Кіріспе
Махандадағы университет, Оңтүстік Африка. 1904 жылы құрылған Родос университеті провинцияның ең көне университеті және үздіксіз қызмет ететін Оңтүстік Африкадағы алтыншы ең көне университет болып табылады. Одан бұрын – Эркін Мемлекет университеті (1904), Витватерсранд университеті (1896), Жақсы Үміт мүйісі университеті (1873) ретінде Оңтүстік Африка университеті, Стелленбош университеті (1866) және Кейптаун университеті (1829) құрылған. Родос университеті 1904 жылы Сесил Родостың атымен аталып, Родос қорының грантымен Родос университеті колледжі ретінде іргесі қаланды. 1918 жылы ол Оңтүстік Африка университетінің құрамына кірген колледжге айналды, ал 1951 жылы тәуелсіз университет мәртебесін алды. 2015 оқу жылында университетте 8000-нан астам студент оқыды, олардың 3600-ден астамы кампустағы 51 жатақханада тұрды, ал қалғандары (оппидан деп аталады) жатақтарда (кампустан тысғы үйлерде) немесе қаладағы өз үйлерінде тұрды.
Established in 1904, Rhodes University is the province's oldest university, and it is the sixth oldest South African university in continuous operation, being preceded by the University of the Free State (1904), University of Witwatersrand (1896), University of South Africa (1873) as the University of the Cape of Good Hope, Stellenbosch University (1866) and the University of Cape Town (1829). Rhodes was founded in 1904 as Rhodes University College, named after Cecil Rhodes, through a grant from the Rhodes Trust. It became a constituent college of the University of South Africa in 1918 before becoming an independent university in 1951. The university had an enrollment of over 8,000 students in the 2015 academic year, of whom just over 3,600 lived in 51 residences on campus, with the rest (known as Oppidans) taking residence in digs (off campus residences) or in their own homes in the town.
Тарих
Грэхамстаунда университет құру туралы ұсыныс 1902 жылы жасалғанмен, Олбанидегі шекара соғыстарынан туындаған қаржылық қиындықтар осы ұсынысты іске асыруға кедергі келтірді. 1904 жылы Леандер Старр Джеймсон Родс қорынан университетке 50 000 фунт стерлингтік артықшылықты акциялар берді. Осы қаражатпен 1904 жылғы 31 мамырда парламент шешімімен Родс университетінің колледжі құрылды. Шығыс Кейптегі университет білімі төрт мектептің колледж бөлімдерінде басталды: Сент-Эндрю колледжі, Гилл колледжі (Сомерсет-Ист), Графф-Рейнет колледжі және Порт-Элизабеттегі Грей институты. Сент-Эндрю колледжінің төрт профессоры – Артур Мэтьюс, Джордж Кори, Стэнли Кидд және Г. Ф. Дингеманс – Родс университетінің колледжінің негізін қалаушы профессорлары болды. 1905 жылдың басында Родс Сент-Эндрюдегі тар пәтерлерден Британ үкіметінен сатып алынған Дрости ғимаратына көшті. 1918 жылы Родс Оңтүстік Африканың жаңа университетінің құрамына енді және оның аумағы кеңейе берді. 1947 жылы Оңтүстік Африка университетінің болашағы қаралғанда, Родс тәуелсіз университет болуды жөн көрді. Родс университеті 1951 жылғы 10 наурызда салтанатты түрде ашылды. Селмар Шонландтың ұлы, сэр Базиль Шонланд, өзі білім алған оқу орнының алғашқы канцлері, ал доктор Томас Алти – алғашқы вице-канцлері болды. Родс университетінің жеке заңына сәйкес, Форт-Хэр университетінің колледжі Родс университетіне қосылды. Бұл өзара тиімді келісім апартеид үкіметі Форт-Хэрді Родс университетінен бөліп шығарғанға дейін жалғасты. Родс университетінің Сенаты мен Кеңесі осы шешімге және академиялық бостандыққа қол сұғып жатқандай болған Жекелеген университет білімі туралы заңға қарсы күшті наразылық білдірді. Дегенмен, екі заң қабылданды және Форт-Хэрдің Родс университетімен байланысы 1959 жылы тоқтатылды. Соған қарамастан, 1962 жылы мемлекеттік президент К. Р. Швартқа құрметті доктор дәрежесі берілді, ол (1948 жылдан кейін Әділет министрі ретінде) оппозициялық саяси ұйымдарды қуғынға салуға жауапты болған еді. Бұл марапат канцлер сэр Базиль Шонландтың отставкаға келуіне себеп болды, бірақ оның себептері сол кезде жарияланбады. 1963 жылы Джеймс Гислоп Алтиден кейін қызметке келді. 1971 жылы Родс Иеміздің қайта тірілу қауымының қарындастары басқарған жабық педагогиялық колледжді, оның ғимараттарын, аумағын және жақын орналасқан бірнеше ғимараттарды сатып алу туралы келісім жасады, бұл одан әрі кеңеюге мүмкіндік берді.
Кампус
2008 жылы 85 миллион ранд сомасына жаңа кітапхана ғимаратын салу жұмыстары басталды, бұл университет жүзеге асырған ең ірі инфрақұрылымдық жобалардың бірі болды және 2010 жылы аяқталды.
Заң клиникасы
Родос университетінде заң клиникасы жұмыс істейді, ол заңгерлер фирмасы сияқты қызмет етеді, заң студенттеріне тәжірибе берумен және мұқтаж адамдарға тегін заңдық көмек көрсетумен айналысады. Заң клиникасы екі кеңседен жұмыс істейді, біреуі Маханда қаласында, екіншісі Комани қаласында орналасқан. 2013 жылдың шілде айында заң клиникасы Нельсон Манделаның отбасының 15 мүшесіне отбасылық қабірлердің орналасқан жеріне байланысты Манделаға (Нельсон Манделаның немересіне) қарсы сотта өкілдік еткен кезде еліміздің назарына ілікті.
Академиктер
Родос – шағын, негізінен студенттермен қоныстанған университет. Көптеген студенттер үшін бірінші және екінші курс кампустағы жатақханаларда тұрып оқиды. Родос университетінің оқу бағдарламасы семестрлік кесте бойынша жұмыс істейді, бірінші семестр ақпан айының басында маусым айының басына дейін, ал екінші семестр шілде айының соңында басталып, қараша айының соңында аяқталады. 2011 жылы бакалавр және ғылым бакалавры дипломын алуға түскен студенттердің бірінші курсы үшін оқу ақысы тиісінше 26 590 және 27 720 теңге болды, ал жатақтан тамақтану құны 35 700 мен 37 600 теңге аралығында болды.
Медиа
Мұнда үш студент газеті бар: Activate, The Oppidan Press және Cue. Cue бірнеше онжылдықтан бері Махандада жыл сайын өткізілетін Ұлттық өнер фестивалі кезінде күнделікті жарияланып келеді. Activate 2012 жылы 65 жылдығын тойлады, ал The Oppidan Press алғаш рет 2007 жылы жарық көрді, оның негізгі оқырмандары – оппидандықтар. «Философиялық мақалалар» журналы философия кафедрасында шығарылады.
Белгілі түлектер мен қызметкерлері
Академиялық салада 1951 жылы вирусология саласындағы зерттеулері үшін ескі родостық Макс Тейлер физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды.
Атау таласы
Университеттің атауы Оңтүстік Африкада британдық империялық мүдделерге зор көмек көрсеткен британдық кәсіпкер Сесил Родсты еске түсіреді, бұл 2015 жылдан бастап дау-жанжалға себеп болды. Сол жылы «Родос құлау керек» қозғалысы ұйымдастырған наразылықтар нәтижесінде Кейптаун университеті Родстың мүсінін алып тастады, ал Родстың мұрасына қарсы ұқсас наразылықтар Родос университетінде де өтті. Кейбір студенттер мен БАҚ оны «Қазіргі уақытта Родос университеті» деп атай бастады. 2015 жылы университет кеңесі мекеменің атын өзгерту мәселесін қарастыруға, сондай-ақ осы мәселені шешудің басқа да жолдарын зерделеуге міндеттенді. 2017 жылы Родос университетінің кеңесі 15–9 дауыспен қабылданған шешіммен қолданыстағы атауды сақтауды жөн көрді. Университет сыншылармен келісіп, «Сесил Джон Родстың осы өңірдегі адамдарды адам деуге келмейтін жаратылыс санайтын империалист және нәсілшіл екендігі даусыз» деді, бірақ сонымен қатар ол бұл тұлғадан көп бұрын алыстағандығын және Род университетінің әлемдегі үздік университеттердің бірі ретінде танылғанын атап өтті. Атауды өзгертуге қарсы басты аргумент – қаржылық мәселелер болды, себебі мұндай өзгеріс көп шығынға түсер еді, ал университет бюджетімен күресіп жатқан. Бұдан өзге, университеттің атын өзгерту оның халықаралық деңгейдегі танымалдығына кері әсер ететін болды.