Кіріспе

Си Лом көшесі (Силом, สีลม) – Тайланд астанасы Бангкоктағы маңызды көше. Ең көп танымал болғаны – оның саудалық ауданы, бұл аудан жақын орналасқан және шамамен параллель Сатон көшесімен бірге қаланың негізгі бизнес орталықтарының бірін құрайды. Көше қаланың Банг Рак ауданындағы Чароен Крунг және Рама IV көшелері арасында оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылады, Суриявонг кішкентай ауданының солтүстік және Си Лом кішкентай ауданының оңтүстік шекарасын белгілейді. Си Лом қалада салынған алғашқы заманауи көшелердің бірі болды, оның кейбір шағын көшелері 19 ғасырдың соңындағы тарихи этникалық аудандарға қызмет етеді, ал басқалары сауда және түнгі ойын-сауық орындарымен әйгілі.

Тарих

Патша Монгкут (Рама IV, 1851–1868) тұсында Сиам (сол кезде Таиланд деп аталған) жаңғыруға кірісіп, Батысқа қарай ашылды. Бангкокта алғашқы маңызды жолдар салынды, оның ішінде 1857 жылы Танон Тронг (қазіргі Рама IV жолы) бірге каналмен, ал 1862 жылы Шароен Крунг жолы (елдегі алғашқы заманауи жол деп есептеледі) салынды. Екеуі де Батыс консулдары мен саудагерлерінің өтініші бойынша салынған. Шамамен сол кезде король француз консулдығынан Танон Тронг каналына дейін канал қаздырып, осы арқылы Банг Рак каналымен Чао Пхрая өзеніне қосты. Қазба жұмысынан шыққан топырақ каналдың оңтүстік жағалауы бойындағы жол салуға пайдаланылды, ол Шароен Крунг және Тронг жолдарын байланыстырды. Сондай-ақ король, жолдан өтетін каналдарға көпірлер салуға көмектескен бай жер иелерінен қаржы жинады. Жаңа канал мен жол бастапқыда Кхлонг Кхванг және Танон Кхванг («кесіп өту каналы» / «кесіп өту жолы») деп аталды. Кейіннен олар Си Лом деп аталды, бұл сөз тікелей аударғанда жел диірменін білдіреді, мүмкін, Батыс кәсіпкері аймақта салған диірменнен шыққан атау; аймақ 1960 жылдары күрт дами бастады. 1963 жылы трамвайлар тоқтатылып, жолдың кеңейтуі үшін канал толтырылды, бұл оның бизнес көшесі ретінде дамуына түрткіс берді. 1970 жылы жолдың Рама IV жағында қаланың алғашқы биік ғимараты – Дусит Тани қонақ үйі ашылды, содан кейін, әсіресе 1980 жылдардан 1990 жылдардың басына дейін биік ғимараттар салынысы күшейді, Бангкок қарқынды экономикалық өсімге ұшырады, ол 1997 жылғы қаржы дағдарысымен аяқталды. 1999 жылы ашылған BTS Skytrain қазір жолдың шығыс бөлігінің үстінен өтеді, ал Си Лом мен Сатон Бангкоктың маңызды бизнес аудандарының бірі болып саналады.

Көршіліктер

Си Лом жолы шығыс жағында Сала Даэнг қиылысынан басталады – ол Рама IV және Ратчадамри жолдарымен қосылып, батысқа және сәл оңтүстікке қарай Банг Рак қиылысына дейін созылады, онда Шарон Крунг жолымен түйіседі. Жолдың орта тұсында оны оңтүстік-шығысқа Сатонға және одан әрі апаратын маңызды магистраль – Нарадхивас Раджанагиндра жолы кесіп өтеді. Жолдың көп бөлігі бойында сауда орындары орналасқан, әсіресе шығыс жартысы биік кеңсе ғимараттарымен және сәнді қонақүйлермен қатарласады, ал оның бүйір көшелерінде (сои) бірнеше ерекше аудандар жайғасқан. Жолдың солтүстік жағында (Суриявонг ауданында) жұп нөмірлі соилердің бір бөлігі, сондай-ақ бірнеше атаулы көшелер оны Суравонгпен байланыстырады. Сала Даэнг жаққа жақын жердегі көшелер түнгі ойын-сауық орындарына қызмет етеді және туристерге арналған Патпонгтың қызыл шамдар ауданымен үйлеседі, ал Тания (ธนิยะ, кейде Тания деп те жазылады) жапондық мекемелердің орталығы ретінде танымал. Кері жағында Сала Даэнг және Конвент жолдары Сатонға жалғасады, онда мейрамханалар мен кафелер, сондай-ақ Сент-Жозеф монастырлық мектебі мен Кармелиттер монастыры орналасқан. Жақын жердегі тақ нөмірлі соилердің ішінде танымал сауда көшесі – Сой 5 немесе Сой Лалаи Сап бар. Си Лом – Нарадхивас қиылысынан өткеннен кейін жол тыныштайды, ал оның оңтүстік жағында, әсіресе Сой 9 бойында бірнеше ескі этникалық зираттар сақталған. Батысқа қарай Банг Рак қиылысына жақын Тамил үнді қауымдастығының өкілдері көптеп тұрады, және Си Ломда жыл сайын өткізілетін Наваратри мерекесімен танымал индуисттік Шри Махамариамман ғибадатханасы маңызды орынға ие. Ғибадатхана Сатонға жалғасатын Пан жолының (ถนนปั้น) бұрышында орналасқан, және ғибадатхананың құрметіне оны Сой Ват Кхэк (ซอยวัดแขก – «үндістер ғибадатханасы көшесі») деп те атайды. Көше ресми түрде Пан Ватчарапай (Na Songkhla) (ปั้น วัชราภัย (ณ สงขла)) есімімен аталады, ол Луанг Упаканкосаконның (หลวงอุปการโกษากร) әйелі болған және оның құрылысына жер берген. Жол бойында модак сататын саудагерлер, Ганешке арналған құрбандықтар сататын дүкендер, мейрамханалар, кафелер, барлар мен галереялар бар. Махесак жолының маңындағы (Си Лом мен Суравонг арасында) аудан зергерлік бұйымдар сататын орталық ретінде белгілі. Банг Рак қиылысының бұрышында орналасқан алып мемлекеттік мұнара ғимараты көршілес ауданды және Лердсин ауруханасын көлеңкелейді. (Банккок Христиан ауруханасы да көшедегі маңызды ауруханалардың бірі.) Басқа маңызды ғимараттарға жақын жердегі Зергерлік сауда орталығы және Нардхивас Раджанагиндра жолындағы Король Пауэр Маханахон кіреді. 1981 жылы салынған Бангкок банкінің бас кеңсесі модернисттік дизайнды бетонды биік ғимаратқа қолдануымен ерекшеленеді, ал Си Ломға негізделген басқа да ірі корпорациялардың қатарында Тайландтың ең ірі конгломераты Шарон Покфанд және басқа да қаржы институттары бар, сондықтан Си Ломды «Таиландтың Уолл-стрит» деп атайды. Си Лом бойындағы жерлерге қатысты бағалар елдегі ең жоғары деңгейде саналады, 2016–2020 жылдарға арналған ресми бағалаулар бір шаршы ваға 700 000-нан 1 000 000 батқа дейін (АҚШ долларымен) жетеді. BTS аймаққа Сала Даэнг және Чонг Нонси станциялары арқылы қызмет көрсетеді, ал біріншісі МРТ-ның көк желісіндегі Си Лом станциясымен байланыстырылған.