Кіріспе

Ауда (лат. Atax) — Францияның оңтүстігінде ағатын өзен, ұзындығы шамамен ... км. Ежелгі жазушылардың кейбіреулері бұл өзенді Нарбон деп атаған (мысалы, Полибий). 1342 жылы Россильон Картулярий Аларт оны Ауда немесе Рибера д'Ауд деп атады. Орта ғасырларда Аудыны белгілеу үшін Adice, қайтадан Atax, Fluvium Atacis, Flumine Atace, Flumen Ataze және Juxta Aditum fluvium терминдері де қолданылған.

Курс

Өзеннің бастауы Карлит массивінде, Лак-д'Од көлінде, Лес-Англес коммунасында (Пиреней-Ориенталь департаментінде) орналасқан және Тет өзеніне параллель ағып өтеді. Col de la Quillane, биіктігі , суайдырының шекарасын белгілейді. Содан кейін өзен Жер орталық теңізге, Нарбоннадан бірнеше шақырым қашықтықта, Ауде және Геро департаменттерінің шекарасындағы Грау-де-Вендресте (Кабанес-де-Флериге жақын) құяды. Каркассон қаласында, Пиреней тауларында, өзеннің бағыты солтүстік-оңтүстікке қарай бағытталған. Ауда өзені Капцир аймағынан өтіп, бірнеше су қоймаларын (Матемале, Пуйваладор) толықтырады және таулық өзен сипаттамаларын көрсетеді, содан кейін ежелгі жерлерді кесіп өтетін шатқалдарға (Сен-Жорж шатқалы ең әдемісі) құлайды. Ахаттан бастап, оң жағалаудағы Айгетт және сол жағалаудағы Ребенти өзендерімен қосылғаннан кейін, өзен Пиренейге дейінгі әктас жолақтары арқылы (Пьер Лис шатқалында) ағып өтеді және Квилан, Эспераза, Куиза, Алет-ле-Бэйнс, содан кейін Лиму сияқты бірнеше шағын коммуналар арқылы өтеді. Бұл ортағасырлық қаладан төмен ағып, Ауда өзені шығысқа қарай ағып өтеді. Бұл иілген бөлік Ауданың бұрын Герс өзенінің аңғарында аққандығын көрсетеді, бұл Пиреней тауларының көтерілуінен кейін ежелгі гидрологиялық процестердің нәтижесінде тереңдеуге ұшырағанын көрсетеді. Каркассоннан бастап, өзен Пиреней (Корбиер) және Орталық Массивті (Montagne Noire) бөлетін үлкен тектоникалық ойысты ұстанады, осы биіктіктерден Орбиу (оң жағалауда), Арген Дабл және Касс (сол жағалауда) сияқты көптеген салалы өзендерді қабылдайды. Осы жерден, Канал дю Мидимен шектелген және жүзімдіктер арасында иіліп өтетін Ауда өзені Нарбоннаның кең аллювиалды жазығына кіреді, негізгі арна Арыстан шығанағына құяды, ал кейбір сулар Жерорта теңізіне құйылар алдында ежелгі көлдер желісіне бұрылады.

Гидрографиялық

Ауданың су жиналатын алабы алты департамент бойынша теңсіз таралады: Ауда, Шығыс Пиренейлер, Ариеж, Жоғарғы Гаронна, Тарн және Геро (Жоғарғы Гаронна мен Тарн өзеннің салалары мен кіші салаларының арнасымен ғана әсер етеді). Каркассонға дейін Аудаға қысқа ұзындықтағы бұлақтар құяды, олар көбінесе таулы өзендердің сипаттамаларына ие. Ауда департаментінің префектурасынан басталатын төменгі аңғарда Ауда өзені Монтанье-Нуардан келген ең ірі өзендермен қосылады. Ауданың 10 км-ден ұзын негізгі салалары: орташа ағыны , жүйе толығымен жаңбыр суымен қамтамасыз етіледі (Грау-де-Вендрес ағысы, Орта теңізіне құятын жерде шамамен ). Ауда төменгі ағысында жаз айларында жоғары су деңгейіне ие, оңтүстік типтегі жаңбыр-қар режимімен сипатталады. Муссанда тамыз айында апаттың масштабы екі фактордың үйлесімінен туындады: бұрын-соңды болмаған көлемде жаңбыр жауған дауылдар. Лезиньян-Корбиерде екі күн ішінде 500 мм-ге дейін жаңбыр жауды, яғни орташа жылдық жауын-шашыннан көп. Сонымен қатар, Лион шығанағындағы күшті дауыл теңіз деңгейінің көтерілуіне алып келді. Ауда 1891 жылдан бері ең жоғары деңгейге жетті. Каркассонда бес сағат ішінде жаңбыр жауды; осы кезеңде қаладағы су деңгейі көтерілді. Аудадағы су тасқынынан кем дегенде 14 адам қаза тапты, олардың көпшілігі Вильгельенц қаласында болды.