Кіріспе

Массачусетс штатындағы тарихи үй, американдық отарлық үй.

"Жеті қабырғалы үй" (сонымен қатар Тернер үйі немесе Тернер Ингерсолл сарайы деп те аталады) – 1668 жылы Массачусетс штатының Салем қаласында салынған отарлық сарай. Ол Натаниел Хоторнның 1851 жылғы "Жеті қабырғалы үй" романы арқылы әйгілі болды. Бүгінде бұл үй коммерциялық емес мұражай болып табылады, кіру үшін билет ақысы алынады, сонымен қатар жергілікті иммигранттар қауымы үшін, ағылшын тілін үйрену және азаматтыққа дайындық сияқты бағдарламалары бар белсенді орталық. Бұл үй капитан Джон Тернер үшін салынған және үш буын бойы оның отбасының меншігінде болды.

Үй

Жеті қабырғалы үйдің ең алғашқы бөлімі 1668 жылы Салемде, Массачусетс штатында 1644 жылы туған бай теңіз капитаны және саудагер капитан Джон Тернер үшін салынған. Тернер батыстық Үндістандағы құл плантацияларына балық сату арқылы үйдің құрылысын ішінара қаржыландырды. Мүлік Джон Тернер II-ден Джон Тернер III-ге дейін үш ұрпақ бойы оның отбасында болды. Салем портына қарай оңтүстікке қарай орналасқан, ол бастапқыда екі бөлмелі, екі жарым қабатты үй, алдыңғы жағында шатыры және үлкен орталық мұржасы болған. Бұл бөлік қазір үйдің ортасын құрайды. Үйдің қабырғасында бастапқы жер қабатындағы бөлмесінің (кейін асханаға айналған) төрт терезесі сақталған. Бірнеше жылдан кейін үйдің артқы жағына ас үй және жаңа солтүстік жақтағы ас үй қосылды. 1676 жылы Тернер өзінің мұржасы бар кең оңтүстік (алдыңғы) жағын кеңейтті, бірінші қабатта қонақ бөлмесі, ал үстінде үлкен жатын бөлмесі болды. Бұл жаңа қанаттағы төбелер үйдің ескі бөлігіндегі төмен төбелерден биік болды. Жаңа қанатта екі жақтағы терезелер және ою-өрнектелген безендірілген шатыр болды, ол үш қабатты шатырмен жабылған. 18 ғасырдың бірінші жартысында Джон Тернер II үйді жаңа грузин стилінде қайта жаңғыртты, ағаш панельдер және терезелер қосты. Бұл өзгерістер сақталған, грузин стиліндегі декорацияның өте ерте мысалдары. Жеті қабырғалы үй Солтүстік Америкадағы ең көне ағаштан салынған сарайлардың бірі, онда 17 бөлме және үлкен жертөлелері бар. Джон Тернер III отбасылық байлығын жоғалтқаннан кейін үйді Ингерсоллдар сатып алды, олар оны қайта жаңғыртты. Қабырғаларды алып тастап, верандаларды ауыстырып, грузин стиліндегі безендірулер қосты.

Хоторнның рухы

Натаниел Хоторн, Ингерсоллдардың туысы, Салемде өмір сүрген кезінде жалғыздығымен әйгілі болды, өйткені Хоторн өзінің беделін әдейі үлкейтіп көрсеткен. Мысалы, ол кейде қарындасы Луиза, екінші туысы Сюзанна Ингерсолл және Ингерсоллдың асырап алған ұлы Хорас Конноллимен вист ойнайтын. Хоторнға Сюзанна үйде қонақ болып, көңіл көтеріп тұратын, бірақ Хоторнның заманында үйдің архитектуралық тенденцияларға сәйкес қайта жөнделуінен кейін тек үш қабырғасы қалған. Оның туысы үйдің тарихын айтып берді және бұрынғы қабырғалардың орналасқан жерін көрсететін шатырдағы қабырғалар мен ойықтарды көрсетті. Хоторн үйдің сыртқы түріне қарағанда "жеті қабырға" сөзінің дыбысына көбірек мән берді. Ол бір хатында: "Бұл сөз жаңа болды және маған күшті әсер етті. Мен одан бірдеңе жасай аламын деп ойлаймын" деп жазған. Осы идея Хоторнның "Жеті қабырғалы үй" романына түрткі болды. Хоторн үйді тірі жандайы сипаттаған. Романда ол былай дескрипцияланады: "Ескі сарайдың келбеті әрқашан маған адам беті сияқты әсер ететін. Ол өзінің өмірімен, бай және қараңғы естеліктерге толы үлкен адам жүрегі сияқты еді. Қабаттардың тереңге енуі үйге ойлы көрініс берді, оны өткенде оның сақтаған құпиялары бар деген ойдан құтыла алмас едіңіз". Кітапты жазу кезінде Хоторн бұл процесті нағыз үй салумен салыстырды. 1851 жылдың қаңтар айында ол баспагері Джеймс Филдске кітаптың аяқталуға жақын екенін, "тек төбесін біраз балғамен түзеп, аяқталмаған жұмыстарды бітіріп жатқанын" жазды. Ол айдың соңына дейін аяқталған қолжазбаны Филдске жіберді. "Жеті қабырғалы үй" 1851 жылдың сәуір айында жарық көрді. Сюзаннаның асырап алған ұлы Хорас Ингерсолл Хоторнға кейіннен Генри Уодсворт Лонгфеллоудың 1847 жылғы "Евангелина" поэмасына шабыттандырған акадиялық махаббат туралы әңгіме айтты.

Мұражай

1908 жылы үйді Жеті қабырғалы үй қоныстану қауымдастығының негізін қалаушы Каролина О. Эмертон сатып алды және ол 1908 жылдан 1910 жылға дейін оны мұражай ретінде қайта жаңартып, кіру ақысы қауымдастықтың жұмысын қолдады. Бостондық сәулетші Джозеф Эверетт Чандлер қайта жаңарту жұмыстарын басқарды, оның аясында жоғалған қабырғалар да қайта орнатылды. Кейбір жағдайларда, қонақтарға ұнайтындық үшін тарихи дәлдіктен бас тартылды, олар Хоторнның романтикалық романындағы сипаттамаға сай үйді күткен. Мысалы, Эмертон автордың ойдан шығарылған кейіпкері Хепзиба Пинчонға тиесілгендей "арзан бұйымдар дүкенін" қосты. Бақшаға "Мауль құдығының" суреті орнатылды. Одан бөлек, ол сырттан ағаш шкафқа ұқсайтын, бірақ ішкі жағында жалған қабырғасы бар шкаф қосты. Оны ашқанда, құпия баспалдаққа жол ашылады, ол шатырға дейін жетеді. Бастапқы үйдің көптеген ерекшеліктері сақталған, соның ішінде қабырғаларды оқшаулаудың ерекше әдістері, түпнұсқа арқалықтар мен қабырғалар, кең грузин панельдері. Натаниел Хоторнның туған үйі қазір Жеті қабырғалы үйге тікелей іргелес орналасқан, және оған кіру үшін қалыпты кіру ақысын төлеу немесе аумаққа өту билеті қажет. Бұл үй Хоторнның туған және төрт жасқа дейін өмір сүрген жері болғанымен, ол онда тұрған кезде ол Юнион көшесінде бірнеше блок қашықтықта орналасқан. 1994 жылы тарихи орында "Сейманс" келушілер орталығы ашылды. Орталық Сейманс отбасының құрметіне аталған; Дональд С. Сейманс "Жеті қабырғалы үй" қоныстану қауымдастығының президенті болған кезде құрылыс жобасын басқарды. 2007 жылдың 29 наурызында Жеті қабырғалы үй тарихи ауданы Ұлттық тарихи ескерткіштер тізіміне енгізілді. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, Жеті қабырғалы үй 1910 жылдың сәуір айында көпшілікке ашылды және содан бері миллиондаған келушіні қабылдады.