Кіріспе

Уэрдейл темір жолы – Бішоп Окленд, Уиттон-ле-Уэр, Вольсингэм, Фростерли және Стэнхоп арасындағы тәуелсіз меншіктегі британдық бір жолды тармақтық мұралық темір жол. Уэрдейл темір жолының қызметі 2010 жылғы 23 мамырда басталды, бірақ 2013 жылғы маусымда жоспарлы қызмет орнына арнайы пойыздарды іске қосу туралы шешім қабылданды. Жол 2020 жылы жолаушылар қызметін қайта бастау мақсатымен «Окленд жобасы» тарапынан сатып алынды. 2021 жылы «Жележолды қалпына келтіру» қорына өтінім берілді. 2021 жылдың қазан айында Көлік министрлігі бизнес-жоспарды әзірлеу үшін қаржы бөлді. Бұл темір жол бастапқыда Англияның солтүстік-шығысындағы Дархам графтығындағы Бішоп Оклендтен Уэрхедке дейін 25 миль (40 км) қашықтыққа созылып, 19 ғасырда Уэрдейлдегі Истгейттен әк тас тасымалдау және Уэрдейлге жолаушылар қызметін көрсету үшін салынған. 1953 жылы жолаушылар тасымалы тоқтатылды, ал 1992 жылға дейін Истгейтке тек жүк тасымалы жалғасты. 1993 жылы кеніш иесі Lafarge автомобиль көлігіне көшкеннен кейін, British Rail (BR) компаниясы желіні жабу қаупіне тап етті, содан кейін оны энтузиастер тобы иеленді. Қазіргі уақытта Уэрдейл темір жолы 18 миль (29 км) қашықтықта, Бішоп Окленд пен Уэрдейл станциясындағы Истгейт арасында жүреді, бұл оны Ұлыбританиядағы ең ұзын сақталған стандартты калибрлі мұралық темір жолдардың біріне айналдырады.

Өмірбаян

Бишоп Окленд 1842 жылы алғашқы теміржол байланысын алды. Стоктон және Дарлингтон темір жолы (S&DR) Бишоп Окленд және Уэрдейл темір жолына (BA&WR) Парламент актісі арқылы Шилдондағы S&DR станциясынан Бишоп Окленд және Виттон-ле-Уэр арқылы Крукқа, Дарем округіне теміржол желісін салуға рұқсат берді. BA&WR бастапқыда 1842 жылдың 19 сәуірінде ашылған Оңтүстік шіркеуде уақытша терминал құрды. Шилдтон туннелі аяқталғаннан кейін BA&WR қазіргі орнында тұрақты станция салды, ол 1843 жылдың 8 қарашасында жүктерге, ал 1843 жылдың 30 қаңтарында жолаушыларға ашылды. 1965 жылға дейін Крукқа қарай қозғалыс жалғасты. Содан кейін тек бұрынғы S&DR желісі Дарлингтонға дейін және Eastgate-ке жүк тасымалы бойынша тармақтар ғана қалды. 1983 жылы Дарем округі кеңесі, ботаник және тележүргізуші Дэвид Белламидің қолдауымен, S&DR байланысының арқасында "The Heritage Line" атауымен Станхопқа үзіліссіз арнайы рейстерді іске қосты. Бұл 1988 жылдың 23 мамыры мен 1992 жылдың 27 қыркүйегі аралығында BR қоғамдық кестелерінде жарияланған, демалыс күндері ғана істейтін жазғы қызметке айналды. Этерли, басқаша айтқанда Уиттон Парк станциясы 1991 жылдың 21 тамызында қайта ашылды. Бірақ 2010 жылдан кейін Weardale Railway операциясы аясында ол қайта ашылмады. 1993 жылдың наурыз айында Lafarge Eastgate цемент зауытын автомобильмен қамтамасыз етуге және теміржолды пайдалануды тоқтатуға шешім қабылдады. British Rail кіріссіздікке байланысты желіні жабу ниетін жариялады. Жергілікті билік желіге басқа мақсат табуға тырысты және бірден-бір мүмкіндік – бумен жүретін туристік қызмет деп санады.

Верадейл теміржол тресті құрылды

1993 жылы Weardale Railway сақтау жобасы құрылды, мақсаты – жеке компанияның желіге иелік етіп, көрікті батыс бөлігінде туристер үшін бумен жүретін қызметті бастауы еді. Операциялық компания Weardale Railways Ltd деп аталды, ол кепілдікпен шектелген компания. Weardale Railway Trust (WRT) – жобаны қолдайтын мүшелері бар еріктік ұйым. WRT бастапқыда жанкүйерлер клубы ретінде құрылған, бірақ Weardale Railways Ltd қиындыққа тап болғанда маңызды рөл атқарды. 2006 жылы WRT Weardale Railways Ltd-нің меншігіндегі 12,5% азшылық үлесін алды. Әртүрлі донорлардан, оның ішінде аймақтық даму агенттігі (One NorthEast), Дурхам округі кеңесі және Уэр-Вэлли аудандық кеңесінен үлкен сомада мемлекеттік гранттар алынды немесе шартты түрде міндеттеме берілді. Manpower Services Commission жоғары жұмыссыздық деңгейі бар аймақтағы жалақы төленетін қызметкерлердің еңбекақысына үлес қосты, бұл 40 адамнан тұратын жұмыс күшін жұмысқа алуға, Вулсингхэмде қойма мен операциялық базаны құруға және Станхоп станциясын қалпына келтіруге мүмкіндік берді. Қызметтер 2004 жылдың шілдесінде Вулсингхемнен Станхопқа дейін басталды, бірақ желінің қалған бөлігі бойына кеңейту жоспарланған. Тіпті Eastgate-ден Wearhead-ке дейінгі бұрын демонтаждалған учаскені қайта құру жоспары да болды. Ақырында, Ealing Community Transport деп аталатын қоғамдық мүдде компаниясы Weardale Railways Ltd-нің 75% үлесі үшін 100 000 фунт стерлинг төлеуге және жобаны басқару бойынша қолдау көрсетуге келісті. Ealing Community Transport сондай-ақ Weardale Railways Ltd-нің болашақ операциялық шығындарын өтеуге міндеттенді. Бұл міндеттеме Weardale Railways Ltd-нің кредиторларына 2006 жылдың тамызында желіде қызметтерді қайта бастауға рұқсат беруге жеткілікті болды.

Британдық-американдық теміржол қызметі

2008 жылдың қыркүйегінде Ealing Community Transport компаниясының WRC-дегі 75% үлесі АҚШ-тың Iowa Pacific Holdings жеке компаниясының толық меншігіндегі British American Railway Services компаниясына берілді. Бұл фирмалардың өкілі Эд Эллис 2008 жылдың қазан айында Вирдейл темір жолына сапар шегіп, 2008 жылдың соңына дейін Бишоп Оклендке дейінгі жолды қайта ашу ниеті туралы мәлімдеді. Жолдың екі зақымдалған бөлігі жөнделгеннен кейін, 2009 жылдың басында жолаушы тасымалдайтын Уикхам троллейбусы (жеңіл теміржол көлігі) Вулсингхемнен Бишоп Окленд станциясына көрінетіндей жақын жерге дейін жол жүрді. Эллис сондай-ақ, жергілікті карьерлерден алынған құрылыс материалдарын, минералдарды, азық-түлік және ауыл шаруашылығы тауарларын тиеу үшін Eastgate-те темір жол жүк терминалын салу жоспарларын жариялады. 2009 жылдың 27 наурызында темір жолдың сайтында Network Rail Weardale Line желісін ұлттық темір жол желісімен қайта қосу үшін Bishop Auckland-те жетіспейтін бұрылыстар мен өткелдерді қайта орнатуға міндеттенгені хабарланды. Бұл 2009 жылдың 31 шілдесіне дейін аяқталуы тиіс еді. Network Rail бұл жұмысты 2009 жылдың қыркүйек айының басында аяқтады. 2009 жылдың 29 қыркүйегінде Eastgate жаңартылатын энергия ауылының даму жобасы Дарем округінің стратегиялық жоспарлау комитетінде бірауыздан мақұлданды, бұл желінің болашақ перспективаларына ыңғайлы жағдай жасады. 2013 жылға қарай бұл жоба тоқтап қалғандай болды. 2009 жылдың желтоқсанында UK Coal компаниясы желі арқылы ашық карьерден көмір тасымалдауға қызығушылық танытқандығы және жергілікті карьер иелеріне құрылыс материалдарын тасымалдау мүмкіндігі туралы сұрақтар қойғандығы хабарланды. Бұл желінің табысты бизнес ретінде жалғасуын қамтамасыз ету мақсатында жасалды. 2020 жылдың ақпан айында British American Railway Services компаниясының бас компаниясы Iowa Pacific желіні сату ниеті туралы мәлімдеді. Оны 2020 жылдың наурыз айында Дарем округінің қайырымдылық ұйымы – Auckland Project сатып алды.

Операциялар

2010 жылдың 25 қаңтарында Ұлыбританияның теміржол инспекциясы Weardale желісінде Stanhope мен Bishop Auckland арасындағы 18 мильдік аралықтағы көпірлерді, қоршауларды және өткелдерді тексерді. Жолаушылар тасымалы үшін желіні дайындау үшін бірнеше шағын жұмыстар ғана қажет болды, және олар Лондонның Кингс-Кросс станциясынан Станхопқа бағытталған чартерлік пойыздың қалыпты жүруіне уақытында аяқталды. 2010 жылдың ақпан айында бұл желі 1980 жылдардан бері осы бағыттағы алғашқы негізгі жолаушылар қызметі болды. 27 ақпанда Crewe қаласынан Станхопқа теміржол саяхаты ұйымдастырылды. Bishop Auckland қаласына тұрақты жолаушылар тасымалы 2010 жылдың 23 мамырында басталды, бірақ 2013 жылғы маусымда жоспарлы қызмет тоқтатылды, оның орнына теміржол “Dine and Ride” және “Polar Express” сияқты тақырыптық бағдарламаларды ұсынды. 2014 жылдан бастап теміржол тресі 122-ші класс “Bubble Car” вагонымен таңдалған жұмыс күндері мен демалыс күндері көбінесе туристік мақсатта жолаушылар пойыздарын іске қосты. Бастапқыда бұл қызмет тек Wolsingham мен Stanhope арасында жүргізілді, бірақ 2016 жылдың 27 наурызында қызмет Witton le Wear станциясына дейін ұзартылды. 2018 жылдың сәуірінде Weardale Railway CIC компаниясы Broken Banks (Bishop Auckland станциясының батысынан шамамен) маңындағы жолдың қысқа бөлігін алып тастау жұмыстары басталғанын хабарлады, бұл мақсатта топырақ шөгіп, жолаушылар тасымалы үшін қолдануға жарамсыз болған жағдайды түзету үшін жасалды. Жұмыстар аяқталғаннан кейін рельстерді қайта орнатып, Stanhope пен Witton le Wear арасындағы жолаушылар қызметін Bishop Auckland West станциясына дейін қайта ұзарту жоспарланған. 2018 жылдың шілде айынан бастап Stanhope мен Witton le Wear арасындағы күндізгі үш рейс ішінде екеуі Bishop Auckland West станциясына дейін жалғасады. 2020 жылы Auckland Project компаниясының иелігіне өткеннен кейін Bishop Auckland West және Witton le Wear бағыттарындағы қызметтер тоқтатылды, олар операция жүргізуге лицензия алуды күтіп, 2023 жылдың 22 сәуірінде қайта жаңартылды.

Crook ауданында қазылып алынған ашық көмірді тиеуге рұқсат берілгеннен кейін, көмірді жолдан теміржолға қабылдау және тасымалдау үшін Wolsinghamдағы Weardale теміржол депосына өзгерістер мен жаңа шаралар енгізілді. Бірінші көмір тасымалдайтын пойыз 2011 жылдың 16 маусымында Wolsinghamнан Scunthorpe қаласындағы болат зауытына бағытталды. Кейіннен қызметтер Nottingham қаласына жақын Ratcliffe On Soar электр стансасын да қамту үшін кеңейтілді. Бұл аптасына бес пойызбен жүзеге асырылатын операция болды және 2013 жылдың 2 қазанына дейін жалғасты, бірақ 2013 жылдың ақпан айында Hatfield Colliery кенішіндегі топырақ шөгіндісінен кейін, бұл көмір тасымалын тоқтатып, келесі айда Daw Mill Colliery кенішіндегі жер асты өрті UK Coal компаниясын қаржылық дағдарысқа ұшыратты.