Кіріспе

Малайзия мен Сингапурдағы тамиль этносы – Читтилер, сондай-ақ Чети немесе Чети Мелака деп те аталады. Олар негізінен және бастапқыда Малайзияның Мелака қаласында және 18-19 ғасырларда Мелакадан көшіп келген Сингапурда кездеседі. Олар "Үндістан пернакандары" деп белгілі және индуистік сенімдері мен мұраларын сақтай отырып, негізінен малай және қытай мәдениетін қабылдаған. 21 ғасырда олардың саны 2000 адамды құрайды. Читти/Чети қауымы немесе Четиар қауымы Оңтүстік Үндістаннан шыққан және берілген индуистер.

Тіл

Перанакандықтар сияқты, читилер де көптеген тамил сөздерімен араласқан малай диалектісінде сөйлейді. Көптеген читилер тамил тілінде еркін сөйлей алмайды.

Тарих

Тарихи деректерде Тамил Надудағы Панай қаласынан келген тамил саудагерлері Малакка сұлтандығының билігі тұсында Мелакада қоныстанғандығы айтылады. Пернакандар сияқты, олар да кейіннен осы жерге қоныстанды және жергілікті малайлармен, сондай-ақ малай және тамил тегінен шыққан қытайлармен еркін араласты. Бірақ 1511 жылдан кейін Малакка сұлтандығы құлағаннан соң, читттер туған жерлерімен байланысын үзіп қалды. Португал, голланд және британ отаршылдарының басқаруы астында читттер жергілікті әдет-ғұрыптарды қабылдау арқылы мәдениетін және салтын жеңілдетуге көшті. Бұл 1781 жылы голланд отаршыл үкіметі оған жер учаскесін бергеннен кейін, читт халқының басшысы Тайванаягам Пиллай салған Шри Поятха Мурти храмының архитектурасында көрініс тапқан. Жапондықтардың читт қыздарына қатысты зорлау қаупі читт отбасыларын еуразиялықтарға, қытайларға және толыққанды үндістерге читт қыздарына үйленуге және эндогамиядан бас тартуға мәжбүр етті. Дәстүрлі читт қонысы Джалан Гаджа Беранг бойындағы Кампунг Туджухта орналасқан, онда тамил және малай тегінен шыққан аз ғана қытайлар да тұрады. Соңғы жылдары көптеген читттер Сингапур мен Малайзияның басқа аймақтарында жұмыс тауып алды. Читттердің этникалық ерекшелігі жоғалып барады. Көптегендері мәдени тұрғыдан негізгі үнді, қытай және малай этникалық қауымдастықтарына сіңіп жатқандықтан, ғасырлар бойы сақталған бұл шағын, бірақ ерекше топтың құрылышы қазір жойылу қаупінде тұр. Перанакан читттерінің тарихы, көне заттары мен мәдениетіне арналған көрмелер Малайзияның Мелака қаласындағы Читти ауылындағы Читти мұражайында ұсынылған. Жақында, 2013 жылы, Кампунг Читтидің, тарихи және мәдени ауылдың бір бөлігін бұзу есебінен даму жобаларына қатысты даулар туды. Ауылдың ішінде кондоминиум, қонақ үй және жол салу туралы ұсыныстар тұрғындарға және 1827 жылы салынған ғибадатханаға қауіп төндіреді деп саналады.

Дін

Читтилер – үш храмда құдайға сыйынған, тығыз байланысты Саиваит индустарының қауымы. Ганеша және Шива сияқты құдайларға зор қуанышпен табынады. Олардың діни ғұрыптарында даосизм мен исламның әсері де көрінеді. Индуизм дініне берілген Мелака Читти қауымы діни рәсімдерін сақтап келеді. Олар Дипавали, Понггал, индустардың жаңа жылы, Навратри және Малайзиядағы индустар тобы атап өтетін басқа да дәстүрлі индустар мерекелерін тойлайды. Дегенмен, Читтилер көптеген индустар сияқты Тайпусамға кең ауқымда қатыспайды. Мамыр айында олардың жергілікті храмында Тайпусамға ұқсас Меңмамай мерекесі өтеді. Читти қауымына тән ерекше мереке – Парчу мерекесі. Бұл мереке жылына екі рет тойланады: Парчу Понггал (Бхоги) қаңтарда Понггал күнінен бір күн бұрын, ал Парчу Буа-буахан маусым мен шілде айлары аралығында жеміс жинау маусымында өткізіледі.

Мәдениет

Мәдени тұрғысынан, Читтилер көбінесе малай мәдениетіне, сондай-ақ қытай, голланд және португалдық әсерлерге сіңіп кеткен, бірақ үнді мәдениетінің кейбір элементтері әлі де сақталған. Бұл әсіресе неке тойларында көрініс береді, онда жеміс-жидектер сыйға тартылып, құрбандық шалу үшін хош иіс жағылады. Тамаққа келгенде, малай дәмдеуіштері, ингредиенттері және пісіру әдістері үнді стилін көптеп ығыстырды. Қытай мәдениетінің тамилдерге әсері де бар, әсіресе ата-бабаларға құрмет көрсетуде. Қытайлар діни обрядтарда қолданылатын діни заттарды да пайдаланған. Читтилердің керамика өнеріне де қытай мәдениетінің әсері бар. Читтилер арасында тамил сәулетінің қарапайымдануы да байқалады. Тамилдерден ерекшелігі, Паллава стиліндегі күрделі дравид ғибадатхана архитектурасы, онда индуист құдайларының әдемі бейнеленген мүсіндері көп қатарға орналасқан, ал Читти ғибадатханаларында көбінесе бір қатар ғана болады немесе үш қатардың әрқайсысында бір-бір құдайдың суреті бейнеленген, мысалы, 1781 жылы Таиванаям Читти салған Шри Поята Мурти ғибадатханасында көрініс тапқандай.

Киім-кешектік және өмір салты

Читтилердің көпшілігі малай киімдерін қабылдаған. Ерлерге ыңғайлы саронг пен малай жейде киюге болады, сондай-ақ сонгкок та киеді. Әйелдер болса, пернакандық Ноня киіміне ұқсас киімдер киеді. Читтилер, тамил тегіндес қытайлар мен малай көршілерімен бірге Кампонг үйлерінде тұрады. Олардың ұрпақтары көбінесе малай есімдерінің орнына үнді есімдерін таңдайды, сондықтан үйлерінің сыртында индуист құдайларының суреттерін көруге болады. Типик Читти үйі есігінің үстінен қатар тізілген манго жапырақтарымен ерекшеленеді. Читти храмдары да осылай безендіріледі. Бұл ежелгі дәуірден бері Тамил Надуда сақталып келе жатқан дәстүрлі әдет.