Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Азем Власи (23 желтоқсан 1948 жылы туған) – Косоволық албан саясаткер және заңгер. 1986 жылдың 29 сәуірінен 1988 жылдың 27 сәуіріне дейін Косово Коммунистер Лигасының (ККЛ) провинциялық комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Слободан Милошевичті сынаған Власи антибюрократиялық революция кезінде қызметтен алынды. Кейін ол заңгер және саяси кеңесші болып жұмыс істеді.
Kosovar politician
Azem Vllasi (born 23 December 1948) is a Kosovo Albanian politician and lawyer. He served as the president of the presidency of the Provincial Committee of the League of Communists of Kosovo (LKK) from 29 April 1986 to 27 April 1988. A critic of Slobodan Milošević, Vllasi was removed from power amidst the anti bureaucratic revolution. He later became a lawyer and political consultant.
Алғашқы жылдар
Влласи Югославияның Робовац қаласында, қазіргі Косовода дүниеге келген. Жастық шағы мен студенттік кезеңінде Влласи бірнеше жастар ұйымдарына төрағалық етті: Косово мен Югославия студенттер лигасына, ал 1974 жылдан бастап Югославияның Социалистік жастар лигасына. Социалистік жастар төрағасы ретінде ол халыққа танымал болды және президент Титоның қолдауын алды, бұл оған жастар ұйымын қайта сайлап алуға көмектесті. Бітірген соң заңгер болып жұмыс істеді, кейін ірі саясатқа қатысты. 1980 жылы ол Албанияның автократты билеушісі Энвер Ходжаны сынап, Югославиядағы этникалық албандар Албаниядағы адамдардан жақсы жағдайда екенін айтты және оның билігін қатыгездік пен диктатуралық деп сипаттады. Азем Влласи 1970-ші жылдардың басында «Шевининг» стипендиясын алып, Ұлыбританиядағы Кембридж университетінде оқыды.
Vllasi was born in Robovac, Kosovska Kamenica, Yugoslavia, in today's Kosovo. In his youth and student years, Vllasi chaired a number of youth organizations: the student league of Kosovo and of Yugoslavia, and from 1974, the League of Socialist Youth of Yugoslavia. As socialist youth chairman, he became popular and gained the support of President Tito, which helped him to become the first re elected youth leader. After graduation, he became a lawyer before joining big politics. In 1980, he publicly challenged the autocratic ruler of Albania, Enver Hoxha, claiming that ethnic Albanians in Yugoslavia were better off than people in Albania and describing his rule as brutal and dictatorial. Azem Vllasi was a Chevening Scholarship holder in early 1970s and studied at the University of Cambridge in the United Kingdom.
Косово басшысы және қызметінен босату
Кейіннен Власи Югославия Коммунистер Лигасының орталық комитетінің мүшесі болды және 1986 жылы Косово Коммунистер Лигасының жетекшісі атанды. Власи басшылығымен албандық басқарылатын партия серб үкіметіне қатысты белсенді ұстанымды қабылдады және Сербияның Косово үстінен билігін қайта орнату әрекеттеріне қарсы күшті қарсылық көрсетуі күтілуде. Ол кезде Косовоның автономиялық провинциясы Югославия Федерациясы Президенттігінде Югославия республикаларымен тең дауыс құқығына ие болды, сондай-ақ өз атқарушы органы, заң шығарушы органы және сот жүйесі болды. 1988 жылдың қараша айында, ЛКК президенті ретінде Власиден кейін қызмет еткен Какуша Яшари және Власидің өзі Косовоның автономиясын шектеуге бағытталған конституциялық түзетулерді қабылдауға наразылық білдіргендіктен Антибюрократиялық революция кезінде қызметтерінен алынды. Олардың орнына Сербия Коммунистер Лигасының сол кездегі жетекшісі Слободан Милошевич тағайындалды. Бұған жауап ретінде жергілікті халық бірқатар қоғамдық наразылық акцияларын және жалпы ереуілді ұйымдастырды, әсіресе 1989 жылғы Косово шахтерлерінің ереуілі. 1989 жылдың 27 ақпанында Косовода жартылай төтенше жағдай жарияланды, ал жаңа тағайындалған басшылар 28 ақпанда отставкаға кетті. Одан кейін Косовоның заң шығарушы органы Федерация Президенттігінің санкциясымен күш қолдану қаупі астында Сербияның Косово үстінен билігін орнатуға мүмкіндік беретін түзетулерді қабылдауға мәжбүр болды. Власи "контрреволюциялық қызмет" айыбымен полицияға ұсталды. 1990 жылдың сәуір айында Титова Митровицадағы Точак түрмесінен босатылды.
Later on, Vllasi became a member of the central committee of the League of Communists of Yugoslavia and became the leader of the League of Communists of Kosovo in 1986. Under Vllasi, the Albanian led Party took a more assertive position towards the Serbian government, and could be expected to put up strong opposition to any moves to reassert Serbian authority over Kosovo. The autonomous province of Kosovo at the time had an equal vote in the federal presidency of Yugoslavia with the Yugoslav republics, and its own executive body, legislature, and judiciary. In November 1988, Kaqusha Jashari, who had succeeded Vllasi as LKK president in April, and Vlassi himself were toppled in the Anti bureaucratic revolution because of their unwillingness to accept the constitutional amendments curbing Kosovo's autonomy, and replaced by appointees of Slobodan Milošević, the leader of the League of Communists of Serbia at the time. In response to this, the local population started a series of public demonstrations and a general strike, particularly the 1989 Kosovo miners' strike. A partial state of emergency in Kosovo was declared on February 27, 1989, and the newly appointed leaders resigned on February 28. Soon thereafter, Kosovo's legislature, under a threat of force authorised by the federal presidency, acquiesced and passed the amendments allowing Serbia to assert its authority over Kosovo. Vllasi was arrested by the police on the charges of "counter revolutionary activities". He was released from the Točak prison in Titova Mitrovica in April 1990.
Бүгін
Влласи соғыс жылдарынан аман қалды және бүгінде заңгер, автор және саяси кеңесші/консультант ретінде жұмыс істейді. Ол Косовоның Социал-демократиялық партиясының (PSDK) мүшесі. 2005 жылдың желтоқсанында Косово премьер-министрі Баджрам Косуми Влласиді Косовоның түпкілікті мәртебесі жөніндегі келіссөздерге арнайы кеңесші етіп тағайындады. Влласи Косово премьер-министрі Агим Чекудың да саяси кеңесшісі болды. Влласи босниялық журналист Надира Авдич Влласиге үйленген. Олардың екі баласы бар: АҚШ-та қызмет ететін заңгер Адем және АҚШ-та тұрып жұмыс істейтін дәрігер Сельма.
Vllasi survived the war years and works today as a lawyer, author, and political adviser/consultant. He is a member of the Social Democratic Party of Kosovo (PSDK). In December 2005, Kosovo's prime minister Bajram Kosumi appointed Vllasi as special adviser for negotiations over the final status of Kosovo. Vllasi also served as a political advisor to Kosovo's prime minister Agim Çeku. Vllasi is married to Nadira Avdić Vllasi, a Bosniak journalist. They have two children, Adem, a practicing attorney in the United States, and Selma, a medical practitioner who also lives and works in the United States.
Адам өлтіруге әрекеті
2017 жылдың 13 наурызында Власи заңгер болып жұмыс істейтін кеңсесінің кіреберісінде бір адамнан жараланды, ол кейіннен серігімен бірге қамауға алынды. Ол кісінің аты – Мурат Жашари, ол Приштинадағы сот-психиатрия институтында психиатриялық емдеуге кесілді, кейіннен 2021 жылдың 3 наурызында рактан қайтыс болды.
On 13 March 2017 Vllasi was wounded by an assassin at the entrance of his office where he worked as a lawyer, who was later arrested together with an accomplice. The assassin was Murat Jashari, who was sentenced to psychiatric treatment at the Institute of Forensic Psychiatry in Pristina, where he later died of cancer on 3 March 2021.