Кіріспе

1997 жылғы Postal видеоойыны — Running with Scissors компаниясымен 1997 жылы әзірленген және Ripcord Games баспасынан шыққан изометриялық жоғарыдан төменге ату жанрындағы видеоойын. Ойыншылар Пошташы рөлін ойнайды, ол Аризона штатының Парадайс қаласындағы ойдан шығарылған қалада адамдарды өлтіру арқылы, Америка Құрама Штаттарының Әуе күштері таратып жіберген деп санайтын "кешірімсіздік індетінен" құтылуға тырысады. 2001 жылдың наурыз айында Postal Plus деген атпен ойынның жаңадан шығарылуы "Арнайы жеткізу" қосымшасын қамтыды. Ойынға Postal 2 деп аталатын жалғасы 2003 жылы шықты. Postal III және Postal 4: No Regerts деген екі қосымша жалғасы тиісінше 2011 және 2022 жылдары жарық көрді. Режиссер Уве Болл осы серияның кино құқығын сатып алып, сол атпен фильм түсірді. Ойынның Postal Redux ремейкі 2016 жылдың 20 мамырында Microsoft Windows үшін шығарылды, содан кейін PlayStation 4 және Nintendo Switch сауда орындарында қолжетімді болды. 2016 жылдың соңында ойынның бастапқы коды тек GNU GPL 2.0 лицензиясымен ғана жарияланды.

Ойын процесі

Пошта – изометриялық проекциядағы ату ойыны. Ойын жүргізу және интерфейсі сол кездегі бірінші тұлға атыс ойындарына ұқсас, бірақ толыққанды емес:

Қозғалыс әрқашан ойыншы кейіпкерінің ( "Пошта жігіті" деп аталады) бағытына қатысты болады. Сондықтан ойыншы кейіпкердің қай жаққа қарап тұрғанын әрқашан білуі керек, бұл изометриялық карталарда кейбір ойыншылар үшін қиын болуы мүмкін. Сегіз қару ұстау орны бар, әрқайсысының максималды оқ саны белгілі. Стандартты қару – шексіз оқ-дәрісі бар әлсіз пулемет. Бұл ешқандай нақты мақсатқа қызмет етпесе де, ойыншы тильда пернесін басып қаруларын жасыра алады. Көптеген бірінші тұлға атыс ойындарынан айырмашылығы, мақсат – тірі қалып, келесі деңгейге өту емес, картадағы қарулы NPC-лердің белгілі бір пайызын өлтіру. Тек осы шарт орындалғанда ғана келесі деңгейге өтуге мүмкіндік ашылады. Ойыншы өлген жағдайда да, қажетті санынан көп жау өлтірілсе, деңгейден шыға алады.

Сюжет

"Пошташы" деп аталатын бір адам үйінен күшпен шығарылды. Ол, АҚШ Әскери-әуе күштері өзінің Парадайз қаласына әуеден зиянды зат таратады деп сенді және осыдан кейін туған "намыс ауруынан" зардап шекпеген жалғыз адам екенін ойлады. Ол үйінен Әскери-әуе күштерінің базасына қарай, түрлі орындар арқылы жол тартады, олардың ішінде гетто, пойыз станциясы, тіркемелер тұрағы, жүк көліктері тоқтағысы және страус шаруашылығы бар. Ойын барысында, кейіпкердің ішкі дауысы (Рик Хантердің дауысымен) құрбандарын түсініксіз әжуалықпен қысымға алады, көбінесе бір-бірінен кейін соққылар жасағанда немесе ойыншының қару-жарағын ауыстырғанда естіледі. Әскери-әуе күштерінің базасына шабуыл жасағаннан кейін, ол бастауыш мектепке шабуыл жасауға тырысады. Бар күшін салса да, оның қаруы балаларға ешқандай әсер етпейді. Әдемі күлкінің арасында психикалық күйзеліске ұшырап, ол өзін психиатриялық ауруханада шектелгендей сезінеді, экранды қорқынышты көріністер жабады: дәліз бойында тізбекке байланған дене, түйе күйінде жиырылған, мәжбүрлеу жилеті киген кейіпкер; байлаулармен жабылған оның беті және 593 нөмірі бар камерасының есігі. Дауыссыз дауыс, мүмкін психолог, кейіпкердің психикалық жағдайы туралы баяндама жасайды. Ол, қалалық өмірдің стресі оның "ақылдан адасуына" себеп болуы мүмкін деп болжайды. Әскерилердің азаматтарға араласуы туралы ешқандай мәлімет болмауы, Пошташының кісі өлтірулері оның жеке параноиддық ойларының нәтижесі екенін көрсетеді. Психолог бұрмаланған дыбыс арасында соңғы ойын айтады: "Оның неден ашуланғанын білу мүмкін емес, бірақ оны зерттеуге бізде жеткілікті уақыт болады деп сендіре аламыз". Титрлер аяқталғаннан кейін, экран қараңғылағанда, маньяк күлкісі естіледі. Ойынның шығарылуына байланысты туған дау-дамайлар мен, одан кейінгі жылдардағы АҚШ мектептеріндегі көптеген оқ ату оқиғалары Postal Redux-тағы соңғы сахнаны өзгертуге себеп болды. Дамытушылар, мектептегі оқ ату оқиғалары бастапқы Postal шыққан кезде болған қызығушылықты жоғалтқанын мәлімдеді. Бастауыш мектептің көрінісін ойыншының шіріген далада белгісіз адамның жерленуіне куә болуымен алмастырды, бұл оның өзінің жерлеу рәсімі деп кеңінен есептеледі. Ойынды ең қиын деңгейде аяқтағанда, қабірдің үстінде қайғырып тұрған белгісіз ер және әйелдің бейнесі пайда болады. Екі жағдай да ұқсас психикалық күйзеліске және бірдей ауруханалық сахнаға әкеледі, бірақ бұл сахна бастапқы шығарылымдағы суреттердің анимациялық кадрларынан тұрады.

Даму

Поштаны әзірлеу 1996 жылдың наурыз айында басталды. Riedel Software Productions компаниясының дамытушылары балаларға арналған ойындар жасаудан жалыққандықтан, ересектерге арналған ойындарды жасау үшін Running With Scissors брендін құрды, ал оның алғашқы жобасы – Postal болды. Ойынға The Last Nail және The Postman Always Shoots Twice атаулары қарастырылған, соңғысы ақырында Postal деп қысқартылды. Ойын RSP компаниясында ішкі түрде әзірленген кросс-платформалық ойын қозғалтқышы RSPiX-ті пайдаланады.

Шығарылымдар

Пошта: Арнайы жеткізу, түпнұсқалық Поштаның кеңейтілген нұсқасы 1998 жылдың 28 тамызында жарық көрді және төрт жаңа деңгей, сондай-ақ түрлі жаңа кейіпкерлер мен дауыстарды қамтыды. Атап айтарлықтай бір деңгей Wal-Mart дүкенінің пародиязы болып табылды және Дудтың жындысы дүкенді Поштаны сатпағаны үшін сөккенімен басталды, бұл Пошта 2-де көрінетін ерекше юмордың көрінісі болды. 2000 жылы Postal-дың Super Postal деп аталған жапондық нұсқасы шықты, ол жапон дауыстарын және "Токио" мен "Осака" деген екі эксклюзивті деңгейді қамтыды. Бұл деңгейлер 2016 жылы Postal Redux шыққанға дейін Super Postal-ға ғана тән болды. 2001 жылдың наурыз айында Postal Plus деп аталған ойынның қайта шығарылуы "Арнайы жеткізу" қосымшасын қамтыды. Сол жылы Loki Entertainment оны Linux жүйесіне порттады. 2002 жылы Postal Plus (Еуропада Postal: Classic and Uncut деп белгіленген) Postal және Special Delivery кеңейтілген нұсқасын, сонымен қатар Postal 2-нің демо нұсқасын қамтыды. Postal Plus 2009 жылы GOG.com цифрлық дистрибьюторында, ал бірнеше жылдан кейін Steam платформасында жарық көрді. 2013 жылы кең экранды ажыратымдылықты және заманауи аппаратты қолдаумен жаңартылды. Алайда, көп ойыншы режимі мен деңгей редакторы алынып тасталды. 2015 жылы Xbox 360 геймпадына толық қолдау қосылды. Бастапқыда Super Postal-ға ғана арналған "Токио" және "Осака" деңгейлері екі нұсқаға да қосылды. 2015 жылы әзірлеушілер "егер біреу оны Dreamcast-қа порттауға уәде берсе" ойынның бастапқы кодын жариялайтындарын мәлімдеді. 2016 жылдың маусым айында ойын кодын OpenPandora қолданбалы құрылғысы үшін Linux-қа порттаған қауымдастық әзірлеушісіне табыс етті. 2016 жылдың 28 желтоқсанында бастапқы код Bitbucket платформасында GNU GPL 2.0 лицензиясы бойынша жарияланды. 2022 жылдың 14 ақпанында тәуелсіз баспагер Wave Game Studios ойынның Sega Dreamcast-қа портталуы 2 маусымда шығатынын хабарлады, ол Running with Scissors компаниясымен ресми түрде лицензияланды.

Қабылдау

NPD Techworld, АҚШ-тағы сатуды қадағалаған компания, 2002 жылдың желтоқсанына дейін Postal ойынының 49 036 данасы сатылғанын хабарлады. Next Generation журналы ойынның ПК нұсқасын қарап, оған 5 жұлдыздан 4 жұлдыз баға берді және былай деді: «Жалпы алғанда, Postal жаңа ештеңе ашпайтын ойын, бірақ оның әзіл-қалжыңға толы ату әрекеті жанрға үлес қосатын орташадан жоғары деңгейдегі атушы ойынды құрайды». Postal сыншылардан ара-жібір пікірлер алды. Metacritic сайтында 100-ден 56 балл жинады. GamingOnLinux сайтынан Хамиш Пол Уилсон ойынға ретроспективтік шолу жазып, 10 балдық шкала бойынша 7 балл берді, оның пікірінше: «Postal-дың бірнеше кемшіліктері бар екенін мойндау керек, тіпті сол кезде шыққан басқа ойындармен салыстырғанда да, және уақыт ойынға аса мейірімді болған жоқ. Бірақ ойынның идеялары, тұжырымдамалары және олардың көптеген іске асырылуы қызықты әрі тартымды, сондықтан көптеген кемшіліктерге көз жұмып, оның астында жасырылған бағалы ойынды көруге болады». Pyramid журналының #30 санында (1998 жылғы наурыз/сәуір) жарияланған шолуда былай делінген: «Көптеген адамдар ойынның идеясы ауру деп ойлайды. Шындығында, солай. Бірақ, осының арқасында ол қызықты. Онда құпия, жоғалған қазынаны іздеу жоқ. Әлемді құтқаруға тырысып, уақыттың өтуіне алаңдаудың қажеті де жоқ. Онда шетелдік ғарыш кемелері немесе керемет күштер де жоқ. Бұл – біздің бұқаралық ақпарат құралдары жылдар бойы ең жақсы уақытта көрсетіп келе жатқан, ескі мектептегі психоздық зорлық-зомбылық».

Жалғасы

Ойынның жалғасы Postal 2 2003 жылы шықты. Режиссер Уве Болл осы серияның кино құқығын сатып алып, осы атпен фильм түсірді. Postal III және Postal 4: No Regerts атты екі қосымша жалғасы тиісінше 2011 және 2022 жылдары жарық көрді.

Пошталық қайтару

Running with Scissors компаниясы Unreal Engine 4 қолданып, Postal ойынының Postal Redux деп аталатын жаңа нұсқасын жасады. Жоба 2014 жылдың қараша айында Postal: Redux деп жарияланды, бастапқыда 2015 жылы Linux, macOS және Microsoft Windows платформалары үшін шығару жоспарланған. Бұл платформалардан бөлек, Running with Scissors компаниясы 2016 жылдың ақпан айында Postal Redux-тың PlayStation 4-ке де келетінін хабарлады. Microsoft Windows нұсқасы 2016 жылдың 20 мамырында жарық көрді, ал Linux, macOS және PlayStation 4 нұсқалары кейінірек шығаруға жоспарланған. 2017 жылдың маусымында PlayStation 4 нұсқасы тоқтатылды, Running with Scissors компаниясының өкілі Jaret Schachter бұл шешімді PC нұсқасының сатылымының нашар болуымен байланыстырды. MD Games Postal Redux-ты Nintendo Switch платформасына көшіріп, 2020 жылдың 16 қазанында Nintendo eShop арқылы шығарды. Кейіннен PlayStation 4 нұсқасы қайта жаңғыртылып, 2021 жылдың 5 наурызында қолжеткілі болды.