Кіріспе
Бостон, Массачусетс (ашылған 1743)
Фанюил залы (/fæn.jəl/ немесе /fæn.əl/; бұрынғысы /fʌn.əl/) – Бостон, Массачусетс штатындағы су жағасына және қазіргі Үкімет орталығына жақын орналасқан базар және жиналыстар залы. 1742 жылы ашылған бұл жерде Сэмюэл Адамс, Джеймс Отис және басқалар Ұлыбританиядан тәуелсіздікке шақыратын бірнеше сөз сөйлеген. Қазір ол Бостон ұлттық тарихи паркінің бөлігі және "Азаттық жолындағы" танымал аялдама. Оны кейде "Азаттықтың бесігі" деп атайды, бірақ бұл ғимарат пен оның орналасқан жері құлдықпен байланысты. 2008 жылы Forbes Traveler журналы Фанюил залын "Американың ең көп танылатын 25 туристік орны" тізімінде 4-орынға қойды.
XVIII ғасыр
Бостон қаласында қоғамдық базар үйін салу жобасы бірнеше жыл бойы талқыланғаннан кейін, отарлық саудагер және құл саудагері Питер Фанюль 1740 жылы өткен қоғамдық жиналыста қалаға сыйлық ретінде өз қаражатымен лайықты ғимарат салуды ұсынды. Бірауыздан алғыс айтылса да, оның ұсынысы бар болғаны жеті дауыспен (367-360) қабылданды. Құрылысқа қаражаттың бір бөлігі құл саудасынан түскен табыс есебінен бөлініп, сол жылдың қыркүйек айында Док-скверде бастау алды. Ол 1740-1742 жылдары суретші Джон Смиберт тарапынан ағылшын елдік базары стилінде салынды, бірінші қабаты базарға, ал жоғары қабаты жиналыстар өткізуге арналған бөлме ретінде пайдаланылды. Ұлттық саябақтар қызметінің өкілі Шон Хеннессидің сөзіне сүйенсек, Бостонның алғашқы құл саудалары Фанюил-холлдың жанында өткен. 1761 жылы зал өртеніп, тек кірпіш қабырғалары ғана сақталды. Ол 1762 жылы қала тарапынан қайта жаңартылды. 1775 жылы, Бостонды британдықтар басып алған кезде, ол театр ретінде қолданылды. Іргелес орналасқан Куинси базары 1824-1826 жылдар аралығында салынды. 1830 жылдары залалда аболиционистер жиналып, "осы қаланың афроамерикандық халқын өмір сүру және бостандық құқықтарын қорғау үшін қажет деп санайтын барлық шараларды қабылдау" мақсатында Абайлық және қауіпсіздік комитетін құрды. Фанюил-холл 1898-1899 жылдары жанбайтын материалдардан толығымен қайта салынды.
ХХ және ХХІ ғасырлар
1960 жылы 9 қазанда ғимарат Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды және 1966 жылғы Ұлттық тарихи мұраны сақтау туралы заң қабылдалғаннан кейін Ұлттық тарихи ескерткіштер тізіліміне қосылды, бұл заң барлық Ұлттық тарихи ескерткіштерді сол тізімге енгізді. 1979 жылы бірінші қабат пен жертөле өзгертілді. Зал 1992 жылы қайта жаңартылып, 1994 жылы ғимарат Бостон қаласының жергілікті маңызды нысаны деп танылды. Массачусетс штатының Ежелгі және Құрметті артиллерия компаниясының штаб-пәтері төртінші қабатта орналасқан және қару-жарақ қоймасы, кітапхана, кеңселер, жабдықтау бөлімі, азық-түлік бөлімі және тегін кіретін әскери мұражайды қамтиды.
Фенейл Холл базар алаңы
Фанюил Холл Бостон қаласына тиесілі, сондай-ақ Куинси базары (көбінесе Фанюил Холл базар алаңы деп аталады), оған Фанюил Холлдың шығысында орналасқан үш тарихи граниттен тұрған ғимарат кіреді – Солтүстік базар, Куинси базары және Оңтүстік базар. Бұл ғимараттар ашық және жабық сауда орталығы және тамақтандыру орны ретінде жұмыс істейді. 1976 жылы Куинси базарын қайта жаңарту және жаңадан орналастыруды Бенджамин Томпсон және әріптестері жүзеге асырды, ал басқаруды Rouse компаниясы ұйымдастырды. 1970 жылдардың соңындағы табысы АҚШ-тың басқа қалаларында ұқсас базарлардың ашылуына себеп болды. Қазіргі уақытта ол Ashkenazy Corp. компаниясына тиесілі.
Фанюил Холл Фанюил Холл базар алаңы деп аталатын фестиваль базарлығының құрамына кірмейді. Ол Бостон қаласына тиесілі және Ұлттық саябақтар қызметі басқарады. Бостонның ескерткіштер комиссиясы қазіргі уақытта Солтүстік және Оңтүстік базарлар ғимараттарын ескерткіш мәртебесіне ие болуы мүмкіндігін қарастырып жатыр.
Қолданылуы
1890 жылдың тамыз айының басында, жұма күні Бостонның алғашқы афроамерикандық республикалық заң шығарушыларының бірі Джулиус Цезарь Чаппель "Еркіндік бесігінде" сөйлеген сөзінде қара нәсілділерге дауыс беру құқығын беруге көмектесетін Федералды сайлау туралы заң жобасын қолдады. Чаппель 1883 жылдан 1886 жылға дейін Бостон заң шығарушысы болды. Фанюил залындағы оқиға АҚШ БАҚ-та жарияланды, ал Чаппельдің сөйлеген сөзі 1890 жылдың 9 тамызында "The New York Age" газетінің бірінші бетінде "Еркіндік бесігінде, сайлау заң жобасын ынталы қолдау, Фанюил залы тағы да бостандықты сүйетін бостондықтарға толы болды. Бос дауыс беру және дұрыс санау үшін шақыру" деген мақала ретінде жарияланды. 1979 жылдың 7 қарашасында Фанюил залы сенатор Эдвард М. Кеннедидің президенттікке кандидатурасын жариялаған сөйлеуінің орны болды. 2004 жылдың 3 қарашасында Фанюил залы 2004 жылғы президенттік сайлауда сенатор Джон Керридің жеңілісін мойындаған сөйлеуінің орны болды. 2006 жылдың 11 сәуірінде губернатор Митт Ромни Массачусетс штатының денсаулық сақтау туралы заңына қол қойды. 2013 жылдың 30 қазанында президент Барак Обама 2006 жылы Ромни штатының денсаулық сақтауды кеңейту туралы келісімге қол қойған сол жерден қолжетімді денсаулық сақтау туралы заңды қорғады. 2014 жылдың 2 қарашасында Бостон қаласының әкімі Томас Меньино 2014 жылдың 30 қазанында қайтыс болғаннан кейін Фанюил залында сақтауға жатты. Массачусетс штатының Ежелгі және Құрметті артиллерия компаниясының штаб-пәтері 1746 жылдан бері Фанюил залында, қазіргі уақытта 4-ші қабатта орналасқан. Ол әлі күнге дейін Массачусетс штаттық кандидаттары арасындағы саяси пікірталастар мен "О'Райли факторы" сияқты саяси шоулар үшін қолданылады.
Атауы
Фанюль – французша атау, ағылшын тілінде "/f/æ/n/əl/" немесе "/f/æ/n/j/əl/" (панель немесе Дэниел сөзімен рифмаланады) деп айтылады. Колониялық дәуірде "funnel" сияқты айтылуы мүмкін. Питер Фанюльдің жерлеу рәсімінде оның қабір тасына тек Фанюль отбасының гербі бейнеленген, ал қазіргі "П. Фуньел" деген жазу кейіннен қосылған. Джеймс Фенимор Купер 1825 жылы жарық көрген "Лионель Линкольн" романында бостондық кейіпкерлердің диалектін көрсету үшін "Funnel Hall" деп айтылуын бейнелеу үшін көз тіліндегі жазуды қолданды. Бостон аймағының тұрғындары көбінесе Faneuil атауын бүкіл айналасындағы ауданды, әсіресе оның көрікті түнгі өмірі үшін маңызды орын ретінде қолданады. 2017 жылдың тамызында конфедерациялық ескерткіштер мен ескерткіштерді алып тастау туралы кеңінен талқыланған кезде, "Жаңа демократиялық коалиция" атты белсенділер тобы Питер Фанюльдің құл саудасына қатысқандығына байланысты Фанюль залының атын өзгертуді ұсынды. Бостон қаласының мэрі Марти Уолш бұл ұсынысқа жауап ретінде: "Біз Фанюль залының атын өзгертетін болмаймыз" деді. Содан кейін тағы да атын өзгертуге қарсы наразылық акциялары өтті, оның ішінде белсенділер есіктің алдына тізбектеліп байланысты және отырып наразылық көрсетті.
Белл
Алтымыш екі жылдық үзілістен соң, 2007 жылы залдың қоңырауы қайтадан соғыла бастады. Бұған себебі, ішкі механизмі тоқырап қалған соққысы босатылып, майланып, қоңырауға жаңа арқан орнатылды. Соңғы рет соққысымен соққандығы 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда тіркелген (дегенмен, содан кейін бірнеше рет балғамен соғылған).
Шарапшақ ауа райының шамалы
Ғимараттың үстіндегі алтын жалатылған шегірткелі ауа райы көрсеткіші 1742 жылы Дикон Шем Дроун жасаған. Алтын жапырақпен қапталған, салмағы белгілі емес, ұзындығы 4 фут (1 метр) және ол Лондон Корольдік биржасының үлгісімен жасалған деп саналады, ал ол Томас Грешемнің отбасылық елтаңбасына негізделген.
Қоғамдық өнер және ландшафттық өнер туындылары
Фанюил Холл мен Конгресс көшесінің шығыс жағындағы аудан Бостон ұлттық тарихи паркінің бір бөлігі болып табылады. Осы ландшафтта мүсінші Энн Уитни жасаған XIX ғасырға жататын Сэмюэл Адамстың мүсіні орналасқан. Гранит алаңының беті 850 фут (259 м) бойымен шамамен 1630 жылғы ерте колониялық жағалаудың орналасқан жерін көрсетеді. 1820 жылғы картадан алынған көшелердің жоспары және құрылыс учаскелерінің белгілері ойылған нүсқаулы сызықтармен, ал қызғылт граниттен сұр гранитке ауысу арқылы көрсетілген. Жағалауды белгілейтін "Бір кездегі және болашақтағы жағалау" атты көркем туындысы, таяздағы судан табылған теңіз шөптері, теңіз балдырлары, балықтар, қабықшалар және басқа материалдардың ойылған суреттерінен тұрады. Фанюил Холлдағы өнерге Революциялық соғысқа қатысқан белсенділердің, Азамат соғысына дейінгі құлдыққа қарсы күрескерлердің және саяси лидерлердің көптеген картиналары мен мүсіндері кіреді.