Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәстүрлі кхмер мерекесі
Traditional Cambodian holiday
Моха Сангкрант
Моха Сангкрант (, ,) немесе Сангкрант, санскрит тілінен алынған саṅkrānti сөзінен туындаған, жаңа жыл тойлануының бірінші күні. Бұл жылдың аяқталуы және жаңа жылдың бастауы. Адамдар мерекелік киімдер киіп, шамдар жағып, құрбандық шалу орындарында хош иіс жасайды, онда әр отбасының мүшелері Будданың үйреткендеріне алғыс айту үшін оның бейнесіне үш рет иіліп, тізе бүгіп, сәжде етеді. Бақ үшін адамдар таңертең қасиетті сумен беттерін, түстен кейін кеуделерін, ал кешке ұйықтамас бұрын аяқтарын жуады.
Moha Sangkrant (, ) or Sangkrant, derived from Sanskrit saṅkrānti, is the name of the first day of the new year celebration. It is the end of the year and the beginning of a new one. People dress up and light candles and burn incense sticks at shrines, where the members of each family pay homage to offer thanks for the Buddha's teachings by bowing, kneeling and prostrating themselves three times in front of his image. For good luck people wash their face with holy water in the morning, their chests at noon, and their feet in the evening before they go to bed.
Веарек Ванабат
Вереак Ванабат () – жаңа жыл тойының екінші күні. Адамдар мұқтаждарға, кедейлерге, қызметшілерге, үйсіздерге және төмен кірісті отбасыларға көмектесу арқылы қайырымдылық көрсетеді. Отбасылар монастырьларда әулеттеріне құрмет көрсету рәсіміне қатысады.
Veareak Vanabat (, ) is the name of the second day of the new year celebration. People contribute charity to the less fortunate by helping the poor, servants, homeless, and low income families. Families attend a dedication ceremony to their ancestors at monasteries.
Вереак Лаюнг Сак
Верак Лаюнг Сак (វារៈឡើងស័ក) – кхмер тілінде жаңа жыл мерекесінің үшінші күні. Буддистер Будда мүсіндерін және ересектерді парфюмерленген сумен жуады. Будда мүсіндерін жуу – бұл жаман амалдарды сумен шаю сияқты, үй заттарынан кірді сумен тазалаумен салыстырылады. Сондай-ақ, бұл іс ұзақ өмір, жақсы ырыс, бақыт және өркендеу әкелетін ізгі амал деп есептеледі. Баладары ата-аналарын және әже-шешелерін жуу арқылы олардан жыл бойына өмір сүруге қажетті жақсы тілектер мен пайдалы кеңестер алады.
Veareak Laeung Sak (វារៈឡើងស័ក, ) in Khmer is the name of the third day of the new year celebration. Buddhists wash the Buddha statues and their elders with perfumed water. Bathing images of Buddha is a symbolic practice to wash bad actions away, like cleaning dirt from household items with water. It is also thought to be a kind deed that will bring longevity, good luck, happiness and prosperity in life. By washing their grandparents and parents, the children can obtain from them best wishes and good pieces of advice to live the life for the rest of the year.
Жаңа жылдық әдет-ғұрыптар
Ғибадатханаларда адамдар құм төбелерін тұрғызады. Олар ортасында үлкен, үшкір құм төбесін немесе күмбезді үйіледі, ол Валука Чайтияны – Таватимсадағы Будданың шашы мен диадемасы жерленген ступаны бейнелейді. Үлкен ступаның төңірегінде Будданың сүйікті шәкірттерінің ступаларын – Сарипутта, Моггаллана, Ананда және Маха Кассапаның ступаларын бейнелейтін төрт кішкентай ступа орналасқан. Тағы бір дәстүр бар, ол – Сранг Преах (ស្រង់ព្រះ, Sráng Preăh): қарт туысқандарға немесе басқа адамдарға (әдетте, жас ұрпақ жауапты) су немесе сұйық гипс (су мен әктас ұнтағының қоспасы) құю. Кхмерлердің Жаңа жылы – арнайы тағамдар дайындалатын уақыт. Олардың бірі – "кралан" (ក្រឡាន, Krâlan): буға пісірілген күріш, бұршақ немесе жасыл бұршақ, үккіш кокос және кокос сүті қосылған торт. Қоспа бамбук таяқшасына салынып, ақырын пісіріледі.
In temples, people erect a sand hillock on temple grounds. They mound up a big pointed hill of sand or dome in the center which represents Valuka Chaitya, the stupa at Tavatimsa where the Buddha's hair and diadem are buried. The big stupa is surrounded by four small ones, which represent the stupas of the Buddha's favorite disciples: Sariputta, Moggallana, Ananda, and Maha Kassapa. There is another tradition called Srang Preah (ស្រង់ព្រះ, Sráng Preăh) : pouring water or liquid plaster (a mixture of water with some chalk powder) on elder relative, or people (mostly the younger generation is responsible for pouring the water). The Khmer New Year is also a time to prepare special dishes. One of these is a "kralan" (ក្រឡាន, Krâlan): a cake made from steamed rice mixed with beans or peas, grated coconut and coconut milk. The mixture is stuffed inside a bamboo stick and slowly roasted.
Дәстүрлі ойындар
Камбоджада әр түрлі дәстүрлі ойындар (ល្បែងប្រជាប្រិយ, Lbêng Prâchéaprĕy) бар, олар көңілсіз күндерді есте қаларлық оқиғаларға айналдыру үшін тағайындалған. Бұл ойындар Үндістанның солтүстік-шығыс штаты Манипурда ойналатын ойындарға ұқсас. Хмерлердің Жаңа жылында көшелердің қиылысында достары мен туыстары жиі жиналады, күнделікті шаруадан демалып, бос уақыттарын билеу мен ойындармен өткізеді. Әдетте, хмер ойындары адамның зиялық және дене күшін сақтауға көмектеседі.
Cambodia is home to a variety of traditional games (ល្បែងប្រជាប្រិយ, Lbêng Prâchéaprĕy) played to transform the dull days into memorable occasions. These games are similar to those played in Manipur, a north eastern state in India. Throughout the Khmer New Year, street corners often are crowded with friends and families enjoying a break from routine, filling their free time with dancing and games. Typically, Khmer games help maintain one's mental and physical dexterity.
Ангкор Сангкранты
Ангкор Сангкранты (អង្គរសង្ក្រាន្ត, Ángkô Sángkran) – Камбоджа Жастар Федерациясы Одағының (UYFC) 14-16 сәуір аралығында Сием Рип қаласында ұйымдастыратын кхмерлік Жаңа жыл мерекесі. Бұл мәдени шара барлық камбоджалықтарға бірігуге және шетелдік достарға Камбоджадағы кхмерлік Жаңа жылда есімде қаларлық және керемет әсерлер алуға мүмкіндік береді.
Angkor Sangkrant (អង្គរសង្ក្រាន្ត, Ángkô Sángkran) is a Khmer New Year event organized by the Union of Youth Federations of Cambodia (UYFC) in Siem Reap from 14–16 April. The cultural event is an opportunity for all Cambodians to unite, and for foreign friends to receive unforgettable and exquisite experiences during Khmer New Year in Cambodia.