Кіріспе
Виннипегозис – Канаданың Манитоба провинциясындағы Мосси Ривер ауылдық муниципалитетінің құрамына кірмейтін қалалық елді мекен. Ол Манитобаның батыс-орталық бөлігінде, Виннипегозис көлінде Мосси өзенінің құйылатын жерінде орналасқан. Бұл елді мекен бұрынғыда ауыл ретінде тіркелген, бірақ 2015 жылдың 1 қаңтарында Мосси Ривер ауылдық муниципалитетімен біріктірілгеннен кейін сол мәртебесінен айырылды.
Winnipegosis is an unincorporated urban community in the Rural Municipality of Mossey River, Manitoba, Canada. It lies at the mouth of the Mossey River on Lake Winnipegosis in west central Manitoba. The community was once categorized as a village, but this status was relinquished on 1 January 2015 upon its amalgamation with the RM of Mossey River.
Тарих
Виннипегозис аймағына алғаш келген еуропалықтар – ертедегі зерттеушілер мен тері саудагерлері болды. Виннипегозис көлінің Мосси өзенінің сағасы жыл бойы көптеген аң аулаушылар мен саудагерлердің кездесу орны ретінде қызмет етіп, сауда жасауға және қажетті жарақтарын сатып алуға мүмкіндік берді. Алғашқы саудагерлер – Гудзон шығанағы компаниясының өкілдері болды. Біраз уақыттан кейін аң аулауға және балық аулауға ағылшын, шотланд, француз және неміс шаруалары келді. 1700 жылдардың соңында француз зерттеушісі ЛаВерендрийдің ұрпақтары алғашқы Форт-Дофинді салған. "Winnipeg" сөзі "балшықты сулар" деген мағынаны білдіретін сөздің кішіртілген түрі. Мосси өзені 1900 жылға дейін "Мосси" деп жазылатын.
Сауда
Бұл жерде Гудзон шығанағы компаниясы (HBC) сияқты әртүрлі компаниялардың әртүрлі бекіністері орналасқан. Мосси өзенінің сағасы 18 ғасырдың соңында француз саяхатшысы Пьер Гольтье де Варенннің ұлы, Ла Веренрье мырзасы салған алғашқы Форт-Дофин тері сауда бекетінің орны болды. Қоғамның экономикалық өрлеуінің ең жоғары нүктесі отаршылдық кезеңдегі тері саудасы және 20 ғасырдың ағаш өңдеу және балық аулау өнеркәсіптерімен байланысты болды. 1897 жылдың соңында келген Дофин темір жолы стансаға көлдің атын берді. 1898 жылы пошта бөлімі Мосси Риверден Виннипегозиске өзгертілді, ол жаңа қалаға көшірілген басқа ғимараттармен бірге болды. Сол жылы қалыңдықтарда 2 қонақ үй, 2 пансионат, 3 жалпы дүкен, ет дүкені, ұстахана, 30 адамдық ағаш кесу тіс машинасы және 2 ірі балық сауда компаниясы (North West Fish Co. және Booth Fisheries Co. еншілес компаниясы The Armstrong Trading Co.) болды. 1906 жылдың басында Джозеф Гренон кіші өзеннің арғы бетінде күміс түлкі шаруашылығын ашты, онда ол жануарлар мен терілерін Нью-Брансуиктің Монктон қаласына сатты. 1908-1911 жылдары жабық тұрған Альбион қонақ үйі Виннипегозис қонақ үйі деп қайта аталды. 1914 жылы Лейк Вью қонақ үйі өрттен қирады. 1912 жылы телефон байланысы орнатылды; 1915 жылғы тізімде бес абонент тіркелген. 1919 жылы ашылған Bank of Ottawa бөлімшесі сол жылы бірігуден кейін Nova Scotia банкісіне айналды. Алғашқы мұзқұмыр дүкенінде 1921 жылы алғашқы радио болды. 1935 жылы мектеп мұғалімі Пол Рудиак (шамамен 1906-1975) Джек Мейсон диірменші болған Рудиак ұн тіс машиналарын құрды. 1950 жылы National Grain компаниясы Виннипегозисте ағаштан астық көтергішін салды. 1956 жылға қарай оның бастапқы 55 000 бушельдік сыйымдылығы оңтүстік жағына шар тәрізді қосымша құрылыс салынғаннан кейін 85 000 бушельге дейін артты. 1975 жылы Cargill Grain компаниясына сатылған ғимарат 1981 жылдың сәуірінде жабылып, 2021 жылдың наурызында бұзылды. 1953 жылы құрылған Виннипегозис несие одағы 1970 жылы Дофин Плейнс несие одағымен бірікті, содан кейін тағы да бірігулер болды.
Білім, дін және ойын-сауық
Мектеп округі 1899 жылы құрылды, ал келесі жылы 120 оқушыға арналған мектеп салынды. В. Дж. Коулман 73 оқушыға сабақ берді. 1906 жылы штат екі адамға, 1913 жылы үш адамға, 1914 жылы төрт адамға дейін артты. Сол жылы ашылған екі қабатты кірпіш ғимарат 1960 жылға дейін қолданыста болды. 1919 жылы өрт бұрынғы ғимаратты қиратқанда, шіркеу уақытша жай ұсынды, 1920 жылдардың басында жаңа екі сыныпты ғимарат ашылғанға дейін. 1935 жылы салынған ашық ауа мұз айдыны 20 жылдан кейін жаңартылды. Хоккейшілер мен керлинг клубы 1903 жылдан бастап әртүрлі жерлерде бірнеше мұз айдынын пайдаланды. 1955 жылы жоғары сынып мектебі үшін жаңа төрт сыныпты ғимарат ашылды. 1958 жылы орта білім Дук Маунтин мектеп бөлімшесінің #34 басқаруына өтті, ал бастауыш білім 1967 жылы қосылды. 1960 жылы бастауыш мектеп ауылдың батысында 14 акр жерге қайта салынды, ал жоғары сынып мектебі бастапқы кампуста қайта салынды. 1970 жылдары екі кампусқа да қосымша сыныптар мен спорт залдары салынды.
Дін
1896 жылы Дофин методистік округі Мосси өзенін уағыз айту аймағына қосты. 1899 жылдың жазында миссионер болып тағайындалған К.Т. Каррелли (C.T. Currelly) Валли-Ривер, Форк-Ривер және Мосси-Ривер аймақтарында дін таратты. Виннипегозис шіркеуінің ғимараты 1901 жылдың 25 тамызында ашылды. 1925 жылы қауым Біріккен шіркеуге қосылды. 2012 жылы жабылып, мүлігі сатылды. Форк-Риверде орналасқан англикандық миссионер Генри Герберт Скрейз 1908–1912 жылдары Виннипегозис мектеп үйінде шіркеу қызметтерін өткізгені және жексенбілік мектеп ұйымдастырғаны белгілі. 1927 жылы Форк-Риверден көшірілген мектеп үйі жаңа шіркеу ғимаратына айналды. 1967 жылы жабылып, 1969 жылы сатылды. Дофин қаласындағы Сент-Пол шіркеуінің діни қызметкерлері жылдар бойы қасиетті рәсімдерді өткізуге келіп тұрды. Нокс пресвитериандық шіркеуі 1901 жылы ашылды, бірақ 1913–1925 жылдары студент-министрлер, 1957–1969 жылдары діни қызметкер және содан кейін Дофин қаласындағы Сент-Джеймс шіркеуінің министрлері жексенбілік мектеппен айналысты. 1905 жылдан бері Рим католиктерінің өкілдігі болған, 1939 жылы ашылған Корпус Кристи шіркеуі кішкентай ғимараттың орнын басты. 1929 жылы салынған Украина католик шіркеуі тарихи ескерткіш ретінде тіркелген. Виннипегозистегі Нордхайм меннониттік қауымы 1931 жылы құлшылық етуді бастап, 1933 жылы ресми түрде ұйымдастырылды. Алғашқы ғимарат 1934–1964 жылдары пайдаланылды, содан кейін орталыққа жақын жерге көшірілді. 1960 жылдары неміс тілінен ағылшын тіліне ауысу орын алды. 1939–1968 жылдары бөлек меннониттер қауымы болды. 1946–1987 жылдары жұмыс істеген Ехоба куәгерлері 1966 жылы Валли-Риверден ғимаратты көшірді. Көп жылдар бойы үйлерде жиналғаннан кейін, 1957 жылы жетінші күндік адвентистердің ғимараты ашылды. Бұрынғы жылы әртүрлі орындарда жиналғаннан кейін, Украина православие шіркеуі 1961 жылы Құрғақ өзеннен ғимаратты көшірді. Қауым үшін тым кішкентай болғандықтан, 1965 жылы жаңа ғимарат салынды. 1915 жылы ашылған Рекс залы концерттер, билер, кештер мен түрлі шаралар өткізілетін орын болды. Сидни Коффи Рексті салар алдында жалға алынған залда фильмдер көрсетті. Кейіннен оған шайхана, кондитерлік және балкон қосылды. Шамамен 250 орындық театр 1967 жылы жабылды.
Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер
Доктор А. Эрнест Медд (1883–1946) 1909 жылы алғашқы практикасын ашты. Мэри Агнес Макартурға үйленгеннен кейін, олар қалған өмірін 2-ші көшеде өткізді. Оның пациенттері кең аумаққа тараған, ал сот медициналық сарапшы рөлі Сван өзеніне дейін жеткен. Олардың үйі қазір музейге айналдырылған. Виннипегтегі Әйелдердің Әйелдік Бенедикт Ордені Корпус-Кристи шіркеуінің жерінде 20 төсекті Крерар ауруханасын 1936–1966 жылдары басқарды. 22 төсектік Виннипегозис аудандық ауруханасы 1966 жылы, ал 20 төсектік Жеке күтім үйі 1980–1981 жылдары ашылды. Виннипегозис және аудандық денсаулық сақтау орталығы осы мекемелерді бақылайды. Elks Lodge #108 кем дегенде 1925 жылдан бері белсенді болып келеді, ал Манитоба Elks қауымдастығы 1927 жылы ресми түрде жарғысын алды. Royal Purple Lodge #86 1945 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Марв Elks ескерткіш үйі қарттарға арналған 1960 жылдардың ортасында ашылды. Knights of Columbus #6798 1975 жылдан шамамен 30 жыл бойы жұмыс істеді. 1975 жылы алынған алғашқы жедел жәрдем машинасы 1982 жылдан бастап аурухана гаражында орналасқан.
Мемлекеттік қызметтер
1915 жылы полиция бекеті құрылғанға дейін ауданның ішіндегі ауыр қылмыстарды сырттан шақырылған констебльдер шешкен. Корольдік Канадалық атты полициясы (RCMP) 1969–1972 жылдары және 1982 жылдан бастап шартты түрде жұмыс істеді. Қалалық зират 1916 жылы ашылды. 1919 жылғы естелік шарасында соғыстан оралған сарбаздар соғыста қаза болғандардың қабірлеріне гүлдер салды.
Экология
Бұл аймақта ірі аңдар, қашар, бұғы, елік, түрлі терілі жануарлар, аң құстары, үйректер, қаздар және әнші құстардың барлық солтүстік түрлері табиғи түрде қоныстанған. Бұл аймақ аң аулау мен балық аулауға танымал. Американдық қара аюды аулау Виннипегоз аймағында дамып келе жатқан өнеркәсіп. Виннипегоз көліне және көптеген шағын айналасындағы көлдерге жақындығының арқасында, бұл көшпенді аң құстары үшін қорық болып табылады және көптеген үйректер мен қаздарды тартады. Мұнда коммерциялық және ойын-сауық балық аулау дамыған, сондай-ақ жағалы балық және Манитобаның басқа да тұщы су балықтарының көптеген түрлері кездеседі. Виннипегоз көліндегі алғашқы есек балықты 1897 жылы Гранд-Рапидстен капитан Алекс Вэнс әкелді. Есек балығы Виннипег көліне тән балық, ал Виннипегоздің тұщы суында жақсы өспейді.