Кіріспе
Форт Гарри, сондай-ақ Үстіңгі Форт Гарри деп те аталатын, Гудзон шығанағы компаниясының сауда бекеті болды. Ол қазіргі Винипег қаласының орталық бөлігіндегі, Қызыл және Ассинибойн өзендерінің қосылған жерінде немесе оған жақын орналасқан. Форт Гарри 1822 жылы құрылды, бірақ оның алғашқы нысаны 1826 жылы қатты су тасқынынан қирады. Сауда бекеті 1836 жылы қайта салынды және Қызыл өзен колониясының әкімшілік орталығы қызметін атқарды. 1869 жылдан 1870 жылға дейін Луи Риэль және оның метис жақтастары Қызыл өзен көтерілісі кезінде қысқа мерзімге фортты басып алды. 1880 жылдары Винипегтің Бас көшесіне орын беру үшін форт бұзылды, бірақ форттың қақпасы сақталды. Бұрынғы форт орны 1924 жылы ірі Ұлттық тарихи ескерткіштің бір бөлігі деп жарияланды. Форт Гарридің тарихи орнында провинциялық мұра нысанының құрылысы 21-ші ғасырдың басында басталды.
Fort Garry, also known as Upper Fort Garry, was a Hudson's Bay Company trading post located at the confluence of the Red and Assiniboine rivers in or near the area now known as The Forks in what is now central Winnipeg, Manitoba. Fort Garry was established in 1822, although its first iteration was destroyed in 1826 by severe flooding. The trading post was rebuilt in 1836 and served as the administrative centre for the Red River Colony. From 1869 to 1870, the fort was briefly occupied by Louis Riel and his Métis followers during the Red River Rebellion. The fort was demolished in the 1880s to make way for Winnipeg's Main Street, although the fort's gate remains. The site of the former fort was designated as a part of a larger National Historic Site in 1924. Development of a provincial heritage site on the historic site of Fort Garry began in the early 21st century.
Тарих
Гарри форты 1822 жылы Гудзон шығанағы компаниясы (HBC) тарапынан 1810 жылы Джон Уиллз құрған және 1816 жылы губернатор Семплдің адамдарымен Пеммикан соғысы кезінде қиратылған Солтүстік-Батыс компаниясының Гибралтар фортының орнында немесе жанында салынды. Форт Гарри Гудзон шығанағы компаниясының вице-губернаторы Николас Гарридің құрметіне аталды. Ол Қызыл өзен колониясындағы тері саудасының орталығы болды. 1826 жылы қатты су тасқыны фортты қиратты. Форт 1836 жылы HBC тарапынан Қызыл өзен колониясының әкімшілік және жабдықтау қажеттерін жеңілдету үшін қайта салынды. Жаңа форт 1831 жылы салынған "Төменгі Форттан" немесе Төменгі Форт Гарриден айыру үшін Жоғарғы Форт Гарри деп аталды. 19 ғасырдың ортасынан соңына дейін Жоғарғы Форт Гарри тері саудасында маңызды рөл атқармаса да, HBC және айналасындағы елді мекеннің басқаруы үшін өте маңызды болды. Ассинибоя кеңесі, Қызыл өзен колониясының әкімшілік және сот органы, көбінесе Гудзон шығанағы компаниясының шенеуніктері басқарды, Жоғарғы Форт Гарриде жиналды. 1869 жылы Гудзон шығанағы компаниясы Солтүстік-Батыстағы монополиясын, соның ішінде Жоғарғы Форт Гарриді беруге келісті. 1869 жылдың соңы мен 1870 жылдың басында Луи Риэль және оның метис жақтастары Қызыл өзен қарсылығы кезінде фортты басып алды. Қарсылықтан кейін форт маңындағы аумақ өсуін жалғастырды. 1873 жылы Виннипег қаласы құрылды және Форт Гарри атауы енді қолданылмады. 1881-1884 жылдары форттың көп бөлігі Майн-стрит пен Ассинибойн даңғылында орналасқандықтан, Майн-стриттің түзу болуы үшін бұзылды.
Мұра
Форт Гарри, жақын орналасқан Форт Руж және Гибралтар бекіністерімен бірге 1924 жылы «Форт Руж, Гарри және Гибралтар ұлттық тарихи орны» деген атаумен Ұлттық тарихи орын деп жарияланды. Бұл үш нысан Батыс Канададағы тері саудасының қалыптасуын көрсетеді: француздықтар 1738 жылы салған Форт Руж арқылы батысқа зерттеулер мен кеңею, Солтүстік-Батыс компаниясының билігі (1807 жылы салынған Гибралтар форты) және, ақырында, Гудзон шығанағы компаниясының көтерілуі (Гарри форты). Гарри фортының қақпасы – осы бекіністер тізбегінен сақталған жалғыз жер үстіндегі нысан. 1938 жылдың 15 маусымында Канада почтасы «Форт Гарри қақпасы, Виннипег» деген 20 центтік марка шығарды. Бүгінде форттың басты қақпасы ғана сақталған болса да, «Форт Гарри» атауы түрлі мекемелер мен компанияларда сақталды. Виннипегтің бастапқы форттан оңтүстіске қарай Қызыл өзен бойындағы аймағы немесе бөлігі Форт Гарри деп аталады. Форттың жанындағы қонақ үй Форт Гарри қонақ үйі деп аталады, ол бастапқыда Grand Trunk Pacific Railway компаниясы үшін салынған. Форт көшесі мен Гарри көшесі қонақ үйдің екі жағында орналасқан. Форт Гарри Индустриз және Форт Гарри Сыра Компаниясы сияқты көптеген компаниялар осы атауды қабылдады. Форт Гарри атты әскери жасақ 20-шы және 21-ші ғасырларда Виннипегтің әскери гарнизонының құрамында болды.
Облыстық мұралық парк
Үстіңгі Форт Гарри фортының қалдықтарын қоршаған аумақта мұралық саябақ құру жобасы басталды. 2010 жылдың көктемінде Манитоба заң шығарушы жиналысында «Жоғарғы Форт Гарри мұралық провинциялық паркі туралы» заң қабылданды. 2007 жылы Crystal Developers компаниясы форттың бастапқы «із табанының» жанына пәтерлер үйін салуға тырысты. Бірақ, оларға қарсы тұру үшін «Жоғарғы Форт Гарридің достары» тобы құрылды, олар осы жерде тарихи-танымдық саябақ құруға мүдделі болды. Жоспар бойынша, ескі форттың қабырғасының сыртында танымдық орталық және қабырғаларға жақын үлкен тұрақ орналастырылуы тиіс еді. Виннипег қаласы белгілеген, саябақ салу үшін қаражат жинау мерзімі жақындағанда, Crystal Developers компаниясы «достарға» қажетті қаражатты жинау үшін қосымша екі жыл берді. Ақырында Crystal компания жобадан бас тартты. Екі жылдан кейін Виннипег қаласы Ассинибойн даңғылында, бастапқы орналасқан жердің батысында 25 қабатты тұрғын үй мұнарасын салуға рұқсат берді. «Достар» ұсынылған мұралық саябақтың аумағындағы ғимараттарды, соның ішінде Petro-Canada май құю стансасын сатып алуға жеткілікті қаражат жинады. Манитоба клубының қазіргі ғимараты өзгеріссіз қалды, ол 1874 жылы, Виннипег қаласы құрылғаннан бір жыл өткен соң, ұйым ретінде құрылған. Қазіргі Манитоба клубының ғимараты 1905 жылы аяқталды. Көшенің ар жағындағы тарихи Форт Гарри қонақ үйі 1913 жылы салынды. Үстіңгі Форт Гарри орнындағы болашақ мұралық саябақтың жоспарлары 2010 жылдың мамыр айында ресми түрде жарияланды. Манитоба заң шығарушы жиналысының 2010 жылғы 14 маусымдағы Хансард жазбаларынан, 27-заңда сипатталған Жоғарғы Форт Гарри провинциялық мұралық паркінің шекараларына Манитоба клубының ғимараты кірмейтіні анық көрінеді. Аталған отырыста Джерри Грей мырза («Жоғарғы Форт Гарридің достары») болашақ саябақтың шекараларына қатысты: «Мүлік шығыстан Мейн-стритпен, оңтүстіктен Ассинибойнмен және батыстан Форт-стритпен шектеледі, содан кейін қақпалы мүлік орналасқан жерге дейін созылады» деді. Манитоба клубының Бродвейдегі ғимараты, қалалық блоктан тыс жерде орналасқандықтан, ұсынылған мұралық саябақтың құрамына кірмейді. Отыз тоғызыншы заң шығарушы жиналыстың мәліметтеріне сәйкес, 27-заң 2010 жылдың 17 маусымында вице-губернатор Филип С. Лидің жарлығымен бекітілді. Саябақ 2015 жылдың 6 тамызында көпшілікке ашылды, даму жұмыстары әлі де жалғасуда.