Кіріспе

Қызметтік роботтар адамдарға көмектеседі, әдетте, лас, жалықтыратын, қашық, қауіпті немесе қайталанатын жұмыстарды орындайды. Олар көбінесе автономды болады және/немесе қолмен басқару мүмкіндігі бар, кіріктірілген басқару жүйесімен жұмыс істейді. "Қызметтік робот" терминінің қатаң техникалық анықтамасы жоқ. Халықаралық стандарттау ұйымы "қызметтік роботты" – "өндірістік автоматтандыру саласын қоспағанда, адамдар немесе жабдықтар үшін пайдалы тапсырмаларды орындайтын" робот деп анықтайды. Бірінші өнеркәсіптік робот қол, "Unimate", Джордж Девелдің көмегімен, "робот қолдарының әкесі" деп танылған Джозеф Ф. Энгельбергер жасаған. ISO 8373 стандартына сәйкес, роботтар "белгілі бір дәрежеде автономдылықты" талап етеді, яғни "адамның араласуынсыз, ағымдағы жағдай мен сезімталдыққа негізделген мақсатты тапсырмаларды орындау қабілетін". Қызметтік роботтар үшін бұл жартылай автономдылықтан, адам-робот өзара әрекеттесуін қамтиды, толық автономдылыққа дейін, адам-робот араласуынсыз жұмыс істеуге дейін жетеді. Халықаралық робототехника федерациясының (IFR) қызметтік роботтар статистикасы адам-робот өзара әрекеттесуінің белгілі бір деңгейіне немесе тіпті толыққанды телеоперацияға негізделген жүйелерді, сондай-ақ толық автономды жүйелерді қамтиды. Қызметтік роботтар жеке немесе кәсіби пайдалану мақсатына қарай жіктеледі. Олардың көптеген түрлері мен құрылымдары, сондай-ақ қолданылу салалары бар.

Түрлері

Адамның күнделікті шаруаларына көмектесетін роботтардың қолданылу мүмкіндіктері кең. Қазіргі таңда бұл роботтар негізгі бірнеше санатқа жатады.

Өнеркәсіптік

Өнеркәсіптік қызмет роботтары пісіруді тексеру сияқты қарапайым жұмыстарды, сондай-ақ ядролық электр станцияларын бөлшектеу сияқты күрделі және қауіпті ортадағы жұмыстарды атқару үшін қолданылуы мүмкін. Халықаралық робототехника федерациясы өнеркәсіптік роботтарды "үш немесе одан көп осьте автоматты түрде басқарылатын, қайта бағдарламаланатын, көп мақсатты манипулятор ретінде анықтаған, ол өнеркәсіптік автоматтандыру саласында қолдану үшін бекітілген немесе жылдамды болуы мүмкін" деп белгілеген.

Алдыңғы қатардағы қызмет роботтары

Қызмет роботтары – ұйымның клиенттеріне қызмет көрсету үшін өзара әрекеттесетін, байланыс орнатып, бейімделетін және дербес жұмыс істейтін жүйелік интерфейстер.

Ішкі

Үй роботтары адамдардың өнеркәсіптік емес ортада, мысалы, үйлерде еден жуу, газон шабу және бассейнге күтім жасау сияқты күнделікті атқаратын жұмыстарын орындайды. Мүмкіндігі шектеулі немесе егде жастағы адамдар жақын арада өздеріне дербес тұруға көмектесетін сервистік роботтарды қолдана алады. Сонымен қатар, кейбір роботтарды көмекшілер немесе үй иелері ретінде де пайдалану мүмкін.

Ғылыми

Роботтық жүйелер зерттеулерде орындалатын қайталанатын жұмыстар сияқты көптеген функцияларды атқарады. Бұл ген үлгілерін жинаушылар мен секвенсерлердің атқаратын көптеген қайталанатын жұмыстарынан бастап, эксперименттерді жобалау және жүргізу, деректерді талдау және тіпті гипотезалар құруда ғалымның орнын толығымен алмастыра алатын жүйелерге дейін жетеді. Автономды ғылыми роботтар адамдар үшін қиын немесе орындауға мүмкін емес жұмыстарды атқарады, теңіздің түбінен ғарышқа дейін. Woods Hole Sentry 4500 метрге дейін тереңге түсе алады және қолдау кемесіне немесе адам басқаратын аппараттарға қажетті оттегі және басқа да жабдықтар болмағандықтан, үлкен жүк көтеруге мүмкіндік береді. Ғарышқа жіберілген роботтардың ішінде Марс роверлері бар, олар Марс атмосферасының қатал жағдайында үлгілер алу және фотосуреттерге түсіру жұмыстарын жүзеге асыра алады.