Фантастика жанры мен түрлері

Кіріспе

Фильм жанры

Фантастикалық фильмдер – фантастикалық жанрға жататын, көбінесе сиқыр, табиғаттан тыс құбылыстар, мифология, фольклор немесе экзотикалық фантастикалық әлемдерді бейнелейтін фильмдер. Бұл жанр ғылыми-фантастикалық және қорқыныш фильмдерімен бірге болжамды көркем әдебиеттің бір түрі саналады, бірақ олардың арасында ортақ элементтер кездеседі. Фантастикалық фильмдерде әдетте сиқыр, миф, таңғажайып, шындықтан қашу және ерекше нәрселер болады.

Кіші жанрлар

Фэнтези фильмдерінің бірнеше кіші салаларын анықтауға болады, бірақ осы кіші жанрлар арасындағы шекаралар, фэнтези әдебиетіндей, шамалы еңкейтін. Фильмдерде ең көп кездесетін фэнтези жанрлары – жоғары фэнтези және қылыш пен сиқыр. Екі санатта да көбінесе ортағасырлық атмосфера, сиқыршылар, сиқырлы жаратылыстар және фэнтези әңгімелерімен байланысты басқа да элементтер қолданылады. Жоғары фэнтези фильмдері көбінесе әлдеқайда дамыған фэнтези әлемін көрсетеді, сондай-ақ кейіпкерлерге немесе тақырыптық мәселелерге баса назар аударуы мүмкін. Көбінесе, оларда қарапайым тегінен шыққан, жақсы мен жаман арасындағы айқын шекараны көрсететін және эпикалық күресте бір-біріне қарсы тұратын батыр бейнеленеді. Көптеген ғалымдар Дж.Р.Р. Толкиннің «Сақиналардың иесі» романын әдебиеттегі қазіргі заманғы жоғары фэнтезидің үлгісі деп атайды, ал кітаптардың Питер Джексон жасаған киноға бейімделуі – күміс экрандағы жоғары фэнтези жанрының жақсы мысалы. Қылыш пен сиқыр фильмдері жоғары фэнтезиге қарағанда сюжетке көбірек ден қояды және әрекетке толы сахналарға баса назар аударады, көбінесе физикалық күшті, бірақ қарапайым жауынгерді зұлым сиқыршыға немесе табиғаттан тыс күшке ие жауға қарсы қояды. Қылыш пен сиқыр фильмдерінде кейде көптеген жоғары фэнтези фильмдерінде кездесетін жақсылық пен жамандық арасындағы эпикалық шайқас суреттелсе де, кейде кейіпкердің себептері бірден түсінікті болуы мүмкін, мысалы, осал қызды немесе ауылды қорғау қажеттілігі немесе кек алу ниетімен қозғалған болуы мүмкін. Мысалы, 1982 жылы Роберт Э. Говардтың «Конан варвар» романының киноға бейімделуі – кейіпкердің кек алуы және бір мегаломанды тоқтатуға тырысуы туралы жеке (эпикалық емес) оқиға, сонымен қатар әдемі ханшайымды құтқарумен аяқталады. Кейбір сыншылар мұндай фильмдерді «қылыш пен шапан» деп атайды, ал басқалары «қылыш пен шапан» терминін тек Жер планетасындағы ежелгі дәуірде түсірілген фэнтези фильмдеріне ғана қолдану керек деп санайды, ал кейбіреулер бұл терминді фантастикалық элементтері жоқ фильмдерді де қамтуға кеңейтеді. Бірқатар адамдар үшін «қылыш пен шапан» термині төмен сапалы сценарийі, нашар актерлік шеберлігі және өндірістің нашар деңгейі бар фильмді білдіретін теріс мағынаға ие. Фэнтези фильмдерінің соңғы жылдары танымал бола бастаған тағы бір маңызды кіші саласы – заманауи фэнтези. Мұндай фильмдерде сиқырлы әсерлер немесе қазіргі «нақты» әлемде болатын табиғаттан тыс құбылыстар көрсетіледі. Диснейдің «Мэри Поппинс», «Пит драконы», «Сүйкімді» және Роберт Земекистің «Кім Роджер Раббитті кінәлады» фильмдері де фэнтези фильмдері болып саналады, бірақ көбінесе жанды экшн/анимация гибридтері деп аталады (олардың екеуі де мюзикл ретінде жіктеледі). Өмірден кейінгі өмірде түсірілген фэнтези фильмдері, Бангсиялық фэнтези деп аталады, сирек кездеседі, бірақ 1991 жылы Альберт Брукс комедиясы «Өміріңді қорғау» осы санатқа жатуы мүмкін. Басқа да сирек кездесетін жанрлар – тарихи фэнтези және романтикалық фэнтези, бірақ 2003 жылы шыққан «Кариб теңізінің қарақшылары: Қара інжу-маржанның қарғысы» екеуінің де элементтерін табысты қолданады. Жоғарыда айтқанымыздай, супергерой фильмдері мен ертегі фильмдері де фэнтези фильмдерінің кіші салалары деп есептелуі мүмкін, бірақ көпшілігі оларды мүлдем бөлек кино жанрлары деп санайды.

Several sub categories of fantasy films can be identified, although the delineations between these subgenres, much as in fantasy literature, are somewhat fluid. The most common fantasy subgenres depicted in movies are high fantasy and sword and sorcery. Both categories typically employ quasi medieval settings, wizards, magical creatures and other elements commonly associated with fantasy stories. High fantasy films tend to feature a more richly developed fantasy world, and may also be more character oriented or thematically complex. Often, they feature a hero of humble origins and a clear distinction between good and evil set against each other in an epic struggle. Many scholars cite J. R. R. Tolkien's The Lord of the Rings novel as the prototypical modern example of high fantasy in literature, and the recent Peter Jackson film adaptation of the books is a good example of the high fantasy subgenre on the silver screen. Sword and sorcery movies tend to be more plot driven than high fantasy and focus heavily on action sequences, often pitting a physically powerful but unsophisticated warrior against an evil wizard or other supernaturally endowed enemy. Although sword and sorcery films sometimes describe an epic battle between good and evil similar to those found in many High fantasy movies, they may alternately present the hero as having more immediate motivations, such as the need to protect a vulnerable maiden or village, or even being driven by the desire for vengeance. The 1982 film adaptation of Robert E. Howard's Conan the Barbarian, for example, is a personal (non epic) story concerning the hero's quest for revenge and his efforts to thwart a single megalomaniac—while saving a beautiful princess in the process. Some critics refer to such films by the term Sword and Sandal rather than sword and sorcery, although others would maintain that the Sword and Sandal label should be reserved only for the subset of fantasy films set in ancient times on the planet Earth, and still others would broaden the term to encompass films that have no fantastic elements whatsoever. To some, the term Sword and Sandal has pejorative connotations, designating a film with a low quality script, bad acting, and poor production values. Another important subgenre of fantasy films that has become more popular in recent years is contemporary fantasy. Such films feature magical effects or supernatural occurrences happening in the "real" world of today. Films with live action and animation such as Disney's Mary Poppins, Pete's Dragon, Enchanted, and the Robert Zemeckis film Who Framed Roger Rabbit are also fantasy films although are more often referred to as Live action/animation hybrids (2 of those are also classified as musicals). Fantasy films set in the afterlife, called Bangsian fantasy, are less common, although films such as the 1991 Albert Brooks comedy Defending Your Life would likely qualify. Other uncommon subgenres include historical fantasy and romantic fantasy, although 2003's Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl successfully incorporated elements of both. As noted above, superhero movies and fairy tale films might each be considered subgenres of fantasy films, although most would classify them as altogether separate movie genres.

Фантастикалық фильмдер және кино индустриясы

Кино жанры ретінде фантастика әдетте ғылыми-фантастикалық фильмдердің туысқан жанры сияқты жоғары бағаланбайды. Әрине, жақында ғана фэнтези фильмдерінде төменгі өндіріс сапасы, актерлік шеберліктің нашарлығы және әсерлердің жеткіліксіздігі сияқты "Қилық пен сандал" мәселелері болғандықтан, фэнтези фильмдерінің төмен бағалануының себебі осы болды. Алайда, 2000-жылдардың басынан бастап жанр жаңа құрметке ие болды, негізінен Толкиннің "Сақиналардың иесі" және Дж. К. Роулингтің "Гарри Поттер" сериясының табысты бейімделуінің арқасында. Джексонның "Сақиналардың иесі" трилогиясы өзінің амбициялық көлемімен, маңызды мазмұнымен және тақырыптық күрделілігімен ерекшеленеді. Бұл фильмдер коммерциялық және сыншылар тарапынан үлкен табысқа қол жеткізді, ал трилогияның үшінші бөлімі "Үздік фильм" номинациясында "Оскар" сыйлығын жеңіп алған алғашқы фэнтези фильм болды. "Гарри Поттер" сериясы үлкен қаржылық табысқа ие болды, дизайны, тақырыптық тереңдігі, эмоционалдық күші, шынайы реализмі, сюжеттік күрделілігі және кейіпкерлердің жақсы сомдалуы үшін сыншылардың жоғары бағасын алды, сондай-ақ зор және адал жанкүйерлер қауымын құрды. Осы жобалардың табысынан кейін Голливуд студиялары жанрдағы қосымша жоғары бюджеттік фильмдерге рұқсат берді. Оларға С. Льюистің "Нарния жылнамалары" және "Эрагон" атты жас романдағы бірінші, екінші және үшінші кітаптардың бейімделуі, сондай-ақ Сьюзан Купердің "Қараңғылық оянады", Корнелия Фанктың "Жақындық", Филип Пуллманның "Алтын компас", Холли Блэктің "Қарқыраған хроникалар", Nickelodeon телеарнасының "Аватар: Соңғы ауа иесі" сериалы және Фантазия бөлімі (Жохан Вольфганг фон Гетенің түпнұсқа өлеңімен бірге) "Сазгердің шәкірті" кірді.

2000-жылдардың басынан бастап шыққан көптеген фэнтези фильмдері, мысалы, "Сақиналардың иесі" фильмдері, "Нарния" туралы 1-ші және 3-ші фильмдер, "Гарри Поттер" туралы 1-ші, 2-ші, 4-ші және 7-ші фильмдер көбінесе қараша және желтоқсан айларында көрсетілді. Бұл солтүстік жарты шардағы жаз айларында (маусым-тамыз) шығатын ғылыми-фантастикалық фильмдерден өзгеше. Алайда, "Кариб теңізінің қарақшылары" фильмдерінің барлығы да 2003 жылдың шілдесінде, 2006 жылдың шілдесінде және 2007 жылдың мамырында шықты, ал "Гарри Поттер" сериясының соңғы фильмдері 2007 жылдың шілдесінде және 2009 жылдың шілдесінде көрсетілді. Бұл фильмдердің үлкен коммерциялық табысы Голливудтың жоғары бюджеттік фэнтези фильмдерін шығаруға қатысты тәсілінің өзгеруін көрсетеді. Сценарист және ғалым Эрик Р. Уильямс фантастикалық фильмдерді сценаристтердің таксономиясындағы он бір супержанрдың бірі ретінде анықтайды, барлық толық метражды фильмдерді осы супержанрлар бойынша жіктеуге болады деп мәлімдейді. Қалған 10 супержанр – экшн, қылмыс, қорқыныш, романтика, ғылыми-фантастика, өмірлік жағдай, спорт, триллер, соғыс және вестерн.

Тарих

Фантастикалық фильмдердің тарихы кино өнерінің өзімен шамалас. Дегенмен, 1980-жылдарға дейін фантастикалық фильмдер сирек кездесетін, одан кейін жоғары технологиялық түсіру әдістері мен көрермендердің жанрға қызығушылығы артып, оның дамуына жағдай жасады. Төмендегілер – ең танымал фантастикалық фильмдердің кейбіреулері. Толық тізімді мына жерден қараңыз: Фантастикалық фильмдер тізімі.

1900-1920 жылдар

Бейсөз фильмдер дәуірінде ең алғашқы фантастикалық фильмдер француз киносының ізашары Жорж Мелиестің 1903 жылы түсірген фильмдері болды. Олардың ең танымал туындысы – 1902 жылғы "Айға саяхат". Бейсөз фильмдердің алтын ғасырында (1918–1926) ең көрнекті фантастикалық фильмдер Дуглас Фэрбенкстің "Бағдад ұрысы" (1924), Фриц Лангтың "Нибелунгендер" (1924) және "Тағдыр" (1921) болды. Одан басқа, жанрдағы танымал фильмдердің қатарында Ф. В. Мурнаудың романтикалық әуесқойлар туралы "Фантом" фильмі, Эльмо Линкольн ойнаған "Тарзан маймылдар" және Д. В. Гриффиттің "Шайтанның қайғысы" фильмдері бар.

1930 жылдар

Дыбысты фильмдер пайда болғаннан кейін, 1937 жылғы «Ақ қар мен жеті нан» фильмінен бастап 1939 жылғы «Оз сиқыршысы» фильміне дейін барлық жастағы көрермендер таныстырылды. Сонымен қатар, 1933 жылғы «Кинг Конг» фильмі де, 1935 жылғы Х. Райдер Хаггардтың «Ол» романының бейімделуі сияқты, «Өлмейтін патшайым» деп белгілі Айшаны іздейтін африкалық экспедиция туралы фантастикалық шығармалардың «жоғалған әлем» жанрын кеңінен пайдаланды. 1937 жылы Фрэнк Капраның «Жоғалған көкжиегі» көрермендерді Гималайдағы Шангри-Ла фантастикалық патшалығына алып барды, онда тұрғындар керемет түрде қартаюдан қорғалған. 30-шы жылдардың тағы бір атақты фантастикалық фильмдеріне 1932 жылғы Джонни Вайсмюллер ойнаған «Тарзан, маймыл адам» кіреді, ол Эдгар Райс Берроуздың фантастикалық оқиғалық романдары негізінде сөйлейтін фильмдердің сәтті тізімін бастады, сондай-ақ Г.В. Пабсттың 1932 жылғы «Атлантиданың бикесі» фильмі де бар. 1932 жылы «Универсал» студиясы «Мумия» атты қорқынышты фильмді шығарды, ол қорқыныш пен романтикалық фантазияны біріктірді. Одан әрі жеңіл және комедиялық фильмдерге 1934 жылғы «Өлім демалысқа шығады» романтикалық драмасы кіреді, онда Фредерик Марч үш күнге адам денесіне кіріп өмірді сезіну үшін Өлімді сомдайды, және 1937 жылғы «Топпер» фильмі, онда бір ер адамды екі көңілді әруақ мазалайды, оның өмірін көбірек қызықты етуге тырысады.

1940 жылдар

1940 жылдары Александр Корда бірнеше толық түсті фантастикалық фильмдер түсірді, соның ішінде «Бағдат ұрысы» (1940), «Оз сиқыршысы» деңгейіндегі фильм, және «Жұңғар кітабы» (1942). 1946 жылы Жан Коктоның «Сұлу және Ғұмыр» классикалық бейімдемесі өзінің сюрреалистік элементтері және ертегі жанрының шекарасын басып өтуі үшін мақтауға ие болды. Дуглас Фэйрбенкс кішінің басты рөлде ойнаған «Синбад теңізші» (1947) фантастикалық фильм сияқты сезіледі, бірақ іс жүзінде фантастикалық элементтері жоқ. 1940 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде табиғаттан тыс кездесулерді және Бангстік фантазияның аспектілерін көрсететін бірнеше фильмдер жасалды. Олардың ішінде «Ертеңнен тыс», «Шайтан мен Даниель Вебстер», «Міне, мырза Джордан келді» (1941), «Жан көкте күте алады», «Аспандағы шатыр» (1943) мюзиклі, «Түн ортасында мүйіз соғылады» комедиясы және «Желек пен Мьюр ханым» (1947), «Венераның бір тиісі» және «Дженнидің портреті» (1948) романдары бар. 1941 жылы Италияда Алессандро Бласетти толыққанды «қылыш пен сиқыршылық» жанрының таңғажайып алдын ала болжамын жасады. «Темір тәж» аңыздық Темір тәж (тарихи тұрғыдан Италияның ежелгі тәжі) айналасындағы екі қиял патшалығының күресін, соғыс, қатыгездік, сатқындық, батырлық, сезім, сиқыр және мистиканы көрсетеді – Бласетти таба алатын барлық ертегілер мен аңыздан алынған оқиғалардың құйылысы. Бұл фильм бұрын жасалған ешбір фильмге ұқсамайды; шын мәнінде, «Сақиналар мырзасы» жарық көргенге он бес жыл бұрын аяқталғанын ескерсек, оның кең, ұлттық эпикалық мифологияны ойлап табуы – гениальділік. Әңгімелеудің барлық нәрсені қосу қажеттілігіне және шектеулі ресурстарға байланысты қиын болғанымен, Бласетти әдемі сахналанған және жасалған шайқас және көпшілік сахналары арқылы азды көпке қалай айналдыратынын көрсетеді. Фантастикалық фильм ретінде жіктелмегенімен, Джин Келлидің «Якорь жоғары көтерілді» фильмінде «Билемейтін король» деп аталатын фантастикалық эпизод болды, онда Джин Том мен Джерриден Джерри тышқанмен ән мен би нөмірін орындады. Бұл фильмдерде жоғары фантастикаға немесе қылыш пен сиқыршылыққа тән элементтер болмағандықтан, кейбір қазіргі сыншылар оларды фантастика жанрының мысалы деп санамайды.

The 1940s then saw several full color fantasy films produced by Alexander Korda, including The Thief of Bagdad (1940), a film on par with The Wizard of Oz, and Jungle Book (1942). In 1946, Jean Cocteau's classic adaptation of Beauty and the Beast won praise for its surreal elements and for transcending the boundaries of the fairy tale genre. Sinbad the Sailor (1947), starring Douglas Fairbanks Jr., has the feel of a fantasy film though it does not actually have any fantastic elements. Several other pictures featuring supernatural encounters and aspects of Bangsian fantasy were produced in the 1940s during World War II. These include Beyond Tomorrow, The Devil and Daniel Webster, and Here Comes Mr. Jordan, all from 1941, Heaven Can Wait the musical Cabin in the Sky (1943), the comedy The Horn Blows at Midnight and romances such as The Ghost and Mrs. Muir (1947), One Touch of Venus and Portrait of Jennie, both 1948. An astonishing anticipation of the full "sword and sorcery" genre was made in 1941 in Italy by Alessandro Blasetti. La Corona di Ferro presents the struggles of two imaginary kingdoms around the legendary Iron Crown (historically the ancient crown of Italy), with war, cruelty, betrayal, heroism, sex, magic and mysticism, a whirl of events taken from every possible fairy tale and legend source Blasetti could find. This movie is unlike anything done before; indeed, considering that it was finished fifteen years before the publication of Lord Of The Rings, its invention of a vast, national epic mythology is an act of genius. And while the storytelling is rough due to the need to insert everything and the resources limited, Blasetti shows how to make a little go a long way through beautifully staged and designed battle and crowd scenes. Although it's not classified as a fantasy film, Gene Kelly's Anchors Aweigh had a fantasy sequence called "The King who Couldn't Dance" in which Gene did a song and dance number with Jerry Mouse from Tom and Jerry. Because these movies do not feature elements common to high fantasy or sword and sorcery pictures, some modern critics do not consider them to be examples of the fantasy genre.

1950 жылдар

1950 жылдары бірнеше ірі фантастикалық фильмдер жарық көрді, олардың ішінде Дарби О'Гилл және кішкентай адамдар, сондай-ақ доктор Сьюсс жазған Доктор Т-нің 5000 саусағы бар еді. Жан Коктоның 1930 жылы басталып, 1959 жылы аяқталған Орфикалық трилогиясы грек мифологиясына негізделген, ал осы жанрлар арасындағы шекара қалай белгіленгеніне байланысты оны фантастика немесе сюрреалистік фильм деп санауға болады. Ресейлік фантастикалық режиссер Александр Птушко орыс халық ертегілерінен үш мифологиялық эпос жасады: Садко (1953), Илья Муромец (1956) және Сампо (1959). Жапон режиссері Кенджи Мизогучидің 1953 жылғы «Угетсу Моногатари» фильмі махаббат пен адалдық туралы жапондық классикалық әңгімелерге негізделген. 1950 жылдардағы фантастикалық элементтері бар және кейде фантастика ретінде жіктелетін тағы бірнеше көрнекті фильмдер бар: Харви (1950), онда кельт мифологиясының пукасы бейнеленген; Чарльз Диккенстің «Рождестволық ән» романының 1951 жылғы бейімделуі – Скрудж; және Ингмар Бергманның 1957 жылғы шедеврi – Жетінші мөр. Диснейдің 1951 жылғы «Әліс таңғалар елінде» анимациялық фильмі де фантастика классикасы болып саналады. 1950 жылдары грек немесе араб аңыздарына негізделген, төмен бюджеттi фантазиялар да жасалды. Олардың ішіндегі ең танымал – 1958 жылғы «Синбадтың жетінші саяхаты», онда Рей Гаррихаузеннің арнайы эффектілері мен Бернард Херрманның музыкасы қолданылған.

1960 жылдар

Гаррихаузен 1960 жылдары бірнеше фантастикалық фильмдерде жұмыс істеді, ең маңыздысы – «Джейсон және аргонавттар» (1963). Көптеген сыншылар осы фильмді Гаррихаузеннің шедеврi деп санайды, себебі онда тоқтатылған анимациялық мүсіндер, қаңқалар, гарпиялар, гидралар және басқа да мифологиялық жаратылыстар бар. Гаррихаузеннің осы онжылдықтағы басқа фантастикалық және ғылыми-фантастикалық жұмыстарының ішінде Жюль Верннің «Сыртқы арал» романының 1961 жылғы бейімделуі, Ракель Уэлч қатысқан және сынға ұшыраған «Бір миллион жыл бұрын» және «Гванги алқабы» (1969) фильмдері бар. «Қару-жарақ және сандал» жанрының сәттілігіне сүйене отырып, классикалық мифтерге негізделген бірнеше итальяндық B фильмдері, соның ішінде Maciste сериясы жасалды. Әйтпесе, 1960 жылдары фантастикалық фильмдерге тапшылық болды. Тони Рэндалл грек мифологиясынан бірнеше кейіпкерді сомдаған «Доктор Лаоның жеті беті» атты фантастикалық фильм 1964 жылы шықты. Бірақ 1967 жылы Бродвей мюзиклі «Камелоттың» бейімделуі Т.Х. Уайттың «Бір кезде және болашақ король» классикалық романынан, мюзиклдің негізі болған, көптеген фантастикалық элементтерді алып тастады. 1960 жылдары Хаггардтың «Ол» романының 1965 жылғы жаңа бейімделуі шықты, онда Урсула Андресс «Бағыну керек ол» бейнесінде ойнады, ал 1968 жылы «Олдың кек алуы» романы «Айша: Олдың оралуы» романының негізінде түсірілді, екеуі де Hammer Film Productions компаниясымен жасалды. Музыкалық фантастикалық фильм «Мэри Поппинс» 1964 жылы, ал 1968 жылы Роальд Дальдың сценарийімен және Иан Флемингтің әңгімесі бойынша «Чити Чити Бэнг Бэнг» шықты.

1970 жылдар

Артур аңызының фантастикалық элементтері 1975 жылы «Монти Пайтон және киелі граль» фильмінде қайтадан пайда болды, бірақ абсурдты түрде. Гаррихаузен 1970-ші жылдары тағы екі Синбад фантазиясымен – «Синбадтың алтын сапары» (1974) және «Синбад пен жолбарыстың көзі» (1977) фильмдерімен күміс экранға оралды. «Сөзгерлер» (1977) анимациялық фильмі кассада үлкен табысқа жете алмады, бірақ культты фильм ретінде танылды. «Нұх» (1975) фильмі кинотеатрларда көрсетілмеді, бірақ 2006 жылы DVD-де шыққаннан кейін культты сүйікті фильмге айналды. Кейбіреулер 1977 жылы Джордж Бернстің басты рөлде ойнаған «О, Құдай!» фильмін фантастикалық фильм деп есептейді, ал «Жаратушы күте алады» (1978) – 1941 жылғы «Міне, мырза Джордан келеді» фильмінің (1943 жылғы «Жаратушы күте алады» емес) табысты ремейкі болды. 1970 жылдары «Жоғалған әлем» тақырыбында бірнеше төмен бюджетті фильмдер түсірілді, мысалы, 1975 жылғы «Уақыт ұмытқан жер». Басқа жағдайда, фантастика жанры осы онжылдықта кең таралған фильмдерде көрінбеді, бірақ 1971 жылғы «Bedknobs and Broomsticks» және «Вилли Вонка және шоколад фабрикасы» фильмдері жұртшылықтың назарында болды – біріншісі «Мэри Поппинс» фильмін жасаған команданың жұмысы, екіншісі сценарийі мен романы Роалд Дальға тиесілі.

1980 жылдар

1980 жылдардағы фантастикалық фильмдер бастапқыда режиссерлердің белгілі мифологияларды жаңаша түсінуімен еректелді. Рей Гаррихаузен грек аңыздарының құбыжықтарын "Титандардың қақтығысы" фильмінде жандандырды, ал Артур туралы аңыздар Джон Бурманның 1981 жылғы "Эскалибур" фильмінде экранға оралды. Ридли Скоттың 1985 жылғы "Легенда" және Терри Гиллиамның 1981–1986 жылдардағы фэнтези эпостарының трилогиясы ("Time Bandits", "Brazil" және "Барон Мюнхгаузеннің оқиғалары") сюрреалистік бейнелер мен ой қозғайтын сюжеттерге негізделген, жаңа суретшілік стильді зерттеді. Қазіргі заманғы қылыш пен сиқырлықтың қарқынды дамуы 1982 жылғы "Конан варвар" фильмімен бірге басталды, содан кейін 1983 жылы "Крулл" және "От пен мұз" фильмдері, сондай-ақ "Бесконечный әңгіме" (1984), "Ледихок" (1985), "Княжна-келіншек" (1987) және "Уиллоу" (1988) сияқты ертегілерге ұқсас фантастикалық фильмдер шықты. 1980 жылдары заманауи оқиғалар мен әрекет фильмдерінің эффекттерін экзотикалық фантазиялық ұғымдармен қосатын үрдіс пайда болды. Джон Карпентер режиссерлік еткен және Курт Расселдің басты рөлде ойнаған "Little China" (1986) фильмі юмор, жекпе-жек өнері және дәстүрлі қытай фольклорын қазіргі заманғы Чайнатаунда біріктірді. Сол жылы өлімсіз шотланд қылышбаздары туралы "Highlander" фильмі жарық көрді. Джим Хенсон 80-ші жылдары екі танымал фантастикалық фильм түсірді: салтанатты "Қараңғы кристалл" және көтеріңкі "Лабиринт". Осы арада Роберт Земекис анимацияның "Алтын ғасырынан" танымал мультфильм кейіпкерлерін – Микки және Минни Маус, Дональд Дақ, Багс Банни, Даффи Дақ, Дропи, Уайл Э. Койот және Роуд Руннер, Сильвестр Мысық, Твити және Джимини Скрикет сияқты кейіпкерлерді қоса, "Кім Роджерді бүлдірді" фильмін түсірді.