Кіріспе

Компьютерлік брондау жүйелері Компьютерлік брондау жүйелері немесе орталық брондау жүйелері (CRS) – бұл ақпаратты сақтау, алу және әуе тасымалы, қонақүйлер, көлік жалға алу немесе басқа да қызметтерге қатысты операцияларды жүргізу үшін пайдаланылатын компьютерлік жүйелер. Бастапқыда әуе компанияларымен әзірленген және басқарылған CRS, кейіннен саяхат агенттіктері мен жаһандық тарату жүйелері (GDS) бірнеше әуе компаниясының билеттерін брондау және сату үшін қолданыла бастады. Көптеген әуе компаниялары өздерінің CRS-ін GDS компанияларына аутсорсингке тапсырды, бұл тұтынушыларға интернет арқылы қол жеткізуге мүмкіндік береді. Қазіргі заманғы GDS пайдаланушыларға қонақүй бөлмелерін, жалға берілетін көліктерді, әуе билеттерін, сондай-ақ басқа да іс-шаралар мен турларды брондауға мүмкіндік береді. Олар кейбір нарықтарда теміржол және автобус билеттерін брондауға да қолжеткізеді, бірақ бұл мүмкіндік әрқашан негізгі жүйемен толық интеграцияланбаған. Бұлар қонақ үй индустриясындағы пайдаланушыларға компьютерлік ақпаратты жеткізу, брондау жасау және қонақүйдің толып кетпеуін қамтамасыз ету үшін де қолданылады. Әуе компанияларының брондау жүйелері үлкен жолаушылар сервисі жүйесіне біріктірілуі мүмкін, соның ішінде әуе компаниясының тауарлық қоры жүйесі және рейсті басқару жүйесі де бар. Қазіргі орталықтандырылған брондау жүйелері желілік жүйелік бұзылуларға осал.

MARS-1

MARS 1 пойыз билеттерін резервтеу жүйесі 1950 жылдары Жапон Ұлттық темір жолдарының ҒЗИ-і, қазіргі Желі жолдары техникалық зерттеу институтымен жобаланып және жоспарланды, ал жүйе 1958 жылы Hitachi компаниясымен өндірілді. Бұл әлемдегі пойыздарға орын резервтеудің алғашқы жүйесі болды. MARS 1 орындықтарды резервтеуге қабілетті болды және орталық процессормен, сондай-ақ орындық тізімдерін сақтауға арналған 400 000 биттік магниттік барабан жад блогымен басқарылатын транзисторлық компьютермен жұмыс істеді. Ол пойыздағы орындықтардың бос немесе резервтелгенін көрсету үшін, орындық схемаларын іздеу және жаңартуды жеделдету үшін, терминалдармен байланыс орнату, резервтеу туралы хабарламаларды басып шығару және ЭЭЖ (CRT) дисплейлерін пайдалану үшін көптеген тіркелімдерді қолданды. 1964 жылғы желтоқсанда желі толыққан кезде ол әлемдегі ең ірі азаматтық деректерді өңдеу жүйесіне айналды. Басқа әуе компаниялары да өз жүйелерін құрды. Pan Am 1964 жылы PANAMAC жүйесін іске қосты. Delta Air Lines 1968 жылы Delta Automated Travel Account System (DATAS) жүйесін іске қосты. 1971 жылы United Airlines және Trans World Airlines әуе компаниялары сәйкесінше Apollo Reservation System және Programmed Airline Reservation System (PARS) жүйелерін енгізді. Көп ұзамай, саяхат агенттері әртүрлі ARS жүйелеріне тікелей қол жеткізіп, брондау процесін автоматтандыруға мүмкіндік беретін жүйеге ұмтыла бастады. Агенттердің қолына тым көп билік беріледі деп қорқып, American Airlines компаниясының бас директоры Роберт Крандл АҚШ бойынша саяхаттар үшін орталықтандырылған клирингтік орталыққа айналатын салалық компьютерлік резервтеу жүйесін құруды ұсынды; басқа әуе компаниялары АҚШ-тың монополияға қарсы заңнамасын бұзудан қорқып, қарсылық білдірді.

Саякат агентіне кіру

1976 жылы United Airlines өзінің Apollo жүйесін туристік агенттерге ұсынды; агенттерге United компаниясының бәсекелестеріне билеттерді брондауға рұқсат берілмегенімен, ыңғайлы терминалдың маркетингтік құны өте маңызды болды. Көп ұзамай SABRE, PARS және DATAS жүйелері де туристік агенттерге ұсынылды. 1978 жылы әуе тасымалын либералдаудан кейін тиімді CRS ерекше маңызға ие болды; кейбір мәліметтер бойынша, Texas Air компаниясының бас директоры Франк Лоренцо, SystemOne CRS жүйесін бақылауға алу мақсатымен ақшадан айрылған Eastern Air Lines компаниясын сатып алды. Сондай-ақ 1976 жылы Videcom International компаниясы British Airways, British Caledonian және CCL компанияларымен бірлесіп Travicom жүйесін іске қосты, ол әлемдегі алғашқы көп қолжетімді брондау жүйесі (толығымен Videcom технологиясына негізделген) болды. Бұл жүйе бастапқыда екі, ал кейіннен 49 абоненттік халықаралық әуе компанияларына (British Airways, British Caledonian, Trans World Airlines, Pan Am, Qantas, Singapore Airlines, Air France, Lufthansa, Scandinavian Airlines System, Air Canada, KLM, Alitalia, Cathay Pacific және Japan Airlines сияқты) Ұлыбританиядағы мыңдаған туристік агенттерге қызмет көрсету үшін желі құрды. Ол агенттер мен әуе компанияларына ортақ тарату тілі мен желісі арқылы байланысуға мүмкіндік берді және 1987 жылға қарай Ұлыбританиядағы әуе компанияларының саудалық брондауларының 97% қамтамасыз етті. Жүйе Videcom компаниясы тарапынан Таяу Шығыс (DMARS), Жаңа Зеландия, Кувейт (KMARS), Ирландия, Кариб бассейні, АҚШ және Гонконг сияқты әлемнің басқа да аймақтарында көшірілді. Travicom – Travel Automation Services Ltd компаниясының саудалық атауы. British Airways (содан кейін Travel Automation Services Ltd компаниясының 100% үлесіне ие болған) Galileo жүйесін дамытуға қатысуды шешкен кезде Travicom өз саудалық атауын Galileo UK деп өзгертті және агенттіктерді Travicom жүйесінен Galileo жүйесіне көшіру процесі іске асырылды. Еуропалық әуе компаниялары да 1980-ші жылдары осы салаға инвестиция жасауды бастады, бастапқыда өздерінің брондау жүйелерін өз елдерінде іске қосты. Бұл сапарларға деген сұраныстың өсуімен және GDS жүйелеріне үнемі кеңейіп келе жатқан қызметтер мен іздеу мүмкіндіктерін ұсынуға мүмкіндік берген технологиялық жетістіктермен байланысты болды. 1987 жылы Air France және Батыс Германияның Lufthansa компаниялары SystemOne үлгісінде Amadeus жүйесін жасады. Amadeus Global Travel Distribution жүйесі 1992 жылы іске қосылды. 1990 жылы Delta, Northwest Airlines және Trans World Airlines компаниялары Worldspan жүйесін құрды, ал 1993 жылы тағы бір консорциум (British Airways, KLM және United Airlines сияқты компанияларды қоса) Apollo жүйесіне негізделген Galileo GDS компаниясын құрды. KIU сияқты көптеген шағын компаниялар да құрылды, олар төрт ірі желілер қамтамасыз етпейтін нарықтарға, соның ішінде бюджеттік тасымалдаушылар сегментіне, шағын және орта көлемді ішкі және аймақтық әуе компанияларына бағытталған.

Тенденциялар

Көптеген жылдар бойы туристік индустрияда әлемдік тарату жүйелері (GDS) үстемдік құрды. GDS-ті айналып өту және олардың жоғары комиссияларын болдырмау үшін әуе компаниялары өз веб-сайттары арқылы тікелей билет сатуды бастады. GDS-ті айналып өтудің тағы бір жолы – American Airlines сияқты саяхат агенттіктерімен тікелей байланыс жасау.