Кіріспе

Францияның Окситаниядағы департаменті (Од; Од) – Францияның оңтүстігінде орналасқан департамент, Окситания аймағының құрамында және Ауд өзенінің атымен аталған. Департаменттік кеңес оны 12-14 ғасырларда белсенді болған діни қарсыластар тобының құрметіне "Катар елі" (француз тілінде: Pays cathare) деп те атайды. Оның префектурасы Каркассон, ал субпрефектуралары Лиму және Нарбон. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, халық саны 374 070 адамды құрады. Ауде – франкофондық елдерде жиі кездесетін француз әйелдер есімі, бастапқыда Аквитания герцогы Бертранның әйелі және Святой Губерттың бауыры Евдоның анасы болған Ауде немесе Одадан шыққан. Ауде – Роланның сүйіктісінің есімі, батырлық жырларда жиі кездеседі.

Орналасқан жері

Ауд Жерорта теңізі мен Пиреней таулары арасында орналасқан. Ол қазіргі Окситания аймағының бір бөлігі. Оның шығысында Гольф-дю-Лион және солтүстігінде, батысында, оңтүстігінде Пиреней-Орианталь, Арьеж, Жоғарғы Гаронна, Тарн және Эро департаменттері орналасқан.

Бейнелеу

Ауд аймағының әрбір табиғи аймағының өзіндік ландшафты бар. Шығысында лагуналар немесе жағалау көлдері құрлықты теңізден бөліп тұрады. Бұл көлдер Ауд, Орб және Геро өзендерімен әкелінген шөгінділердің жиналуынан пайда болған. Мұндай тұзды сулы көлдер көптеген. Бұл орта флора мен фауна үшін қиын, себебі ол теңіздің, күннің, құрғақшылықтың және су тасқынының әсеріне ұшырайды. Бұл жерде тұзға төзімді (яғни тұзды жақсы көретін) өсімдіктер өседі. Аймақ қызғылт фламинго мен ақ қаңқабас үшін де танымал. Батысқа қарай, Ауд және Корбиер массивінің құрғақ жерлерінде бұталы өсімдіктер басым. Бұл ландшафт орманды жоюдың нәтижесінде пайда болған және мал шаруашылығымен сақталып келеді. Флорасы алуан түрлі және көптеген орхидея түрлерімен сипатталады. Солтүстік және батысындағы Қара тау аймағы емен мен бук ормандарынан тұрады. Лаурагис – ағаштармен жабылған ландшафт, онда егін шаруашылығы төбелерді қалыптастырған. Мұнда Гангвиз көлі сияқты су қоймалары бар. Соңында, Аудтың жоғары аңғары, басқаша айтқанда Разес, бук, қайын, тополь немесе күрең ағаштардан тұратын жағалау ормандарынан құралған. Оған Францияның оңтүстігінде сирек кездесетін батпақтар да кіреді.

Геология

Аудтың ландшафты геологиясымен түсіндіріледі. Оңтүстікте Пиреней тауларының қалыптасуы кезінде бүктеліген шөгінді тау жыныстары орналасқан. Аудтың солтүстігі мен орталығында шөгінді тау жыныстары аз бүктеліп жатыр. Шығыс шекарасында, Жерорта теңізі жанында, тау жыныстары Гольф-дю-Лионның ашылуынан туындаған қалыпты құлау жарылымдарымен ойылып жасалған. Солтүстікте Қара тау және Минервуа шиста мен мәрмәрден тұрады, бұл Орталық массивтің оңтүстік жиегін құрайды. Бұл ежелгі тау жыныстары 300 миллион жылдан астам уақыт бұрын пайда болған және Герциния тау тізбегінің қалыптасуынан деформацияланған. Монтань-д’Аларик (Аларик тауы) – күмбез пішіндес және әктастан тұратын антиформалық бүктеліс.

Климат

Ауде орта теңіздік климат аймағында орналасқан. Күзге қатыгез және қысқа дауылдар тән. Жазы көбінесе ыстық және құрғақ болады, бұл жүзім мен зәйтүн ағаштарын өсіруге өте қолайлы. Дегенмен, бұл департаментте климаттың әртүрлі ерекшеліктері бар: солтүстікте Монтанье-Нуаре және оңтүстікте Пейс-де-Солт таулы климатқа ие, қыста температура кейде тым төмендейді. Батыста климат Аквитанияның ықпалында, жауын-шашын мөлшері көп, ал шығыста – таза Жерорта теңізі климаты. Орталықта, Лимуксин, Каркассон және Разе аймақтарында климат желдің күшті әсеріне ұшырайтын аралық типке жатады. Аудеде жел жиі соғады. Бұл Франциядағы ең желді департаменттердің бірі, жылына 300-350 күн жел болады. Бұл құбылыстың себебі, негізінен, солтүстік және оңтүстік жер бедерінің өзгеруіне байланысты, ол желдің өтуіне арналған дәліз секілді жағдай жасайды. Солтүстік-батыста Серс желі соғады, Прованста ол Трамонтан деп аталады, бұл жер бетінен соғатын жел. Бұл құрғақ, кейде күшті және қыста суық жел. Оңтүстік-шығыста Аутан желі соғады, жергілікті тұрғындар оны Марин деп атайды, ол ыстық және ылғалды, теңізден келеді. Осы тұрақты желдер Авиньоне Лаурагас аймағындағы сияқты жел турбиналарының өндірістік паркін құруға мүмкіндік берді.

Гидрографиялық

Аудтың су тоқтату жүйесі негізінен сол аттас өзенмен анықталады. Өзен Рок-д'Одтан басталып, Капцир платосындағы Матемале және Пуйваладор тоғандары арқылы 1500 метр биіктікте өтеді, содан кейін Аудтың жоғарғы аңғарымен Аксат, Лиму және Куиллан қалалары арқылы департаментті оңтүстіктен солтүстікке қарай кесіп өтеді. Каркассон қаласында өзен бағытын өзгертіп, Жерорта теңізіне қарай шығысқа бұрылып, Флери маңында құйылады.

Негізгі қалалары

Ең көп халқы бар коммуна - Нарбонна; Каркассон префектурасы екінші ең көп халқы бар коммуна. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, 10 000-нан астам тұрғыны бар 5 коммуна бар: Бұл Еуропадағы ең ежелгі табылған бас сүйек. Ол шамамен 450 000 жыл бұрынғы кезеңге жатады. Таутавель адамы осы аймақтың барлық бөлігінде өмір сүрген болуы мүмкін.

Рим дәуірі

Римдіктер генерал-консул Домиций Аенобарб басшылығымен б.з.д. 118 жылы Нарбоннан солтүстікке қарай бірнеше шақырым жердегі Монтлаурес бекінісін алғаш рет басып алды. Бұл провинцияның астанасы мен өте қарқынды сауда портына айналды. Бұл жер стратегиялық тұрғыдан маңызды болды, себебі ол Аквитания және Домития тас жолдарының тоғысқан жерінде, сондай-ақ Ауда өзенінің құйылысына жақын теңіз жағасында орналасқан еді. Каркассон б.з.д. 30 жылы латын тіліне көшті, осы кезде көптеген астық шаруашылықтары құрылды. Шамамен екі ғасыр бойы Ауда аймағы бейбітшілік пен қарқынды экономикалық өсімді бастан өткерді.

Барбарийлер шапқыншылығы

Визиготтар 435 жылы аймаққа басып кірді, сол кезде Рим сенаторы Флавий Этий Багаудтарды, яғни Галияның орталық және солтүстік бөліктеріндегі қарақшылар мен заңсыз топтарды басумен айналысып жатқан еді. 462 жылға дейін Рим билігі қайта орнатылды. 507 жылы Воуле шайқасында I Хлодвигтің жеңісі оған Тулуза мен Аквитанияны жаулап алуға мүмкіндік берді. Бірақ ол Ауд аймағын қайтарып ала алмады, ол Остготтар королінің көмегімен визиготтардың қолында қалды. Оның әскері 508 жылы Хлодвигтің ұлын жеңді. Бұл аймақ Септиманияның бір бөлігі болды, себебі ол визигот патшалары құрған жеті епископтықтан тұрды: Эльна, Агде, Нарбонн, Лодев, Безиер, Магуэлонн және Ним. Септимания Ауде аймағын ғана емес, сонымен қатар Лангедок-Руссильон аймағының барлық бөлігін қамтыды.

Орта ғасырлар

817 жылы Людовик ІІ Инау Каркасс және Разесті Септиманиядан бөліп, Тулуза маркизаты мен Аквитания корольдығына қосты. Каркассонның алғашқы графы Барселона графтары әулетінен шыққан Олиба болды. Ол 819 жылы орнықты. Разе – сарациндер өз қаласынан қуған Нарбон архиепискобы құрған тағы бір графтық. Ол епископтық орнын Разеге көшіріп, аймаққа феодалдық құрметтерге ие болды. Нарбон үшінші графтық құрады. Осылайша, тоғызыншы ғасырда Од департаменті үш графтықтан тұрды: Каркассон, Разе және Нарбон. 880 жылы Разе графтығы Каркассон графтығымен неке арқылы біріктіріліп, ешқашан бөлінбеді.

Аудедегі катарлық

13 ғасырда аймақта катаризм дамыды: гностицизмге ұқсас екіұстанымды христиан діні. Католик шіркеуі бұл дінді өте тез еретик деп айыптады. Каркасон және Тулуза округтерінде оның күшінің артуына байланысты, 1209 жылы Папа Иннокентий III альбигендерге қарсы крест жорығын жариялады. Солтүстік барондары Симон де Монфорт басшылығымен бірігіп әскер құрды. Тулуза графы VI Реймонд кешірім алғанмен, Каркассон графы әскермен жеке күресті. Каркассон қаласы көптеген катаризм жақтастарының панасы болды.

Протестанттық дағдарыс және департаменттің экономикалық кеңеюі

1561 жылы Каркассон қаласында діни шиеленіс қайтадан, протестанттық дағдарыс түрінде туындады. 1574 жылы Лангедок губернаторы герцог Анри I де Монморенси реформаторлар тарапына қосылды. Католиктер тарапынан герцог Анна де Жойез Католик лигасының жетекшісі болды. 1632 жылдың қыркүйегінде Генри II де Монморенси Кастельнауари шайқасында патшалық әскерлермен шайқасып, жеңілді. Ол өлім жазасына кесіліп, Тулуза қаласында атқыланды.

Департаменттің құрылуы

Қазіргі департамент – Франция революциясы кезінде 1790 жылғы 4 наурызда Конституциялық ассамблея құрған 83 департаменттің бірі. Ол бұрынғы Лангедок провинциясының бір бөлігінен жасалған. Әкімшілік бөліністер 8-жылғы 28 Плувиоз заңымен өзгертілді, ол төрт округ құрды (премьер Раймонд Пуанкаре 1926 жылы оларды үшке дейін азайтты) және кантондардың санын 45-тен 31-ге дейін кемітті.

ХХ ғасыр

Аудеде шарап өндірісі гүлденді, бірақ Лаурагастағы егіншілер үлкен қиындықтарға кезікті. Дегенмен, департамент шараптың артық өндірілісінен және сатылымының күрт төмендеуінен зардап шекті. 1907 жылы туған дағдарыс шарапшылардың көтерілісіне ұласты. Осының нәтижесінде 1909 жылдан бастап Аудеде көптеген шарап өндіру кооперативтері құрылды.

Өнеркәсіп және энергетика

Ауданың жоғарғы аңғарында өнеркәсіптік белсенділік күшті. Ол әсіресе XIX ғасырдың соңынан бері Лиму қаласының төңірегінде ерекше көзге түсті; және ондағы Лафарж кірпіш зауыты әлі де қарқынды дамуда. Алайда, 1970 жылдардан бастап Аудеде аяқ киім және шляпа сияқты дәстүрлі салалардың өркендеуі тез төмендеді. Жақындағы қызмет көбінесе Нарбонн қаласында, әсіресе Порт-ла-Новельдегі порттық құрылыстар мен мұнай қоймаларында шоғырланған. 1889 жылдан бастап Ауде өзенінің жоғары аңғары гидроэлектр энергиясын өндіруде маңызды рөл атқарды. Ауде Франциядағы Алет-ле-Бен және Квильандағы электр станцияларынан мұндай қуатты жеткізген алғашқы департамент болды. Жоахим Эстрад 1901 жылы Франциядағы алғашқы электр энергиясын жеткізу компаниясын – Southern Power Transmission Company (SMTF) құрды. Оның Ахат-Сен-Жорж қаласындағы станциясы Каркассон және Нарбонн қалаларын 20 киловольт қуатпен қамтамасыз етті. Бүгінде Ауде Францияда орнатылған жел турбиналарының саны бойынша көш бастап тұр. Қазір 113 турбина жұмыс істеп тұр. Олар шамамен 91 мегаватт электр энергиясын өндіреді, бұл 100 мыңдай адамның электр энергиясын тұтынуына тең. Осы турбиналардың көбейіп кетуіне байланысты, префектура мүдделі тараптармен бірлесіп жел турбиналарына арналған жақсы жүріс-тұрыс ережесін әзірлеуді көздеп отыр.

Қолөнер

Ауде аймағында қолөнер саласы өте жақсы дамыған, халықтың 14,6% осы саламен айналысады. 250 түрлі қолөнер кәсіптерінде жұмыс істейтін 5400 кәсіпорын 1990 жылдардың соңында жылына 3 миллиард франк (400 миллион евро) табыс тапты.

Демография

Ауда тұрғындары аудои деп аталады. 1990 жылғы халық санауы 1960 жылдардан бері халық санының жылына шамамен 700 адамға өскенін көрсетті. Бұл өсімге 60 жастан асқан зейнеткерлердің туған жерлеріне оралуы және Жерорта теңізі аймағынан көшіп келу себеп болды. Соңғы халық санауы бойынша, Ауда халқы Франция халқының 0,5%-ын және Лангедок-Руссильон халқының 14,1%-ын құрады. Ауда көбінесе ауылдық аймақ болып табылады, оның халқының тығыздығы шамамен 48 адам/км², бұл ұлттық орташа көрсеткіштен сәл төмен. Каркассон және Нарбонна екі ірі қала, олар департамент халқының үштен бірін құрайды. 2017 жылы департаментте 370 260 адам тұрды.

Көлік

Ауд өзенін екі маңызды жол кесіп өтеді. Батыстан шығысқа қарай A61 тас жолы (Autoroute des Deux Mers) Каркассон арқылы Нарбонна мен Тулузаны байланыстырады. Солтүстіктен оңтүстікке қарай, Жерорта теңізінің жағалауын бойлай, A9 тас жолы Монпелье мен Испанияны қосады. Теміржол желісі де жол желісімен ұқсас бағытты ұстанады. Бұл төмен жылдамдықты жүйе, бірақ Трансеуропалық теміржол желісінің бір бөлігі ретінде Испанияға дейін жоғары жылдамдықты теміржол салу жобасы жүріп жатыр. Соңында, Ауд арқылы Атлант мұхитынан Жерорта теңізіне дейін туристерге өтуге мүмкіндік беретін маңызды су жолы – Canal du Midi өтеді. Ол Аудтың батысына Сеуль де Наурузеден кіріп, Сеттеде Жерорта теңізімен қосылады.

Саясат

Ауд халқы Бурбон монархиясының қайта орнатылуының соңына дейін роялистік көзқарастарды сақтады. 1830 жылы республикалық идеялар дамып, бұл департаментті солшылдардың бекінісіне айналдырды. Бұл өсуді Арман Барбес және Теофиль Марку есімді екі тұлға символдайды. Арман Барбес – социал-демократиялық республика үшін күрестің символы. 1981 жылғы президенттік сайлауда Франсуа Миттеран 63%-дан астам дауыс алып, ең жоғары нәтижені Ауд департаментінде көрсетті. Тек Нарбонның маңайындағы бай жағажай аймақтары мен департамент орталығы Каркассон ғана оңшылдарға көңіл бөледі. Департаменттік кеңестің төрағасы – Социалистік партия өкілі Хелен Сандрагне.

Туристік аймақтардың жалпы көрінісі

Каркассонның ортағасырлық келбеті жақсарту арқылы қалпына келтірілді. Нарбон қаласы римдік қираған орындарының арқасында туристер арасында танымал. Тағы да көруге тұрарлық қалалар мен ауылдардың қатарында Лиму, Квилан, Лезиньян-Корбиер, Лаграсс, Сигеан және Лёкат бар. Лиму қаласы Каркассоннан оңтүстікке қарай 24 шақырым жерде, Оуд өзенінің жоғарғы ағысында орналасқан. Ол жергілікті шарап – Бланке́тт, шампанның алға құрметі саналатын көпірген ақ шараппен әйгілі. Лимуде әр жұма сайын үлкен әрі алуан түрлі базар өткізіледі. Квилан, Оуд өзенінің жоғарғы ағысында, оңтүстікке қарай 27 шақырым жерде орналасқан және Каркассоннан басталатын тармақ темір жолының басында жатыр. Лезиньян-Корбиер Каркассон мен Нарбон арасындағы басты жолда орналасқан. Ол Корбиердің астанасы деп аталады және сәрсенбі күні таңертең базар өткізіледі. Лаграсс Орбье өзенінің жағасында тұр, онда VIII ғасырға жататын аббат, екі әдемі көпір және өзгере алмаған, тығыз әрі тартымды ортағасырлық тас ауылдың орталық бөлігі бар. Сигеан, Нарбоннан оңтүстікке қарай 18 шақырым жерде, A9 тас жолы мен жағажайдың арасында орналасқан және Африка қорығына ие. Лёкат – Нарбоннан оңтүстікке қарай 30 шақырымдай жердегі төбедегі ауыл, ол Лёкат Плаж жағажайының танымал демалыс орнына дейін жағалауға қарай созылып жатыр. Корбиер таулы аймағы департаменттің орталық бөлігін құрайды. Бұл тікелей жолмен қатынасуға кедергі келтіретін тілімделген жазықтар мен тік жарлардан тұратын аймақ. Бұл – көрікті әрі кейде жабайы, тік төбелерге, жасырын аңғарларға, орман мен жүзімдіктерге толы, сондай-ақ Кэ́рибус, Пейрепертюз және Виллеруж-Терменeс сияқты ең есте қаларлық катарлық орындары бар өте тартымды аймақ. Оуд және Жоғарғы Гаронна облыстарының әкімшілік шекарасының екі жағында жатқан Лаурага́й тарихи және мәдени аймақ болып саналады және орта ғасырдан бері мол өнімді ауыл шаруашылығымен әйгілі. Кастельнодори орталық және ірі қала болғандықтан, бұл аймақ Альбигой крест жорығы кезінде атқарған рөлімен және жергілікті мұрасымен де танымал: Канал дю Миди және оның бұлақтары, аббаттар мен шіркеулер, сарайлар, дискі тәрізді стелалар, көгершіндер, жел диірмендері, бастидалар және т.б. Шарап өндірісі Оуд облысының барлық жерінде кеңінен таралған, ал жергілікті шатолар мен домендер шарапты және басқа да жергілікті өнімдерді сатумен қатар тегін дәм тату мүмкіндігін ұсынады. Жергілікті шарап өндірісінің азаюына байланысты жергілікті билік аймаққа көбірек туристер тартуға тырысады, осы мақсатта Корбиер аймағы карталарда және жол көрсеткіштерінде катар елі деп белгіленеді.

Сәулет мұрасы

Аудеде шамамен он бес бастида бар, олар 1229 жылы Мео шартынан кейін, аймақ Францияның Капетия тәжіне қосылған кезде салынған. Бастида – бұл жаңа жерде бір құрылыс жобасымен салынған, торлы жоспарға негізделген қала түрі. Мұндай құрылыстың мақсаты жергілікті билеушілердің ықпалын әлсірету және адамдарды жаңа экономикалық орталықтарға тарту болды. Бұл бастидалар шіркеулік немесе феодалдық билікке негізделген бекінілген ауылдармен бәсекелестікке түсті. Шалабре, Камп-сюр-л’Агли және Каркассондағы Бастид Сен-Луи – Аудедегі бастидалардың мысалдары. Департаментте туризмді дамыту үшін Аудтың Бас кеңесі тарапынан жаңғыртылған көптеген қамалдар бар. Бұл қамалдар көбінесе, Quéribus және Ластур қамалдары сияқты, таулы жартастардың үстінде орналасқан, бұл оларға стратегиялық артықшылық берді. Каркассон қаласы Арагон Корольдігімен болған қақтығыс кезінде елдің логистикалық орталығы болды. Ауд департаментінің ішінде көптеген монастырлар бар. Ең танымалдары – Фонфройд монастыры, Лаграсс монастыры, Сент-Мари-Виллонг-д’Од монастыры және Сент-Илаир монастыры. Нарбонн соборы – тамаша готикалық собор, бірақ құрылысы аяқталмай қалған. Ол Орта ғасырларда Лангедоктегі француздық үстемдіктің символы болып табылады.

Үңгіршілік

Аудеде спелеологиялық зерттеулерге қолайлы көптеген үңгірлер бар. Pays de Sault Пиреней тауларының ең ірі әктас аймақтарының бірінен тұрады. Бұл геология қуыстардың қалыптасуына жағдай жасайды және көптеген "барренцтер" (Pit үңгірлерінің жергілікті атауы) кездеседі. Бұл платода 1987 жылдан бері табиғи қорық болып саналатын тамаша TM71 үңгірі орналасқан. Франция бойынша мұндай үңгір біреу ғана. Оданың басқа табиғи қуыстарында Кабреспин шұңқыры, Агузу үңгірі және Лимузис үңгірі сияқты конкрецциялар бар. Соңғысында бүгінге дейін табылған арагониттің ең ірі блогы сақталған. Corbières массивінде, Лакамп платосында эрозияның әсерінен ойылып жасалған, детритті тау жыныстарынан (марль, саз және құмтас) пайда болған қуыстар бар.

Кино

Ландшафттың әртүрлілігі, оның нағыздығы және ескерткіштерінің ерекшелігі көптеген киношілерді қызықтырды. Осылайша Каркассон қаласы көптеген фильмдерге түсірілім алаңы болды. Бұл қаланың өте жақсы сақталғандығы тарихи фильмдер түсіруге керемет мүмкіндік жасайды. 1908 жылы киношілер кенептегі декорациялардан бас тартып, Луи Фейльад «Кресттің қайта оралуы», «Сертілесу анты» және «Сиқырлы гитара» фильмдерін қаланың мұнараларының алдында түсірді. 1924 жылы Реймонд Бернардтың «Жүректердің ғажайыбы» сияқты маңызды фильмдер жасалды. 1928 жылы Каркассон қаласының екі мың жылдық мерейтойына арнап Жан Ренуар «Қала ішіндегі турнир» фильмін түсірді. 1965 жылы Каркассон қаласы Жерар Оридің «Алданған» фильмінде пайда болды. 1968 жылы Роберт Дхеридің «Шағын жуыншы» (Луи де Фунес пен Мишель Галабру қатысқан) фильмі Кабан де Флериде (Ауд өзенінің құйылысында) түсірілді. Соңғы кезде қаладағы графтың сарайы 1972 жылы Жан-Мари Пуаредің «Қонақтар» фильміне түсірілім алаңы болды, ал Пуверт сарайы 1987 жылы Бертран Таверньенің «Беатристің құштарлығы» және 1999 жылы Роман Поланскидің «Тоғызыншы қақпа» фильмдерінде пайдаланылды. Груйссан жағажайы Жан Жак Бейнеидің «Бетти Блю» фильмінде көрінеді.

Суретшілер

Киноға келсек, Каркассон қаласы ең көп суретшілерді өз тартуымен көзге түседі. Жак Орталь қаланың көп бөлігін әртүрлі дәуірлерде бейнелеуге тырысқан суретші. Фонтьерс-Кабардес тумасы, Од суретшісі Эжен Пех қаланың көптеген суреттерін салған, олар бүгінде түрлі мемлекеттік және жеке коллекцияларда сақталуда. Қаланың төрт дәуірін әлі де «Қала әкімдігі» декорацияларында көруге болады. Одтың тағы бір суретшісі Мари Луиза Петье «La marchande d'oranges» («Қызғылт сатушы») немесе «La jeune fille aux oies» («Қыз бен қаздар») сияқты халық өмірінен көріністерді бейнелеуімен танымал. Оның бірнеше туындыларын Лимудағы Петиет мұражайында тамашалауға болады. «Les blanchisseuses» («Кір жуатын әйелдер») кір жуу сабағын көрсететін ерекше және жақсы танымал туынды. Соңында, ландшафт суретінің шебері Пауль Сибра, «Lauragais суретшісі» деген лақап атымен белгілі, 1940 жылдары Lauragais халқының ауылдық өмірінен немесе оған қатысты мыңдаған суреттер мен эскиздер жасады. Ахилл Лауге (1861 жылы Арзенсте туып, 1944 жылы Кайлхауда қайтыс болған), нүктелі техникасының арқасында түсініксіз болған, көктемнің жаңаруын, әсіресе гүлдеген сүре мен бадам ағаштарымен көрсете алды. Тағы бір суретші, Лина Билл (Луи Бонно), 1855 жылы Груиссанда туып, 1936 жылы Авиньонда қайтыс болған, Прованс пен Жерорта теңізін суреттеген (Нарбонна, Каркассон және Париждің Орсе мұражайларындағы мұражайлар).