Кіріспе
Контракт бриджінің карталық ойынының түрі. Дубликат бридж – контракт бриджінің бір түрі, онда бірдей бридж комбинациялары (яғни 52 картаның төрт қолға таратылуы) әртүрлі бәсекелестер ойнайды, ал есептеу салыстырмалы нәтижелерге негізделген. Осылайша, әрбір қол, күшті немесе әлсіз болсын, бірдей карталарды ойнайтын басқалармен бәсекелесе отырып ойналады, бұл шеберліктің маңыздылығын арттырып, сонымен қатар сәйкессіздіктің ықпалын азайтады. Бұл, әр қолдың жаңадан таралған және қысқа мерзімде нәтижелерге сәйкессіздіктің әсер етуі мүмкін болатын бриджге қарама-қарсы келеді. Бридж тақталары деп аталатын төрт ұялы карта ұстағыштар әр ойыншының қолын үстелден үстелге сақтауға мүмкіндік береді, ал соңғы есеп әр жұптың нәтижесін сол қолды ойнаған басқалармен салыстыру арқылы шығарылады. Дубликат бриджінде ойыншылар әдетте барлық қолдарды бір серіктеспен ойнайды және серіктестік ретінде ("Жұптар турнирі") немесе бір немесе бірнеше серіктестіктерден құралған команда ретінде ("Командалық турнирлер" ойыншылары өз командаларындағы серіктестерін қалаған уақытта ауыстыруға құқылы) бәсекелеседі. Сондай-ақ, "Жеке турнирлер" де бар, онда ойыншылар турнир барысында серіктестерін үнемі ауыстырады және жеке нәтижелеріне сәйкес бағаланады.
Duplicate bridge is a variation of contract bridge where the same set of bridge deals (i. e. the distribution of the 52 cards among the four hands) are played by different competitors, and scoring is based on relative performance. In this way, every hand, whether strong or weak, is played in competition with others playing identical cards, and the element of skill is heightened while that of chance is reduced. This stands in contrast to Bridge played without duplication, where each hand is freshly dealt and where scores may be more affected by chance in the short run. Four way card holders known as bridge boards are used to enable each player's hand to be preserved from table to table, and final scores are calculated by comparing each pair's result with others who played the same hand. In duplicate bridge, players normally play all the hands with the same partner, and compete either as a partnership (in a 'Pairs tournament') or on a team with one or more other partnerships ('Teams tournament' players are usually allowed to change partner within their team at any point if they wish). 'Individual tournaments' also exist, in which players change partnerships regularly during the tournament and are ranked on their personal performance.
Тарих
Дубликат бриджінің пайда болуы вист ойынында дубликат вистінің пайда болуына негізделген. "Дубликат вист" кітабының кіріспесінде автор дубликат вистің ерте пайда болуына қатысты пікір білдіреді: Митчелл сондай-ақ 1857 жылғы Кавендиш экспериментін еске алады. Бұл эксперимент дубликат вистің сәттілік факторын азайту артықшылықтарын көрсету және жақсы және нашар ойыншылардың шеберлік деңгейін ажырату үшін жүргізілді. Кавендиш мына қорытындыға келді: Бастапқыда, жаңа ойналған мәміленің қолын қайта құру үшін карталарды жинаудың қиындығы, үстелдер арасында карталарды ауыстыру кезіндегі қателіктер, ойыншылардың үстелдер арасындағы бей-мәлім қозғалысы және осының салдарынан ойын темпінің баяулауы дубликат вистің бірден танымал болуына кедерес келтірді. Дегенмен, дубликат вистің эволюциясы жалғасты және әр мәміленің карталарын қайта ойнату үшін ыңғайлы сақтау және ауыстыру процедуралары мен құралдары (қалıптар немесе қазір көбірек таралған тақталар) жақсартылды, нәтижесінде 1890 жылдарға қарай дубликат кең танылды. Сөйтіп, вист ойыны контракт бриджбен ығыстырылғандай, дубликат вист те дубликат бриджбен алмастырылды.
Mitchell also recounts the Cavendish experiment of 1857 to demonstrate the merits of duplicate whist in reducing the element of luck and to distinguish between the skill levels of better and poorer players. Cavendish concludes:
Initially, owing to the early clumsy mechanics of card resorting to reconstruct the hands of a just played deal, the problems resulting from errors made in the transferring of cards between tables, and the unaccustomed movement of players between tables and the resultant slower pace of play, duplicate whist did not gain instant popularity. Nevertheless, the evolution of duplicate whist continued and the procedures and apparatus (known as trays or now, more commonly, boards) for more conveniently maintaining and transferring the cards of each deal for replay had been greatly improved so that by the 1890s duplicate's popularity had become widespread. In turn, as the game of whist was superseded by contract bridge, so was duplicate whist by duplicate bridge.
Жұптар ойыны
Жұптар турнирінде әрбір ойыншы әр ойынды бірнеше рет ойнайды, содан кейін барлық ұпайлар салыстырылады. Турнир бірнеше раундтан тұрады; әр раундта бірнеше тақта (яғни қолдар), әдетте екіден беске дейін, бірдей қарсыластарға қарсы ойналады. Сессия әдетте 24-28 тақтадан тұрады, бірақ бұл сан өзгеруі мүмкін. Көбінесе сағатына сегіз тақта ойналады, сондықтан әдеттегі сессия 3 сағат немесе одан сәл ұзаққа созылады. Егер жұптардың саны тақ болса, әр раундта бір жұп ойнамай қалуы мүмкін. Көптеген турнирлер бір сессиялық болады, бірақ турнирлер екі, төрт немесе одан да көп сессиядан тұруы мүмкін. Тақта ойналғаннан кейін солтүстік ойыншы нәтижені саяхат парағына жазады, ал шығыс ойыншы оны тексереді. Жазылған ақпаратқа кем дегенде солтүстік-оңтүстік және шығыс-батыс жұптарының (анықтамалық) нөмірлері және алынған ұпай кіреді. Көбінесе келісімшарт пен жеңілген трюктер саны, кейде бастама да жазылады. Кейде саяхат парағына әр қолдағы карталар да жазылады, бұл карталар кездейсоқ араласып кеткен жағдайда пайдалы. Саяхат парағы тақтаның ішінде болады және тақтамен бірге жүреді. Бұл ойыншылар әр тақта бойынша осы уақытқа дейін қандай нәтиже көрсеткенін біледі дегенді білдіреді. Бұл артықшылық немесе кемшілік ретінде қарастырылуы мүмкін: олардың турнирдегі салыстырмалы орны туралы ақпарат жұпты қалған қолдарда стратегиясын өзгертуге (мысалы, агрессивті немесе консервативті ставкалау және ойын) итермелеуі мүмкін. Балама ретінде, әр раундтың ұпайлары осы оқиға кезінде жиналған жинақтау парақтарына жазылуы мүмкін, бұл ұпайды есептеушіге сессия аяқталғанға дейін нәтижелерді өңдеуді бастауға мүмкіндік береді, нәтижелер сессия аяқталғаннан кейін көп ұзамай жарияланады. Заманауи жаңалық – әр үстелдегі электрондық деректерді енгізу құрылғысы, ол нәтижелерді директордың компьютеріне сымсыз жібереді. Бұл клубта немесе веб-сайтта ойын аяқталғаннан кейін нәтижелерді жылдам жариялауға мүмкіндік береді. Жұптар турнирі үшін жалпы есептеудің әдеттегі түрі – матчтық ұпай, кейде оның орнына IMP ұпайлары қолданылады. Әр жұп әр раундта әртүрлі қарсылас жұппен ойнайды, бұл турнирдегі жұптардың санына байланысты. Әр раундтан кейін ойыншылардың кейбіреуі немесе барлығы белгіленген "қозғалыс" бойынша қайта отырады, сондықтан әр жұп әр раундта басқа жұпқа қарсы ойнайды; тақталар да жылжытылады. Қозғалыс әр жұп бір қарсыласқа қарсы бір раундтан артық ойнамайтындай және, әрине, бір тақтада бірден көп рет ойнамайтындай етіп құрылуы керек. Турнир директоры қозғалысты ойналатын жұптардың санына байланысты таңдайды, олардың әрқайсысы қайталамастан, қалаған санды ойнауға мүмкіндік береді. Шамамен оннан аспайтын үстелдері бар турнирлер көбінесе Митчелл қозғалысы (әр солтүстік-оңтүстік жұбы барлық немесе көптеген шығыс-батыс жұптарына қарсы ойнайды) немесе Хауэлл қозғалысы (әр жұп барлық немесе көптеген басқа жұптарға қарсы ойнайды және қажет болған жағдайда солтүстік-оңтүстік және шығыс-батыс арасында ауысады) ретінде ойналады. Хауэлл қозғалысы көбінесе 7-ден аз үстел болғанда қолданылады. Үлкен турнирлер жеке бөлімдерге бөлінуі мүмкін (әр бөлім өз жеке қозғалысын жүргізеді, бірақ ұпайлар барлық бөлімдерде салыстырылады); әр бөлім көбінесе Митчелл қозғалысын ойнайды.
Үстел қозғалысы
Митчелл қозғалысы ең көп таралған. Солтүстік-Оңтүстік жұптары тұрақты болып қалады. Әр турдан кейін Шығыс-Батыс жұптары келесі жоғары нөмірленген үстелге, ал тақталар келесі төменгі үстелге өтеді. Егер үстелдердің саны тақ болса, әрбір Шығыс-Батыс жұбы толық айналымнан кейін әрбір Солтүстік-Оңтүстік жұбына қарсы әртүрлі тақталарды ойнайды. Егер үстелдердің саны жұп болса, Шығыс-Батыс жұптарына айналымның жартысынан кейін үстелден өтуді айтады, осылайша олар бұрын ойнаған тақталарға тап болмайды; баламалы түрде ("Relay bystand Mitchell"), "bystand" (ойыншысыз үстел) енгізіледі, ал "bystand"-тан ең алыс екі үстел әр айналымда тақталарды бөліседі ("релей"). Әдетте, "bystand" алаңның ортасына (мысалы, 10 үстел болса, 5 және 6 үстел арасында) және "релей" 1-ші және соңғы үстелдің арасына орналастырылады. "Кәдемі" Митчелл - жеті, тоғыз немесе он үш үстел, кезекпен төрт, үш немесе екі тақта бар: барлық ойыншылар барлық тақталарды ойнайды, ал әрбір бағыттың барлық жұптары басқа бағыттың барлық жұптарына қарсы ойнайды. Митчелл қозғалысының бір түрінде "жаяу ауысу" қолданылады. Бұл ойналған тақталардың шамамен сегізінен бірінде Солтүстік-Оңтүстік жұптары Шығыс-Батыс карталарын ойнайды және керісінше. Бұл нұсқа екі жеңімпазды емес, бір жеңімпазды көздеген кезде қолданылады (төменде қараңыз). Кейде оның орнына Хауэлл қозғалысы қолданылады, әдетте, үстелдердің саны салыстырмалы түрде аз болған кезде. Бұл қозғалыс күрделірек және жұптардың жалпы санына байланысты өзгереді. Барлық тақталар мен жұптардың көпшілігі әрбір турдан кейін үстелдерге қойылған немесе ойыншылармен жүретін нұсқаулық карталарға сәйкес қозғалады (әдетте бір жұп немесе кейде бірнешеу тұрақтайды). Хауэлл кейде Митчеллге қарағанда әділ сынақ деп саналады, өйткені әр жұп қарама-қарсы бағытта отырған жұптар ғана емес, барлық немесе барлық басқа жұптарға қарайды. Алайда, қозғалыстың әділдігі тек кімге қарсы ойнағаныңызға ғана емес, сонымен қатар сізбен бірдей карта ойнаған жанама қарсыластарыңызға да байланысты. Хауэллдің қателіктері Митчеллге қарағанда күрделілігі жоғары болғандықтан, қателіктерге бейім келеді. Идеалды жағдайда раундтар саны бәсекелесетін жұптар санына қарағанда бір кем болады, сондықтан әрбір жұп басқа жұптарға қарсы бір раунд ойнайды. Әр тур әдетте 2, 3 немесе 4 тақтадан тұрады. Алайда, кейде бұл ойналатын тақталардың жалпы санын келтіреді. Бұған жол бермеу үшін "кесілген Хауэлл" немесе "үш ширек Хауэлл" қозғалысы жиі ойналады, аз раундтармен және әдетте бірден көп стационарлық жұппен, сондықтан раундтар саны және стационарлық жұптар саны жұптардың жалпы санына тең. Шальфант қозғалысы аз таралған. Бұл қозғалыста тақталар тұрақсыз болып қалады, ал ойыншылар карталарға сәйкес қозғалады. Бұл физикалық үстелдердің едәуір көп болуын талап етеді, өйткені кез-келген раундта бірнеше үстел ойнатылмайды. (Хауэлл қозғалысы сияқты, бұл қозғалыс әдетте салыстырмалы түрде аз ойыншылар бар кезде қолданылады, әдетте 12 жұптан аспайды. Сонымен қатар, Хауэлл қозғалысы сияқты, бұл қозғалыс бір жеңімпазды шығарады және жұптар барлық немесе басқа жұптардың бәріне қарсы болады.) Бұл қозғалыстың артықшылығы бар, өйткені жұптар жиі алдыңғы раундта қолданылмаған үстелге көшеді, сондықтан баяу жұп басқа жұптарды Howell сияқты кешіктірмейді. Сонымен қатар, бірнеше өлшемдер үшін бұл қозғалыс техникалық жағынан жоғары, өйткені басқа жұптар басқа жұптарға қарағанда, Хоуэлл қозғалысына қарағанда көбірек жұптарға қарайды. Бұл қозғалыстың физикалық үстелдердің үлкен санын және осылайша кеңістікті қажет ету кемшілігі бар. Сондай-ақ, ойыншылар өздерімен бірге нұсқау карталарын алып жүруді және оларға кеңес беруді талап етеді, ал нұсқау карталары әдетте Хауэлл қозғалыстары үшін үстелдерде қалады. Қандай қозғалыс болмасын, егер жұптар саны тақ болса, әрбір раундта бір жұп бос отыруы керек; бұл жағдайды бай немесе отыру деп атайды. Мұндай жағдайда, жоғалған жұп (кейде "жанды жұп" деп аталады) бар сияқты қарастырылады, яғни қозғалысқа (нақты жұптар саны + жарты үстел) қойылады. Фантомдық жұп Солтүстік-Оңтүстік, Шығыс-Батыс немесе Хоуэлл қозғалысындағы кездейсоқ жұп саны болуы мүмкін. Митчелл қозғалысында Шығыс-Батыс фантомдық жұптың болуы артықшылыққа ие, өйткені әр үстелде фантомдық емес ойыншылар бар, олар тақталардың дұрыс қозғалысына жауапты. Қозғалыс кезінде әрбір раундта бір жұп сыртқа шығады ("фантомдық жұпқа қарсы ойнайды"). Нәтижесінде, жұптар әдетте тақтайшалардың тең емес санын ойнайды, олардың соңғы нәтижелері әдетте соңғы есептеуде (факторинг деп аталады) масштабталады, немесе сирек жағдайда, оларға сол раунд үшін "бай ұпайлары" беріледі (әдетте, орташа нәтижеден сәл жоғары). Тақ жұптар саны үшін тағы бір реттелу "bump" немесе "rover" қозғалысы деп аталады, онда үстелдердің саны (нақты жұптар саны - 1)/2 дейін төмендетіледі. Митчелл қозғалысында, қосымша жұп әдетте бірінші раундта сыртқа шығады, содан кейін кестеге сәйкес, әр келесі раундта басқа Солтүстік-Оңтүстік жұбын ауыстырады ("bump" жұбы сол раундта сыртқа шығады). Қосымша жұптар жиі "rover" жұбы деп аталады, өйткені басқа Солтүстік-Оңтүстік жұптарынан айырмашылығы, олар әр раундта қозғалады. Атап айтқанда, 11½ үстел үшін "bump" сыртқа отырудан артық, өйткені ол әр жұпқа кемінде 24 тақта ойнауға мүмкіндік береді, ал ойналатын тақталардың саны 33-ке жетеді. Хауэлл қозғалысында, қосымша жұп әдетте бірінші раундта сыртқа шығады және содан кейін олар барлық келесі раундтарға бекітілген орындарға орналастырылады. Құрылғылық жұптардың әдеттегі орнынан басқа кез келген орын жарайды. Қосымша жұп осылайша, әр раундта сол орындарға қозғалатын жұпты ("bump") ығыстырады. Қосымша жұптар, Хоуэллде болмаса да, әдетте "rover" жұбы деп аталады. Жақсырақ балама - фантомдық жұпқа тұрақты орын беру. Бұл барлық тақталардың бірдей саны ойналуын қамтамасыз етеді (осылайша барлық жұптар барлық тақталарды ойнайды) және көп жағдайда барлық тұрақсыз жұптар арасында қозғалыстың толық әділ болуын қамтамасыз етеді. Сынақтар әдетте жоғары деңгейдегі жарыстарға (мысалы, аймақтық және ұлттық чемпионаттар, шақыру турнирлері және т.б.) арналған. Мұнда, белгілі бір жұптар саны (әдетте 16) толық дөңгелек турнир (турнирді қысқарту үшін швейцарлық жүйе де қолданылуы мүмкін) өткізеді, онда бәсекелестердің арасында салыстырмалы түрде ұзақ матчтар (8-32 тақта) өтеді, турнирдің барлық кезеңі екі-төрт күнге созылады. Бір сессияда тек бір раунд болады, тақталар үстелдер арасында айналып өтеді және жұптар өз орындарында қалады. Нәтижелер әр раундтан кейін IMP немесе Калькутта есебін пайдаланып есептеледі, Жеңіс ұпайларына айналдырылады және ағымдағы есепке қосылады. Ең көп VP ұпайы жинаған жұп жеңімпаз болады.
Жекелеген жарыстар
Жеке ойында әр ойыншы әр раундта басқа серіктеспен жұптасады. Жеке жарыстар жұптық және командалық жарыстарға қарағанда аз танымал және сирек кездеседі. Серіктестерді тағайындаудың әртүрлі әдістері бар. Бір әдіс, Митчелл жүйесінің кеңейтілген нұсқасы ретінде қарастырылады, онда ойыншылардың белгілі бір тобы әрқашан солтүстікке, тағы бір тобы оңтүстікке, келесі тобы шығысқа, ал соңғы тобы батысқа отырады. Бұл әр жұптың салыстырмалы түрде тәжірибелі немесе шебер ойыншыдан және салыстырмалы түрде тәжірибесіз ойыншыдан тұратынын қамтамасыз ету үшін қолданылуы мүмкін. Жеке жарыстарды ұйымдастыру күрделірек, себебі жүйе және есептеу әдістері қиын. Олар ойыншылардың әр раундта жаңа серіктестермен келісімдер мен ойын тактикасын үйлестіруін қажет етеді; бұл көптеген келісімдер мен сигналдар жүйелерінің және конвенциялардың ерекшеліктерін ескере отырып, ойынның күрделілігін арттырады. Басқа жарыстармен салыстырғанда, сәттілік факторына байланыстылығы артады: жақсы ойыншы қиын жағдайда нашар серіктеспен, қарапайым жағдайдағы осы серіктестен гөрі нашар нәтиже көрсетуі мүмкін. Есептеу әдетте матчтық ұпайлар бойынша жүргізіледі, бірақ IMP жұптық есептеуін де қолдануға болады.
Резеңке көпірмен қарама-қайшылық
Дубликат бридж, әсіресе матчпойнт ойындары, резеңке бриджтен ұпай санау әдісінде және, демек, кейде сауда-саттық пен ойын тактикасында айқын ерекшеленеді. Резеңке бридждегі мақсат – сіз ойнап отырған қарсыластар жұбынан көп ұпай жинау болса, дубликат бридждегі мақсат – дәл сол карталармен ойнаған басқа жұптардан жақсы нәтиже көрсету. Осы себепті стратегиялар мүлдем басқаша. Резеңкеде (IMP санау жүйесінде) овертрик үшін сызықтан жоғары 30 ұпай маңызды емес және сетке түсу тәуекеліне баруға тұрарлық емес. Матчпойнт дубликатында, осы 30 ұпай сізге ең жоғары ұпай алуға мүмкіндік береді, ал орташа нәтижеден қалудың орнына, төмендеу тәуекеліне баруға болады. Резеңкеде 800 ұпайлық айыппұл – апатты жағдай, бірақ матчпойнттерде ол кез келген ең төменгі ұпайдан нашар емес. Халықаралық матчпойнттер бұл екі шектің арасында орналасады. Үлкен айыппұлдар кішкентай айыппұлдардан жаманрақ, бірақ 30 ұпайлық айырмашылықтар орташа деңгейде маңызды. Тағы бір айқын ерекшелік – бөлшектік қолдарды саудалауда. Дубликат бриджде жұп өзінің бөлшектік ұпайға (ойыннан кем) ойнайтынын түсінгеннен кейін, олардың мақсаты – аукционды ең төмен бағамен жеңу. Резеңке бриджде кейде ойынды аяқтау үшін сызықтан төмен ұпайлар қажет болғандықтан, осы ең төмен бағадан жоғары баға ұсыну қажет болуы мүмкін. Дубликат бриджінің ерекше артықшылығы – карталармен келген жаман сәттілік сериясын толығымен бейтараптандыруға мүмкіндік беруі. Түн бойы нашар қолдары болған жұп, егер олар сол нашар қолдармен ойнаған басқа жұптардан шеберлікпен ойнаса, кешкі ең жоғары ұпайға ие болуы мүмкін. Дегенмен, мұндай жағдайларда бұл жұптар осы дағдыларын қолдануға аз мүмкіндік алады, ал олардың нәтижелері қарсыластарының тәжірибесіне көбірек байланысты болуы мүмкін.
Ережелер
Дубликат бриджін ойнау ережелері ресми түрде «Дубликат бриджінің заңдары» деп аталады және оларды Дүниежүзілік бридж федерациясы мен оның мүше басқару органдары жариялайды. Бұл заңдардың мақсаты – дұрыс процедураны анықтау және дұрыс процедурадан ауытқу болған жағдайда тиісті өтемақы беру. Олар, ең алдымен, бұзушылықтарға жаза ретінде емес, керісінше, кінәсіз тараптарға зиян келтіретін жағдайларды түзеу үшін жасалған. Басты ережелердің көпшілігі барлық жерде қолданылады, бірақ белгілі бір ережелерді, процедураларды және жарысқа қатысу шарттарын белгілеу құқығы жергілікті басқару органдарына, клуб деңгейіне дейін берілген.