Норвеж басылымы: «Dagsavisen» газетінің тарихы

Кіріспе

Dagsavisen - Норвегияның Осло қаласында жарық көретін күнделікті газет. Бұрын Норвегияның Еңбек партиясының ресми органы болған, бірақ 1975 жылдан 1999 жылға дейін партиямен байланысы әлсіреген. Газеттің бірнеше атауы болған, 1923 жылдан 1997 жылға дейін «Arbeiderbladet» деп аталды. Эйрик Хофф Лайсхолм – бас редактор. Газет Норвегия үкіметінен қаржылық қолдау алады.

Тарих

Dagsavisen 1884 жылы Кристиан Холтерманн Кнудсен «Vort Arbeide» («Біздің жұмысымыз») деген атпен құрылған және кәсіподақтар орталығы Fagforeningernes Centralkomité-мен байланысты болған. Ол кездегі баспаханалар жұмысшы газеттерімен байланыс жасағысы келмегендіктен, Холтерман Кнудсенге жеке баспахана құруға тура келді. Бұл жаңа жоба экономикалық қиындықтарға тап болды, ал жазу, редакциялау және басып шығару жұмысының көп бөлігі Кнудсеннің үстіне жүктелді. 1885 жылы жаңа құрылған «Социалдемократиялық бірлестік» газетті ресми түрде қабылдады. 1886 жылы газет атауы «Vort Arbeide»-ден «Social Demokraten» («Социал-демократ») деп өзгертілді. Карл Йеппсен бас редактор болып тағайындалды. 1894 жылы газет күнделікті шыға бастады, ал 1904 жылы қаржылық жағдайы жақсарды. 1949 жылы ол Мартин Транмельдің орнын басып, бас редактор болып тағайындалды. Ол кезде бас редакторды Еңбек партиясының ұлттық съезі сайлап, ол партияның орталық комитетінің мүшесі болып тағайындалатын. Бұл тәртіп бас редакторлар Рейдар Хирсти мен Эйнар Олсен кезінде де сақталды, бірақ 1975 жылы жойылды. Осыдан кейін директорлар кеңесі бас редакторды тағайындай бастады. 1974 жылы Тор және Тригве Браттели, Йенс Хр. Хауге көмегімен Хирстиді жұмыстан шығарды. «Arbeiderbladet» газеті 1991 жылға дейін Еңбек партиясына тиесілі болды, содан кейін жеке, бірақ байланысты ұйым – «Norsk Arbeiderpresse» газеттің иесі болды. Жұмысшылар рухындағы «Arbeiderbladet» атауы 1997 жылы бейтарап «Dagsavisen» («Күнделікті газет») деп өзгертілді. 1999 жылы газеттің тәуелсіздікке қадам жасауына себеп, «Dagsavisen AS» акционерлік қоғамы газетті шығарушы болды, ал ол қоғамдың барлық акциялары «Stiftelsen Dagsavisen» қорына тиесілі болды. 2016 жылғы мәліметтерге сәйкес, бұл қор «Dagsavisen» акцияларының тек 9%-ын ғана иеленді, ал қалған 91%-ы «Mentor Medier AS» қоғамына тиесілі. Ол «Normisjon», «Blå Kors» және Норвегиялық лютерандық миссиясы сияқты христиандық ұйымдарға да ішінара тиесілі. Ең ірі акционері – «Mushom Invest» (10%). «Stiftelsen Dagsavisen» «Mentor Medier AS» акцияларының 6%-ын бақылайды. Газет Норвегия үкіметінен қаржылық қолдау алады.

Dagsavisen was established by Christian Holtermann Knudsen in 1884 under the name Vort Arbeide ('Our Work' in archaic Riksmål), and was affiliated with the trade union center Fagforeningernes Centralkomité. Holtermann Knudsen also had to establish his own printing press since the existing printing presses did not want to be affiliated with a labourers’ newspaper. The fledgling project was marred by economic problems, and the burden of writing, editing, and printing lay chiefly on Knudsen. In 1885 the newly founded association Socialdemokratisk Forening formally took over the newspaper. The name was changed from Vort Arbeide to Social Demokraten ('The Social Democrat') in 1886. Carl Jeppesen took over as editor in chief. In 1894 the newspaper was published on a daily basis, and in 1904 the financial balance was positive. was promoted from news editor as he succeeded Martin Tranmæl as editor in chief in 1949. At that time, the editor in chief was elected by the national convention of the Labour Party, and the editor in chief was also an ex officio member of the party's central committee. This practice continued with editors in chief Reidar Hirsti and Einar Olsen, until abolished in 1975. From this point, the board of directors appointed the editor in chief. In 1974, Tor and Trygve Bratteli, aided by Jens Chr. Hauge, forced Hirsti out of his job. Arbeiderbladet was formally owned by the Labour Party until 1991, when a separate, but affiliated, entity Norsk Arbeiderpresse took over. The labour inspired name Arbeiderbladet was changed in 1997, to the neutral Dagsavisen ('The Daily Newspaper'). In 1999 a step towards independence was taken, as the newspaper was published by the public company Dagsavisen AS, which is in turn was owned 100% by the foundation Stiftelsen Dagsavisen. As of 2016, this foundation only owns 9% of the shares of Dagsavisen directly, with the remaining 91% of the paper owned by Mentor Medier AS. and is partly owned by Christian groups such as Normisjon, Blå Kors and the Norwegian Lutheran Mission. The largest owner is Mushom Invest (10%). Stiftelsen Dagsavisen controls 6% of the shares in Mentor Medier AS. The newspaper depends on economic support from the Norwegian Government.

Баспа ісі

Газет 1990 жылы таблоид форматына көшті, 1976 жылдан бері Берлинер форматын пайдаланған болатын. 1997 жылы газеттің интернет-нұсқасы іске қосылды және жексенбі күндері де жариялана бастады. Dagsavisen аптасына алты күн шығады. 2009 жылы Dagsavisen тіражы 28 337 дананы құрады, бұл оны Verdens Gang, Aftenposten, [[Aftenposten Aften]] және Dagens Næringsliv газеттерінен кейін Ослодағы бесінші ірі газет етіп белгіледі. Сонымен қатар, ол Bergens Tidende, Adresseavisen, Stavanger Aftenblad, Fædrelandsvennen, Drammens Tidende, Romerikes Blad, Sunnmørsposten және Haugesunds Avis сияқты аймақтық және жергілікті газеттерден де кішіді. Газеттің ұраны – "Nyheter med mening" ("Мағыналы жаңалықтар").