Кіріспе

Роберт Аткинс әзірлеген төмен көмірсулы диета. «Дәрігердің диетасы. Аткинстің диеталық революциясы», алғаш рет 1972 жылы жарияланды. Төмен көмірсулы диетадағы салмақ жоғалтудың бастапқы артықшылығы, көбінесе судың көп шығуынан туындайды, ал бастапқы кезеңнен кейін төмен көмірсулы диеталар, ұқсас калориялы диеталармен салыстырғанда, май жоғалтуда ұқсас нәтижелер береді. Аткинс пациенттері туралы ешқандай клиникалық мәлімет жарияламағандықтан, денсаулық туралы негіссіз мәлімдемелер жасағаны үшін сынға ұшырады. Аткинс диетасы қаныққан майдың жоғары мөлшеріне байланысты жүрек ауруларының қаупін арттыруы мүмкін. Автордың қайтысынан бір жыл өткен соң Нью-Йорк медициналық сарапшылар бюросы жариялаған медициналық есепте, ол жүрек ұстамасы, жүрек жеткіліксіздігі және гипертониямен ауырғаны анықталды. Аткинс диетасын Америка медициналық қауымдастығы, Америка диетологтар қауымдастығы және Америка жүрек қауымдастығы құрамдық бөліктерінің теңгерімсіздігі үшін сынға алды. 2000 жылы «Journal of the American College of Nutrition» журналында жүргізілген зерттеуде «Аткинс диетасының өте жоғары майлылығы: 60%–68%, оның шамамен 26% қаныққан май, энергия өндірісі үшін метаболизм жолын өзгерту арқылы еркін радикалдардың өндірісін күшейтеді, соның салдарынан әртүрлі органдарда тотығу стресіне әкеледі» деп көрсетілді.

Модификацияланған Аткинс және эпилепсия

Кетогендік диеталар балаларда эпилепсияны емдеу үшін қолданылады, олардың ұстамаларды азайтуға жағымды әсер ететініне қатысты бірнеше дәлелдер бар. Ересектерде де емдік кетогендік диеталар ұстамаларды азайтуға көмектеседі деген деректер бар, сондай-ақ, өзгертілген Аткинс диетасы сияқты, қатаң емес режим де тиімді болуы мүмкін.

Ұсынылған тетігі

Бұл диета Альфред У. Пеннингтонның екінші дүниежүзілік соғыс кезінде DuPont компаниясында жүргізген зерттеулеріне негізделген, төмен көмірсулы тамақтану режимінен бастау алды. Аткинс диетасы салмақ жоғалтудың "кілті" – көмірсуларды шектеу арқылы насихатталады. "Доктор Аткинстің жаңа диеталық революциясы" сияқты ерте кітаптарында Аткинс төмен көмірсулы диета метаболизмдік артықшылық тудырады деген даулы пікірді айтты, себебі "майды жағуға көбірек калория жұмсалады, демек сіз көбірек калория шығындайсыз"; Аткинс диетасы "мәңгілік арықтау үшін жоғары калориялы жол" деп жиі айтылды. Ол бір зерттеуге сілтеме жасап, бұл артықшылықты күніне 950 калорияға (4.0 МДж) бағалады. Lancet журналында жарияланған шолу зерттеуі мұндай метаболизмдік артықшылық жоқ екенін көрсетті және диетадағылар жай ғана аз калория тұтынған. Аструп былай деді: "Диетаның бірқалыптылығы мен қарапайымдылығы аштықты және тамақ қабылдауды баяулатуы мүмкін". Дэвид Л. Кац Аткинстің талабын бекерлік деп сипаттады.

Коммерциялық мақсатта пайдалану

Atkins Nutritionals 1989 жылы Аткинс өнімдерінің сатылуын ілгерілету үшін Аткинспен құрылды. Оның қайтыс болуынан, диетаның танымалдылығының азаюынан және Аткинс өнімдеріне деген сұраныстың төмендеуінен кейін, Atkins Nutritionals, Inc. 2005 жылдың 31 шілдесінде 340 миллион долларлық зиянға байланысты 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Кейіннен 2007 жылы North Castle Partners компаниясы оны сатып алып, төмен көмірсулы тағамдарға көшті. 2010 жылы компания Roark Capital Group компаниясымен сатып алынды. 2017 жылы Roark Capital Group компаниясы Atkins Nutritionals компаниясын Conyers Park Acquisition Corp компаниясымен біріктіріп, Simply Good Foods деп аталатын акционерлік қоғам құратынын хабарлады.

Тарих

Аткинстің идеялары алғаш рет 1972 жылы "Др. Аткинс диетасы революциясы: мәңгі арық болудың жоғары калориялы жолы" атты кітабында жарияланды. Осы үлкен қолдау көрсеткендердің саны көмірсутектерге толы тағамдар, мысалы, макарон және күріш сияқты азық-түліктердің сатылымының төмендеуіне себеп болды: 2003 жылы сатылымдар тиісінше 8,2 және 4,6 пайызға азайды. Диетаның табысы тіпті Krispy Kreme сатылымының төмендеуіне де ықпал етті. "Төмен көмірсутектік қызу" мүмкіндігін пайдалануға тырысқан көптеген компаниялар аз көмірсутектерге ие арнайы өнімдерді шығарды. Сол кезде американдық ересектердің диетада отыру үлесі екі пайызға дейін төмендеді, ал 2004 жылдың екінші жартысында Аткинс брендінің өнімдерінің сатылымы күрт құлдырады. 2021 жылғы шолу мақаласында атап көрсетілгендей, алғаш рет ұсынылғаннан кейін 50 жыл өткен соң, Аткинс диетасы "қайтадан шарлатандыққа ұқсас жағдайға түсіп отыр".

Құны

Forbes журналы жүргізген талдау көрсеткендей, Аткинс диетасының үлгілік мәзірі Forbes талдаған он диетаның ішіндегі ең қымбат бес диетаның біріне кірді. Бұл, диетада тамақтанғанда қолданылатын тағамдардың әртүрлілігін көрсету мақсатымен кітапқа лобстер сияқты қымбат құрамдастар кіргізілгенімен байланысты. Талдау көрсеткендей, он диетаның орташа құны шамамен 50%-ға, ал Аткинс диетасы 80%-ға Американың ұлттық орташа көрсеткішін басып өтті. Аткинс диетасы Джени Крейг диетасынан арзан, ал Weight Watchers диетасынан қымбат болды.

Сотталған

2004 жылы Джоди Горран Роберт Аткинстің және оның компаниясының мүлігіне қарсы сотқа жүгініп, 28 000 доллар көлемінде өтемақы талап етті. Горран екі жыл бойы Аткинс диетасын сақтағанын және осының салдарынан ЛПНҚ (төмен тығыздықтағы липопротеин) холестеринінің деңгейі күрт өскенін, нәтижесінде маңызды артерия бітеліп, оны ашу үшін ангиопластика жасау және стент орнату қажет болғанын мәлімдеді. 2007 жылы сотқа берілген талап қабылданбады, себебі Аткинс диетасы тек "кеңестер мен идеялардан" тұрады және Бірінші поправкамен қорғалады.