Кіріспе
Ағылшын музыканты (1970 жылы туған) американдық велошабандысы Элизабет Кэролайн Ортон (14 желтоқсан 1970 жылы туған) – ағылшын музыканты, фольк пен электроника элементтерін біріктіретін "фольктроника" дыбысымен танымал. Ол 1990 жылдардың ортасында Уильям Орбит, Эндрю Уэзеролл, Red Snapper және Chemical Brothers-пен ынтымақтастықта жұмыс істегені үшін алғаш рет танылды. Оның Ұлыбритания/АҚШ-тағы тұңғыш жеке альбомы "Trailer Park" 1996 жылы көптеген мақтауларға ие болды. Ортон BRIT жүлдесін жеңіп алған "Central Reservation" (1999) және 2002 жылғы Ұлыбританияның үздік 10 альбомына кірген "Daybreaker" шығару арқылы берілген тыңдармандар қатарын кеңейтті. 2006 жылғы "Comfort of Strangers" альбомынан кейін Ортон қызының дүниеге келуіне және британдық гитарист Берт Яншпен бірлесіп жұмыс істеуге үзіліс берді. Ортон 2012 жылы "Sugaring Season" альбомымен қайта оралды, ол таза акустикалық дыбысқа бет бұрды, ал 2016 жылы шыққан "Kidsticks" альбомымен электрондық музыкаға оралды. Орттонның музыкасы "How to Deal" және "Vanilla Sky" фильмдерінде, сондай-ақ "Felicity", "Charmed", "Dawson's Creek", "Roswell", "Grey's Anatomy" және "Manifest" телесериалдарында пайда болды, бұл оған американдық кең көрермендерге танылуға мүмкіндік берді.
the American cyclist
Elizabeth Caroline Orton (born 14 December 1970) is an English musician, known for her "folktronica" sound, which mixes elements of folk and electronica. She was initially recognised for her collaborations with William Orbit, Andrew Weatherall, Red Snapper and the Chemical Brothers in the mid 1990s. Her UK/US first solo album, Trailer Park, received much critical acclaim in 1996. Orton developed a devoted audience with the release of the BRIT Award winning album Central Reservation (1999) and the 2002 UK top 10 album, Daybreaker. Her 2006 album, Comfort of Strangers, was followed by a break during which Orton gave birth to her daughter and collaborated with the British guitarist Bert Jansch. Orton returned with Sugaring Season in 2012, which moved towards a purer acoustic sound, followed by a return to electronic music with Kidsticks, released in 2016. Orton's music has been featured in the movies How to Deal and Vanilla Sky, and also in the TV series Felicity, Charmed, Dawson's Creek, Roswell, Grey's Anatomy and Manifest, providing her with exposure to a more mainstream American audience.
Ерте өмір және мансап
Орттон Норфолк графтығының Дерхем қаласында дүниеге келді, бірақ он төрт жасында Шығыс Лондонның Далстон қаласына көшіп барды. Оның әкесі, қоғамдық қатынастар кеңесшісі және журналист, Орттон он бір жаста болғанда анасынан кетіп қалды, ол журналист және саяси белсенді анасымен және екі бауырымен бірге өмір сүрді. Әкесі кеткеннен аз уақыт өткен соң қайтыс болды. Орттон Норвич қалалық колледжінде A level білім алды. 1989 жылы, Орттон 19 жасқа толғанда анасы рактан қайтыс болды, содан кейін ол қысқа мерзімге Таиландқа саяхаттап, буддалық монахтармен бірге тұрды. Лондонға оралған соң, Орттон Pizza Hut-та официант болып жұмыс істеді, тіпті өзінің тамақтандыру компаниясын ашып, қысқа уақыт басқарды. Орттон музыкант болғанға дейін актриса болған, бастапқыда Анна Шер театр мектебіне түсті. Ол Ұлыбритания, Ресей және Украина бойынша гастрольдік сапарда болған театр труппасымен бірге "Аспандағы бір маусым" атты Рембоның сүйіктісінің рөлін ойнаған эксперименталды сахналық қойылымда өнер көрсетті.
СуперПинкиМэнди
Ортон Уильям Орбитпен бірге Spill деп аталатын Burn Blind атты LP жұмысын бастады. "Don't Wanna Know 'Bout Evil" әні альбомдағы алғашқы трек болды, бірақ ол тек Ортонның атымен шығарылды. Superpinkymandy атты қуыршаққа ол алты жасында жәрмеңкеден сатып алған ойыншық қуыршақтың аты берілген. Бұл сирек кездесетін альбом тек Жапонияда, өте шектеулі санда (көбінесе 1000 мен 5000 дана арасында) шығарылды. Дыбысы көбінесе Орбиттікі, бірақ барлық әндер (Джон Мартин жазған "Don't Wanna Know 'Bout Evil" әнінен басқа) Ортон мен Орбиттің бірлесіп жазған туындылары еді, ал кейбір тректер кейіннен өте әртүрлі нұсқаларда қайта өңделді. "She Cries Your Name" кейінірек Trailer Park альбомына енді. "Yesterday's Gone" әні 1995 жылы шыққан Strange Cargo-ның төртінші альбомында "Montok Point" ("Монток Пойнт") болып қайта жазылды, ол Hinterland ("Арғы теңіз") деп аталды. Hinterland альбомында бірнеше тректе Ортонның вокалы орындалды, сондай-ақ "She Cries Your Name" әнінің басқаша нұсқасы да бар. Ортон 1994 жылы Red Snapper тобының алғашқы EP-сіне ("Snapper") бір сөзді вокал берді, содан кейін The Swank EP-сіндегі "In Deep" әнін жазып, орындады (сол 1994 жылы). Кейіннен Red Snapper тобының мүшесі Али Френд Ортонның тобына қосылды. Осы шамада ол The Chemical Brothers тобының Эд Симонс және Том Роулендспен танысып, "Exit Planet Dust" (1995) альбомындағы "Alive Alone" трекіне вокал берді. Кейін ол "Where Do I Begin" ("Өз ойығыңды қаз", 1997) және "The State We're In" ("Біздің жағдайымыз") әндерін "Come with Us" (2002) альбомында орындады. 2018 жылы ол мен The Chemical Brothers Тим Баклидің "I Never Asked to Be Your Mountain" әнінің ұзақ уақыттан бері жоғалған кавер нұсқасын шығарды, бұл үш адамның 90-шы жылдардың соңында Лондонның Orinoco студиясында бірге жұмыс істеген кездердегі бірлескен жобасы еді. Mixmag журналының мәліметінше, "Ортон "Соғыс және бейбітшілік" кітабының оқылмаған бір данасынан тапқан күйді қайта жазғанын айтты".
Трейлерлік парк
Оның алғашқы жеке синглі, The Ronettes тобының "I Wish I Never Saw the Sunshine" әнінің кавер нұсқасы, 1996 жылдың ортасында өте шектеулі санда жарық көрді. Одан кейін "She Cries Your Name" әні шықты, ол өзінің алғашқы LP-сі деп есептейді – Heavenly Records лейблында 19 қазан 1996 жылы жарық көрген Trailer Park. Бұл альбом оған екі BRIT жүлдесіне (үздік британдық жаңа есім, үздік британдық әйел) және 1997 жылғы Mercury Music Prize жүлдесіне ұсыныс жасады, сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, 300 000 дана сатылып, Ұлыбританияда 68-орынға жетті. Альбом Ортонның ерекше дыбысын ұсынады – акустикалық негіздегі әндер жазу мен электрондық ритмдер мен элементтердің жаңашыл үйлесімі. Ол бұл альбоммен гастрольдік сапарға шықты, бастапқыда The Beautiful South сияқты топтарға қолдау көрсетіп, содан кейін Рон Сексмитпен бірге, жеке гастрольдік сапарға аттанды. 1997 жылдың маусым айында "She Cries Your Name" әнінің қайта жарық көрген нұсқасымен ол Ұлыбритания Top 40 хит-парадындағы алғашқы синглын шығарды.
Орталық резерв
Сол жазда ол Лилит Фэйрмен гастрольде болды, "Best Bit" синглын қамтыған "Best Bit" EP-ін шығарды және Фред Нилдің "Dolphins" әнінің каверінде соул әйгілі Терри Кэллиермен бірлесіп жұмыс істеді. Бұл ән оның бұрынғы ең жақсы чарт позициясын жақсартты, Ұлыбританияда 38-орынға жетті. Central Reservation, оның екінші толыққанды альбомы, Ортонға дебютінің сәттілігін арттыруға көмектесті. Алғашқы альбомының электрондық элементтерін сақтап қалғанымен, бұл дискіде бірнеше тректерде тек Орттонның вокалы мен бір ғана акустикалық гитараның қосылуы бар, бұл оның акустикалық жағын көрсетті, ал тақырыптар көбірек жеке ойларға толы болды, соның ішінде анасының қазасы туралы "Pass in Time" әні. Осы стильге қарамастан, альбомда "Stolen Car" жетекші синглы, джаз бен скрипканың әуезімен безендірілген "Sweetest Decline" және "Stars All Seem to Weep" электро-меланхолиясы сияқты жарқын сәттер де болды (вокал бір ретте жазылған деп есептеледі). Альбомға соул музыканты Терри Кэллиер, доктор Роберт және Бен Харпер де үлкен үлес қосты. Екі тректі Everything But The Girl тобының Бен Уотт өндірді. Альбом Ортонға екінші Меркурий музыкалық жүлдесіне ұсынылып, 2000 жылғы BRIT жүлдесінде "Жылдың ең үздік әйел әртісі" сыйлығын жеңіп алды. Central Reservation – барлық уақыттағы 1000 үздік альбомның тізімінде 982-орынды иеленді (3-басылым, 2000 жыл).
Күндізгі
2002 жылдың шілдесінде Ортон Daybreaker альбомын шығарды, ол бұрынғы электроника стилін, қарқынды поп әндері мен акустикалық балладаларды қайтадан үйлестірді. Альбомда ол Лилит Фейрде танысқан Химиялық бауырлар, Эмилу Харрис, Райан Адамс және Four Tet сияқты музыканттардың қатысуы болды. Бұл альбом үлкен коммерциялық сәттілікке жетіп, Ұлыбритания альбомдар тізілімінің алғашқы 8-дігіне енді және баспасөзден жоғары баға алды – Mojo журналынан «Оның ең жақсы жұмысы», NME (8/10), Rolling Stone және The Guardian, бірақ Q журналынан оған жылы қабылдау болмады (оған қарамастан, ол ең жақсы альбом үшін Q сыйлығына ұсынылды). 2003 жылы американдық Astralwerks лейблінде АҚШ үшін эксклюзивті The Other Side of Daybreak альбомы жарық көрді, ол негізінен Daybreaker әндерінің B-жақтары мен ремикстерінен, Roots Manuva сияқты артистердің жұмыстарынан тұрды. Сондай-ақ ол сол жылы War Child қайырымдылық қорының Hope жинақ альбомы үшін ән жазды. Daybreaker Billboard 200 тізілімінде 40-орынға тұрақтады және Nielsen SoundScan мәліметтері бойынша АҚШ-та 155 000 дана сатылды. 2003 жылы «Pass in Time» атты «ең жақсы» әндерден құралған қос альбом шықты. Бұл альбом Орттонның кең және алуан түрлі музыкалық мансабын бұрын жарияланбаған әндері, B-жақтары және сирек туындылары (мысалы, Superpinkymandy альбомынан «Where Do You Go») арқылы, сондай-ақ Уильям Орбит және Химиялық бауырлармен жасаған ынтымақтастықтары арқылы көрсетті. 2003 жылдың 31 наурызында ол өзінің дүниежүзілік Daybreaker турының соңғы концертін Лондондағы Royal Albert Hall-да өткізді. Бұдан бөлек, ол қараша айында Эллиотт Смитқа арналған еске алу концертін ұйымдастырды.
Бейтаныс адамдарға жұбаныш
Ортонның төртінші студиялық альбомы «Comfort of Strangers» 2006 жылдың ақпан айында жарық көрді. Солтүстік Америкада Astralwerks, ал Ұлыбританияда EMI UK арқылы таралды. Бұл шығарылым оның бұрынғы жұмыстарында жиі кездесетін электроникалық элементтерден алыстап, қарапайым, дәстүрлі альт-фолк альбомына көшуді білдірді. Альбомға дейін ол ұзақ үзіліс жасады, бұл бірнеше өндіріс әрекеттерінің және Heavenly Records лейблымен ынтымақтастығын тоқтатуының нәтижесі болды. Альбомды музыкант Джим О'Рурк өндірді. Ол кеңінен мақтауға ие болды, сыншылар әндердің терең мағынасы мен нақтылығына, сондай-ақ музыканың қарапайымдылығына назар аударды.
Қант құю кезеңі
2012 жылдың 11 шілдесінде Sugaring Season альбомы Орттонның ресми сайтында Comfort of Strangers альбомынан кейін жарияланды. Ол 2012 жылдың 1 қазанында Ұлыбританияда, ал келесі күні АҚШ-та ANTI лейблы арқылы шығарылды. Орегон штатының Портленд қаласында жазылған альбомды продюсер Текер Мартин жасады. Бұл альбом оның бұрынғы альбомының таза акустикалық дыбысын кеңейтіп, көптеген әндер Орттонның бұрынғы жылдары Берт Янштан үйренген ашық гитаралық құрылымдарында жазылды. Альбом көбінесе тікелей орындалып жазылды, топ құрамында Брайан Блэйд (добыл), Себастьян Стернберг (бас гитара) және Роб Бургер (клавиатура) болды. Марк Рибо мен Тед Барнс қосымша гитарамен, ал Лора Вейрс пен Сэм Амидон вокалмен қатысты. Sugaring Season альбомы көпшілік тарапынан жақсы қабылданып, көптеген сыншылар оны оның ең жақсы альбомы деп атады. Paste журналы: «Тамаша әндерге, керемет аранжировкаларға және оның қабілеттеріне қатысты біздің үміттерін көтеретін әсем вокалға ие, бұл альбом шынайы көркемдік өсуді көрсетеді және Trailer Park және Central Reservation сияқты классикаға айналуға лайық», – деп жазды. Pitchfork оны «Тілсіз өрнек беруге қабілетті дауыспен жеткізілген тәтті төзімділіктің 10 әні» деп сипаттады. 2016 жылдың қараша айында өткен жеке концерті New York Times газетінің бас сыншысы Джон Парелес тарапынан «Жылдың үздік концерті» деп танылды. Ол: «Көп бөлігінде тек акустикалық гитарамен сахнада жалғыз болған Орттон ханым, дауысындағы ауырсыну мен нық қадамдарға серпіліс беру үшін тұрақты, мантра сияқты үлгілер жасады. Әндер гипнотикалық болды, көрермендер үнсіз қалды», – деді. Альбомның шығуынан кейін Ұлыбританияда және Еуропаның басқа аймақтарында, жеке және тобымен бірге кең ауқымды гастрольдік турлар өтті, сондай-ақ Дэвид Леттерменнің кешкі шоуында музыкалық қонақ ретінде өнер көрсетті.
Кішкентай таяқшалар
Ортонның алтыншы студиялық альбомы Kidsticks 2016 жылғы 27 мамырда жарық көрді және акустикалық гитараның орнына клавишалар мен синтезаторларды ойнауымен таза электронды дыбысқа қатысты айқын өзгеріс болды. Альбомды Ортон өзі, сондай-ақ Fuck Buttons тобынан Эндрю Ханг бірге продюсерлік етті, ол барабан мен синтезатор бағдарламалаумен айналысты. Альбомға Grizzly Bear тобының Крис Тейлор, Twin Shadow тобының Джордж Льюис-младший және композитор Дастин О’Халлоран да үлес қосты. Kidsticks 2016 жылғы 27 мамырда "Moon" және "1973" синглдары BBC 6Music және басқа да радиостанцияларда кеңінен ойналғаннан кейін шығарылды. 2016 жылдың қазан айында Ортон "Later with Jools Holland" бағдарламасына қатысып, "1973" және "Wave" синглдарымен өнер көрсетті. The Guardian газеті "Kidsticks – нағыз жаңару: бұл оның электронды тамырларына оралу емес, жаңа территорияны батыл зерттеу" деп жазды. Ортон "1973" әніне түсірген музыкалық видеосы үшін сынға ұшырады, онда ол федералды қорғалатын Джошуа ағашын және басқа шөл өсімдіктерін бояп жатқаны көрсетілген. Жергілікті қоғамдық наразылықтан кейін, change.org сайтында петиция жиналды және музыкалық видео интернеттен алынып тасталды. Ортон көпшілік алдында кешірім сұрады, ал Мохаве шөлі трасты оның әрекетіне оң жауап берді: "Біз Бет Ортонның бұрынғы іс-әрекеттеріне өкінгенін және Мохаве шөлінің табиғи сұлулығы туралы басқаларға білім беруге ниеттенгенін жақсы көреміз, сондай-ақ осы бірегей ортаны вандализм мен зияннан қорғау үшін біздің барлығымыз жауапкершілік тартамыз".
Жапсырма
1999 жылғы Central Reservation альбомынан бастап 2006 жылға дейін Ортонның тұрақты тобында гитарист Тед Барнс, клавишник Шон Рид, бұрынғы Sandals тобының барабаншысы Уилл Бланшард және бұрынғы Red Snapper мүшесі Али Френд болды. Алайда, 2008 жылға қарай бұл құрам өзгерді, Али мен Тед өздерінің Clayhill тобын құрып, Тед жеке жобаларымен айналыса бастады. Орттон оның жеке дебюттік альбомы Short Scenes-те қонақ ретінде қатысты. Содан кейін Ортонның гастрольдік тобына Амидон, Штейнберг және барабанда Стивен Нистор кірді. Ал қазіргі гастрольдік тобы Алекс Томас (соққы аспаптар, вокал және электроника) мен Грей МакМюррейден (гитара, бас және электроника) тұрады. Ортон 2003 жылғы наурыз айында Лондондағы Shepherd's Bush Empire сарайында Эмили Ивис ұйымдастырған One Big No концертінде өнер көрсетті, сондай-ақ продюсер Хэл Уиллнер ұйымдастырған концерттерге қатысты, оның ішінде 2006 жылғы Leonard Cohen: I'm Your Man концертіне түсірілген фильмге қатысты. 2015 жылғы көктемде Лос-Анджелестегі Ace Theater-де өткен Уиллнердің Allen Ginsberg-ке арналған концертінде Ник Кейвпен дуэт орындады.
Актерлік өнер
2001 жылы Ортон "Саутландер" тәуелсіз фильмінде басты әйел рөлін ойнады. Ол 2015 жылы Эстер Мэй Кэмпбелл режиссерлік еткен британдық тәуелсіз фильм "Light Years" фильміндегі басты рөлмен актерлікке қайта оралды.
Жеке өмір
Ортон 2006 жылдың желтоқсан айының ортасында Нэнси есімді қызын дүниеге әкелді. Ол жүктілігіне байланысты 2006 жылдың қыркүйегіндегі Ұлыбританиядағы гастрольдерін тоқтатты. Қазір ол музыкант Сэм Амидонға үйленген және олардың 2011 жылы Артур есімді ұлы дүниеге келді. 2015 жылға дейін Лос-Анджелесте тұрғаннан кейін олар Лондонға қайтып келді. Ол Крон ауруымен және бұрынғы дәрілердің салдарынан күреседі.