Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік теңіз күшінің фрегаты
осы атпен аталған басқа кемелер
Frigate of the Royal Navy
other ships of this name
Бірінші HMS Шах – 19 ғасырдағы Ұлыбритания Корольдік теңіз күшінің темір қабығы ағашпен қапталған, броньсыз фрегаты. Оны Сир Эдвард Рид жобалаған. Бастапқыда HMS Blonde деп атау жоспарланған, бірақ 1873 жылы Персия шахының сапарынан кейін аты өзгертілді.
The first HMS Shah was a 19th century unarmoured iron hulled, wooden sheathed frigate of Britain's Royal Navy designed by Sir Edward Reed. She was originally to be named HMS Blonde but was renamed following the visit of the Shah of Persia in 1873.
Құрылыс бағдарламасы
Келесі кестеде "Шах" және басқа екі темір фрегат: "Инконстант" және "Рали" кемелерінің құрылысы мен сатып алу құны көрсетілген. Сол кездегі стандартты британдық практика осы шығындар қару-жарақ пен жабдықтарды қамтымаған. Кеме жасаушы Қозғалтқыштар Сынысы бойынша Салынған Жүгірілді Аяқталды Brassey's 1887 King Hull Machinery Totalexcludingarmament Inconstant Pembroke Dockyarda John Penn & Son 27 қараша 1866 12 қараша 1868 14 тамыз 1869 * £138,585 £74,739 £213,324 $1,036,756 Raleigh Chatham Dockyard Humphrys, Tennant & Co. 8 ақпан 1871 1 наурыз 1873 13 қаңтар 1874 * £147,248 £46,138 £193,386 $939,586 Shah Portsmouth Dockyard Ravenhill 7 наурыз 1870 10 қыркүйек 1873 14 тамыз 1876 £177,912 £57,333 £235,245 $1,119,861 *Алғашқы рет тапсырылған күні. Оның құрамында 469 офицер мен сарбаз, 46 жігіт және 87 теңізші болды.
The following table gives the build details and purchase cost of the Shah and the other two iron frigates: Inconstant and Raleigh. Standard British practice at that time was for these costs to exclude armament and stores. Ship Builder EnginesCost according to Laid down Launched Completed Brassey's 1887 King Hull Machinery Totalexcludingarmament Inconstant Pembroke Dockyarda John Penn & Son 27 November 1866 12 November 1868 14 August 1869 * £138,585 £74,739 £213,324 $1,036,756 Raleigh Chatham Dockyard Humphrys, Tennant & Co. 8 February 1871 1 March 1873 13 January 1874 * £147,248 £46,138 £193,386 $939,586 Shah Portsmouth Dockyard Ravenhill 7 March 1870 10 September 1873 14 August 1876 £177,912 £57,333 £235,245 $1,119,861
*Date first commissioned. Her complement was 469 officers and men, 46 boys and 87 marines.
Қару-жарақ
1888 жылға қарай Шах кемесі екі 9 дюймдік ұңғылы зеңбірек, он алты 7 дюймдік 6½ тонналық ұңғылы зеңбірек, сегіз 5 дюймдік артқыдан зарядталатын зеңбірек, үш жылдам атуға арналған зеңбірек, он екі пулемет және төрт торпеда тартқышпен қаруланды.
As of 1888, Shah was armed with two 9 inch rifled muzzle loading guns, sixteen 7 inch 6½ ton rifled muzzle loading guns, eight 5 inch breech loading guns, three quick firing guns, twelve machine guns, and four torpedo launchers.
Қызмет мансабы
Ол тек үш жыл ғана қызмет етті. 1876 жылы ол Корольдік теңіз күштерінің Тынық мұхитындағы базасының флагманы ретінде адмирал де Хорси басшылығымен HMS Repulse кемесін алмастырды. 1877 жылдың 29 мамырында HMS Amethyst корветімен бірге Перудің Ило қаласының жанында Пакоча шайқасына қатысты. Бұл шайқас Перудің бір мұнаралы зы бронекемесі Хуаскарға қарсы болды, оны үкіметке қарсы көтерілісшілер басып алған және бірнеше британдық сауда кемелерін тонаған. Зы бронекеме Хуаскар британдықтардың оқтарына дерлік өткірмейтін болды, бірақ екі зы бронесіз британдық кеме Хуаскардың мұнаралық оқтарынан қашықтауға мәжбүр болды. Шах сол кездегі ең жылдам соғыс кемесі болғанымен, кішкентай Хуаскар шалшық суларда маневрлірек болды. Шайқас барысында Шах ашуға толы алғашқы торпеданы атты, бірақ ол Хуаскардан озып кетіп, нысанадан тыс қалды. Флагмандық қызметі кезінде ол Питкэрн аралына да сапар шекті. 1879 жылы үйіне қайтқанда ол Сент-Хеленаға тоқтады, онда британдықтардың Исандлванадағы жеңілісі туралы хабарды алды. Шах Оңтүстік Африканың Дурбан қаласына сарбаздарды тасымалдау үшін қайта бағытталды. Ол содан кейін Англо-зулу соғысына көмектескен Корольдік теңіз күштерінің бөлігіне кірді, содан кейін Ұлыбританияға сапарын аяқтады. 1879 жылдың 24 қазанында оның бір бөлігі Портсмутте жалақысын алды және Шах Бу резервінің төртінші дивизиясына қосылды, содан кейін Солтүстік Америка және Батыс Үндістан стансасына, Бермуда аралындағы Корольдік теңіз кеме жасау орнына, тұруға жіберілді. 1897 жылы HMS Malabar осы міндетті өз мойнына алды. 1904 жылдың желтоқсанында Шах көмір сақтау кемесіне айналдырылып, C.470 деп аталды. Кеме 1919 жылдың 19 қыркүйегінде сатылды. 1926 жылы кеме қалдығы Бермудада жарық көрді. Кейбір деректерге сәйкес (көбінесе даниялық), кеме 1934 жылы даниялық Petersen & Albeck компаниясына сатылып, Копенгагенге сүйретіліп, осы жерде бөлшектелді. Кейіннен 1936 жылы оның терек ағашынан жасалған интерьерінің бөлігі Грасстендегі Корольдік сарайда еден тақталары ретінде пайдаланылды. Оның мачталары сақталған. Олар темірден жасалғандықтан, HMS Victory кемесінің ағаш мачталарын ауыстыру үшін жеңіл және берік деп есептелді. Олар, мүмкін, 1887 жылы құрғақ докқа қойылған кезде Victory кемесіне орнатылған және осы күнгі сақталған күйінде сақталған. Персия шахының сыйы болған оның кормалық тақташасы 1974 жылы HMS Malabar (Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің базасы, Бермуда, Корольдік теңіз кеме жасау орнының қалдығы) тарапынан қалпына келтірілді. Ол қазір Бермудадағы Сент-Джордж қаласындағы Митчелл үйінде орналасқан Сент-Джордж тарихи қоғамының мұражайында қойылған. Портсмуттегі Виктория паркінде кеме экипажына ескерткіш орнатылған.
She was only in service for three years. In 1876, she was deployed as flagship of the Royal Navy's Pacific Station under Admiral de Horsey, relieving HMS Repulse. On 29 May 1877, in company with the corvette HMS Amethyst, she fought an action near Ilo, Peru, the Battle of Pacocha. This was against the Peruvian armoured single turret ship Huáscar, which had been taken over by anti government rebels, and had boarded some British merchant ships. The armoured Huáscar proved virtually impenetrable to the British guns, but the two unarmoured British ships had to keep clear of the Huáscar’s turret guns. Although Shah was the fastest battleship then afloat, the smaller Huáscar was more maneuverable in the shallow waters. In the course of the action, Shah fired the first torpedo to be used in anger, although it missed – being outrun by Huáscar. During her time as flagship she also visited Pitcairn Island. On her voyage home in 1879, she called at St. Helena, where news was received of the British defeat at Isandhlwana. Shah was diverted to carry soldiers to Durban in South Africa. She then formed part of a Royal Naval contingent that assisted in the Anglo Zulu War, before she completed her voyage to Britain. On 24 October 1879 some of her crew were paid off at Portsmouth and Shah was placed in the fourth division of the Steam Reserve, then joined the North America and West Indies Station at the Royal Naval Dockyard on Ireland Island, Bermuda, to provide accommodation. HMS Malabar took over this task in 1897. In December 1904, Shah was converted to a coal storage hulk and renamed C.470. The hulk was sold on 19 September 1919. In 1926 the hulk was wrecked, at Bermuda. According to some sources (primarily Danish), the ship was eventually sold to Danish salvage company Petersen & Albeck in 1934, towed to Copenhagen, and dismantled there. Part of the teakwood interior was later used as floor planks at the Royal Castle in Gråsten in 1936. Her masts survive. Being iron, they were deemed to be a lighter, more durable, replacement for the wooden masts of HMS Victory. They were probably fitted to Victory when she was dry docked in 1887, and survive to the present day in her preserved state. Her stern plaque, a gift from the Shah of Persia, was restored in 1974 by HMS Malabar (Her Majesty's Naval Base Bermuda, the remnant of the Royal Naval Dockyard). It is on display at the St. George's Historical Society Museum, in the Mitchell House in St. George's Town, Bermuda). There is a monument to the ship's crew in Victoria Park, Portsmouth.