Канондық Евангелияда кездеспейтін Исаның сөздері

Кіріспе

Канондық Ілтебіздерде кездеспейтін Исаның сөздері Аграфон (ἄγραφον; грекше "жазылмаған"; жекеше түрі – ágraphon) – Исаның канондық Ілтебіздерде табылмайтын сөздері. Бұл термин алғаш рет 1776 жылы неміс библеистикасы ғалымы Й.Г. Кёрнер қолданған.

Аграфаның анықтамасы

А. Ж. Маастың пікірінше, күмәнді аграфалар үш талапқа сай болуы тиіс: аграфаның нақты болуы үшін, оны сыртқы және ішкі деректермен растау қажет. Яғни, Папиас, Климент, Ириней және Юстин Шейіт сияқты алғашқы авторлар оларды тікелей келтірген болуы керек, сондай-ақ аграфаның мазмұны канондық Евангелиялардағы Исаның үйретіктерімен қайшы келмеуі тиіс.

Жаңа Келісім

Елшілердің істері 20:35: "Күні бойы Иса Мәсіхтің: «Алудың орнына беру артық берекелі» деген сөздерін есіңдерде сақтаңдар".

Апокрифтік жазбалар

Апостолдық шіркеу ережесі, 26: "Ол бұрын бізге үйреткенде былай деді: "Әлсіз нәрсе күшті нәрсе арқылы құтқарылады"." Піліптің істері 34: "Раббым маған былай деді: "Егер сіздер төменгіні жоғарыға, солды жаққа айналдырмасаңыз, Менің Патшалығыма кіре алмайсыз"."

Әулие аталар жазбалары

Римдік Климент, Клименттің бірінші хаты, 13: "Себебі Ол былай деді: «Мейірімді болыңдар, сонда сіздер де рақымға ие боласыздар; кешіріңдер, сонда сіздерге де кешіріледі; не істесеңдер, дәл солай сіздерге де істеледі; қандай үкім айтсаңдар, сондай үкім сіздерге де шығарылады; қандай мейірімділік көрсетсеңдер, дәл сондай мейірімділік сіздерге де көрсетіледі; қандай шамамен өлшесеңдер, сондай шамамен сіздерге де өлшеніп қайтарылады». Смирналық Поликарп, Филипіліктерге арналған Поликарптың хаты, 2: «Бірақ, Иеміздің өзінің үйретінде айтқан сөздерін есіңдерде сақтаңдар: «Өкім айтпаңдар, сонда сіздер де сотталмайсыздар; кешіріңдер, сонда сіздерге де кешіріледі; мейірімді болыңдар, сонда сіздер де рақымға ие боласыздар; қандай шамамен өлшесеңдер, сондай шамамен сіздерге де қайтарылады». Тағы да айтады: «Жасықтар бақытты, және ізгілік үшін қудаланғандар бақытты, себебі олардың патшалығы – Алланың патшалығы». Папий Иераполистік, «Иеміздің сөздеріне түсіндірмелер», 4: «Иеміздің шәкірті Жақияны көрген қарттар, Оның сол заман туралы айтқан сөздерін еске түсіріп, былай деді: «Келешекте жүзімдіктер өседі, әрқайсысында он мың бұтақ, әр бұтақта он мың бұтақша, әр бұтақшада он мың шоқ, әр шоқта он мың жүзім, әр жүзімді сыққанда жиырма бес метрлік шарап шығады. Егер бір қасиетті адам бір шоқты алса, екіншісі: «Мен жақсырақ шоқпын, мені ал! Мен арқылы Раббыны мақтаңдар!» – деп айқайлайды. Сол сияқты, [Ол] бір бидай дәнінен он мың масақ, әр масақта он мың дән, әр дәннен он килограмм таза, ақ ұн шығады; ал алма, тұқым, шөп те осыған ұқсас мөлшерде өседі; және барлық жануарлар, тек жердің өнімдерімен ғана тамақтанады, тыныш және үйлесімді болады, сондай-ақ адамға толық бағынады». Юстин Мартир, Трифонмен диалог, 47: «Сондықтан Иеміз Иса Мәсіх былай деді: «Мен сені қандай жағдайда тапсам, сондай жағдайда сені соттаймын». Александриялық Климент, «Стромата», I, 24, 158: «Үлкен нәрселерді сұраңдар, ол дейді, сонда кішкентай нәрселер сіздерге қосылады». Александриялық Климент, «Стромата», I, 28, 177: «Осылайша, Киелі кітаптар да бізді осындай диалектиктерге айналдыруды қалап, бізді шақырады: «Жақсылықты ұстап, кейбір нәрселерді сынап-тексеруге лайық ақша айырбастаушылар болыңдар». Александриялық Климент, «Стромата», V, 10, 64: «Себебі, Ол бір уағызда былай деді: «Менің құпияларым – өзім үшін және үйімнің балалары үшін», – деп өкінбей жариялады». Ориген, Еремия туралы уағыз, XX, 3: «Бірақ Құтқарушының өзі былай дейді: «Маған жақын болған отқа жақын, Менен алыс болған Патшалықтан алыс».

Clement of Rome, First Epistle of Clement, 13: "For thus He spoke: 'Be ye merciful, that ye may obtain mercy; forgive, that it may be forgiven to you; as ye do, so shall it be done unto you; as ye judge, so shall ye be judged; as ye are kind, so shall kindness be shown to you; with what measure ye mete, with the same it shall be measured to you.'" Polycarp of Smyrna, Epistle of Polycarp to the Philippians, 2, "but being mindful of what the Lord said in His teaching: 'Judge not, that ye be not judged; forgive, and it shall be forgiven unto you; be merciful, that ye may obtain mercy; with what measure ye mete, it shall be measured to you again;' and once more, 'Blessed are the poor, and those that are persecuted for righteousness' sake, for theirs is the kingdom of God.'" Papias of Hierapolis, The Expositions of the Saying of the Lord, 4: "As the elders who saw John the disciple of the Lord remembered that they had heard from him how the Lord taught in regard to those times, and said: 'The days will come in which vines shall grow, having each ten thousand branches, and in each branch ten thousand twigs, and in each true twig ten thousand shoots, and in every one of the shoots ten thousand clusters, and on every one of the clusters ten thousand grapes, and every grape when pressed will give five and twenty metretes of wine. And when any one of the saints shall lay hold of a cluster, another shall cry out, I am a better cluster, take me; bless the Lord through me.' In like manner, [He said] that a grain of wheat would produce ten thousand ears, and that every ear would have ten thousand grains, and every grain would yield ten pounds of clear, pure, fine flour; and that apples, and seeds, and grass would produce in similar proportions; and that all animals, feeding then only on the productions of the earth, would become peaceable and harmonious, and be in perfect subjection to man.'" Justin Martyr, Dialogue with Trypho, 47: "Wherefore also our Lord Jesus Christ said, In whatsoever things I apprehend you, in those I shall judge you." Clement of Alexandria, Stromata, I, 24, 158: "For ask, he says for the great things, and the small shall be added to you." Clement of Alexandria, Stromata, I, 28, 177: "Rightly therefore the Scripture also in its desire to make us such dialecticians, exhorts us: Be approved moneychangers, disapproving some things, but holding fast that which is good." Clement of Alexandria, Stromata, V, 10, 64: "For not grudgingly, he saith, did the Lord declare in a certain gospel: My mystery is for me and for the sons of my house." Origen, Homily on Jeremiah, XX, 3: "But the Saviour himself saith: He who is near me is near the fire; he who is far from me, is far from the kingdom."

Oxyrhynchus Logia (ағаш бұтасы)

Екінші логион: "Иса былай дейді: Егер сендер дүниеге ораза ұстамасаңдар, Құдайдың Патшалығын ешқашан таба алмайсыңдар". Үшінші логион: "Иса былай дейді: Мен әлемнің ортасында тұрдым, және денеде Мен оларға көріндім, мен барлық адамдардың мас екенін көрдім, ал олардың арасында шөлдеген ешкімді таба алмадым. Менің жаным адамдарға қайғырды, себебі олардың жүректері соқыр, және олар көре алмайды". Бесінші логион: "Иса былай дейді: Егер үш адам болса, олар Құдайдан алыс; ал жалғыз болса, Мен оның қасындамын. Тасты көтер, Мені табасың; ағашты жарып ал, Мен сол жердемін". Алтыншы логион: "Иса былай дейді: Пайғамбар өз елінде құрметке ие болмайды, дәрігер де таныс адамдарды емдемейді". Жетінші логион: "Иса былай дейді: Тау басына салынған, берік қала құламайды да, жасырынып та алмайды". Сегізінші логион: "Иса былай дейді: Сен бір құлағыңмен естисің".