Ғылыми фантастиканың планеталық роман жанры: шетелдік планеталардағы оқиғалар, ерліктер, мәдениеттер. « Lieut. Gullivar Jones» - жанрдың алғашқы үлгісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шет елдік планеталардағы оқиғаларға негізделген ғылыми-фантастиканың бір саласы.
Subgenre of science fiction focussing on adventures on alien planets
Планеталық романс (басқа аталымдары – «қылыш және планета», және (планетааралық) оқиға) – ғылыми-фантастиканың бір саласы, онда басты оқиғалар бір немесе бірнеше ерекше физикалық және мәдени ортасы бар экзотикалық шетелдік планеталарда өтеді. Кейбір планеталық романстар болашақ мәдениет аясында жазылады, онда ғарыш кемесімен әлемдер арасында саяхаттау әдеттегі жағдай; ал басқалары, әсіресе жанрдың ең алғашқы үлгілері, ұшатын кілемдер, астралдық проекция немесе планеталар арасында жылжудың басқа тәсілдерін қолданады. Қай жағдайда болсын, оқиғаның негізгі назарында планетаға саяхаттаудың өзі емес, планетадағы оқиғалар тұрады. Жанрдың маңызды көрінісі – Эдвин Л. Арнольдтың «Лейтенант Гулливар Джонс: Оның демалысы» (1905).
Planetary romance (other synonyms are sword and planet, and (inter)planetary adventure) is a subgenre of science fiction in which the bulk of the action consists of adventures on one or more exotic alien planets, characterized by distinctive physical and cultural backgrounds. Some planetary romances take place against the background of a future culture where travel between worlds by spaceship is commonplace; others, particularly the earliest examples of the genre, do not, and invoke flying carpets, astral projection, or other methods of getting between planets. In either case, it is the planetside adventures which are the focus of the story, not the mode of travel. A significant precursor of the genre is Edwin L. Arnold's Lieut. Gullivar Jones: His Vacation (1905).
Басқа жанрлармен салыстыру
Ғылыми фантастика энциклопедиясында осы терминді қолдануға қатысты екі ескерту айтылған. Біріншіден, оқиға басқа планетада болғанмен, егер «осы планетаның сипаты немесе суреттемесі айтылып жатқан оқиғаға көп әсер етпесе», мысалы, «Адамгершілік туралы іс» романындағыдай, онда бұл кітап планеталық романсқа жатпайды. Екіншіден, осы санатқа қатаң ғылыми фантастика туындылары кірмейді, онда шетелдік планета сюжеттің маңызды бөлігі болғанымен, ол негізінен ғылыми зерттеулердің фондық құралы ғана болып табылады, мысалы, Гал Клементтің «Гравитация миссиясы» романындағыдай, мүмкін толықтырулармен бірге. Аллен Стил «ғарыш операсы» атауы Жерден тыс кез келген оқиғаға қойылғанын, бірақ ол «ғарыш операсының» «жақын туысы» деп сипаттаған «планеталық романстан» ерекшеленеді деп жазады.
The Encyclopedia of Science Fiction mentions two caveats as to the usage of the term. First, while the setting may be in an alien world, if "the nature or description of this world has little bearing on the story being told," as in A Case of Conscience, then the book is not a planetary romance. Second, hard science fiction tales are excluded from this category, where an alien planet, while being a critical component of the plot, is just a background for a primarily scientific endeavor, such as Hal Clement's Mission of Gravity, possibly with embellishments. Allen Steele writes that while the label "space opera" has been pasted on any story away from Earth, it stands apart from "planetary romance", which he describes as a "close cousin" of "space opera".