Кіріспе

"Жәннәт синдромы" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" үшінші маусымындағы үшінші эпизод. Маргарет Армен жазған және Джуд Тейлор режиссерлік еткен бұл эпизод алғаш рет 1968 жылдың 4 қазанында көрсетілді. Эпизодта примитивті планетадағы бір шетелдік құрылғы капитан Кирктің жадын жояды, содан кейін ол сол планетаның түпкі тұрғындарының мәдениетіне ұқсас өмір салған жергілікті халықпен жаңа өмір бастайды.

Сюжет

Капитан Кирк, бірінші офицер Спок және бас дәрігер доктор МакКой Жерге ұқсас планетаның бетіне түсіріледі, онда олар жақындап келе жатқан астероидтің бағытын өзгертуге тиіс. Олар ерекше белгілері бар обелиск тапты және Споктың сөзіне сүйенсек, оның тұрғындары – американдық жергілікті халықтардың (мохикан, навахо және делавер) ұрпақтары. Кирк, басқалардан жасырын, обелискінің ішіне құлайды, онда ток соққысынан есінен таяды. Спок пен МакКой Киркті таба алмай, Федерацияның «Энтерпрайз» кемесіне оралып, міндетін орындауға тырысады. Кирк есін білгенде есте сақтау қабілетінен айырылған, ал екі әйел, соның ішінде тайпаның діни қызметкері Мирамани, Кирктің «ғибадатханадан» шығып жатқанын көреді. Оны құдай деп жариялап, ауылға алып кетеді, онда ру ақсақалдары Кирктің құдай екенін дәлелдеуін талап етеді. Осы сәтте суға батып кеткен бала әкелінеді. Медицина басшысы Салиш баланың қайтыс болғанын мәлімдейді, бірақ Кирк оны ауыздан ауызға жасалған тыныспен қайта тірілтеді. Ақсақалдар Киркті құдай ретінде қабылдап, Салишті орнын Киркке беруге мәжбүр етеді. Теміржол Спок «Энтерпрайзді» басқарып, оны ең жоғары жылдамдықпен айдап, астероидті бұрылыс нүктесіне жеткізеді. Бірақ қозғалтқыштарды қалыпты шегінен асырып жұмыс істеткендіктен, астероидтің бағытын өзгертуге жеткілікті энергия қалмайды. Кеменің дефлекторлары оның бағытын бар болғаны 0,0013 градусқа өзгертеді, бұл планетамен соқтығысуды болдырмау үшін жеткіліксіз екенін Спукқа хабарлайды. Фазерлерді пайдаланып астероидті алмаз сияқты бөлуге тырысу сәтсіз аяқталады және соның салдарынан Скотти жөндеуге шамасы келмейтін сопақша қозғалтқыш зақымдалады. Барлық мүмкіндіктерін сарп еткеннен кейін «Энтерпрайз» импульстік қуатпен планетаға қайта оралады, Киркті құтқаруға және астероид мәселесіне басқа шешім табуға тырысады. Саяхат 59 күнге созылады, ал Спок мырзаның айтуынша, «астероид бізден төрт сағат қалысқалады». Тайпа дәстүрі бойынша діни қызметкер мен медицина басшысы үйленуі керек, Мирамани Кирк үшін Салиштің ұсынысын қабылдамайды. Кирк Мираманьеге ғашық болады, бірақ түндері онымен бірге болуы керек деп санайтын адамдардың түсі көріп мазасыздыққа ұшырайды. Мирамани Киркке жүкті екенін қуанышпен хабарлайды. «Энтерпрайз» планетаға жақындағанда, Спок обелискідегі белгілерді жартылай шешеді. Бұл – «Сақтаушылар» салған астероидтің бағытын өзгертетін құрылғы. Бұл ежелгі нәсілдер басқа планеталарға қоныс аударған, құрып кету қаупі төнген адам тектес халықтардың өмір сақтауын қамтамасыз еткен. Спок дефлектордың істен шыққанын болжайды. Астероид планетаға жақындағанда аспан қараңғырады, күркіреп дауыл болады және қатты жел соғады. Ақсақалдар Киркке дауылды тоқтату үшін ғибадатханаға кіру керектігін айтады. Кирк обелискінің қабырғасын ашуға тырысып, сәуегейлікпен соққылайды, бірақ тайпа оған қарсы шығады. Олар оны да, Мираманьені де таспен ата бастайды. Спок пен МакКой пайда болып, ауыл тұрғындарын қорқытып, қашырады. Спок Кирктің естелігін қалпына келтіру үшін миды біріктіреді, ал МакКой Мираманидің жараларын емдейді. Кирк дұрыс дыбыстарды айту арқылы «ғибадатханаға» кіретін тұзақ есігін ашады, ал Спок дефлекторды соңғы минуттарда іске қосады. МакКой Киркке Мираманидің аман қалмайтынын айтады. Ол оны құшағына алып, қайғыға батады.

Өндіріс

Paramount Television күнделікті өндіріс есептерінде бұл эпизод 1968 жылдың 11, 17 және 18 маусымында Paramount Gower студияларында, ал планета көріністері үшін 1968 жылдың 12-14 маусымында Калифорниядағы Upper Franklin Canyon Reservoir-де түсірілгені көрсетілген.

Қабылдау

Автор Джон Дэвидсон өзінің ғылыми-фантастикалық теледидар мен кино сайтында осы эпизодты 10 балдық шкала бойынша 7 балға бағалап, "Түпкілікті американдықтардың тағы бір параллельді Жер планетасында болуына түсіндірме қысқа ғана болса да, The Paradise Syndrome эпизоды күмәнді ғылыми-фантастикалық элементтерді толықтыратын тартымды махаббат желісін ұсынады" деп жазды. 2015 жылы Wired журналы бұл эпизодты түпнұсқалық серияны бірнеше рет қарау бойынша жасалған нұсқаулығында көредіңізге міндетті емес деп атады. 2017 жылы Screen Rant Кирк пен Мирамани арасындағы махаббат оқиғасын «Жұлдыз жолы» тарихындағы ең жақсы алтыншы махаббат оқиғасы деп бағалады. 2019 жылы Nerdist бұл эпизодты «Кирктің ең жақсысы» бойынша бірнеше рет қарауға арналған нұсқаулығына қосты.

Шығарылымдар

Бұл эпизод 1993 жылғы 21 желтоқсанда Жапонияда «Жұлдызды жол: Түпкі серия» 3-ші маусымның толық LaserDisc жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Осы және басқа эпизодтарға трейлерлер де қоса тынышталды, эпизодта ағылшын және жапон тілдерінде дыбыс жолдары болды.