткенге дейін оның кейбір еңбектерін бағалаған, қорғау адвокатына (А. М. Салливан) қазір «Қара күнделіктер» деп аталатын құжаттарды дәлел ретінде ұсынуды жасырын түрде ұсынды, өйткені бұл сот Касментті «күнәлі, бірақ ақылсыз» деп тауып, оның өмірін сақтап қалуы мүмкін еді. Касмент бұған келіспеді, содан кейін кінәлі деп танылып, асылуға сотталды. Сотқа дейін және сот процесінде британ үкіметі Касменттің күнделіктерінен үзінділерді жасырын түрде таратты, Касментті «сексуалдық ауытқушы» ретінде әшкереледі. Бұл күнделіктерде сексуалдық белсенділік туралы көптеген ашық сипаттамалар бар еді. Бұл оған қарсы қоғамдық пікірді қоздырып, әйтпесе араласуға тырысатын беделді тұлғаларға әсер етті. Сол кездегі қоғамдық нормалар мен гомосексуализмнің заңсыздығын ескере отырып, Касменттің кешірілуіне қолдау білдіру кейбір топтарда азайды. Күнделіктер 1950 жылдары «Қара күнделіктер» деп танылды және әлі күнге дейін Британдық Ұлттық мұрағатта сақтаулы, ал сот процесінен алынған көптеген басқа да заттар Лондонның Қылмыстық музейінде сақталады. Касмент өзінің айыпталуы мен өлім жазасына қарсы апелляция жасады, бірақ ол қабылданбады. Касментке мейірімділік көрсетуді өтінгендердің қатарында Конго реформа қауымдастығының жұмысы арқылы Касментпен танысқан Сер Артур Конан Дойл, ақын У. Б. Йейтс және драматург Джордж Бернард Шоу болды. Жозеф Конрад Касментті кешіре алмады, сондай-ақ Касменттің көп жылдық досы, мүсінші Герберт Уорд та кешіре алмады, өйткені оның ұлы Чарльз сол қаңтарда Батыс майданында қаза тапқан еді және ол Касменттің құдасының атын өзгертті, ол оның құрметіне аталған болатын. Антримдегі Касменттер отбасының мүшелері қорғаныс қорына сыпайы түрде үлес қосты, бірақ олардың ұлдары британдық армия мен флотында қызмет еткен. АҚШ Сенатының өлім жазасына қарсы апелляциясы британдық кабинет тарапынан қабылданбады, өйткені прокурор Ф. Э. Смит, Ирландияның тәуелсіздігіне қарсы болған, оған келіспеді. Касменттің рыцарлық атағы 1916 жылғы 29 маусымда жойылды. 1916 жылғы 3 тамызда Пентонвилл түрмесінде асылып өлтірілген күні Касмент өзінің өтініші бойынша католик шіркеуіне қабылданды. Оған Шығыс Лондондағы СС Мэри және Майкл шіркеуінің деканы Тимоти Ринг пен отец Джеймс Кэри көмектесті. Кейінгісі, Джеймс МакКарролл, Касментті «біз оған емес, оның үшін дұға етуіміз керек қасиетті адам» деп сипаттады. Ол қайтыс болған кезде 51 жаста болды.

Casement's trial at bar opened at the Royal Courts of Justice on 26 June 1916 before the Lord Chief Justice (Viscount Reading), Mr Justice Avory, and Mr Justice Horridge. The prosecution had trouble arguing its case. Casement's crimes had been carried out in Germany and the Treason Act 1351 seemed to apply only to activities carried out on English (or arguably British) soil. A close reading of the Act allowed for a broader interpretation: the court decided that a comma should be read into the unpunctuated original Norman French text, crucially altering the sense so that "in the realm or elsewhere" referred to where acts were done and not just to where the "King's enemies" might be. Afterwards, Casement himself wrote that he was to be "hanged on a comma", leading to the well used epigram. During his trial, the prosecution (F. E. Smith), who had admired some of Casement's work before he went over to the Germans, informally suggested to the defence barrister (A. M. Sullivan) that they should jointly produce what are now called the "Black Diaries" in evidence, as this would most likely cause the court to find Casement "guilty but insane" and save his life. Casement refused to agree to this and was subsequently found guilty and sentenced to be hanged. Before and during the trial and appeal, the British government secretly circulated some excerpts from Casement's journals, exposing Casement as a "sexual deviant". These included numerous explicit accounts of sexual activity. This aroused public opinion against him and influenced those notables who might otherwise have tried to intervene. Given societal norms and the illegality of homosexuality at the time, support for Casement's reprieve declined in some quarters. The journals became known in the 1950s as the Black Diaries and are still in the British National Archives, whilst most of the other exhibits from the trial are in the Crime Museum in London. Casement unsuccessfully appealed against his conviction and death sentence. Those who pleaded for clemency for Casement included Sir Arthur Conan Doyle, who was acquainted with Casement through the work of the Congo Reform Association, poet W. B. Yeats, and playwright George Bernard Shaw. Joseph Conrad could not forgive Casement, nor could Casement's longtime friend, the sculptor Herbert Ward, whose son Charles had been killed on the Western Front that January, and who would change the name of Casement's godson, who had been named after him. Members of the Casement family in Antrim contributed discreetly to the defence fund, although they had sons in the British Army and Navy. A United States Senate appeal against the death sentence was rejected by the British cabinet on the insistence of prosecutor F. E. Smith, an opponent of Irish independence. Casement's knighthood was forfeited on 29 June 1916. On the day of his execution by hanging at Pentonville Prison, 3 August 1916, Casement was received into the Catholic Church at his request. He was attended by two Catholic priests, Dean Timothy Ring and Father James Carey, from the East London parish of SS Mary and Michael. The latter, also known as James McCarroll, said of Casement that he was "a saint we should be praying to him [Casement] instead of for him". At the time of his death he was 51 years old.

Мемлекеттік жерлеу рәсімі

Касменттің денесі Пенттонвилл түрмесінің арт жағындағы түрме зиратына тез жабыстырылған әкпен көмілді, ол жерде оған дарға асылған еді, бірақ оның соңғы тілегі Антрим графтығының солтүстік жағалауындағы Мурлоу шығанағына қойылу болған. Оның өлім жазасына кесілгеннен кейінгі ондаған жылдар бойы британдық үкіметтер Касменттің денесін елге қайтару туралы көптеген ресми өтініштерді қабылдамады. Мысалы, 1953 жылдың қыркүйегінде Даунинг-стритте премьер-министр Уинстон Черчилльді қабылдаған кезде Таоишиг Эмон де Валера оның денесін қайтаруды сұрады. Черчилль бұл идеяға жеке қарсы емес екенін, бірақ әріптестерімен кеңесіп, заңгерлердің пікірін еститінін айтты. Соңында ол "нақты және міндетті" заңдық талаптарға сілтеме жасап, ирландтықтардың өтінішін қабылдамады, яғни өлім жазасына кесілген тұтқындардың денесін эксгумациялауға болмайды. Де Валера заңгерлердің пікірін жоққа шығарып, былай деп жауап берді:

Роджер Касменттің денесі британ түрмесінің қабырғаларында қалғанша, ол өзінің туған жеріне қайтарылуын тілеген кезде, осы елде британ үкіметінің кемсіздігі сияқты көрінетін жағдайға наразылық болып қала береді. Де Валера жауап алмады. Касменттің тілегіне қайшы, премьер-министр Харольд Уилсонның үкіметі оның денесін тек Солтүстік Ирландияға әкелмеу шартымен ғана қайтарды, себебі "үкімет қайта жерлеу католиктердің тойлауына және протестанттардың наразылығына себеп болуі мүмкін деп қорқыды". Касменттің денесі бес күн бойы Дублин қаласындағы Гарризон шіркеуінде, Арбур Хиллде (қазіргі Арбур Хилл түрмесі) 1916 жылғы Пасха көтерілісінің басқа да көшбасшыларының қабірлеріне жақын жатты, бірақ олардың қасына жерленбеді. Мемлекеттік жерлеу рәсімінен кейін оның денесі Дублиндегі Гласневин зиратындағы республикалық учаскеге, басқа ирландтық республикашылар мен ұлтшылдармен бірге толық әскери салтанатпен жерленді. Ирландия президенті Эмон де Валера, ол кезде сексеннің ортасында және Пасха көтерілісінің соңғы тірі көшбасшысы болды, оған шамамен 30 000 адам қатысты.

Қара күнделіктер

Британдық шенеуніктер Касменттің 1903, 1910 және 1911 жылдарды (екі рет) қамтитын күнделiктер жиынтығын "Қара күнделiктер" деп атады. Барлық күнделіктерді жариялаған Джеффри Дадджен: "Оның гомосексуалды өмірі көбінесе жасырын болған және оның мансабы мен саяси қызметінен бөлек болған", – деді. 1916 жылы Касменттің мемлекеттік қасақаналық жасады деген айыптаудан кейін, британ үкіметі Касменттің өлім жазасын жеңілдетуге тырысқан адамдарға күнделiктiң беттерінің суреттерін таратты. Консервативтік көзқарастардың күшті болған кезінде, әсіресе ирландтық католиктер арасында, "Қара күнделiктер" мен Касменттің болжамды гомосексуализмі туралы ақпаратты жариялау оған деген қолдауды әлсіретті. Күнделiктердің нақтылығы немесе жалғандығы туралы көп пікір айтылды. Күнделiктер 1959 жылдың тамызында шектеулі қарау үшін (Ішкі істер министрлігі бекіткен тұлғаларға) құпиясы ашылды. Алғашқы күнделiктерді Киудегі Ұлыбритания Ұлттық мұрағатында көруге болады. Касменттің өмірін зерттеген тарихшылар мен өмірбаян жазушылар қарама-қарсы пікірлер білдірді. Роджер МакХью (1976 жылы) және Ангус Митчелл (2000 жылы және кейін) күнделiктерді жалған деп есептейді. 2012 жылы Митчелл Нотр-Дам университетінің Field Day Review журналында бірнеше мақала жариялады.

Варгас Льоса мен Дадджен

Марио Варгас Льоса 2010 жылы жариялаған "Кельт арманы" романында Касменттің сексуалды бағыты туралы қарама-қайшы мәліметтер келтірді, оның гомосексуалдық қарым-қатынастарда қалай өтті деген қалауларын сипаттаған, жартылай ойдан шығарылған күнделіктер жазғанын айтты. 2013 жылы Дудджен жариялаған мақаласында Касменттің сол кездегі ұлтшыл қозғалыстағы католик шейіт рөліне сәйкес болуы үшін "сексуалдық қатысы болмауы" керек екенін айтты. Дудджен былай деп жазады: "Касменттің белсенді гомосексуалист болғанына дәлел оның күнделіктеріндегі өз сөздері мен қолжазбаларында, сондай-ақ олардың егжей-тегжейлілігі мен кеңдігі арқасында өте убедительно".